ویدا ربانی، روزنامهنگار و زندانی سیاسی محبوس در بند زنان زندان اوین، قرار است با دستور دادستان تهران به زندان قرچک ورامین منتقل شود. حمیدرضا امیری، همسر این روزنامهنگار، اعلام کرد او در صورت انتقال به زندان قرچک دست به اعتصاب غذا خواهد زد.
امیری یکشنبه ۱۹ اسفند با انتشار مطلبی در اینستاگرام با عنوان «چرا دست از جان ما برنمیدارید؟» خبر داد به همسرش اعلام شده طبق دستور دادستان باید به زندان قرچک منتقل شود زیرا «حکم او توهین به مقدسات بوده و زندانی عمومی محسوب میشود».
همسر ربانی نوشت: «زندانیان عمومی ماهانه از مرخصی برخوردار هستند ولی مدتهاست که به او مرخصی داده نشده و وقتی درخواست مرخصی کردیم، اعلام کردند چون ویدا اتهامات امنیتی هم دارد، زندانی امنیتی محسوب میشود و نمیتواند مانند زندانیان عمومی از مرخصی برخودار شود.»
امیری با اشاره به اینکه از سه سال حبس همسرش تنها چهار ماه باقی مانده، افزود: «این انتقال برای ویدا که طبق دستور پزشک قانونی باید در محیط آرام و بدون تنش باشد، آنقدر سخت است که به من گفت در صورت انتقال دست به اعتصاب غذا خواهد زد.»
ربانی در اوایل حبس خود در سال ۱۴۰۱ از زندان قرچک به زندان اوین منتقل شده بود.
بسیاری از زندانیان در ایران بهناچار از اعتصاب غذا بهعنوان آخرین راه برای رسیدن به خواستههایشان استفاده میکنند و جان خود را به خطر میاندازند.
آنها اغلب در اعتراض به برآورده نشدن مطالبات خود، از جمله تاخیر در رسیدگی به پرونده و مراعات نشدن حقوقشان بهعنوان زندانی، دست به اعتصاب میزنند.
رضا ولیزاده، خبرنگار پیشین رادیو فردا و شهروند ایرانی-آمریکایی زندانی در اوین، نیز از ۱۸ اسفند در اعتراض به عدم بررسی و رسیدگی به تمامی جوانب پروندهاش در «دادگاه فرمایشی» جمهوری اسلامی دست به اعتصاب غذا زده است.
رعایت نشدن اصل تفکیک جرایم در زندان قرچک
همسر ربانی در بخش دیگری از مطلب خود با تاکید بر اینکه در زندان قرچک ورامین اصل تفکیک جرایم در خصوص زندانیان سیاسی رعایت نمیشود، نوشت: «میخواهید همسرم را به کدام بند زندان قرچک بفرستید؟ سرقت، مواد، قتل، کجا؟ شاید برای مسئولان این تنها یک انتقال است، اما برای زندانی تنشی بزرگ.»
امیری با ابراز نگرانی در خصوص وضعیت سلامتی همسرش افزود: «ویدا از آبانماه دچار مشکل قلبی شده و پزشک زندان احتمال داده که ضربان قلب او که ناگهان بالا میرود و تنگی نفس و درد در قفسه سینه پیدا میکند، ممکن است حملات پانیک باشد. اینکه چند ماه است برای درمان او هیچ اقدامی نشده و تنها تحمل کرده، کافی نیست؟ حداقل همسرم را به حال خودش رها کنید تا این چند ماه هم بگذرد.»
فعالان حقوق بشر در سالهای گذشته بارها نسبت به رعایت نشدن اصل تفکیک جرایم در برخی زندانهای ایران و خطراتی که متوجه جان زندانیان سیاسی شده، به قوه قضاییه و سازمان زندانها هشدار دادهاند.
اصغر سپهری، برادر فاطمه و محمدحسین سپهری، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت این جلسه دادگاه ۱۸ اسفند به ریاست حسین یزدانخواه تشکیل شد و این دو زندانی سیاسی بهصورت مجازی از زندان وکیلآباد مشهد در آن شرکت کردند.
اصغر سپهری اتهامات مطرحشده علیه خواهر و برادرش را «توهین به رهبری و تبلیغ علیه نظام» عنوان کرد و افزود انتشار یک بیانیه مشترک از سوی این دو زندانی سیاسی خطاب به علی خامنهای، بهعنوان مصادیق این اتهامات در نظر گرفته شده است.
فاطمه و محمدحسین سپهری ششم دیماه در پیامی از زندان وکیلآباد مشهد خطاب به رهبر جمهوری اسلامی گفتند: «واقعیت را بپذیر، اوضاع تو از یک ماه پیش بشار اسد هم وخیمتر شده و دیگر نه توان سرکوب داری و نه فرصتی برای فریبکاری باقی مانده است.»
در بخش دیگری از این پیام خطاب به خامنهای آمده بود: «مزدور واقعی تو هستی و دار و دستهات که سالها منابع این کشور را غارت کردهاید و زندگی مردم را به تباهی کشاندهاید. تو که شعار میدهی مردم ایران مزدوران را لگدمال خواهند کرد، بدان که بهزودی خودت و نظام پوسیدهات زیر پای همین مردم لگدمال خواهید شد.»
اصغر سپهری در ادامه روایت خود از محاکمه مجازی فاطمه و محمدحسین سپهری نوشت در این جلسه دادگاه، قاضی از پذیرش وکیل مدافع متهمان خودداری کرد و بدین ترتیب، حق برخورداری از دفاع قانونی از آنها سلب شد.
سپهری افزود برادرش محمدحسین در دادگاه با اشاره به پرونده فساد «چای دبش» و حکم یک سال و دو سال حبس برای دو وزیر دولت ابراهیم رئیسی گفته است: «به چه جرمی من و خواهرم به پنج و ۱۰ سال زندان محکوم شدهایم؟ وقتی علی خامنهای مخالفانش را "مزدور" خطاب میکند، ما هم پاسخ او را دادیم.»
به روایت اصغر سپهری، خواهرش فاطمه نیز خطاب به قاضی دادگاه گفته است: «یا من و برادرم را از همه اتهامات تبرئه و آزاد کنید، یا به ما حکم زندان تا پایان رژیم جمهوری اسلامی را بدهید.»
جواد ساداتینژاد، وزیر پیشین کشاورزی و رضا فاطمی امين، وزیر پیشین صنعت، معدن و تجارت، در دولت رئیسی، ۱۳ اسفند در پرونده فساد گسترده در واردت چای، موسوم به «چای دبش»، مجرم شناخته شدند و بهترتیب به دو سال و یک سال حبس محکوم شدند.
صدور این حکم در پروندهای با بیش از سه میلیارد دلار تخلف، با انتقادات گسترده شهروندان و کاربران فضای مجازی همراه شد.
فاطمه سپهری از شهریور ۱۴۰۱ و محمدحسین سپهری از مهر ۱۴۰۲ دوران محکومیت خود را در زندان وکیلآباد مشهد میگذرانند.
نهادهای امنیتی و قضایی و سازمان زندانها در ایران بارها به دلیل فعالیتهای زندانیان سیاسی در زندان و نوشتن نامهها و امضای بیانیهها، برای آنها پروندهسازی کردهاند.
شماری از این زندانیان با این پروندهسازیها با احکام حبس، شلاق، تبعید و جزای نقدی روبهرو شدهاند و پروندههای برخی از آنها همچنان در دست بررسی است.
فواد چوبین، از اعضای خانوادههای دادخواه ایذه، یکشنبه ۱۹ اسفند در شبکه اجتماعی ایکس نوشت مقامهای امنیتی جمهوری اسلامی، از جمله اداره اطلاعات اهواز، خانواده ابول کورکور را تحت فشار شدید قرار دادهاند.
چوبین افزود نهادهای امنیتی از بیم بروز «شلوغی» در شهر ایذه، به خانواده کورکور اجازه برگزاری هیچگونه مراسمی ندادهاند و از تحویل پیکر او به خانوادهاش نیز سرباز زدهاند.
جمهوری اسلامی در سالهای گذشته بارها با نقض آشکار حقوق اساسی خانوادههای افراد جانباخته یا اعدامشده به دلایل سیاسی، از تحویل پیکر آنها به خانوادههایشان خودداری کرده است.
مخفی کردن یا تحویل ندادن پیکر فرد جانباخته به خانواده و مشخص نکردن مکان دفن افراد، از جمله موارد ناپدیدسازی قهری محسوب میشود.
ناپدیدسازی قهری نقض ماده ششم اعلامیه جهانی حقوق بشر است که تاکید میکند «هر انسانی سزاوار و محق است تا همهجا در برابر قانون بهعنوان یک شخص به رسمیت شناخته شود».
ابول کورکور، از معترضان خیزش سراسری سال ۱۴۰۱ که بیش از دو سال مخفیانه زندگی میکرد، ۱۸ اسفند همزمان با یورش نیروهای امنیتی به خانهاش، این لحظات را بهصورت زنده در اینستاگرام به اشتراک گذاشت.
او در حین تیراندازی ماموران بارها فریاد زد: «تسلیم میشویم»، اما ماموران به تیراندازی خود ادامه دادند و در نهایت با گفتن جمله «چارهای ندارم، ایران خداحافظ»، به زندگی خود پایان داد.
در زمان حمله نیروهای امنیتی به محل اقامت کورکور، سه نفر با نامهای سهراب احمدی، حسین مهری و رضا عبداللهزاده همراه او بودند.
فرمانده انتظامی شهرستان ایذه ۱۸ اسفند با تایید کشته شدن ابول کورکور اعلام کرد همراهان او زخمی و دستگیر شدهاند.
میزان، خبرگزاری قوه قضاییه جمهوری اسلامی، نوشت کورکور در اعتراضات سال ۱۴۰۱ در ایذه نقش داشت و از آن زمان، تحت تعقیب بود.
واکنشهای گسترده به مرگ ابول کورکور
مرگ کورکور و جمله «ایران خداحافظ» او پیش از پایان دادن به زندگیاش، واکنشهای گستردهای را در فضای مجازی و در میان اقشار مختلف جامعه به همراه داشت.
توماج صالحی، رپر معترض، با انتشار مطلبی در کانال تلگرام خود نوشت: «ایذه رو تنها گذاشتیم. هر بار تنها میمونیم و تنهایی مفتمون رو میبرن.»
مسیح علینژاد، فعال سیاسی، نیز با انتشار تصویری از کورکور در اینستاگرام نوشت: «خداحافظ ایران. این آخرین جملات ابول کورکور از مبارزان ایذه بود که ماموران به مخفیگاه او حملهور شدند، اما او حاضر نشد تسلیم سربازان سپاه تروریست جمهوری اسلامی شود.»
شاهزاده رضا پهلوی هم در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، ابول کورکور را «قهرمانی از دیار دلاورخیز ایذه» توصیف کرد و یاد او را گرامی داشت.
ایذه در جریان خیرش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» شاهد اعتراضات گسترده و کشتهشدن شماری از شهروندان از جمله کیان پیرفلک، کودک ۹ ساله، با شلیک مستقیم نیروهای جمهوری اسلامی بود.
ماموران امنیتی و انتظامی آذرماه ۱۴۰۱ به روستای پرسوراخ در اطراف ایذه یورش بردند که این حمله به کشته شدن محمود احمدی و حسین سعیدی، دو تن از معترضان، انجامید.
در خرداد ۱۴۰۲ نیز پویا مولاییراد، پسرعموی ماهمنیر مولاییراد، مادر کیان پیرفلک، در مراسم سالگرد تولد کیان در محل مزار او با تیراندازی مستقیم ماموران جمهوری اسلامی جان باخت.
مجاهد (عباس) کورکور نیز یکی از بازداشتشدگان خیزش انقلابی در ایذه است که از سوی دستگاه قضایی جمهوری اسلامی به اعدام محکوم شده است.