مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، درباره مذاکرات صلح روسیه و اوکراین در جده گفت که درگیری دو کشور، راهحل نظامی ندارد. روبیو از مسکو خواست تا به تمامی نبردها پایان دهد و تاکید کرد اکنون نوبت روسیه است که پاسخ مثبت بدهد و اگر نه بگوید، «خیلی چیزها» مشخص خواهد شد.
وزیر خارجه آمریکا چهارشنبه ۲۲ اسفند ماه گفت: «مساله اصلی در مذاکرات صلح اوکراین، بازدارندگی در برابر هرگونه تجاوز آینده است و اروپاییها باید در این روند مشارکت داشته باشند.»
آمریکا و اوکراین پس از دیدار مقامهایشان در عربستان سعودی، در بیانیهای مشترک اعلام کردند که کییف با پیشنهاد واشینگتن برای یک آتشبس فوری ۳۰ روزه موافقت کرده و ایالات متحده هم پذیرفته است ارائه کمکهای نظامی و اشتراکگذاری دادههای اطلاعاتی با اوکراین را بلافاصله از سر بگیرد.
وزیر خارجه آمریکا گفت: «در عربستان سعودی، درباره امتیازات سرزمینی گفتوگو کردیم اما بیشتر گفتوگوهای ما با اوکراین درباره چگونگی روند مذاکرات بود.»
روسیه سه سال پیش حمله تمامعیاری را به اوکراین آغاز کرد و اکنون حدود یکپنجم از خاک اوکراین، از جمله کریمه را که در سال ۲۰۱۴ ضمیمه کرد، در اختیار دارد.
روبیو پیش از این با اشاره به بیش از هشت ساعت مذاکرات در جده به خبرنگاران گفته بود: «رییسجمهور ترامپ میخواست که این جنگ دیروز تمام شود ... بنابراین، امید ما این است که روسها هر چه سریعتر پاسخ مثبت دهند تا بتوانیم وارد مرحله دوم، یعنی مذاکرات واقعی شویم.»
روبیو تاکید کرد که واشینگتن خواهان توافقی جامع با روسیه و اوکراین «در سریعترین زمان ممکن» است.
از سوی دیگر، همزمان با گفتوگوی تلفنی رییس سیآیای و رییس سازمان اطلاعات خارجی روسیه، مقامات در مسکو به پیشنهاد آتشبس مورد توافق آمریکا و اوکراین واکنش منفی نشان دادند و از جمله سخنگوی وزارت خارجه روسیه گفت اخبار مواضع این کشور درباره آتشبس، از مسکو منتشر خواهد شد نه از آمریکا یا اوکراین.
کنستانتین کوساچف، رییس کمیته امور بینالملل شورای فدراسیون روسیه نیز در واکنش به پیشنهاد آتشبس مورد توافق مقامهای آمریکا و اوکراین، گفت که هرگونه توافق بر اساس شرایط مسکو خواهد بود، نه واشینگتن.
این قانونگذار روس، چهارشنبه ۲۲ اسفند در پستی در تلگرام نوشت: «هرگونه توافق - با درک کامل ضرورت سازش - باید بر اساس شرایط ما باشد، نه آمریکا. و این نه از سر لافزنی، بلکه از درک این واقعیت است که توافقهای واقعی هنوز همانجا، در میدان نبرد نوشته میشوند، چیزی که در واشینگتن هم باید آن را درک کنند.»
همزمان با این مواضع، رسانههای روسیه خبر دادند که سرگئی ناریشکین، رییس سرویس اطلاعات خارجی روسیه، روز سهشنبه با جان رتکلیف، مدیر سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیآیای)، تماس تلفنی داشته است و طرفین در مورد همکاری بین سازمانهای اطلاعاتی مربوطه خود و مدیریت بحران، گفتگو کردهاند.
آلبانیزی چهارشنبه ۲۲ اسفند این تصمیم ترامپ را برخلاف «روحیه دوستی دیرینه بین دو کشور» و بهطور بنیادین در تضاد با منافع شراکت اقتصادی استرالیا خواند که در بیش از ۷۰ سال گذشته سودمند بوده است.
او گفت کانبرا به تلاشهای خود برای «مشارکت سازنده» با واشینگتن ادامه خواهد داد تا استرالیا از تعرفهها مستثنی شود.
استرالیا امیدوار بود از تعرفهها معاف شود اما این تعرفه ۲۵ درصدی قرار است از ساعت ۱۵ چهارشنبه به وقت شرق استرالیا برابر با حدود هشت صبح پنجشنبه ۲۳ اسفند به وقت ایران، اجرایی شود.
علاوه بر استرالیا، شماری دیگر از کشورها هم مشمول دستور ترامپ برای افزایش تعرفهها بر واردات فولاد و آلومینیوم به ایالات متحده شدهاند.
نخستوزیر استرالیا اعمال تعرفههای متقابل بر کالاهای آمریکایی را رد کرد و گفت که این اقدام سازنده نیست و قیمتها را برای مصرفکنندگان استرالیایی افزایش داده و موجب تورم خواهد شد.
برخلاف استرالیا، کمیسیون اروپا که مسئول هماهنگی امور تجاری اتحادیه اروپاست، به سرعت به این موضوع واکنش نشان داد و گفت از ماه آوریل (حدود یک هفته دیگر)، تعرفههای متقابلی بر کالاهای آمریکایی به ارزش ۲۸ میلیارد دلار اعمال خواهد کرد.
انتقاد تند وزیر استرالیایی از سیاست دولت ترامپ
پنی وانگ، وزیر خارجه استرالیا، تصمیم دولت ترامپ بر وضع تعرفه برای واردات از این کشور را «بیدلیل و ناعادلانه» خواند و گفت که نپذیرفتن معافیت تعرفهای «شیوه مناسبی برای رفتار با یک دوست و شریک نیست».
این تندترین انتقاد یک وزیر ارشد دولت استرالیا از دولت جدید آمریکا از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید محسوب میشود.
وانگ به اسکاینیوز گفت با وجود ارائه استدلالهای استرالیا در مورد این تعرفهها، مشاوران ارشد رییسجمهوری آمریکا به صراحت اعلام کردهاند «موضع آنها سختتر شده» و این بار هیچ معافیتی در کار نخواهد بود.
اقدام ترامپ برای تقویت حمایتها از تولیدکنندگان فولاد و آلومینیوم آمریکایی، تعرفههای جهانی ۲۵ درصدی را به صدها محصول فرعی ساخته شده از این فلزات، از پیچ و مهره گرفته تا تیغههای بولدوزر و قوطیهای نوشابه، گسترش میدهد.
وزیر خارجه استرالیا تاکید کرد که اگرچه اتحاد میان دو کشور پابرجا خواهد ماند اما کسبوکارها و مصرفکنندگان آمریکایی بیشترین آسیب را از این تعرفههای گسترده خواهند دید.
وانگ گفت: «نکتهای که ما بر آن تاکید داریم این است که این تعرفهها به نفع مردم آمریکا نبوده و با دوستی و رابطه اقتصادی خوبی که دو کشور ما داشتهاند، سازگار نیست.»
سیاستهای تجاری ترامپ و افزایش تعرفهها باعث افت شاخص بازارهای سهام جهان، نگرانیها درباره افزایش قیمت کالاها، تشدید تورم و کاهش اعتماد مصرفکنندگان شده است. سرمایهگذاران نیز بیم آن دارند که سیاستهای ترامپ، بدون در نظر گرفتن منافع شرکتهای بزرگ اجرا شود.
کاخ سفید این نگرانیها را بیاساس دانسته و معتقد است سیاست تعرفهای ترامپ، شرکتها را مجبور به سرمایهگذاری بیشتر در ایالات متحده خواهد کرد.
صبح چهارشنبه ۲۲ اسفند اعلام شد که حزب اپوزیسیون دموکراتها (Demokraatit) ۲۹.۹ درصد مجموع آرا را بهدست آورده که جهشی قابل توجه نسبت به آرای ۹.۱ درصدی این حزب در انتخابات سال ۲۰۲۱ محسوب میشود.
رایگیری در انتخابات پارلمانی گرینلند ظهر سهشنبه ۲۱ اسفند آغاز شد و تا حدود ساعت دو بامداد چهارشنبه (به وقت ایران) ادامه یافت.
از جمعیت ۵۷ هزار نفری گرینلند، حدود ۴۰ هزار و ۵۰۰ نفر واجد شرایط رای دادن بودند اما میزان نهایی مشارکت در انتخابات هنوز اعلام نشده است.
تاکید بر استقلال
خبرگزاری رویترز در گزارشی نوشت ابراز تمایل علنی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا برای تسلط بر گرینلند، بهویژه در میان مردم بومی این منطقه، موجی از احساسات ملیگرایانه را برانگیخت و استقلال را به موضوع اصلی انتخابات تبدیل کرد.
ترامپ در هفتههای اخیر بارها خواهان پیوستن گرینلند به ایالات متحده شده و حتی احتمال استفاده از نیروی نظامی برای تحقق این موضوع را رد نکرده است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ۱۱ بهمن گفت تمایل ترامپ برای تسلط بر گرینلند «یک شوخی نیست».
موته اگده، نخستوزیر گرینلند، ۲۰ اسفند انتخابات پارلمانی این منطقه را «سرنوشتساز» خواند و از مواضع رییسجمهوری ایالات متحده انتقاد کرد.
او افزود: «ما شایسته رفتار محترمانهای هستیم و فکر نمیکنم که رییسجمهوری آمریکا از زمان روی کار آمدنش، چنین رفتاری داشته است.»
در آخرین مناظره تلویزیونی احزاب که دوشنبهشب از شبکه دولتی کیانآر (KNR) پخش شد، رهبران پنج حزب حاضر در پارلمان، همگی گفتند که به ترامپ اعتماد ندارند.
از سوی دیگر، هر شش حزب اصلی سیاسی گرینلند از استقلال حمایت میکنند اما در مورد چگونگی و زمان اجرای آن اختلافنظر دارند.
جدایی از دانمارک
در این رایگیری، حزب اپوزیسیون نالراک (Naleraq) که طرفدار «استقلال سریع» گرینلند است، با کسب ۲۴.۵ درصد آرا پس از دموکراتها بیشترین رای را آورد.
حزب نالراک که اکنون قدرتش از قبل بیشتر شده، معتقد است توجه آمریکا به گرینلند، موقعیت این جزیره را در مذاکرات جدایی از دانمارک تقویت کرده است.
این حزب قصد دارد تا پیش از انتخابات بعدی، توافقی با کپنهاگ حاصل کرده و آن را به همهپرسی بگذارد.
از سوی دیگر، ینس-فردریک نیلسن، رهبر حزب دمکراتها و وزیر پیشین صنعت و معادن، در واکنش به پیروزی حزبش گفت: «مردم خواهان تغییر هستند ... ما به کسبوکار بیشتری نیاز داریم تا رفاه اجتماعی را تامین کنیم.»
او افزود: «ما نمیخواهیم فردا مستقل شویم بلکه میخواهیم پایههای محکمی برای این کار داشته باشیم.»
نیلسن اکنون باید با سایر احزاب مذاکره کند تا بتواند ائتلافی برای تشکیل دولت به وجود بیاورد.
گرینلند که پیشتر مستعمره دانمارک بود، از سال ۱۹۵۳ بهعنوان یک قلمرو تحت حاکمیت این کشور شناخته میشود.
این سرزمین سال ۱۹۷۹ با تشکیل نخستین پارلمان به خودمختاری نسبی رسید اما کپنهاگ همچنان کنترل سیاستهای خارجی، دفاعی و پولی آن را در اختیار دارد و سالانه حدود یک میلیارد دلار به اقتصاد این منطقه کمک میکند.
پس از برگزاری یک همهپرسی در سال ۲۰۰۹، گرینلند حق اعلام استقلال کامل از دانمارک را به دست آورد اما به دلیل نگرانی از کاهش سطح رفاه در صورت قطع حمایت اقتصادی کپنهاگ، تاکنون از عملی کردن آن خودداری کرده است.
رقابت ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ
این جزیره وسیع به کانون رقابتهای ژئوپلیتیک در قطب شمال تبدیل شده است.
ذوب شدن یخها باعث شده منابع طبیعی گرینلند بیش از پیش در دسترس قرار بگیرند و مسیرهای کشتیرانی جدیدی باز شوند.
گرینلند دارای منابع طبیعی گستردهای از جمله مواد معدنی کمیاب مورد استفاده در صنایع پیشرفته مانند وسایل نقلیه برقی و سامانههای موشکی است.
با این حال، بهرهبرداری از این منابع به دلیل نگرانیهای زیستمحیطی، شرایط جوی سخت و سلطه چین بر این صنعت، کند پیش رفته است.
تمایل ترامپ برای تسلط بر گرینلند در شرایطی مطرح شد که در سالهای اخیر، روسیه و چین فعالیتهای نظامی خود را در این منطقه افزایش دادهاند.