پس از تجمعات هزاران نفری در شهرهای مختلف ترکیه از جمله آنکارا، استانبول و ازمیر در اعتراض به بازداشت اکرم اماماوغلو، شهردار استانبول، وزیر کشور ترکیه از بازداشت و تعقیب بیش از ۱۰۰ نفر دیگر به دلیل انتشار مطالبی علیه این اقدام در رسانههای اجتماعی خبر داد.
علی یرلیکایا جمعه اول فروردین گفت که ۵۴ نفر بازداشت شدهاند و علیه ۵۳ نفر دیگر نیز اعلام جرم شده است.
او پیش از این نیز از بازداشت ۳۷ نفر به دلیل انتشار مطالبی در شبکههای اجتماعی خبر داده بود.
بر اساس گزارشها بیش از ۱۸ میلیون پست در رسانه اجتماعی ایکس درباره بازداشت اماماوغلو منتشر شده است.
هزاران نفر در ترکیه پنجشنبه با وجود ممنوعیت تجمعات خیابانی، اعتراضات به بازداشت شهردار استانبول را ادامه دادند و پلیس به سمت معترضان گلولههای لاستیکی و گاز اشکآور شلیک کرد.
معترضان، رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه را به پروندهسازی برای اماماوغلو که رقیب سیاسی اوست متهم کردند و از او خواستند که استعفا دهد.
اردوغان، اعتراضات را «فریب و نمایش» خواند. در مقابل، اوزگور اوزل، دبیرکل حزب جمهوریخواه خلق، خطاب به او گفت: «تو از خیابانها میترسی.»
اوزل تاکید کرد که این حزب همچنان اماماوغلو را به عنوان نامزد انتخابات ریاست جمهوری آینده معرفی خواهد کرد.
اکرم اماماوغلو، شهردار استانبول که قرار بود یکشنبه سوم فروردین برای انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ ترکیه اعلام نامزدی کند، چهارشنبه ۲۹ اسفند به اتهام فساد مالی و حمایت از حرب کارگران گردستان (پکک) بازداشت شد.
آنکارا پکک را به عنوان یک گروه تروریستی شناسایی کرده است.
قرار است دادستانی استانبول یکشنبه درباره تمدید بازداشت اماماوغلو تصمیمگیری کند.
در همین حال انتشار فراخوانها برای ادامه تجمعات تا روز یکشنبه ادامه دارد.
اماماوغلو، عضو حزب جمهوریخواه خلق، در انتخابات سال ۲۰۱۹ توانست به بیش از ۲۰ سال سیطره حزب عدالت و توسعه به رهبری اردوغان بر شهرداری استانبول پایان دهد و به عنوان شهردار این شهر انتخاب شود.
او با حمایت ائتلاف شش حزبی ناسیونالیستها، سکولارها ، لیبرالها، محافظهکاران، اسلامگرایان و مهمترین آنها، کُردها، در انتخابات پیروز شد.
استانبول جمعیت کُرد بسیار بزرگی دارد.
او در فروردین ماه ۱۴۰۳ نیز توانست با اختلافی ۱۰ درصدی در رقابت برای شهرداری استانبول، پیشتاز شود. حزب او هم موفق شد شهرداری آنکارا را حفظ کند و علاوه بر آن، ۱۵ کرسی دیگر برای شهرداری در شهرهای سراسر کشور به دست آورد.
اماماوغلو که در گذشته به تجارت مشغول بود، ابتدا به عنوان شهردار منطقه کمتر شناختهشده بیلوکدوزو، منطقهای با جمعیت طبقه متوسط، پا به حوزه سیاست گذاشت و پس از آن توانست اداره شهر استانبول را به عنوان شهردار در دست بگیرد.
معترضان در مقر شهرداری، یک ایستگاه پلیس در استانبول، دانشگاهها و میدانهای عمومی در سراسر کشور گرد هم آمدند که منجر به درگیریهایی با نیروهای پلیس شد.
پلیس با ایجاد موانع و مسدود کردن خیابانها سعی در کنترل اوضاع داشت.
اماماوغلو، شهردار استانبول و ۵۴ ساله، که رقیب اصلی سیاسی اردوغان محسوب میشود، چهارشنبه به اتهام فساد مالی و کمک به یک گروه تروریستی بازداشت شد.
این اقدام از سوی مخالفان به عنوان «تلاش برای کودتا» محکوم شد و موجی از اعتراضات و انتقادهای رهبران اروپایی را در پی داشت.
بازداشت شهردار محبوب استانبول در ادامهی پروندههای قضایی علیه مخالفان دولت طی ماههای اخیر انجام شده است. منتقدان دولت، آن را تلاشی سیاسی برای تضعیف بخت انتخاباتی مخالفان و خاموش کردن اعتراضات میدانند؛ اتهاماتی که دولت رد میکند.
اردوغان در نخستین واکنش خود به بازداشت اماماوغلو، انتقادات مخالفان را «نمایش» و «شعار» خواند و گفت کشور زمانی برای این مسائل ندارد.
همزمان با انتشار فراخوان به منظور برگزاری تجمع جهت ادامه اعتراض به بازداشت اماماوغلو که قرار است برای انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۸ ترکیه نامزد شود، شهردار آنکارا و رییس حزب برابری و دموکراسی خلقها (دم پارتی) نیز به بازداشت او اعتراض کردند.
پنجشنبه ۳۰ اسفند، گزارشهایی از درگیری میان نمایندگان حزب جمهوریخواه خلق و حزب عدالت و توسعه در مجلس ترکیه منتشر شد.
اوزگور اوزل، دبیرکل حزب جمهوریخواه خلق، برای تجمع اعتراضی در روز پنجشنبه فراخوان داده. پلیس نیز محدوده شهرداری استانبول را مسدود کرده و ماشینهای آبپاش را در این منطقه مستقر کرده است.
همزمان، منصور یاواش، شهردار آنکارا، به بازداشت شهردار استانبول و اعمال نظر سیاسی در پروندههای قضایی اعتراض کرد.
تولای حاتماوغلو و تونجر بکرهان، روسای مشترک حزب دموکراسی و برابری خلقها (دم پارتی) که طرفدار کردهاست، بازداشت اماماوغلو را «اخلال در تلاشها برای دستیابی به صلح» پس از پیام عبدالله اوجالان برای خلع سلاح دانستند.
اکرم اماماوغلو، عضو حزب جمهوریخواه خلق، در انتخابات سال ۲۰۱۹ توانست به بیش از ۲۰ سال سیطره حزب عدالت و توسعه به رهبری اردوغان بر شهرداری استانبول پایان دهد و به عنوان شهردار این شهر انتخاب شود.
او با حمایت ائتلاف شش حزبی ناسیونالیستها، سکولارها ، لیبرالها، محافظهکاران، اسلامگرایان و مهمترین آنها، کُردها، در انتخابات پیروز شد.
استانبول جمعیت کُرد بسیار بزرگی دارد.
حساب اماماوغلو در ایکس، رییسجمهوری ترکیه را به فساد متهم کرد و از اعضای حزب حاکم و قوه قضاییه خواست تا با بیعدالتی مخالفت کنند.
فراخوانهایی نیز برای ادامه تجمعات در پنجشنبه منتشر شده است.
با وجود اعلام ممنوعیت تظاهرات و تجمعات تا روز یکشنبه، معترضان به بازداشت اماماوغلو، شامگاه ۲۹ اسفند در تعدادی از شهرهای ترکیه از جمله استانبول، آنکارا، ازمیر و ترابزون تجمع کردند که تعدادی از آنان بازداشت شدند. ۳۷ نفر نیز به دلیل انتشار مطالبی در شبکههای اجتماعی دستگیر شدند.
علی یرلیکایا، وزیر کشور ترکیه، از بازداشت ۳۷ نفر به اتهام «انتشار پستهای تحریکآمیز» در رسانههای اجتماعی در ارتباط با بازداشت شهردار استانبول خبر داد.
او گفت که ۲۶۱ حساب نیز در همین رابطه در شبکههای اجتماعی شناسایی شدهاند.
بر اساس گزارشها بیش از ۱۸ میلیون پست در ایکس در اینباره منتشر شده است.
در رابطه با بازداشت اماماوغلو، تجمعی هم در برلین، پایتخت آلمان برگزار شد.
از سوی دیگر دفتر دادستان عمومی استانبول خبر داد که یک شرکت ساختمانی متعلق به اماماوغلو را نیز توقیف کرده است.
اکرم اماماوغلو، شهردار استانبول که قرار بود یکشنبه سوم فروردین ۱۴۰۴ برای انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ ترکیه اعلام نامزدی کند، چهارشنبه ۲۹ اسفند ۱۴۰۳ به اتهام فساد مالی بازداشت شد.
مخالفان و رسانهها بازداشت او را «یک کودتای غیرنظامی» علیه رقبای اردوغان و حزب عدالت و توسعه خواندهاند.
با این حال یلماز تونچ، وزیر دادگستری ترکیه، گفت که قوه قضاییه این کشور مستقل عمل میکند و این ادعا که بازداشت اماماوغلو کودتا علیه او بوده، درست نیست
همزمان با بازداشت شهردار استانبول دسترسی به شبکههای اجتماعی در ترکیه محدود و برگزاری تجمع تا روز یکشنبه ممنوع اعلام شد.
در واکنش به این موضوع، اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، بازداشت اماماوغلو را «بسیار نگرانکننده» خواند و آلمان نیز این اقدام را «شکستی جدی برای دموکراسی» در ترکیه دانست.
آنکارا طی دهههای گذشته خواستار عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا بوده اما به دلیل برخی اختلافات، بهویژه نگرانیها درباره وضعیت حقوق بشر و دموکراسی در این کشور، این روند بینتیجه مانده است.
پس از بازداشت شهردار استانبول لیر ترکیه با افت ۱۲/۷ درصدی، رکوردی جدید در کاهش ارزش خود به ثبت رساند و هر دلار آمریکا با ۴۲ لیر معامله شد.
ششمین پرونده علیه اماماوغلو
در سالهای گذشته و پس از مطرح شدن نام اماماوغلو بهعنوان نامزد ریاستجمهوری ترکیه، پروندههایی علیه او گشوده شده است. پرونده جدید ششمین پرونده علیه اماماوغلو است.
اماماوغلو در فروردین ماه نیز توانست با اختلافی ۱۰ درصدی در رقابت برای شهرداری استانبول، پیشتاز شود. همچنین حزب او موفق شد شهرداری آنکارا را حفظ کند و علاوه بر آن، ۱۵ کرسی دیگر برای شهرداری در شهرهای سراسر کشور به دست آورد.
اماماوغلو که در گذشته به تجارت مشغول بود، ابتدا به عنوان شهردار منطقه کمتر شناختهشده بیلوکدوزو، منطقهای با جمعیت طبقه متوسط، پا به حوزه سیاست گذاشت و پس از آن توانست اداره شهر استانبول را به عنوان شهردار در دست بگیرد.
هرتزوگ پنجشنبه ۳۰ اسفند در پیامی ویدیویی گفت: «غیرممکن است که از دیدن واقعیت دردناک در حال وقوع در برابر چشمانمان نگران نباشیم.»
او با اشاره به آغاز مجدد عملیات نظامی اسرائیل در نوار غزه افزود هزاران نیروی ذخیره ارتش برای خدمت فراخوانده شدهاند و «غیرقابل تصور است که پسرانمان را به جبهه بفرستیم و در عین حال اقداماتی جنجالی انجام دهیم که شکاف در مردم را عمیقتر میکند».
نخستوزیر اسرائیل ۲۶ اسفند اعلام کرد قصد دارد رونن بار، رییس آژانس امنیت این کشور (شین بت)، را برکنار کند.
نتانیاهو در همین رابطه گفت: «در هر زمان، بهویژه در دوران جنگی که موجودیت ما را تهدید میکند، باید اعتماد کامل میان نخستوزیر و رییس شین بت وجود داشته باشد. اما متاسفانه وضعیت برعکس است؛ من چنین اعتمادی ندارم. بیاعتمادی من به رییس شین بت مداوم بوده و با گذر زمان افزایش یافته است.»
این تصمیم نتانیاهو با مخالفت گسترده چهرهها و احزاب اپوزیسیون همراه شده است.
وبسایت خبری تایمز اسرائیل نوشت نتانیاهو قصد دارد شامگاه ۳۰ اسفند با تشکیل جلسه کابینه، برکناری بار را به رای بگذارد.
تاکید هرتزوگ بر حمایت از خانوادههای گروگانهای در بند حماس
رییسجمهوری اسرائیل در ادامه پیام خود، خواستار حمایت از خانوادههای گروگانهای در بند حماس شد.
هرتزوگ گفت: «غیرممکن است که جنگ را از سر بگیریم تا حکم مقدس بازگرداندن گروگانها را انجام دهیم و در عین حال، به خانوادههای ناامیدی که در جهنم روی زمین به سر میبرند، گوش ندهیم و از آنها حمایت نکنیم.»
او با اشاره به دیدارهای خود با خانوادههای قربانیان حمله هفتم اکتبر حماس افزود آنها خواستار انجام تحقیقات «کامل، دقیق و مستقل درباره این فاجعه وحشتناک» هستند و همزمان بر لزوم جلوگیری از از تشدید اختلافات در اسرائیل تاکید دارند.
نتانیاهو با تشکیل یک کمیسیون دولتی برای تحقیق درباره تهاجم هفتم اکتبر مخالفت کرده و معتقد است این کمیسیون علیه او «جانبدارانه» عمل خواهد کرد.
هرتزوگ با اشاره به اقدامات دولت نتانیاهو هشدار داد: «ما شاهد مجموعهای از اقدامات یکجانبه هستیم و من نگران تاثیر آنها بر تابآوری ملیمان هستم.»
تایمز اسرائیل ۲۶ اسفند نوشت نتانیاهو از ماهها پیش به دنبال برکناری رییس شین بت بود، زیرا قصد دارد نهادهای امنیتی اسرائیل را بهعنوان تنها مقصر حمله هفتم اکتبر معرفی کند.
اعضای حماس ۱۵ مهر سال گذشته (هفتم اکتبر ۲۰۲۳) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۵۰ تن را به گروگان گرفتند.
اسرائیل در واکنش به این تهاجم، عملیات نظامی گستردهای را در نوار غزه آغاز کرد که بنا بر اعلام وزارت بهداشت حماس، بیش از ۴۹ هزار کشته و ۱۱۲ هزار زخمی بر جای گذاشته است.
نتانیاهو اخیرا آنچه را «دولت پنهان» در اسرائیل خوانده، بهشدت مورد انتقاد قرار داده است.
هرتزوگ در پاسخ به این اظهارات گفت: «کارمندان دولتی اسرائیل هدف یک کارزار مداوم علیه خود قرار گرفتهاند.»
او اضافه کرد: «اینها کارمندان متعهد دولتی هستند که وظیفه خود را با وفاداری انجام میدهند، از جمله سربازان دخیره، خانوادههای داغدار و همسایگان هر یک از ما. آنها نباید هدف تهمت قرار گیرند.»
پس از ماهها رایزنیهای بینالمللی و با میانجیگری مصر، قطر و آمریکا، اسرائیل و حماس ۲۶ دی برای برقراری یک آتشبس سهمرحلهای در غزه به توافق دست یافتند.
مرحله نخست این توافق که شش هفته به طول انجامید، ۱۲ اسفند به پایان رسید. از آن زمان تاکنون، رایزنیها برای اجرای مرحله دوم آتشبس در جریان است.
این در حالی است که اسرائیل حملات خود به غزه را از سرگرفته و این حملات تنها ۲۹ اسفند دستکم ۲۰ کشته برجای گذاشت.
آنالنا بربوک، وزیر امور خارجه آلمان، پنجشنبه ۳۰ اسفند در یک نشست خبری در دمشق گفت: «من برای دومین بار در حدود ۱۰ هفته گذشته به سوریه آمدهام، زیرا این کشور و آینده آن در وضعیتی بحرانی قرار دارد.»
او افزود: «ما نمیتوانیم پیشبینی کنیم که در چند ماه آینده یا حتی شاید چند هفته آینده چه اتفاقی خواهد افتاد.»
بربوک کمبود کالاهای اساسی، بهویژه در بخش زیرساختهای انرژی، را از جمله مشکلات عمده سوریه برشمرد و اعلام کرد آلمان قصد دارد در بازسازی این بخش، از جمله مدرنسازی نیروگاهها، به سوریه کمک کند.
آلمان که در یک دهه گذشته میزبان حدود یک میلیون پناهجوی سوری بوده است، تلاش دارد با رهبران جدید سوریه وارد تعامل شود.
برلین در عین حال، بر لزوم احترام حاکمان جدید سوریه به حقوق اقلیتها در این کشور تاکید دارد.
در هفتههای اخیر، تحولات سوریه تحت تاثیر درگیریهای خونین در این کشور قرار گرفته است.
در پی حملات پراکنده و مرگبار شبهنظامیان وابسته به حکومت اسد، نیروهای دولت جدید سوریه با آنها درگیر شدند. این درگیریها بیش از هزار کشته برجای گذاشت که اکثر آنها غیرنظامی و از شیعیان علوی بودند.
رهبران اتحادیه اروپا ۳۰ اسفند در بیانیهای خشونتهای اخیر در سوریه را محکوم کردند و از مقامهای این کشور خواستند «حفاظت از تمامی غیرنظامیان را تضمین کنند».
آنها همچنین اعلام کردند تعلیق بخش دیگری از تحریمهای سوریه را مورد بررسی قرار خواهند داد و همزمان، اوضاع این کشور را از نزدیک تحت نظر دارند.
همکاری برلین و دمشق برای تسهیل بازگشت پناهجویان سوری
وزیر خارجه آلمان در ادامه نشست خبری خود گفت بهدلیل نگرانیهای امنیتی و محدودیتهای مکانی در دمشق، مسائل مربوط به ویزا و خدمات کنسولی همچنان از طریق سفارت آلمان در لبنان انجام خواهد شد.
او افزود آلمان قصد دارد بهمنظور تسهیل روند بازگشت داوطلبانه پناهجویان سوری به کشورشان، با دولت سوریه همکاری کند.
خبرگزاری رویترز ۳۰ اسفند نوشت سفارت آلمان در دمشق در حال حاضر تیم سیاسی کوچکی دارد و متناسب با وضعیت امنیتی موجود، بهتدریج دامنه فعالیت خود را گسترش خواهد داد.
بربوک پیش از این در ۱۴ دی با سفر به دمشق با احمد الشرع، رییسجمهوری دوره انتقالی سوریه، دیدار کرد.
او در آن مقطع زمانی گفت ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، از بشار اسد حمایت و جنایات رژیم او را پنهان کرد و اکنون زمان آن رسیده است که روسیه پایگاههای خود را در سوریه رها کند.
مسکو از متحدان اصلی بشار اسد به شمار میرفت و او پس از گریختن از سوریه به روسیه پناهنده شد.
روسیه که در دوران حکومت اسد دو پایگاه طرطوس و لاذقیه را در اختیار داشت، میکوشد به حضور نظامی خود در سوریه ادامه دهد.