حملات جدید ارتش اسرائیل به اهداف نظامی در دمشق، حما و حمص؛ سوریه محکوم کرد

الشرع دوشنبه ۱۱ فروردین در سخنرانی کاخ ریاست‌جمهوری که پس از نماز عید فطر از تلویزیون سوریه پخش شد، به اظهارنظر درباره واکنش‌ها به معرفی وزرای جدید کابینه پرداخت و گفت هدف دولت جدید، بازسازی کشور است، اما هشدار داد که دولت نمی‌تواند همه را راضی کند.

او تاکید کرد: «هر گامی که برمی‌داریم به اجماع کامل نخواهد رسید و این امری طبیعی است، اما باید تا حد امکان به اجماع دست یابیم.»

الشرع نهم فروردین و حدود سه ماه پس از سرنگونی حکومت بشار اسد، ۲۳ وزیر کابینه جدید سوریه را معرفی کرد که اکثریت آن‌ها از هم‌پیمانان او به شمار می‌روند.

یک روز بعد، حکومت خودگران تحت حمایت نیروهای دمکراتیک سوریه، در شمال شرق این کشور با صدور بیانیه‌ای، کابینه جدید سوریه را فاقد مشروعیت خواند که بازتاب‌دهنده تنوع موجود در این کشور نیست.

مخالفان مسلح سوری به رهبری گروه تحریر الشام در یک عملیات غافلگیرکننده ۱۱ روزه که از ادلب و حلب آغاز شد، توانستند ۱۸ آذر سال گذشته به دمشق برسند و به بیش از پنج دهه حکومت خاندان اسد بر سوریه پایان دهند.

از آن زمان، مقام‌های سوری در تلاش‌اند تا پس از نزدیک به ۱۴ سال جنگ داخلی، کشور و نهادهای آن را دوباره متحد و بازسازی کنند.

اکثر اعضای کابینه جدید را نزدیکان و حامیان اصلی الشرع و دیگر چهره‌های هم‌سو با او تشکیل می‌دهند.

الشرع گفت که وزرا بر اساس شایستگی و تخصص انتخاب شده‌اند و «هیچ جهت‌گیری ایدئولوژیک یا سیاسی خاصی» در این گزینش دخیل نبوده است.

بیشتر اعضای کابینه از مسلمانان سنی‌مذهب هستند که بازتابی از ترکیب جمعیتی سوریه است؛ کشوری که برای دهه‌ها تحت حاکمیت خاندان اسد از اقلیت مذهب علوی قرار داشت.

بیشتر بخوانید: توافق احمد الشرع و مظلوم عبدی برای ادغام دولت و نیروهای دموکراتیک سوریه

در ماه‌های گذشته سران کشورهای مختلف خواستار انتقال قدرت فراگیر در سوریه شده بودند.

دولت جدید چهار وزیر از گروه‌های اقلیت در سوریه دارد؛ یک زن مسیحی، یک دروزی، یک کُرد و یک علوی، که البته هیچ‌کدام مسئولیت وزارتخانه‌های کلیدی را بر عهده نگرفته‌اند.

الشرع در سخنرانی عید فطر گفت که ترکیب دولت جدید با در نظر گرفتن «تنوع جامعه سوری» شکل گرفته، اما تاکید کرد که به جای سیستم سهمیه‌بندی برای اقلیت‌های مذهبی، دینی یا قومی، رویکرد «مشارکت» را در نظر گرفته است.

رییس دولت انتقالی سوریه خطاب به حاضران گفت: «تاریخ جدیدی برای سوریه در حال نوشته شدن است... همه ما در حال نوشتن آن هستیم.»

الشرع اواسط اسفند سال گذشته با امضای اعلامیه قانون اساسی، چارچوب دوره انتقالی سوریه را برای مدت پنج سال تنظیم و اعلام کرد.

برخی کارشناسان و گروه‌های حقوق بشری هشدار داده‌اند که این اعلامیه، قدرت را در دستان الشرع متمرکز می‌کند و حاوی حمایت کافی از اقلیت‌ها نیست.

در یک ماه گذشته بدترین خشونت‌های فرقه‌ای از زمان سرنگونی اسد در سوریه شکل گرفت.

خشونت‌های مرگبار در سوریه ۱۶ اسفند و در پی حملات برخی عوامل رژیم اسد به نیروهای حکومت جدید سوریه آغاز شد که بر اثر آن بیش از هزار نفر جان خود را از دست دادند که اکثرشان از شیعیان علوی بودند.

الشرع پیش‌تر وعده داده بود که عاملان «ریختن خون غیرنظامیان» را تحت پیگرد قرار گیرند و یک کمیته حقیقت‌یاب تشکیل دهد.

رویترز گزارش کرده است نیمه‌شب ۱۶ اسفند ماه ۱۴۰۲، هم‌زمان با آغاز درگیری‌های فرقه‌ای در غرب سوریه، مردانی نقابدار به خانه‌های خانواده‌های علوی در محله القدم دمشق حمله و بیش از۲۰ مرد غیر مسلح را بازداشت کردند.

پیش از این گزارش‌های متعددی از حملات به علویان ساکن سوریه منتشر شده بود. ۱۸ اسفندماه ۱۴۰۲ دیده‌بان حقوق بشر سوریه از وخیم‌تر شدن وضعیت امنیتی در مناطق ساحلی غرب سوریه خبر داد و گفت طی دو روز یش از هزار نفر در درگیری‌های نیروهای امنیتی حکومت جدید سوریه و حامیان علوی‌ بشار اسد کشته شده‌اند.

مشخصات ربوده‌شدگان و علویانی که به قتل رسیدند نشان می‌دهد عمده آنها، افرادی کهنسال و در برخی موارد دارای نقص مادرزادی بودند. برای نمونه، چهار نفر از کشته‌شدگان در دمشق از یک خانواده بودند. یکی از بستگان آن‌ها که از حمله جان سالم به در برده بود، گفت که او در طبقه بالایی خانه مخفی شده بود و کودکان خردسال خانواده را نیز با خود برده بود.

کشته‌شدگان شامل محسن محمود بدران، ۷۷ ساله، فادی محسن بدران، ۴۱ ساله، ایهم حسین بدران، ۴۰ ساله که با نقص مادرزادی (دو انگشت در دست راست) متولد شده بود و همین امر او را از خدمت در ارتش معاف کرده بود و فراس محمد معروف، ۴۵ ساله، داماد خانواده بودند.

بستگان این افراد برای یافتن اجساد به بیمارستان مجتهد در مرکز دمشق مراجعه کردند، اما کارکنان اجازه ورود به سردخانه را ندادند و آن‌ها را به شعبه GSS در القدم ارجاع دادند.

جسد چهار مرد دیگر که همان شب ربوده شده بودند، روز بعد در یک باغ در نزدیکی القدم با آثار اصابت گلوله به سر، به سبک اعدام، پیدا شدند. خانواده‌های آن‌ها اجساد را بلافاصله به خاک سپردند.

به گفته چهار شاهد، برخی از مردان مسلح خود را اعضای اداره امنیت عمومی معرفی کردند، که از شورشیان سابق تشکیل شده است.

با این حال، سخنگوی وزارت کشور، که این نیرو تحت نظر آن فعالیت می‌کند، مدعی شد: «نیروهای امنیتی، علوی‌ها را به‌طور مستقیم هدف قرار نداده‌اند و تنها در حال ضبط سلاح از تمام فرقه‌ها هستند.»

فرار از القدم

هبا زیدان، محقق دیده‌بان حقوق بشر، خواستار تحقیقات درباره قتل‌های فرقه‌ای و گزارش‌ها از ناپدیدشدگان شده است. به گفته او خانواده‌ها سزاوار پاسخ هستند و عاملان این اقدامات، صرف‌نظر از وابستگی‌شان، باید پاسخگو باشند.

یاسر فرحان، سخنگوی کمیته تحقیق در مورد خشونت‌های فرقه‌ای، اعلام کرد که این کمیته تنها بر بررسی وقایع مناطق ساحلی تمرکز دارد و هنوز پرونده‌های دمشق را بررسی نکرده است.

پس از این حوادث، بسیاری از علوی‌های القدم مجبور به ترک خانه‌هایشان شدند. برخی دیگر از ساکنان گفتند که دیگر به سر کار نمی‌روند یا فقط در طول روز در شهر تردد می‌کنند تا از بازداشت احتمالی در امان بمانند.

زنی ۶۰ ساله گفت که قصد فروش خانه‌اش را دارد زیرا نگران است که شوهر یا پسرانش ربوده شوند.

او در گفت‌وگو با رویترز تاکید کرد: «بعد از آنچه که اتفاق افتاد، تنها چیزی که می‌خواهم، این است که از این منطقه بروم.»

پس از سقوط حکومت بشار اسد، در نیمه آذرماه ۱۴۰۲، نیروهای تحریر شام، به فرماندهی احمد الشرع معروف به محمد جولانی، حکومت این کشور را به دست گرفتند. بشار اسد، دیکتاتور سابق سوریه و خانواده او متعلق به اقلیت علویان سوریه بودند، از این رو از ابتدای پیروزی تحریر شام، بیم خشونت‌های قومی در این کشور مطرح شد.

اسرائیل سه‌شنبه پنجم فروردین با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد نیروهای ارتش این کشور، «قابلیت‌های نظامی باقی‌مانده» در پایگاه‌های تدمر (پالمیرا) و تی‌فور (T-4) سوریه را هدف قرار داده‌اند.

تی‌فور که به نام «پایگاه هوایی تیاس» هم شناخته می‌شود، یک فرودگاه نظامی در ۵۰ کیلومتری غرب تدمر است.

این دومین بار در یک هفته است که اسرائیل فرودگاه‌های نظامی تدمر در شرق حمص را هدف حمله هوایی قرار می‌دهد.

بیشتر بخوانید: حمله اسرائیل به خانه دبیرکل جهاد اسلامی فلسطین در دمشق

ارتش اسرائیل در بیانیه خود گفت به اقداماتش برای رفع هرگونه تهدید علیه شهروندان این کشور ادامه خواهد داد.

شبکه العربیه هم‌زمان با انتشار این بیانیه، از پرواز مداوم هواپیماهای جنگنده اسرائیل بر فراز دمشق، پایتخت سوریه، خبر داد.

نت‌بلاکس، سازمان غیردولتی ناظر بر اینترنت در جهان نیز گزارشی درباره اختلال گسترده در اینترنت سوریه منتشر کرد.

حدود دو هفته پیش و در ۲۱ اسفند سال گذشته، ارتش اسرائیل از حمله به قرارگاه‌ها و سایت‌های نظامی سوریه در درعا، واقع در جنوب این کشور خبر داد.

در پی سقوط حکومت بشار اسد در ۱۸ آذر سال گذشته، اسرائیل در دو روز پیاپی و به شکلی بی‌سابقه در ۵۰ ساله اخیر، پایگاه‌های نظامی، تجهیزات نیروی دریایی و انبارهای تسلیحاتی و فرودگاه‌های نظامی سوریه را هدف بمباران هوایی و حملات زمینی قرار داد.

همان زمان ارتش اسرائیل از ایجاد مواضعی در منطقه حائل در بلندی‌های جولان خبر داد که از سال ۱۹۷۴ مناطق تحت کنترل اسرائیل و سوریه را از هم جدا می‌کرد.

نیروهای اسرائیلی به سرعت در چندین منطقه اطراف این منطقه حائل نفوذ کردند و کنترل بخش شرقی کوه حرمون (جبل الشیخ) را به دست گرفتند.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، گفته است که این اقدام موقتی است، ماهیتی دفاعی دارد و با هدف مهار تهدیدهای احتمالی از سمت سوریه انجام شده است.

با این‌ حال، نتانیاهو تاکید کرده که نیروهای اسرائیلی تا زمانی که تضمین‌های امنیتی در مرزها به دست نیاید، در این مناطق باقی خواهند ماند.

خبرگزاری رویترز شنبه دوم فروردین به نقل از منابع روسی نوشت که مسکو با تحویل اسد موافقت نمی‌کند و اساسا چنین درخواستی هم دریافت نکرده است.

پیش‌تر منابع دیپلماتیک به رویترز گفته بودند الشرع از روسیه خواسته است تا دارایی‌های منتقل‌شده از سوی اسد به سوریه بازگردانده شود.

مسکو این درخواست را رد کرده و گفته که اسد پولی در روسیه ندارد.

نشریه فایننشال‌تایمز اواخر آذر ۱۴۰۳ گزارش داد اسد در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ حدود ۲۵۰ میلیون دلار پول نقد را از بانک مرکزی سوریه به مسکو منتقل کرده است.

این پول‌ها در بانک مالی آر.اف‌.کی روسیه و بانک تی‌.اس‌.ام‌.ار که هر دو تحت تحریم آمریکا هستند، سپرده‌گذاری شدند.

العربیه خبر داد که موضوع تحویل اسد به حکومت جدید سوریه در جریان سفر هیات روسیه به دمشق در بهمن ماه مطرح شده است.

مقامات حکومت جدید سوریه در عین حال به میخائیل بوگدانوف، معاون وزیر خارجه روسیه، گفته‌اند که موضوع بازگرداندن اسد مانع بزرگی برای بازسازی روابط نیست.

رویترز ۱۶ بهمن به نقل از یک مقام دولتی سوریه خبر داده بود بانک مرکزی این کشور محموله جدیدی از پول چاپ شده سوریه (لیر سوریه) را که در روسیه چاپ شده، دریافت کرده است.

حکومت اسد پس از درگیری‌های داخلی در سوریه قراردادی چند میلیون دلاری با روسیه برای چاپ پول امضا کرده بود.

حزب‌الله هر گونه دخالت در این اقدام را رد کرد و یک منبع امنیتی لبنان نیز به خبرگزاری رویترز گفت سه سرباز سوری وارد خاک لبنان شده بودند و به‌ دست اعضای یک طایفه کشته شدند.

ارتش سوریه در تلافی این اتفاق، شبانه شهرهای مرزی لبنان را گلوله‌باران کرد و ساکنان شهر القصر محل سکونت خود را ترک کردند.

رسانه‌ها به نقل از منابع لبنانی خبر دادند که دو لبنانی پس از ربوده شدن و انتقال به خاک سوریه، کشته شده‌اند.

العربیه نیز خبر داد دو نیروی ارتش سوریه بر اثر اصابت یک راکت حزب‌الله به منطقه زیتا در استان حمص در مرز دو کشور کشته شدند.

ارتش لبنان دوشنبه ۲۷ اسفند در بیانیه‌ای اعلام کرد اجساد سه سوری کشته شده را به مقامات سوری تحویل داده و به حملات توپخانه‌ای سوریه نیز پاسخ داده است.

ارتش لبنان همچنین نیروهای کمکی را به منطقه مرزی اعزام کرده است. ارتش سوریه نیز دوشنبه کاروانی از نیروها و چندین تانک را به مرز اعزام کرد.

در هفته‌های گذشته درگیری‌هایی بین نیروهای حزب‌الله و حکومت جدید سوریه رخ داده است.

ارتش سوریه ۱۸ بهمن برای نخستین بار از زمان سقوط رژیم بشار اسد و کاهش نفوذ حزب‌الله در سوریه، وارد مناطقی از لبنان شد و با نیروهای حزب‌الله درگیر شد.

در این حین، درگیری‌هایی نیز بین نیروهای مرزی سوریه و لبنان رخ داد و در نهایت ژوزف عون، رییس‌جمهوری لبنان، ۱۹ بهمن با احمد الشرع، رییس‌جمهوری دولت انتقالی سوریه تماس گرفت و با او درباره «کنترل اوضاع در مرز لبنان و سوریه و جلوگیری از حملات به غیرنظامیان» گفت‌وگو کرد.

همچنین پس از درگیری نیروهای حامی اسد و نیروهای دولت انتقالی سوریه، ساجد الدیک، مسئول امنیتی در لاذقیه، ۱۹ اسفند در مصاحبه با العربیه گفت که حزب‌الله لبنان و کشورهای خارجی به برخی طرف‌ها و بازماندگان حکومت اسد کمک می‌کنند.

جمهوری اسلامی از سوریه برای تامین مالی و تسلیحاتی حزب‌الله لبنان به‌عنوان مهم‌ترین گروه نیابتی خود در منطقه بهره می‌برد.

نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله لبنان، ۲۴ آذر در یک سخنرانی تلویزیونی اذعان کرد این گروه پس از سرنگونی اسد «مسیر تامین تدارکات نظامی خود از طریق سوریه» را از دست داده است.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، ۲۸ بهمن در نشست خبری مشترک با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، اعلام کرد که اسرائیل اجازه نخواهد داد جمهوری اسلامی از سوریه به‌عنوان پایگاهی برای «عملیات خصمانه» استفاده کند و جلوی هر تهدیدی را در جنوب غربی سوریه و مرزهای اسرائیل می‌گیرد.