وزارت خارجه بریتانیا، علی موسوی، سفیر جمهوری اسلامی در لندن را در پی بازداشت اتباع ایرانی به دلیل دستداشتن در «اقدامات تروریستی و ضد امنیت ملی»، دوباره احضار کرد. این افراد به اتهام طرحریزی برای حمله به روزنامهنگاران ایراناینترنشنال بازداشت شدهاند.
احضار سفیر جمهوری اسلامی در واکنش به اتهام سه تبعه ایرانی به جرائم امنیتی صورت گرفت و جمهوری اسلامی نیز کاردار سفارت بریتانیا در تهران را در همین زمینه احضار کرد.
بر اساس بیانیه وزارت خارجه بریتانیا، دولت این کشور «بهروشنی اعلام میکند حفظ امنیت ملی بالاترین اولویت دولت است و «ایران باید در قبال اقداماتش پاسخگو باشد».
بنا بر اعلام پلیس لندن، سه تبعه ایرانی به همکاری با نهادهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی متهم شدهاند و حکومت ایران بهعنوان تهدید امنیت ملی بریتانیا به دادگاه معرفی شده است.
از جمله اقدامات این افراد پایش و شناسایی با هدف یافتن خبرنگاران مرتبط با ایراناینترنشنال بوده است.
ایوت کوپر، وزیر کشور بریتانیا، ۲۷ اردیبهشت تاکید کرد ایران باید پاسخگو باشد و افزود لندن تهدیدهای حکومتی را در خاک خود تحمل نمیکند.
جاناتان هال، مشاور دولت بریتانیا نیز یک روز بعد اعلام کرد افرادی که به سپاه پاسداران کمک میرسانند، باید با استفاده از «تمام قدرت قانون» مجازات شوند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، دوشنبه ۲۹ اردیبهشت دستگیری تعدادی از اتباع ایرانی در بریتانیا را «مصداق بارز بازداشت خودسرانه» خواند.
بقایی در نشستی خبری گفت اتهامات ایرانیان بازداشتشده هنوز مشخص نیست اما «بر سر آن هیاهو راه انداختهاند».
او افزود تهران کاردار سفارت بریتانیا را احضار و اعتراض خود را در رابطه با این بازداشتها اعلام کرده است.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی شامگاه ۲۸ اردیبهشت خبر داد در اعتراض به «بازداشت مشکوک و ناموجه تعدادی از اتباع ایرانی در انگلیس»، کاردار بریتانیا به این وزارتخانه احضار شده است.
بیشتر بخوانید: سایت نشنال ایرانیان بازداشتشده را اعضای سپاه معرفی کرد
پلیس بریتانیا ۲۰ اردیبهشت اعلام کرد در مجموع ۹ نفر، از جمله هشت ایرانی، در ارتباط با دو پرونده جداگانه مرتبط با اقدامات مشکوک به تروریسم در سراسر بریتانیا دستگیر شدند.
شهرام قاضیزاده، رییس اداره سوم غرب اروپا در وزارت خارجه جمهوری اسلامی، این بازداشتها را «اتهامزنی بدون ارائه هرگونه ادله و شواهد» خواند و به «خودداری عامدانه بریتانیا از اطلاعرسانی بههنگام به سفارت ایران» اعتراض کرد.
پلیس بریتانیا پیش از این اعلام کرد چهار مرد از مجموع هشت ایرانی که با استناد به قانون مبارزه با تروریسم و به اتهام توطئه برای حمله به «مکانی خاص» بازداشت شده بودند، آزاد شدند.
بر اساس گزارشها، این مکان خاص سفارت اسرائیل در لندن بود و سپاه پاسداران قصد داشت با طراحی چنین حملهای، مذاکرات میان تهران و واشینگتن را به شکست بکشاند.
بقائی: اسرائیل شاید دست به اقدام خرابکارانه بزند
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در بخشی از نشست خبری خود گفت اسرائیل ممکن است به یک «اقدام خرابکارانه و ایذایی» متوسل شود تا «انگشت اتهام به سمت جمهوری اسلامی دراز شود».
بقایی افزود اسرائیل پیش از این نیز اقداماتی برای «تخریب روندهایی که فکر کرده به ضرر مطامع خودش است»، انجام داده و اینبار هم احتمال دارد برای تحت تاثیر قرار دادن مذاکرات تهران و واشینگتن و پیدا کردن «بهانه و مبنایی برای ایجاد درگیری در منطقه» دست به «خرابکاری» بزند.
او از جامعه بینالمللی خواست «مراقب رفتار اسرائیل و اقدامات خلاف صلح آنان باشد».
پیشتر در ۲۲ اردیبهشت، شبکه العربیه گزارش داده بود حزبالله نگران است اسرائیل برای اخلال در مذاکرات هستهای ایران و آمریکا، به اعضای سپاه پاسداران در لبنان حمله کند.
بر اساس این گزارش، مقامهای حزبالله به همین دلیل از جمهوری اسلامی خواستند فرماندهان سپاه پاسداران را از لبنان خارج کند.
انبیسینیوز ۲۱ اردیبهشت گزارش داد اظهارات عمومی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بهویژه درباره موضوع غنیسازی در خاک ایران، ناراحتی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، را در پی داشته است.
مقامهای اسرائیلی بارها تاکید کردهاند هرگونه توافقی با تهران باید به برچیدن کامل برنامه هستهای حکومت ایران منجر شود.
وبسایت وکس با استناد به آمار جدید مرکز کنترل و پیشگیری بیماری آمریکا گزارش داد تعداد مرگهای ناشی از بیشمصرفی در سال ۲۰۲۴ نسبت به سال پیش از آن حدود ۲۷ هزار مورد کاهش یافته است.
این کاهش چشمگیر معادل نجات جان سه نفر در هر ساعت طی یک سال است و رکوردی بیسابقه بهجا گذاشته که از زمان آغاز ثبت رسمی این آمار در سال ۱۹۷۹ تاکنون بیسابقه بوده است.
آمار مرگهای ناشی از بیشمصرفی در آمریکا حتی پیش از همهگیری کووید بهشدت نگرانکننده بود. از ابتدای دهه ۲۰۱۰، سوءمصرف مواد مخدر قانونی که بهطور گسترده تجویز میشدند، همراه با ورود فنتانیل به بازار غیرمجاز، این آمار را افزایش داد.
سپس با شروع کووید و تعطیلی مراکز درمان شرایط وخیمتر شد و در انزوا قرار گرفتن معتادان منجر به جهش ناگهانی تعداد مرگها انجامید.
در نتیجه، تا پایان سپتامبر ۲۰۲۰ بیش از ۸۷ هزار آمریکایی جان خود را بر اثر مصرف بیش از حد مواد مخدر از دست دادند که رکورد بیسابقهای تا آن زمان محسوب به شمار میآمد.
کاهش گسترده آمار مرگ بیشمصرفی در سراسر آمریکا
نکته قابل توجه در کاهش چشمگیر مرگهای ناشی از مصرف بیش از حد مواد مخدر، گستردگی این روند در سراسر آمریکاست؛ بهطوری که ۴۵ ایالت از کاهش آمار مرگ خبر دادهاند.
ایالتهایی مانند اوهایو و ویرجینیای غربی که در گذشته از کانونهای اصلی بحران مواد مخدر بودند، اکنون بیشترین کاهش در شمار قربانیان را ثبت کردهاند.
در مقابل، برخی ایالتهای شمال غربی آمریکا که بحران دیرتر به آنها رسید، همچنان با روند افزایشی مرگ و میر مواجه هستند.
اگرچه اپیوئیدهای مصنوعی، بهویژه فنتانیل، همچنان عامل اصلی مرگهای ناشی از اوردوز هستند، اما آمارها نشان میدهد مرگهای مرتبط با این مواد مخدر در مقایسه با سایر انواع مواد، سریعتر کاهش یافته و نسبت به سال ۲۰۲۳، حدود ۳۶ درصد افت داشته است.
عوامل تاثیرگذار بر کاهش آمار مرگ و میر
افزایش دسترسی به نالوکسان را میتوان مهمترین عامل کاهش مرگومیر ناشی از اُوِردوز دانست. این داروی نجاتبخش اگر بلافاصله پس از بیشمصرفی تزریق شود، در ۹۹ درصد موارد اثرگذار است و میتواند جان فرد را نجات دهد.
عرضه نالوکسان بدون نیاز به نسخه پزشک، همراه با توصیه به معتادان برای حمل دائمی آن، نقشی حیاتی در نجات جان هزاران نفر داشته و یکی از موثرترین اقدامات در کاهش مرگهای ناشی از اُوِردوز بوده است.
اگرچه همهگیری کووید موجب افزایش مرگومیر ناشی از مصرف مواد مخدر شد، اما اجرای سیاستهای جدید نقشی مهم در مهار بحران ایفا کرد.
گسترش دسترسی به درمانهای از راه دور و تجویز داروهایی مانند بوپرنورفین از جمله اقداماتی بودند که به بهبود وضعیت کمک کردند.
از زاویهای تلخ، شمار بالای قربانیان سوءمصرف مواد در سالهای گذشته به کاهش جمعیت در معرض خطر منجر شده؛ پدیدهای که مشابه روند کند شدن گسترش بیماریهای واگیردار در پی کاهش تعداد افراد مستعد ابتلا است.
چالشهای پیش رو
در حالی که مرگهای ناشی از فنتانیل روندی کاهشی داشتهاند، آمار مرگ و میر مرتبط با مصرف محرکهایی مانند شیشه و کوکائین در سال گذشته میلادی افزایش یافته است.
ایالاتهایی مانند آلاسکا و واشینگتن همچنان با افزایش مرگها مواجه هستند که نشان میدهد در برخی مناطق هنوز جمعیتهای پرخطر وجود دارند.
آنچه بیش از همه نگرانکننده است، پیشنهاد دولت دونالد ترامپ برای کاهش چشمگیر بودجه توزیع نالوکسان در پیشنویس بودجه جدید است؛ اقدامی که میتواند موثرترین ابزار نجات جان مصرفکنندگان مواد مخدر را از دسترس بسیاری از نیازمندان خارج کند.
نتانیاهو دوشنبه ۲۹ اردیبهشت در پیامی ویدیویی گفت: «سناتورهایی که من آنها را حامی اسرائیل میدانم، نزد من میآیند و میگویند ما همه کمکهایی را که برای پیروزی در جنگ نیاز دارید در اختیارتان میگذاریم، اما نمیتوانیم شاهد تصاویری از قحطی [در غزه] باشیم.»
او در پاسخ به برخی انتقادات از تصمیمش برای پایان محاصره سهماهه غزه افزود: «برای آنکه پیروزیمان را کامل کنیم، حماس را شکست دهیم و گروگانها را آزاد کنیم، نباید به نقطه قحطی برسیم... در آن صورت، دیگر از ما حمایت نخواهند کرد.»
یکی از مخالفان اصلی ورود کمکهای بشردوستانه به غزه بزالل اسموتریچ، وزیر راستگرای کابینه نتانیاهو، بود.
او با اشاره به تصمیم اخیر دولت اسرائیل گفت ساز و کاری خصوصی بر توزیع اقلام ضروری و اساسی در میان مردم غزه نظارت خواهد داشت تا «دنیا جلوی اسرائیل را نگیرد و آن را به ارتکاب جنایات جنگی متهم نکند».
او با تایید نقش آمریکا در این فرآیند افزود: «این کمکها اجازه میدهد غیرنظامیان غذا بخورند، دوستانمان در جهان همچنان برای ما چتر حمایتی در برابر شورای امنیت و دیوان لاهه فراهم کنند و ما بتوانیم تا پیروزی نهایی به جنگ ادامه دهیم.»
نتانیاهو پیشتر در ۲۸ اردیبهشت گفته بود کابینه اسرائیل برای جلوگیری از به خطر افتادن عملیات نظامی در غزه بهدلیل بحران گرسنگی، با ورود میزان محدودی از کمکهای بشردوستانه، شامل غذا، به این منطقه موافقت کرده است.
اسرائیل از اواسط اسفند ۱۴۰۳ و در پی فروپاشی آتشبس، همه مسیرهای ورود کالاها و کمکهای بشردوستانه به غزه را مسدود کرد.
اسرائیلهیوم: ارسال کمکها نتیجه توافق آمریکا با حماس برای آزادی گروگان دوتابعیتی بود
روزنامه اسرائیلهیوم ۲۹ اردیبهشت گزارش داد دولت ترامپ با حماس توافق کرده بود در ازای آزادی ادان الکساندر، گروگان اسرائیلی-آمریکایی، به اسرائیل برای از سرگیری ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه فشار وارد کند.
پیشتر مقامهای آمریکایی آزادی الکساندر را «اقدامی مبتنی بر حسننیت» از سوی حماس توصیف کرده بودند.
به گزارش اسرائیلهیوم، این توافق از طریق تماسهایی میان مقامهای آمریکایی و چهرههای ارشد حماس هماهنگ شد و نتیجه آن، ازسرگیری ارسال کمکها به غزه بود.
منابعی در واشینگتن نیز گفتند این توافق، راهکاری موقت برای حفظ حمایت آمریکا از عملیات نظامی اسرائیل و تسهیل پیشرفت در مذاکرات مربوط به آتشبس و آزادی گروگانها است.
نتانیاهو ۲۹ اردیبهشت در ادامه سخنان خود گفت تا زمان راهاندازی مراکز توزیع کمکها تحت کنترل ارتش، «اسرائیل ناچار است کمکهایی حداقلی را به نوار غزه ارسال کند» تا از گرسنگی گسترده میان غیرنظامیان جلوگیری شود.
او بار دیگر تکرار کرد اسرائیل در آغاز جنگ اجازه ورود حداقلی کمکها به غزه را داده بود، اما پس از آنکه مشخص شد حماس این کمکها را در اختیار خود میگیرد، ارسال این اقلام را به منطقه متوقف کرد.
میزان کمکها و نحوه توزیع آنها در غزه نامشخص است
نخستوزیر اسرائیل اعلام کرد این کشور در هماهنگی با آمریکا روش جدیدی برای توزیع کمکها تدارک دیده که شامل مراکز امدادرسانی تحت حفاظت ارتش اسرائیل و نظارت پیمانکاران آمریکایی بر روند توزیع است.
نتانیاهو به جزییات مربوط به میزان و چگونگی ورود کمکهای بشردوستانه به غزه اشارهای نکرد، اما گفت نخستین مراکز توزیع کمکها با هدف گسترش و ایجاد منطقهای بشردوستانه در داخل غزه تحت کنترل اسرائیل در روزهای آینده آغاز به کار خواهند کرد.
نتانیاهو در عین حال تاکید کرد نهایی شدن این موضوع زمانبر خواهد بود.
در مقابل، اتحادیه اروپا اعلام کرد سازمان ملل متحد تنها ساز و کار قابل قبول برای توزیع کمکها در غزه است.
اسموتریچ نیز به میزان کمکهای بشردوستانه به غزه پرداخت و گفت: «در روزهای آینده مقدار کمی آرد برای نانواییهایی که نان پیتا میان مردم توزیع میکنند و آشپزخانههایی که روزانه یک وعده غذای پخته به مردم میدهند، وارد میشود.»
این سیاستمدار راستگرای اسرائیلی اضافه کرد: «غیرنظامیان در غزه یک نان پیتا و یک بشقاب غذا دریافت میکنند، همین و بس.»
یک مقام سازمان ملل که نامش فاش نشد، ۲۹ اردیبهشت گفت انتظار میرود در روز جاری ۲۰ کامیون حامل کمکهای امدادی، عمدتا شامل مواد غذایی، وارد نوار غزه شوند.
رسانههای فلسطینی نیز گزارش دادند ۵۰ کامیون حامل آرد، روغن خوراکی و حبوبات تا اواخر دوشنبه وارد این باریکه خواهند شد.
دستور تخلیه خان یونس و بمباران دهها نقطه غزه
در حالی که عملیات «ارابههای جدعون» اسرائیل در غزه ادامه دارد، نتانیاهو در سخنرانی خود اعلام کرد اسرائیل قصد دارد کنترل تمامی این منطقه را به دست بگیرد.
ارتش اسرائیل ظهر ۲۹ اردیبهشت اعلام کرد در ۲۴ ساعت گذشته، بیش از ۱۶۰ موضع را در غزه بمباران کرده است.
به گفته ارتش اسرائیل، اهداف حملات شامل اماکن عملیاتی، محلهای پرتاب موشکهای ضد زره، تونلها، انبار سلاح، ساختمانهای مورد استفاده گروههای مسلح، سازههای تلهگذاریشده و یک مرکز فرماندهی بودند.
همزمان ارتش اسرائیل برای خان یونس در جنوب نوار غزه هشدار تخلیه صادر کرد و گفت اکنون کل این منطقه «میدان نبرد خطرناک» محسوب میشود.
به غیرنظامیان فلسطینی که احتمالا شمارشان به دهها هزار نفر میرسد، توصیه شده به سمت غرب و منطقه مواصی در سواحل غزه حرکت کنند.
دقایقی بعد از این هشدار، رسانههای فلسطینی از حملات توپخانهای اسرائیل به خان یونس خبر دادند.
منابع پزشکی محلی میگویند دستکم ۲۰ نفر شامگاه یکشنبه اردیبهشت در حملات هوایی اسرائیل کشته شدند.
مقامهای بهداشتی حماس اعلام کردند در پی تشدید عملیات نظامی اسرائیل طی هشت روز گذشته، بیش از ۵۰۰ نفر در غزه جان خود را از دست دادهاند.
یک مقام اسرائیلی: مذاکرات آتشبس به بنبست رسیده است
یک مقام اسرائیلی به شبکه ۱۲ تلویزیون این کشور گفت مذاکرات دوحه بر سر آتشبس و آزادی گروگانها به بنبست رسیده است.
او تاکید کرد اسرائیل در چارچوب تلاشهای میانجیگرانه فعلی، هیچگونه تضمینی برای پایان جنگ به حماس نخواهد داد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که فشارهای بینالمللی برای دستیابی به توافق ادامه دارد و نگرانیها نسبت به وضعیت انسانی در غزه در حال افزایش است.
بیشتر بخوانید: گزارشها درباره نفوذ نیروهای اسرائیلی به غزه در لباس مبدل و کشتن یک فرمانده نظامی
بوسو در این مطلب که دوشنبه ۲۸ اردیبهشت منتشر شد، تاکید کرد در صورت لغو تحریمهای نفتی واشینگتن علیه تهران، قیمت نفت روندی نزولی به خود خواهد گرفت.
این تحلیلگر به «استراتژی دوگانه» دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در قبال جمهوری اسلامی اشاره کرد که از یکسو، در پی اجرای کارزار فشار حداکثری از طریق تشدید تحریمهای اقتصادی است و از سوی دیگر، مذاکرات سطح بالا درباره برنامه هستهای تهران را دنبال میکند.
ترامپ هفته گذشته اعلام کرد دو طرف به توافق «بسیار نزدیک» شدهاند.
بوسو در همین رابطه نوشت مذاکرات هستهای میان جمهوری اسلامی و قدرتهای غربی همواره «پیچیده و پر از توقف و آغاز مجدد» بوده، اما اگر در نهایت توافقی حاصل شود، بهاحتمال قوی شامل لغو بسیاری از محدودیتهای اقتصادی آمریکا بر صنعت نفت ایران خواهد بود.
او اضافه کرد لغو این تحریمها «تاثیر عمیقی بر بازارهای جهانی انرژی خواهد داشت».
تحریمهای سختگیرانه آمریکا علیه صنعت نفت ایران از سال ۲۰۱۸، همزمان با خروج واشینگتن از برجام، وضع شدند.
این تحریمها اگرچه درآمدهای نفتی جمهوری اسلامی را بهعنوان اصلیترین منبع تامین مالی حکومت بهشدت کاهش دادند، اما در سالهای اخیر هیچگاه نتوانستند صادرات نفت ایران را به صفر برسانند.
بیشتر بخوانید: پالایشگاههای کوچک چین دیگر خریدار نفت ایران نیستند
صادرات نفت ایران، تیپاتها و ناوگان سایه
بوسو با استناد به دادههای شرکت کپلر نوشت صادرات نفت ایران که در سال ۲۰۱۸ به ۲.۸ میلیون بشکه در روز رسیده بود، در سال ۲۰۲۰ به پایینترین میزان خود، یعنی ۱۵۰ هزار بشکه در روز، سقوط کرد.
با این حال، از آن زمان تاکنون صادرات نفت ایران بهتدریج افزایش یافته و در سال جاری میلادی به میانگین حدود ۱.۶۵ میلیون بشکه در روز رسیده است.
در سالهای اخیر، پالایشگاههای خصوصی چینی که بهاصطلاح «تیپات» نامیده میشوند، خریداران اصلی نفت ایران بودهاند و با بهرهگیری از تحریمها، نفت جمهوری اسلامی را با تخفیفهای قابلتوجهی خریداری کردهاند.
این پالایشگاههای کوچک و مستقل که عمدتا در استان شاندونگ در شرق چین مستقر هستند، در مجموع حدود چهار میلیون بشکه در روز ظرفیت پالایش دارند؛ رقمی که نزدیک به یکپنجم کل ظرفیت پالایشی چین را تشکیل میدهد.
بوسو افزود مقادیر زیادی از نفت تحریمشده ایران از طریق شبکهای پیچیده از شرکتهای صوری و ناوگان موسوم به «ناوگان سایه»، طی سالهای اخیر به چین وارد شده است.
در ناوگان سایه، محمولههای نفتی از یک کشتی به کشتی دیگری منتقل میشوند تا منشا اصلی آن پنهان بماند.
حجم دقیق این تجارت مشخص نیست، زیرا بر اساس دادههای رسمی گمرک چین، این کشور هیچ نفتی از ایران وارد نمیکند.
اما شرکت کپلر با ردیابی کشتیها و فناوری ماهوارهای برآورد میکند چین در سال گذشته میلادی ۷۷ درصد از صادرات ۱.۶ میلیون بشکهای روزانه ایران را وارد کرده است.
به گفته این تحلیلگر، در سال جاری میلادی سهم چین از صادرات نفت ایران به حدود ۵۰ درصد کاهش یافته، که احتمالا ناشی از تحریمهای جدید آمریکا علیه چند پالایشگاه تیپات و اپراتورهای بندری در شاندونگ است.
بیشتر بخوانید: آمریکا یک پالایشگاه چینی و چند شرکت و نفتکش را بهدلیل خرید نفت از جمهوری اسلامی تحریم کرد
بوسو در ادامه مطلب خود نوشت این ارزیابی با دادههای مربوط به نفت باقیمانده ایران روی کشتیها که هنوز تخلیه نشدهاند، همخوانی دارد. میزان این نفت در حال حاضر به بالاترین سطح خود از نوامبر ۲۰۲۳ رسیده است.
او افزود با این حال، اگر تحریمهای ایالات متحده علیه صادرات نفت ایران لغو شوند، این میزان نفت بهسرعت فروخته خواهد شد.
با وجود برگزاری چهار دور از مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا، هنوز این گفتوگوها به نتیجهای نرسیده و اختلاف اصلی میان دو طرف، مساله غنیسازی اورانیوم در ایران است.