حامد اسماعیلیون، نویسنده و فعال سیاسی مخالف جمهوری اسلامی، در واکنش به اعطای نخل طلای جشنواره فیلم کن به جعفر پناهی، این کارگردان را «قهرمانی واقعی» توصیف کرد و شجاعت او را برای آزادیخواهان الهامبخش خواند.
اسماعیلیون با تمجید از فعالیتهای این فیلمساز نوشت: «او با موانع بزرگی چون سرکوب، اختناق و سانسور روبهرو بوده است. شجاعت او الهامبخش همه کسانی است که برای عدالت و آزادی میجنگند و همزمان هشداری است به آنان که در پیِ سازش با مستبدان هستند.»
اسماعیلیون افزود: «جعفر پناهی با پیروزیاش در جشنواره کن امسال ثابت کرد که اراده و عزم راسخ قویترین سلاحها در برابر استبداد هستند.»
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال در یکشنبه چهارم خرداد حاکی است که احکام صادر شده علیه این سه شهروند بهائی در روزهای گذشته به وکلای آنها ابلاغ شده است.
طبق اطلاعات رسیده، این سه شهروند بهائی، ۲۳ بهمن ۱۴۰۳ پس از محاکمه در مرحله بدوی بهدلیل فقدان دلایل و مدارکی مبنی بر وارد نبودن اتهام «تبلیغ به نفع گروهها یا سازمانهای مخالف نظام جمهوری اسلامی»، از سوی شعبه سوم دادگاه کیفری شهرستان رفسنجان تبرئه شده بودند.
اطلاعات رسیده حاکی است که پرونده این افراد در ادامه با اعتراض دادستان شهرستان رفسنجان به صدور حکم تبرئه مواجه شد.آنها پس از محاکمه مجدد در ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۴ از سوی شعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر استان کرمان هر کدام به چهار ماه حبس محکوم شدند.
این سه شهروند بهائی، ۱۸ خرداد ۱۳۹۹ در پی هجوم ماموران وزارت اطلاعات به خانههایشان و پس از تفتیش منازل بازداشت و مدتی بعد با تودیع قرار وثیقه تا پایان مراحل دادرسی آزاد شدند.
افزایش فشار بر زنان بهائی در ایران
صدور احکام حبس از سوی دستگاه قضایی جمهوری اسلامی علیه بهائیان، بهویژه زنان بهائی در ایران، طی سالهای گذشته بهشدت افزایش داشته است.
۱۲۵ نماینده پارلمان اروپا و پارلمانهای کشورهای مختلف اروپایی، بهمن ۱۴۰۳ در حمایت از بیانیههای گزارشگران ویژه سازمان ملل و کارشناسان کارگروههای این سازمان، تشدید آزار و سرکوب زنان بهائی در ایران را محکوم کردند.
بهائیان بزرگترین اقلیت دینی غیرمسلمان ایران هستند که از زمان انقلاب سال ۱۳۵۷، بهطور سیستماتیک هدف آزار و اذیت قرار گرفتهاند.
فشارهای جمهوری اسلامی بر بهائیان در ایران طی یک سال گذشته شدت گرفته است.
منابع غیررسمی میگویند بیش از ۳۰۰ هزار شهروند بهائی در ایران زندگی میکنند.
قانون اساسی جمهوری اسلامی تنها ادیان اسلام، مسیحیت، یهودیت و زرتشتی را به رسمیت میشناسد.
کیت بلانشت، بازیگر سرشناس، شامگاه شنبه سوم خرداد مهمترین جایزه جشنواره سینمایی کن را به پناهی اهدا کرد.
پناهی با دریافت جایزه خرس طلایی برلین، نخل طلا کن و شیر طلایی ونیز، به یکی از معدود فیلمسازانی تبدیل شد که موفق به کسب سهگانه معتبر سینمایی شدهاند؛ افتخاری که پیش از او تنها کارگردانانی چون میکلآنجلو آنتونیونی، رابرت آلتمن و آنری-ژرژ کلوزو به آن دست یافته بودند.
«یک تصادف ساده» در داخل ایران، بدون دریافت مجوز رسمی و با نافرمانی در برابر سیاست حجاب اجباری جمهوری اسلامی ساخته شده است.
پناهی پس از دریافت نخل طلای جشنواره فیلم کن، با تاکید بر ضرورت کنار گذاشتن اختلافها در این برهه برای ایران گفت: «از تمام ایرانیان با هر عقیده و مرام، چه در داخل و چه در خارج از کشور، که برای آزادی، کرامت انسانی و دموکراسی تلاش میکنند، خواهش میکنم اختلافات را کنار بگذارید. مهم کشور ما و یکپارچگی است.»
این فیلمساز با ابراز امیدواری نسبت به رسیدن ایران به آزادی در آیندهای نزدیک افزود: «امیدوارم به جایی برسیم که دیگر کسی به ما نگوید چه بپوش چه نپوش، چه بکن، چه نکن و درباره سینما که عشق ماست کسی به ما نگوید چه بساز، چه نساز.»
سخنان او با تشویقهای پی در پی حضار در سالن مواجه شد.
پناهی: هنگام دریافت جایزه یاد همبندانم و مردمی افتادم که در خیابان برای آزادی میجنگیدند
همچنین پناهی در نشست خبری پس از دریافت نخل طلای جشنواره کن، گفت: «هنگام دریافت نخل طلا، چهره دوستانی که با هم در زندان بودیم جلوی چشمانم بود. آن روزها ما در زندان بودیم، اما مردم در خیابانهای شهر و سراسر کشور برای آزادی میجنگیدند.»
این کارگردان افزود: «یک لحظه به خودم گفتم پیش این عزیزان شرمنده نشدم.»
در پاسخ به پرسش خبرنگاری از اوکراین که گفته بود داستان فیلم برای مردم اوکراین – که درگیر جنگ، اسارت و میل به انتقام هستند – هم بسیار ملموس و قابل درک است، جعفر پناهی بر جهانی بودن درد و رنج انسانها تاکید کرد و گفت: «در هر جای دنیا یکسری مشکلات وجود دارد؛ جایی جنگ است، جایی دیکتاتوری.»
پناهی افزود: «ما یک درد مشترک داریم و از همان درد مشترک حرف میزنیم. وقتی از خشونت میگوییم، نگران تداوم آن هستیم. دنبال این هستیم که این چرخه خشونت را جایی متوقف کنیم. امیدوارم آن روز فرا برسد.»
پناهی همچنین از اهمیت این موفقیت برای نسل جدید فیلمسازان گفت و اظهار امیدواری کرد که «این نقطه امید» باعث شکوفایی جوانانی شود که میخواهند چه در داخل ایران و چه در جهان بدرخشند.
او در بخشی دیگر از سخنانش گفت: «برای نسل من، سینما مقدس است. ما از خیلی چیزها گذشتیم تا بتوانیم آن فیلمی را که میخواهیم بسازیم. کاری را که دوست داشتیم انجام دادیم و اجازه ندادیم مشکلات مانعمان شوند. تلاش کردم حتی یک ریال از جایی نگیرم تا استقلالم را حفظ کنم.»
دومین نخل طلا برای سینمای ایران
این دومین بار در تاریخ سینمای ایران است که یک فیلم ایرانی نخل طلای کن را از آن خود میکند.
پیش از این، عباس کیارستمی در اردیبهشتماه ۱۳۷۶ با فیلم «طعم گیلاس» موفق به دریافت این جایزه مهم سینمایی شده بود.
بیشتر بخوانید: یک تصادف ساده؛ جعفر پناهی و انتقام از بازجو
علاوه بر «یک تصادف ساده»، فیلم «زن و بچه» ساخته سعید روستایی نیز در بخش اصلی مسابقه این دوره از جشنواره کن حضور داشت.
پناهی سال ۱۳۹۷ برای فیلم «سه رخ» جایزه بهترین فیلمنامه بخش مسابقه اصلی کن را دریافت کرد، اما بهدلیل ممنوعالخروجی نتوانست در جشنواره شرکت کند.
این فیلمساز معترض ۳۰ اردیبهشت هنگام نمایش فیلم «یک تصادف ساده» در کن، از زندانیان سیاسی، معترضان جنبش «زن، زندگی، آزادی» و هنرمندانی یاد کرد که تحت فشار جمهوری اسلامی قرار دارند.
پناهی سال ۱۳۸۸ و پس از اعتراضات «جنبش سبز» بهمدت حدود ۱۵ سال ممنوعالفعالیت شد. گذرنامه او همان سال و هنگامی که قصد سفر به پاریس را داشت، توقیف شد.
این کارگردان ۶۴ ساله اردیبهشتماه ۱۴۰۲ برای نخستین بار در سالهای اخیر اجازه یافت تا ایران را ترک و به خارج از کشور سفر کند.
او تیرماه ۱۴۰۱ هنگام مراجعه به دادسرای اوین برای پیگیری بازداشت محمد رسولاف و مصطفی آلاحمد، دو فیلمسازی که پیشتر بازداشت شده بودند، در مقابل این دادسرا دستگیر و به زندان اوین منتقل شد.
همان زمان قوه قضاییه جمهوری اسلامی اعلام کرد پناهی در پروندهای سیاسی-امنیتی که سال ۸۹ برایش گشوده شده بود، علاوه بر مجازات شش سال حبس، به ۲۰ سال محرومیت از فیلمسازی و همچنین منع خروج از کشور محکوم شد.
این حکم عینا در دادگاه تجدیدنظر تایید شد.
در همین زمینه: واکنشها به جایزه پناهی در جشنواره کن
این کمیسیون اعلام کرد طبق بند ۸۴ قانون خیریهها، دستوری رسمی به مرکز اسلامی انگلیس داده شده است که هیات امنا را ملزم به نظارت دقیق بر سخنرانان آینده این مرکز و محتوای آنلاین آن میکند.
این بند به کمیسیون اختیارات قانونی بیشتری برای مداخله در صورت سوءمدیریت یا تخلف میدهد.
از جمله سخنرانان پیشین این مرکز میتوان به سیده امفروه اشاره کرد؛ مدیر خیریهای که جایزهای نیز از سوی ابراهیم رئیسی، رییس دولت سیزدهم جمهوری اسلامی، دریافت کرده بود و رسانههای حکومتی در ایران او را «شیر زن جهادی» خوانده بودند.
دیوید هولدزورث، مدیر اجرایی کمیسیون امور خیریه، گفت: «قانون الزام میکند و مردم نیز انتظار دارند که خیریهها منحصرا در راستای منافع عمومی فعالیت کنند... اگر خیریهای از وظایف قانونی خود عدول کند، ما وارد عمل خواهیم شد.»
او افزود: «اکنون انتظار داریم هیات امنا اقداماتی را که کمیسیون دستور داده، انجام دهد. در صورت لزوم، از دیگر اختیارات قانونی خود نیز بدون تردید استفاده خواهیم کرد.»
پروندهای با سابقه چندساله
کمیسیون خیریه بریتانیا سال ۲۰۲۳ و در پی طرح اتهاماتی درباره اینکه مرکز اسلامی انگلیس به دفتر سپاه پاسداران در لندن تبدیل شده است، تحقیقات رسمی خود را درباره این نهاد آغاز کرد.
در سال ۲۰۲۰، این مرکز مراسم بزرگداشتی برای قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران، برگزار کرده بود.
هاشم موسوی، مدیر وقت مرکز اسلامی انگلیس، در آن زمان در وبسایت این مرکز، بیانیهای منتشر و از سلیمانی بهعنوان «شهید بزرگ» یاد کرد.
روزنامه جوییش کرونیکل اوایل سال جاری میلادی فاش کرد هنوز ویدیوهایی از سال ۲۰۲۰ در کانال یوتیوب این خیریه وجود دارد که در آنها خامنهای خواستار «انتفاضههای متعدد» برای نابودی «تومور سرطانی» اسرائیل شده است.
در شماری دیگر از این کلیپها، آمریکا و متحدانش به راهاندازی داعش و «به بردگی کشاندن» جهان متهم شدهاند.
مرکز اسلامی انگلیس باوجود هشدارهای مکرری که در سالهای گذشته دریافت کرده بود، همچنان به دعوت از چهرههای جنجالی برای سخنرانی ادامه میداد.
در خرداد ۱۴۰۲، مرکز اسلامی انگلیس در اطلاعیهای اعلام کرد بهدلیل «شرایط خاص»، کلیه فعالیتهای فرهنگی و آموزشی خود را تا اطلاع بعدی متوقف کرده است.
تحقیقات رسمی درباره مرکز اسلامی انگلیس ادامه دارد
کمیسیون خیریه بریتانیا در ادامه بیانیه خود اعلام کرد تخلفات این نهاد شامل مجموعهای از نقض قوانین و سوءمدیریت است که همچنان در دست بررسی قرار دارد.
در این بیانیه آمده است: «هیات امنای مرکز در حال حاضر برخی از یافتههای قانونی را زیر سوال بردهاند.»
این نهاد دولتی تاکید کرد تحقیقات رسمی درباره این مرکز ادامه دارد و طبق روال، در پایان تحقیقات گزارشی از یافتهها و اقدامات نظارتی منتشر خواهد شد.
ایوت کوپر، وزیر کشور بریتانیا، پیشتر از برنامههایی برای افزودن اختیارات قانونی جهت ممنوعسازی هر فعالیتی در ارتباط با سپاه پاسداران در بریتانیا خبر داده و گفته بود جمهوری اسلامی باید بهدلیل تهدیداتش پاسخگو شود.
بر اساس این طرح، هر فردی که به یک نهاد اطلاعاتی ممنوعه کمک کند یا از آن بهرهمند شود، ممکن است تا ۱۴ سال زندانی شود.
وزارت امور خارجه بریتانیا ۲۹ اردیبهشت سفیر جمهوری اسلامی در لندن را در پی بازداشت اتباع ایرانی بهدلیل دست داشتن در «اقدامات تروریستی و ضد امنیت ملی» احضار کرد.
بنا بر اعلام پلیس لندن، سه تبعه ایرانی به همکاری با نهادهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی متهم شدهاند و حکومت ایران بهعنوان تهدیدی برای امنیت ملی بریتانیا به دادگاه معرفی شده است.
از جمله اقدامات این افراد پایش و شناسایی با هدف یافتن خبرنگاران مرتبط با ایراناینترنشنال بوده است.
اخیرا پنج مرد ایرانی نیز به ظن دست داشتن در طرحی برای انجام حملهای تروریستی علیه سفارت اسرائیل در لندن بازداشت شده بودند.
بر اساس این گزارش که شنبه سوم خرداد منتشر شد، ملکی به بیماری کبدی حاد مبتلا بود و اول خرداد در پی وخامت وضعیت جسمانی و فقدان رسیدگی پزشکی مناسب، جان خود را از دست داد.
ملکی ۳۷ ساله و اهل شهرستان هرسین استان کرمانشاه بود و حدود یک سال پیش به اتهام جرائم مرتبط با مواد مخدر بازداشت شد.
برخی منابع گزارش دادند او در تمام این مدت بدون رسیدگی قضایی یا برگزاری دادگاه، در واحد دو اندرزگاه ۱۵ زندان قزلحصار در بازداشت موقت نگهداری میشد.
هانا به نقل از منابع آگاه نوشت وضعیت جسمی این زندانی در هفتههای پایانی عمرش «بحرانی» بود و پزشکان از او قطع امید کرده و گفته بودند ادامه حبس میتواند به قیمت جانش تمام شود.
با اینحال، مقامهای قضایی جمهوری اسلامی و مسئولان زندان قزلحصار از دادن مرخصی درمانی، انتقال ملکی به مراکز درمانی خارج از زندان یا آزادی مشروط او برای سپری کردن واپسین روزهای زندگیاش در کنار خانواده خودداری کردند.
چند نمونه اخیر از نقض حق دسترسی زندانیان به درمان: زینب جلالیان، شهریار بیات، وریشه مرادی و محمد نجفی
در سالهای گذشته گزارشهای متعددی درباره عدم رسیدگی پزشکی به زندانیان در ایران، بهویژه افرادی با اتهامات سیاسی، و زیر پا گذاشته شدن حق دسترسی آنان به درمان مناسب از سوی مسئولان زندانها منتشر شده است.
سازمان دیدهبان حقوق بشر فروردینماه در بیانیهای هشدار داد جمهوری اسلامی از دیرباز سیاست محرومسازی زندانیان از درمان، بهویژه در خصوص زندانیان سیاسی را در پیش گرفته تا آنها را «مجازات و مجبور به سکوت» کند.
برخی زندانیان سیاسی مانند ساسان نیکنفس، فعال مدنی، بهنام محجوبی، درویش گنابادی، بکتاش آبتین، شاعر و فیلمساز و جواد روحی، شهروند معترض، بهدلیل نبود خدمات پزشکی، فشار و شکنجه، در زندانهای جمهوری اسلامی جان باختند.
جمهوری اسلامی هیچ مسئولیتی در قبال مرگ این افراد نپذیرفته است.