پنج منبع آگاه به خبرگزاری رویترز اعلام کردند سوریه و اسرائیل در تماس مستقیم هستند و در هفتههای اخیر دیدارهای رودررویی با هدف کاهش تنشها و جلوگیری از درگیری در مناطق مرزی، میان مقامهای دو کشور برگزار شده است.
در این گزارش که سهشنبه ششم خرداد منتشر شد، آمده است این تماسها تحولی مهم در روابط میان دو کشوری بهشمار میروند که در چندین دهه در دو سوی درگیریهای خاورمیانه قرار داشتهاند.
در حالی که ایالات متحده حکومت جدید اسلامگرای دمشق را به برقراری رابطه با اسرائیل تشویق میکند، اسرائیل نیز از شدت بمبارانهای خود در سوریه کاسته است.
دو منبع سوری، دو منبع غربی و یک منبع اطلاعاتی منطقهای به رویترز گفتند که تماسها میان دو طرف بر پایه مذاکرات پشتپردهای استوار است که پس از سرنگون شدن بشار اسد به دست گروه تحریر الشام آغاز شده است.
پیشتر جروزالمپست به نقل از چند منبع آگاه خبر داده بود که احمد الشرع، رییس دولت موقت سوریه، در جریان مذاکراتی محرمانه با اسرائیل، با یک توافق اولیه برای عادیسازی روابط موافقت کرده است.
پیش از این سخنگوی کاخ سفید اعلام کرد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، چهارشنبه ۲۴ اردیبهشت از الشرع خواسته است تا توافق ابراهیم را با اسرائیل امضا کند.
با توجه به حساسیت موضوع برای دو کشوری که هیچگونه روابط رسمی ندارند و سابقهای پرتنش و خصمانه با یکدیگر داشتهاند، منابع رویترز به شرط ناشناس ماندن با این خبرگزاری صحبت کردهاند.
وجود گفتوگوهای مستقیم میان اسرائیل و سوریه و دامنه آن پیش از این گزارش نشده بود.
به گفته منابع، این تماسها از سوی دمشق به رهبری احمد دالاتی، مقام ارشد امنیتی انجام شده که پس از سقوط اسد بهعنوان فرماندار استان قنیطره، هممرز با بلندیهای جولان اشغالشده از سوی اسرائیل، منصوب شد.
او اوایل همین هفته مسئولیت امنیتی استان سویدا در جنوب سوریه، محل زندگی اقلیت دروزی این کشور را نیز بر عهده گرفت.
رویترز نتوانسته مشخص کند چه کسانی از طرف اسرائیل در این گفتوگوها شرکت داشتهاند؛ هرچند دو منبع گفتهاند این افراد مقامهای امنیتی بودهاند.
سه منبع اعلام کردند چندین دور از این دیدارهای حضوری در منطقه مرزی، از جمله در مناطقی تحت کنترل اسرائیل برگزار شده است.
وزارت خارجه اسرائیل و مقامهای سوری تاکنون به درخواست برای اظهارنظر پاسخ ندادهاند.
اوایل ماه جاری، رییسجمهوری موقت سوریه، گفتوگوهای غیرمستقیم با اسرائیل را تایید کرد و گفت هدف آنها کاهش تنشها بوده است؛ اعترافی کمسابقه که پس از گزارش رویترز درباره میانجیگری امارات در این گفتوگوها مطرح شد.
اسرائیل از زمان جنگ اعراب و اسرائیل در سال ۱۹۶۷ بلندیهای جولان سوریه را اشغال کرده و پس از سرنگونی اسد در ماه دسامبر ۲۰۲۳، بخشهای بیشتری از قلمرو سوریه را بهدلیل «نگرانیهای ماندگار نسبت به گذشته افراطی حکومت جدید»، تصرف کرد.
اسرائیل همچنین یک کارزار بمباران هوایی را دنبال کرده که در آن بخش زیادی از زیرساختهای نظامی سوریه نابود شدهاند.
این کشور در عین حال از دولت آمریکا خواسته است تا سوریه را ضعیف و غیرمتمرکز نگه دارد.
با این حال، این بمبارانها در هفتههای اخیر کاهش یافتهاند.
دیدار ۲۴ اردیبهشت ترامپ با الشرع در ریاض، سیاست آمریکا در قبال سوریه را دگرگون کرد و به دولت راستگرای اسرائیل این پیام را داد که باید برای رسیدن به تفاهم با الشرع تلاش کند.
بیشتر بخوانید: دیدار وزیران خارجه آمریکا و سوریه در ترکیه؛ اسرائیل از دیدار ترامپ و احمد الشرع خبر نداشت
یک منبع اطلاعاتی منطقهای، همراهی ترامپ با الشرع را بخش محوری یک بازآرایی در سیاست آمریکا توصیف کرد که راهبرد اسرائیل پس از دوران اسد مبنی بر بهرهبرداری از تجزیه احتمالی سوریه را بر هم زده است.
تفاهمهای گستردهتر؟
آرامش نسبی روزهای گذشته در سوریه همچنین موجب کاهش تنشها در اطراف منطقه سویدا شده است؛ جایی که ماه پیش درگیریهای خونینی میان گروههای مسلح دروزی - برخی با حمایت اسرائیل - و جنگجویان سنی مسلمان رخ داد.
در جریان این خشونتها، اسرائیل چندین حمله هوایی انجام داد؛ از جمله حملهای به نزدیکی کاخ ریاستجمهوری مشرف به دمشق که آن را هشدار نسبت به تهدیدات علیه دروزیها - که شاخهای از اسلاماند و در سوریه، لبنان و اسرائیل پیروانی دارند - توصیف کرد.
هرچند گفتوگوهای مستقیم در حال حاضر بر امنیت مشترک، از جمله جلوگیری از درگیری و کاهش نفوذ اسرائیل در روستاهای مرزی سوریه متمرکز است اما دو منبع به رویترز گفتهاند این روند ممکن است زمینهساز تفاهمهای سیاسی گستردهتری شود.
یکی از افراد آگاه به این مذاکرات پشتپرده گفت: «در حال حاضر، این گفتوگوها درباره صلح است؛ یعنی نبود جنگ، نه عادیسازی.»
ترامپ پس از دیدار با الشرع گفت که «رهبر سوریه در نهایت مایل به عادیسازی روابط با اسرائیل است؛ هرچند این امر به زمان نیاز دارد».
الشرع درباره این موضوع اظهارنظری نکرد اما اعلام کرد که از بازگشت به مفاد توافق آتشبس سال ۱۹۷۴ که منطقه حائل سازمان ملل را در بلندیهای جولان ایجاد کرد، حمایت میکند.
حاکمان جدید سوریه تلاشهایی برای نشان دادن عدم تهدید خود برای اسرائیل انجام دادهاند؛ از جمله دیدار با نمایندگان جامعه یهودیان در دمشق و خارج از کشور و بازداشت دو عضو ارشد جهاد اسلامی فلسطین که در حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس علیه اسرائیل شرکت داشتند.
در نامهای که ماه گذشته از سوی وزارت خارجه سوریه به وزارت خارجه آمریکا ارسال شده و رویترز آن را مشاهده کرده، آمده است: «ما اجازه نخواهیم داد سوریه به منبع تهدیدی علیه هیچ طرفی، از جمله اسرائیل تبدیل شود.»
در تحولی تازه، دولت سوریه با تحویل مجموعهای از اشیای متعلق به الی کوهن، جاسوس برجسته اسرائیل که سالها پیش کشته شده، حسننیت خود را به نمایش گذاشته است.
به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، شارلوت واکر، فعال پیشین اتحادیه کارگری و نامزد حزب کارگر چپ میانه حاکم، توانست سومین کرسی سنای ایالت استرالیای جنوبی را به دست آورد.
کمیسیون انتخابات استرالیا سهشنبه ششم خرداد بهطور رسمی این نتایج را اعلام کرد.
در نظام انتخاباتی استرالیا برای سنا، احزاب مختلف فهرستی از نامزدهای خود را بهترتیب اولویت ارائه میدهند. نامزدهایی که در رتبه اول یا دوم فهرست یک حزب باشند، معمولا شانس بیشتری برای پیروزی دارند.
اما واکر که سومین نامزد در فهرست حزب کارگر بود، برخلاف انتظار موفق شد به سنا راه یابد؛ موفقیتی که در نظام رایگیری رتبهبندیشده استرالیا کمسابقه و نادر محسوب میشود.
او در میان شش سناتور تازهمنتخب از ایالت استرالیای جنوبی کمترین میزان رای را کسب کرد، اما همین تعداد رای برای راهیابی به سنا کافی بود.
آغاز دوره جدید با چالشهای فراوان
واکر که دوره ششساله سناتوری خود را از اول ژوئیه (۱۰ تیر) آغاز خواهد کرد، این شغل جدید را «تغییری بزرگ» توصیف کرد.
حقوق پایه سالانه یک قانونگذار فدرال در استرالیا بیش از ۲۰۵ هزار دلار استرالیا (معادل ۱۳۳ هزار دلار آمریکا) است.
واکر پس از اعلام نتایج در مصاحبهای گفت: «احساسات متفاوتی دارم. واضح است که فشار زیادی وجود دارد. میخواهم برای مردم استرالیای جنوبی اقدامات خوبی انجام دهم، اما همچنین میخواهم به جوانان، بهویژه زنان جوان، نشان دهم که این هدف قابل دستیابی است.»
او افزود: «واقعا هیجانزده هستم. افراد کمی در سن من فرصت رفتن به کانبرا و مشارکت به این شکل را پیدا میکنند.»
پیشینه جوانترین قانونگذاران استرالیا
پیش از واکر، جوردن استیل جان از حزب سبز که در سال ۲۰۱۷ در سن ۲۳ سالگی برای ایالت استرالیای غربی انتخاب شد، رکورددار جوانترین سناتور این کشور بود.
وایت روی که در سال ۲۰۱۰ در سن ۲۰ سالگی به مجلس نمایندگان راه یافت، جوانترین قانونگذار فدرال تاریخ استرالیا محسوب میشود.
افزایش حضور زنان در پارلمان
پیروزی واکر نمونهای از الگوی رایگیری در انتخابات استرالیاست؛ جایی که در صورت تغییرات گسترده در نتایج، احزاب میتوانند حتی در حوزههایی به پیروزی برسند که انتظار شکست در آنها وجود داشت.
با این حال، چنین موفقیتهایی معمولا دوام چندانی ندارند. در انتخابات بعدی، زمانی که آرای عمومی به وضعیت عادی بازمیگردد، بسیاری از این نمایندگان تازهوارد کرسیهای خود را از دست میدهند.
آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا، پیشبینی کرده است که ۵۷ درصد از نمایندگان حزب کارگر در پارلمان جدید را زنان تشکیل خواهند داد؛ رقمی که نسبت به دوره نخست دولت او که این عدد ۵۲ درصد بود، افزایش یافته است.
در استرالیا، دولتها معمولا در دوره دوم با ریزش کرسی مواجه میشوند، اما آلبانیزی نخستین نخستوزیر از سال ۱۹۶۶ به این سو است که توانسته در دور دوم زمامداری خود، بدون از دست دادن حتی یک کرسی، جایگاه دولت را حفظ کند.
فرانک بونجورنو، مورخ سیاسی در دانشگاه ملی استرالیا، بر این باور است که حزب کارگر طی سه دهه گذشته با رویکردی سنجیده و هدفمند، تلاش کرده تا حضور زنان را در عرصه سیاست افزایش دهد.
این حزب در سال ۱۹۹۴ نظام سهمیهبندی ۳۵ درصدی را برای زنان در کرسیهایی که احتمال پیروزی در آنها بالا بود، به اجرا گذاشت.
بونجورنو تاکید کرد که شانس پیروزی واکر بهعنوان سومین نامزد حزب کارگر در ایالت استرالیای جنوبی بسیار اندک بود، اما نوسانات چشمگیر در نتایج انتخاباتی، زمینهساز تحقق این اتفاق کمسابقه شد.
رسانه دویچه وله سهشنبه ششم خرداد با استناد به دادههای آماری جدید گزارش داد اگرچه تقاضا برای خودروهای برقی در اروپا همچنان رو به افزایش است، اما تمایل اروپاییها به خرید خودروهای تسلا کاهش یافته است.
انجمن تولیدکنندگان خودروی اروپا اعلام کرد در ماه آوریل (۱۲ فروردین تا ۱۰ اردیبهشت) تنها پنج هزار و ۴۷۵ دستگاه خودروی تسلا در اروپا به فروش رسیده که این رقم نسبت به مدت مشابه در سال گذشته، کاهش چشمگیر ۵۲.۶ درصدی را نشان میدهد.
رکورد منفی فروش در چهار ماهه نخست سال
بر اساس این گزارش، فروش تسلا در چهار ماه نخست سال جاری میلادی نیز ۴۶.۱ درصد کاهش داشته و تنها ۴۱ هزار ۶۷۷ دستگاه خودروی این شرکت به فروش رسیده است.
این عدد با دادههای منتشر شده در اوایل ماه جاری مطابقت دارد که نشان میداد آمار فروش تسلا در آلمان و بریتانیا به پایینترین سطح خود در بیش از دو سال گذشته سقوط کرده است.
بیشتر بخوانید: تسلا در عربستان سعودی عرضه میشود
رونق برندهای چینی
برای نخستین بار، اروپاییها بیشتر از خودروهای چینی استقبال کردهاند. شرکت چینی بیوایدی موفق شد از تسلا پیشی بگیرد و بهعنوان انتخاب اول اروپاییها برای خرید خودروی برقی خالص در ماه آوریل مطرح شود.
طبق اطلاعات جاتو داینامیکس، شرکت مطالعات بازار خودرو، در ماه آوریل هفت هزار و ۲۳۱ دستگاه خودروی برقی خالص بیوایدی در اروپا به فروش رسید.
این در حالی است که تسلا در بازه زمانی مشابه تنها موفق به فروش هفت هزار و ۱۶۵ دستگاه خودرو شد.
بیشتر بخوانید: ترامپ پس از سقوط ارزش سهام شرکت خودروسازی ایلان ماسک، در حمایت از او تسلا میخرد
دلایل کاهش محبوبیت تسلا
برخی کارشناسان کاهش استقبال از برند ایلان ماسک در اروپا را به تاخیر در عرضه نسخه جدید مدل وای (Y) که از محبوبیت زیادی برخوردار است، نسبت میدهند.
عدهای دیگر نیز به نقش ماسک در اداره کارآمدی دولت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، و انتقادات فزاینده از او اشاره کردهاند.
در آلمان، مردم همچنان خودروهای برقی مرسدس بنز و فولکس واگن را ترجیح میدهند، در حالی که بیوایدی و سایر برندهای چینی نظیر نیو و ایکسپنگ در اسپانیا و ایتالیا محبوبیت بیشتری دارند.
ترامپ دوشنبه پنج خرداد، سخنرانی خود را با یادآوری جانفشانی نخستین سربازان آمریکایی در نبرد بنکر هیل آغاز کرد و گفت: «آن جوانان نمیدانستند فداکاریشان برای نسلهای آینده چه معنایی خواهد داشت، اما ما امروز میدانیم چه دینی به آنها داریم».
او ادامه داد: «آن شجاعت به ما بزرگترین، آزادترین و شریفترین جمهوری تاریخ بشر را بخشید. جمهوریای که من امروز، پس از چهار سال بسیار سخت، در حال اصلاح آن هستم».
ترامپ در ادامه با اشاره به سیاستهای مرزی دولت بایدن، گفت: «چه کسی اجازه میدهد مردم بدون هیچ کنترلی از مرزهای ما عبور کنند؟ مردم کارهایی میکنند که قابل توصیف نیست و امروز مناسب صحبت درباره آنها نیست، اما ما بهتر از هر زمان دیگری خواهیم شد. من به شما قول میدهم».
پیش از سخنرانی، ترامپ به همراه معاونش جیدی ونس، پیت هگست وزیر دفاع، و ژنرال تروور بردنکمپ، فرمانده منطقه نظامی واشینگتن، در مراسم سنتی اهدای تاج گل به مزار سرباز گمنام شرکت کرد. آنها با بالا بردن دست، ادای احترام نظامی کردند.
ترامپ در سخنرانیاش افزود: «این قهرمانان چیزی نخواستند، اما همهچیز را فدا کردند. ما مدیون آنها هستیم، و حتی بیشتر. بزرگترین یادمان آنها نه در مرمر و برنز، بلکه در ملتی ۳۲۵ میلیونی است که هر روز به شکوهش افزوده میشود».
بیشتر بخوانیم: مجلس نمایندگان آمریکا برنامههای مالیاتی و امنیت مرزی ترامپ را تصویب کرد
در این مراسم، شماری از چهرههای ارشد دولت ترامپ حضور داشتند؛ از جمله ژنرال جان دانیل کین، رییس ستاد مشترک ارتش، تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی، و داگ کالینز، وزیر امور کهنهسربازان.
جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، نیز در سخنان خود گفت: «گورستان آرلینگتون، جایگاه آرامش ابدی پسران و دختران این سرزمین است.»
پیت هگست اما تنها از مردان جانباخته یاد کرد و اشارهای به زنان نظامی نکرد.
ترامپ همچنین در شبکه اجتماعیاش پستی منتشر و در آن به منتقدان سیاسیاش حمله کرد.
او نوشت: «تعطیلات خوش برای همه، حتی کسانی که در چهار سال گذشته با ذهنهای تحریفشده چپ افراطی سعی کردند کشور را نابود کنند».
او همچنین قضات فدرالی را که مانع اجرای سیاستهای مهاجرتیاش شده بودند، مورد انتقاد قرار داد.
ترامپ در بخش پایانی سخنان خود اعلام کرد که روز ۱۴ ژوئن، که همزمان با تولد ۷۹ سالگی اوست، ایالات متحده میزبان یک رژه نظامی باشکوه به مناسبت ۲۵۰سالگی آمریکا خواهد بود. او گفت: «میتوانستم این چهار سال را از دست بدهم. حالا همهچیز دارم. باور دارم خدا این لحظه را به من بخشیده است».
بیشتر بخوانیم: ترامپ در مصاحبه با ایبیسی از دستاوردهای ۱۰۰ روز نخست ریاست جمهوری خود دفاع کرد
حماس ادعا کرده است که این چهار نفر همراه با هفت نفر دیگر که تحت تعقیب هستند، در غارت کمکهای ارسالی و کشته شدن اعضای این سازمان که در حال حفاظت از کامیونها بودند، نقش داشتند.
۳۶ نفر از کشتهشدگان حملات روز دوشنبه پنجم خرداد به غزه در جریان حمله نیروهای اسرائیل به مدرسهای که به پناهگاه تبدیل شده بود، کشته شدند.
همزمان با ادامه عملیات نظامی اسرائیل در غزه، بنیاد بشردوستانه غزه که یک نهاد آمریکایی است، در بیانیهای اعلام کرد که توزیع کمکها به غیرنظامیان غزه در روز دوشنبه پنج خرداد آغاز شد.
بهگفته این بنیاد کامیونهای بیشتری روز سهشنبه شش خرداد به این منطقه اعزام خواهند شد و میزان کمکها هر روز افزایش خواهد یافت. این برنامه کمکرسانی در حالی اجرا میشود که حملههای نظامی اسرائیل به باریکه غزه ادامه دارد.
یک روز پیش از ورود کامیونهای حامل کمکها به غزه، جیک وود، مدیر اجرایی بنیاد بشردوستانه غزه، استعفا کرد و گفت که دلیل این کنارهگیری ناتوانی این نهاد در «پایبندی به اصولی مانند انساندوستی، بیطرفی، بیغرضی و استقلال» است.
سازمان ملل و گروههای دیگری که پیش از محاصره کامل غزه از سوی اسرائیل در کمکرسانی به این باریکه دخالت داشتند، این بنیاد را تحریم کردهاند.
نحوه توزیع کمکهای بشردوستانه در غزه و کنترل این کمکها از موضوعات مناقشهبرانگیز در تنش میان اسرائیل و حماس است. اسرائیل نهادهای مرتبط با سازمان ملل را به همکاری با حماس متهم میکند، اتهامی که سازمان ملل همواره آن را رد کرده است. این موضع اسراییل سبب شد گروه دیگری از آمریکا روند کمکها را بر عهده بگیرد.
ارعابافکنی از طریق مجازاتهای خشونتآمیز
هفته گذشته محمولهای کوچک شامل غذا و ملزومات اولیه در غزه غارت شد. اسرائیل حماس را به سرقت کمکها متهم کرد.
در مقابل، حماس ضمن رد این اتهام، رهبر یکی از طایفههای فلسطینی در منطقه رفح را به ارتباط با اسرائیل و ربودن کمکهای بینالمللی متهم کرد و خبر داد افرادی که در غارت آخرین محموله دست داشتند، شناسایی و چهار نفر از آنها اعدام شدند.
سازمانهای امدادی و فعالان حقوق بشر علت اصلی مختل شدن توزیع کمکها به دلیل غارت را شرایط بحرانی ناشی از محاصره و درماندگی عمیق شهروندانی میدانند که مدتهاست از دسترسی به غذای کافی و ملزومات روزمره محروم بودهاند.
بیانیه گروه ائتلافی موسوم به «مقاومت فلسطین»، اعدامشدگان را «جنایتکارانی» خطاب کرده که با ایجاد اختلال در روند توزیع، باعث شدند شش نیروی حماس که وظیفه تامین امنیت کامیونهای حامل کمک را داشتند، بر اثر حمله هوایی اسرائیل کشته شوند.
با وجود اینکه حماس هرگونه مخالفت از سوی شهروندان فلسطینی را بهشدت سرکوب میکند، در هفتههای گذشته اعتراضهایی گسترده علیه این گروه در باریکه غزه شکل گرفت. حماس مخالفان خود را گروههای کوچکی از اهالی غزه معرفی میکند.
گمانهزنیها حاکی از این است که حماس قصد دارد از طریق مجازاتهایی چون اعدام یا شلیک به پا در ملاء عام، مخالفان را مرعوب کند.
گسترش تنشها در اورشلیم
همزمان با این تحولات در غزه، راهپیمایی بزرگ مشهور به «رژه پرچم» که روز دوشنبه پنجم خرداد به مناسبت سالگرد تصرف بخش شرقی اورشلیم بهدست اسرائیل در این شهر برگزار شد، به درگیری میان یهودیان تندرو با دیگر شهروندان انجامید.
رویترز به نقل از یک شاهد عینی گزارش داده است که گروهی از شرکتکنندگان که اغلب جوانان اسرائیلی ساکن شهرکهای یهودینشین بودند، با اقدام به آزار مغازهداران فلسطینی در بخش قدیمی و محصور شرق اورشلیم خشونت را آغاز کردند، سپس فعالان اسرائیلی ضدجنگ و خبرنگارانی را که برای پوشش مراسم آمده بودند، هدف قرار داند.
به گفته شاهدان، پلیس با وجود نزدیکی به محل درگیری هیچ واکنشی نشان نداد. یکی از ماموران پلیس در پاسخ به درخواست شهروندان گفت که امکان بازداشت این جوانها وجود ندارد، چون آنها زیر ۱۸ سال هستند. مقامات پلیس اورشلیم به درخواست رویترز برای اظهار نظر در این باره پاسخی ندادند.
یائیر گولان، رهبر اپوزیسیون اسرائیل و معاون پیشین فرمانده نیروهای مسلح این کشور، تصاویر خشونت در بخش قدیمی را «تکاندهنده» توصیف کرد. او در بیانیهای گفت: «این چیزی نیست که عشق به اورشلیم به نظر برسد. این تصویر نفرت، نژادپرستی و زورگویی است.»
مهمترین خبر روز دوشنبه پنجم خرداد درباره درگیریهای اسرائیل و حماس، صحبت از طرحی جدید برای برقراری آتشبس به ابتکار آمریکا بود. یک مقام فلسطینی نزدیک به حماس به خبرگزاری رویترز گفت که این گروه با طرح پیشنهادی آمریکا برای آتشبس ۷۰ روزه و آزادی گروگانها موافقت کرده است.
به گفته او این طرح به ابتکار ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ در خاورمیانه، و از طریق میانجیها به حماس ارائه شده بود.
ویتکاف بلافاصله پس از انتشار این خبر اعلام کرد که ادعای طرح شده از سوی حماس با پیشنهادهای آمریکا مطابقت ندارد و جزییات مطرح شده از سوی مقام نزدیک به حماس را رد کرد.