روزنامه معاریو در اسرائیل خبر داد که چندین وزارتخانه این کشور در روزهای اخیر جلسهای محرمانه برای بررسی آمادگی در مورد سناریوی حمله احتمالی اسرائیل به ایران و واکنش جمهوری اسلامی به چنین حملهای برگزار کردند.
این روزنامه جمعه ۹ خرداد گزارش داد در این نشست که تحت عنوان «آمادگی برای این احتمال» برگزار شد، فرض اولیه بر آن بوده که حملهای از سوی اسرائیل ممکن است بدون هشدار قبلی قابل توجه صورت گیرد.
بر اساس ارزیابیهایی که در این جلسه ارائه شد، در صورت حمله اسرائیل به ایران، یک دوره جنگی با مدت زمانی نامشخص آغاز خواهد شد که طی آن، هزاران موشک سنگین -با وزنی حدود ۷۰۰ کیلوگرم- به سوی اسرائیل شلیک خواهد شد.
به نوشته معاریو، در این ارزیابیها پیشبینی شده است که در دو تا چهار روز نخست، تمامی فعالیتهای اقتصادی و زیرساختی اسرائیل بهطور کامل متوقف شود و پس از آن، کشور در وضعیت اضطراری به کار خود ادامه دهد.
برنامهریزیهای ارائهشده شامل بازگشایی فوری بیش از ۱۰ هزار پناهگاه عمومی، تقویت زیرساختها و خدمات، تعیین مناطق تخلیه، افزایش ظرفیت بیمارستانها و آمادهسازیهای ویژه فرماندهی جبهه داخلی بوده است.
اهرمی به نام نتانیاهو
همزمان کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل گزارش داد که ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، در جلساتی محرمانه که طی روزهای اخیر برگزار شده، بر پیوند راهبردی میان جبهه غزه و تهدیدات ناشی از جمهوری اسلامی تاکید کرده و گفته است توافق آتشبس در غزه تمرکز بر ایران را ممکن میسازد.
این در حالی است که شورای سردبیری روزنامه والاستریت ژورنال، در یادداشتی از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل بهعنوان اهرم فشار دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا بر جمهوری اسلامی نام برده و افزوده است تهدید حمله اسرائیل، کلید توافقی هستهای است که ارزش امضا داشته باشد و تهران باید بفهمد زمان خداحافظی با غنیسازی فرا رسیده است.
در این یادداشت که هشتم خرداد منتشر شد، تاکید شده است ایالات متحده همچنان به تهدید اقدام نظامی نیاز دارد تا بتواند در مذاکرات خود با جمهوری اسلامی به توافقی باارزش دست بیابد.
به نوشته این روزنامه، حکومت ایران باید بداند تا زمانی که از ظرفیت غنیسازی اورانیوم یعنی رفتن بهسوی ساخت بمب اتمی دست نکشد، تهدید حمله نظامی همچنان روی میز باقی خواهد ماند.
اگر تهران حاضر به عقبنشینی نشود، باید بداند که مهار اسرائیل ممکن نخواهد بود.
والاستریت ژورنال همچنین به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی گزارش داد ایالاتمتحده در حال آمادهسازی ارائه یک «برگه شرایط» به ایران است که در آن پایان غنیسازی گنجانده خواهد شد.
این مقام آمریکایی گفت اگر جمهوری اسلامی این شرایط را نپذیرد، «روز خوبی برای ایرانیها نخواهد بود».
خبرگزاری رویترز جمعه ۹ خرداد به نقل از مقامات کییف اعلام کرد روسیه شامگاه پنجشنبه ۹۰ پهپاد و دو موشک بالستیک را به سوی اوکراین شلیک کرده و مناطقی در خارکیف، اودسا و دونتسک را هدف قرار داده است.
در پی حمله پهپادی روسیه به شهر خارکیف، ایهور ترخوخ، شهردار این شهر اعلام کرد که یک محل نگهداری هدف قرار گرفت و در نتیجه این حمله، دو نفر زخمی شدند.
شهردار خارکیف در پیامی در تلگرام نوشت: «امروز خارکیف دوباره هدف قرار گرفت. دشمن هشت فروند پهپاد شاهد را به سمت یکی از محلهای نگهداری که در آن اتوبوسهای برقی ما تعمیر و مراقبت میشدند شلیک کرد.»
او افزود که بیش از ۳۰ ساختمان مسکونی اطراف این محل آسیب دیدهاند، یک دستگاه اتوبوس به طور کامل نابود شده و ۱۸ دستگاه دیگر نیز خسارت دیدهاند.
خارکیف، دومین شهر بزرگ اوکراین که در حدود ۳۰ کیلومتری مرز شمال شرقی این کشور با روسیه قرار دارد، بارها هدف حملات هوایی نیروهای روس قرار گرفته است.
خبرگزاری رویترز اعلام کرد امکان تایید مستقل این گزارش را نداشته و مسکو نیز هنوز واکنشی رسمی به این خبر نشان نداده است.
با وجود تداوم حملات، دو طرف تاکید دارند در جنگی که با تهاجم گسترده روسیه به اوکراین در بیش از سه سال پیش آغاز شد، «غیرنظامیان را هدف قرار نمیدهند».
پهپادهای ایرانی در روسیه
موسسه امنیتی «سی۴ایدیاس» پنجشنبه گزارش داد همکاری نظامی جمهوری اسلامی با روسیه موجب جهش چشمگیری در صنعت پهپادی این کشور شده و به مسکو این امکان را داده است که صدها پهپاد ایرانی را بهصورت بومی در منطقه تاتارستان تولید کند.
روزنامه واشینگتنپست با استناد به گزارش این موسسه نوشت همکاری تهران و مسکو در زمینه تولید پهپادهای ساخت جمهوری اسلامی در خاک روسیه، روابط نظامی این دو کشور تحت تحریم را عمیقتر کرده و باعث تقویت قابل توجه صنعت پهپادی داخلی روسیه شده است.
تلاشها برای صلح در اوکراین
ایالات متحده پنجشنبه در نشست شورای امنیت سازمان ملل اعلام کرد که پیشنهاد واشینگتن برای آتشبس در اوکراین، «بهترین نتیجه ممکن برای روسیه» است و ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، باید این توافق را بپذیرد.
آمریکا خواهان موافقت روسیه با یک آتشبس فراگیر ۳۰ روزه در زمین، هوا، دریا و همچنین در مورد حمله به زیرساختهای حیاتی است.
نخستین دور مذاکرات مستقیم میان روسیه و اوکراین برای رسیدن به توافق آتشبس و صلح پایدار که ۱۶ ماه می در استانبول برگزار شد، به توافقی منجر نشد چرا که مسکو اعلام کرده است تحقق آتشبس پیش از برآورده شدن برخی شروط مشخص، غیرممکن است.
این تهدید را منابع نزدیک به حوثیها جمعه ۹ خرداد در گفتوگو با روزنامه لبنانی «الاخبار» مطرح کردند.
هشدار حوثیها پس از آن منتشر شد که جنگندههای اسرائیل طی روزهای اخیر فرودگاه بینالمللی صنعا، واقع در مناطق تحت کنترل حوثیها را بمباران کردند.
بیشتر بخوانید: نتانیاهو پس از حمله اسرائیل به فرودگاه صنعا: تهران مسئول حملات حوثیهاست
این حملات پس از چندین مورد شلیک موشکهای بالستیک از سوی حوثیها به سمت اسرائیل صورت گرفت.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، گفت که در آخرین حمله به فرودگاه صنعا، تنها هواپیمای باقیمانده برای حوثیها هدف قرار گرفت.
شش هواپیمای دیگر آنها پیشتر در حملات اسرائیل نابود شده بودند.
حوثیها گفتهاند که هواپیمای هدف قرار گرفتهشده برای انتقال بیماران به اردن استفاده میشد.
از سوی دیگر، منابع این گروه به روزنامه الاخبار گفتند: «عملیات پیش رو از نظر کمیت و کیفیت با عملیاتهای قبلی تفاوت خواهد داشت و شامل اضافه شدن هواپیماهای غیرنظامی متعلق به موجودیت صهیونیستی به فهرست اهداف خواهد بود.»
در حال حاضر مشخص نیست که حوثیها از توان نظامی لازم برای اجرای چنین تهدیدی برخوردار هستند یا خیر.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، چهارشنبه هفتم خرداد با اشاره به حمله هوایی جدید این کشور به فرودگاه صنعا و دیگر مواضع حوثیها در یمن، جمهوری اسلامی را مسئول حملاتی خواند که از خاک یمن علیه اسرائیل انجام میگیرد.
نتانیاهو گفت: «ما بر اساس یک اصل ساده عمل میکنیم: هر کس به ما آسیب بزند، به او آسیب خواهیم زد. هرگونه اعمال زور، با نیرویی حتی شدیدتر پاسخ داده خواهد شد.»
اوایل ماه جاری میلادی یکی از سخنگویان حوثیها در گفتوگو با نشریه آمریکایی نیوزویک، گفت که این گروه به «سلاحهای جدیدی» دست یافته که میتوانند «محاصره هوایی اسرائیل» را به اجرا بگذارند.
در پی اصابت یک موشک بالستیک شلیکشده از سوی حوثیها به محوطه فرودگاه بینالمللی بنگوریون در اوایل ماه جاری میلادی، بسیاری از خطوط هوایی خارجی پروازهای خود به اسرائیل را به حالت تعلیق درآوردند. در نتیجه، بیشتر اسرائیلیها در حال حاضر تنها به پروازهای شرکت ال عال و دو شرکت هواپیمایی داخلی دیگر یعنی آرکیا و ایسراایر، متکی هستند.
خبرگزاری رویترز جمعه ۹ خرداد گزارش داد طرح آمریکا شامل ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه بلافاصله پس از تایید توافق آتشبس از سوی حماس است.
بر اساس این طرح، عملیات نظامی اسرائیل با اجرای توافق آتشبس متوقف خواهد شد.
در این سند آمده است که این طرح با ضمانت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا و با میانجیگری مصر و قطر ارائه شده و در صورت امضای توافق آتشبس از سوی حماس، ارسال فوری کمکهای بشردوستانه به غزه آغاز خواهد شد.
بر اساس این طرح، کمکها از طریق سازمان ملل، هلالاحمر و سایر مجاری مورد توافق تحویل داده خواهند شد.
پیش از این یک مقام اسرائیلی گفته بود طرح جدید آمریکا برای آتشبس شامل تعهد به پایان جنگ نیست.
کاخ سفید پنجشنبه اعلام کرد که اسرائیل با طرح آتشبس پیشنهادی آمریکا موافقت کرده است.
رسانههای اسرائیلی نیز گزارش دادند که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به خانوادههای گروگانها در غزه اطلاع داده اسرائیل طرح ارائهشده از سوی استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه را پذیرفته است.
جنبش فلسطینی حماس نیز به رویترز گفت که در حال بررسی این طرح است و پاسخ خود را جمعه یا شنبه ارائه خواهد کرد.
این طرح پیشبینی میکند که در صورت دستیابی به آتشبس دائمی، حماس آخرین گروه از گروگانهای باقیمانده اسرائیلی (۳۰ نفر از مجموع ۵۸ نفر) را آزاد خواهد کرد. همچنین اسرائیل بلافاصله پس از اجراییشدن آتشبس، عملیات نظامی خود را در غزه متوقف خواهد کرد.
بر پایه این سند، ارتش اسرائیل نیز بهتدریج نیروهای خود را از غزه عقب خواهد کشید.
موانع رسیدن به توافق آتشبس
اختلافات عمیق میان حماس و اسرائیل تاکنون مانع احیای آتشبس شده است. آتشبسی که در ماه مارس شکسته شد.
اسرائیل خواستار خلع سلاح کامل حماس، انحلال این گروه بهعنوان یک نیروی نظامی و حاکمیتی و بازگرداندن تمامی ۵۸ گروگان باقیمانده است تا با پایان جنگ موافقت کند.
در مقابل، حماس این شروط را رد کرده و تاکید دارد که اسرائیل باید نیروهایش را از غزه خارج کند و تعهد دهد که جنگ را به پایان میرساند.
اسرائیل عملیات نظامی در نوار غزه را پس از حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس آغاز کرد. حملهای که به گفته مقامهای اسرائیلی، منجر به کشته شدن حدود هزار و ۲۰۰ نفر در جنوب اسرائیل و انتقال ۲۵۱ گروگان به داخل غزه شد.
کارزار نظامی اسرائیل که در پاسخ به این حمله آغاز شد، بنا بر اعلام مقامهای بهداشتی غزه، زیر نظر حماس، بیش از ۵۴ هزار کشته برجای گذاشته و این منطقه را ویران کرده است.
فشارهای بینالمللی در حال افزایش است
به نوشته رویترز، اسرائیل اکنون با فشار فزاینده بینالمللی روبهروست و بسیاری از کشورهای اروپایی که معمولا از انتقاد آشکار از این کشور خودداری میکنند، خواستار پایان جنگ و اجرای یک طرح امدادرسانی گستردهاند.
استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه، چهارشنبه به خبرنگاران گفت که واشینگتن به مرحله ارسال «نسخه جدید شرایط توافق» برای آتشبس نزدیک شده است.
او اظهار داشت: «احساس بسیار خوبی دارم که به یک راهحل بلندمدت، آتشبس موقت و سپس راهحلی صلحآمیز برای این درگیری دست خواهیم یافت.»
بر پایه این طرح، آتشبس ۶۰ روزه در صورتی که مذاکرات برای آتشبس دائمی تا پایان این مدت به نتیجه نرسد، میتواند تمدید شود.
با این حال، سامی ابوزهری، از مقامات ارشد حماس، پنجشنبه گفت که مفاد این پیشنهاد بازتابدهنده مواضع اسرائیل است و شامل تعهداتی برای پایان جنگ، خروج نیروهای اسرائیلی یا تضمین ورود کمکها نیست. شروطی که حماس بر آنها تاکید دارد.
از سوی دیگر، بنیاد بشردوستانه غزه، نهادی خصوصی با حمایت ایالات متحده و مورد تایید اسرائیل، پنجشنبه فعالیت توزیع کمکهای خود را به سومین نقطه در غزه گسترش داد.
این نهاد که از سوی سازمان ملل و گروههای امدادی دیگر بهدلیل ناکارآمدی و محدودیتهایش بهشدت مورد انتقاد قرار گرفته، این هفته فعالیتش را در غزه آغاز کرد. جایی که سازمان ملل هشدار داده بیش از دو میلیون نفر در پی محاصره ۱۱ هفتهای اسرائیل در معرض قحطی قرار دارند.
راهاندازی این طرح سهشنبه با آشفتگی بسیار همراه بود. هزاران فلسطینی به مراکز توزیع هجوم بردند و نیروهای امنیتی حاضر در محل را مجبور به عقبنشینی کردند.
این آغاز پرآشوب، فشارهای جهانی بر اسرائیل را برای ورود بیشتر غذا و توقف جنگ در غزه افزایش داده است.
بنیاد مذکور تاکنون حدود ۱.۸ میلیون وعده غذایی توزیع کرده و قصد دارد در هفتههای آینده مراکز بیشتری در غزه راهاندازی کند.