روزنامه الاخبار، نزدیک به حزبالله لبنان، گزارش داد سه محور اصلی طرح پیشنهادی آتشبس غزه شامل عقبنشینی نیروهای اسرائیلی به مواضع چهار ماه گذشته در این منطقه، نقشآفرینی سازمان ملل در توزیع کمکهای بشردوستانه و ادامه مذاکرات درباره آینده توافق آتشبس خواهند بود.
به گزارش الاخبار، این طرح ارتش اسرائیل را ملزم به بازگشت به مواضعی میکند که در زمان آتشبس پیشین در اختیار داشت.
در آن زمان، ارتش اسرائیل بهطور کامل از غزه عقبنشینی نکرده بود و در امتداد گذرگاه فیلادلفیا حضور داشت.
گدرگاه فیلادلفیا که با نام محور صلاحالدین نیز شناخته میشود، مسیری به طول ۱۴ کیلومتر است که باریکه غزه را به مصر متصل میکند.
اسرائیل و حماس ۲۶ دی سال گذشته برای برقراری یک آتشبس سه مرحلهای در غزه به توافق دست یافتند. مرحله نخست این توافق که شش هفته به طول انجامید، ۱۲ اسفند به پایان رسید و اسرائیل کمی بعد، حملات به این باریکه را از سرگرفت.
آغاز مجدد ساز و کار سازمان ملل برای کمکرسانی به غزه
الاخبار در ادامه گزارش خود نوشت در چارچوب طرح پیشنهادی آتشبس، ساز و کار سازمان ملل برای ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه بار دیگر فعال خواهد شد تا روند تامین این کمکها «بدون وقفه» ادامه یابد.
در این گزارش به «بنیاد کمکرسانی غزه» که مورد حمایت آمریکا و اسرائیل قرار دارد، اشارهای نشده، اما به گفته الاخبار، روند کمکرسانی به غزه تنها از طریق سازمان ملل صورت خواهد گرفت.
الاخبار همچنین افزود در طرح پیشنهادی بر ادامه مذاکرات درباره چشمانداز بلندمدت آتشبس تاکید شده، حتی اگر تا زمان آغاز آتشبس، توافقی برای پایان کامل جنگ به دست نیاید.
فعالیت بنیاد کمکرسانی غزه در هفتههای اخیر با واکنشهای منفی گستردهای مواجه شده و منتقدان میگویند نحوه توزیع کمکها نهتنها ناکارآمد بوده، بلکه در جریان آن دهها غیرنظامی فلسطینی جان خود را از دست دادهاند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۱۰ تیر اعلام کرد اسرائیل با «شروط لازم برای نهاییسازی آتشبس ۶۰ روزه» در غزه موافقت کرده است.
گیدون سعار، وزیر امور خارجه اسرائیل، ۱۱ تیر گفت کشورش در تلاش برای دستیابی به توافق با حماس جهت پایان جنگ غزه و آزادی گروگانهای در بند این گروه جدی است.
با این حال، منابع خبری در اسرائیل ۱۲ تیر گزارش دادند به وزرای کابینه اسرائیل اطلاع داده شده که حماس همچنان از رسیدن به یک طرح کلی برای بازگرداندن گروگانها خودداری میکند.
بر اساس این گزارش، در حالی که اسرائیل با نسخه بهروزشده طرح آمریکا موافقت کرده، حماس بار دیگر این پیشنهاد را نپذیرفته است.
خبرگزاری رویترز دوشنبه ۹ تیر گزارش داد ران درمر، وزیر امور استراتژیک اسرائیل و از چهرههای نزدیک به بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر این کشور، به واشینگتن سفر کرده است.
این سفر یک روز پس از درخواست ترامپ مبنی بر «اجرای توافق در غزه و بازگرداندن گروگانها» انجام میشود.
به گفته منبع آگاه در واشینگتن، انتظار میرود درمر دیدارهای خود را از سهشنبه با مقامات دولت ترامپ آغاز کند.
تداوم درگیری در میانه تلاشها برای آتشبس
در نوار غزه، نشانی از فروکش کردن نبردها دیده نمیشود. ارتش اسرائیل دوشنبه به ساکنان مناطق وسیعی در شمال غزه دستور تخلیه داد و موج تازهای از آوارگی را رقم زد.
یک مرد ۶۰ ساله از شهر غزه و پدر پنج فرزند، به رویترز گفت: «انفجارها قطع نمیشد؛ مدرسهها و خانهها را بمباران کردند. انگار زلزله آمده بود. در اخبار میشنویم که آتشبس نزدیک است اما در میدان مرگ میبینیم و انفجار میشنویم.»
یک زن آواره که در کنار آوارهای یک مدرسه ویران ایستاده بود، گفت: «به ما نگاه کنید، ما فقط عدد نیستیم، فقط تصویر نیستیم ....»
به گفته ساکنان، تانکهای اسرائیلی به مناطق شرقی محله زیتون در شهر غزه وارد شدند و چندین ناحیه در شمال را گلولهباران کردند. همزمان هواپیماهای جنگی دستکم چهار مدرسه را بمباران کردند؛ پس از آنکه به صدها خانواده پناهگرفته در آنها دستور تخلیه داده شده بود.
مقامات بهداشتی گفتند در حملات دوشنبه، دستکم ۶۰ نفر از جمله ۱۰ نفر در زیتون و دستکم ۱۳ نفر در جنوب غربی شهر غزه کشته شدند.
امدادگران گفتند بیشتر این ۱۳ نفر با گلوله کشته شدهاند اما ساکنان نیز از یک حمله هوایی خبر دادند.
به گفته امدادگران، در حمله هوایی اسرائیل به یک کافه در ساحل شهر غزه، ۲۲ نفر از جمله زنان، کودکان و یک روزنامهنگار محلی کشته شدند.
اتحادیه خبرنگاران فلسطینی گفت از زمان آغاز جنگ غزه در اکتبر ۲۰۲۳، بیش از ۲۲۰ روزنامهنگار در این منطقه کشته شدهاند.
ارتش اسرائیل اعلام کرد در شمال غزه اهدافی نظامی از جمله مراکز فرماندهی و کنترل را هدف قرار داده و پیش از حمله، اقدامات لازم را برای کاهش آسیب به غیرنظامیان انجام داده است.
در خصوص تلفات اعلامشده در جنوب غربی غزه و کافه ساحلی، هنوز واکنشی از سوی ارتش اسرائیل منتشر نشده است.
این بمبارانها در پی صدور دستورات جدید برای تخلیه مناطق وسیعی در شمال انجام شد؛ مناطقی که پیشتر نیز تحت عملیات اسرائیل قرار گرفته و با ویرانی گسترده رها شدند.
ارتش به ساکنان هشدار داده است به جنوب بروند، زیرا قصد دارد با نیروهای حماس که در شمال و قلب شهر غزه فعالیت دارند، بجنگد.
تمرکز بر گروگانها و توافق آتشبس
به گفته منبع آگاه، همزمان با تلاشها برای رسیدن به آتشبس در غزه، درمر قرار است درباره احتمال سفر نتانیاهو به کاخ سفید در هفتههای آینده نیز گفتوگو کند.
در اسرائیل، انتظار میرود کابینه امنیتی نتانیاهو برای بررسی گامهای بعدی در غزه تشکیل جلسه دهد.
جمعه ششم تیر، رییس ستاد ارتش اسرائیل گفت عملیات زمینی جاری نزدیک به تحقق اهدافش است و یکشنبه، نتانیاهو از «فرصتهای جدید» برای آزادسازی گروگانها سخن گفت. گروگانهایی که تصور میشود ۲۰ تن از آنان هنوز زندهاند.
به گفته منابع فلسطینی و مصری مطلع از آخرین تلاشها برای آتشبس، قطر و مصر تماسهای خود را با دو طرف درگیر افزایش دادهاند اما هنوز تاریخی برای دور جدید مذاکرات اعلام نشده است.
یکی از مقامات حماس گفت پیشرفت به تغییر موضع اسرائیل بستگی دارد؛ بهویژه موافقت با پایان جنگ و خروج از غزه.
اسرائیل میگوید تنها زمانی جنگ را پایان میدهد که حماس خلع سلاح و منحل شود. حماس از تسلیم شدن سر باز میزند.
گیدئون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، گفت این کشور با پیشنهاد ایالات متحده برای آتشبس ۶۰ روزه و توافق تبادل گروگانها موافقت کرده و حالا نوبت حماس است.
او به خبرنگاران گفت: «اسرائیل برای رسیدن به توافق گروگانها و آتشبس در غزه کاملا جدی است.»
بیاته ماینل-رایزینگر، وزیر خارجه اتریش که در بیتالمقدس در کنار همتای اسرائیلیاش سخن میگفت، اوضاع انسانی در غزه را «غیرقابل تحمل» توصیف کرد.
او گفت: «رنج غیرنظامیان بهطور فزایندهای به روابط اسرائیل با اروپا آسیب میزند. باید آتشبس حاصل شود.»
وزیر خارجه اتریش خواستار آزادی بیقید و شرط گروگانها از سوی حماس و اجازه اسرائیل برای ارسال بدون وقفه کمکهای انسانی به غزه شد.
اسرائیل میگوید همچنان به ارسال کمکها به غزه ادامه میدهد و حماس را به سرقت این کمکها متهم میکند. حماس این اتهام را رد کرده و میگوید اسرائیل از گرسنگی بهعنوان سلاح علیه مردم غزه استفاده میکند.
ایالات متحده طرحی برای آتشبس ۶۰ روزه ارائه داده که در آن نیمی از گروگانها در ازای آزادی زندانیان فلسطینی و بازگرداندن اجساد فلسطینیها آزاد شوند. باقی گروگانها در چارچوب توافق نهایی برای پایان جنگ آزاد خواهند شد.
این جنگ از آنجا آغاز شد که نیروهای حماس در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ وارد اسرائیل شدند، هزار و ۲۰۰ نفر - بیشترشان غیرنظامی - را کشتند و ۲۵۱ گروگان را به غزه بردند؛ حملهای که مرگبارترین روز را برای اسرائیل رقم زد.
به گفته وزارت بهداشت غزه، حمله نظامی اسرائیل از آن زمان تاکنون بیش از ۵۶ هزار فلسطینی را کشته است که اکثرا غیرنظامی بودهاند. همچنین تقریبا کل جمعیت ۲.۳ میلیونی غزه آواره شدهاند و این منطقه در بحران شدید انسانی فرو رفته است.
محمد عیسی العیسی که فرماندهی ستاد پشتیبانی رزمی و اداری شاخه نظامی حماس را بر عهده داشت، ششم تیر در عملیات مشترک ارتش و سازمان امنیت داخلی اسرائیل (شاباک) در محله صبره شهر غزه هدف قرار گرفت و کشته شد.
ارتش اسرائیل شنبه هفتم تیر در اطلاعیهای گفت عیسی پیشتر مسئولیت تقویت توان نظامی حماس در نوار غزه را بر عهده داشت.
به گفته ارتش اسرائیل، عیسی یکی از منابع کلیدی دانش نظامی و از آخرین فرماندهان ارشد حماس بود که پیش از هفتم اکتبر (۱۵ مهر ۱۴۰۲) در جایگاههای بالای فرماندهی فعالیت داشت و همچنان در نوار غزه باقی مانده بود.
او از بنیانگذاران شاخه نظامی حماس به شمار میرفت، ریاست ستاد آموزش نظامی را بر عهده داشت و از اعضای شورای عالی امنیتی و نظامی این گروه بود.
بر اساس اطلاعیه ارتش اسرائیل، عیسی همچنین نقش مهمی در طراحی و اجرای حمله هفتم اکتبر ایفا کرده بود.
در جریان جنگ و از جمله در روزهای اخیر، او به عنوان رییس ستاد پشتیبانی رزمی، «طرحهای حملات تروریستی هوایی و دریایی علیه غیرنظامیان اسرائیلی و نیروهای ارتش در نوار غزه» را هدایت میکرد.
ارتش اسرائیل در گزارش خود افزود عیسی بهطور همزمان، مسئول بازسازی ساختارهای سازمانی حماس بود که در جریان جنگ آسیب دیدهاند.
اسرائیل پس از حمله حماس در هفت اکتبر که منجر به کشته شدن هزار و ۲۰۰ نفر و ربوده شدن ۲۵۱ گروگان از غزه شد، جنگ هوایی و زمینی را در غزه آغاز کرد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از آن زمان تاکنون بارها تاکید کرده است به هر طریقی تمام رهبری حماس را از بین خواهد برد.
اسرائیل پس از شروع جنگ در غزه، اکثر رهبران و چهرههای کلیدی حماس مانند اسماعیل هنیه، محمد ضیف، یحیی سنوار، مروان عیسی و محمد سنوار را کشته است.
نتانیاهو پنجشنبه پنجم تیر در پیامی ویدیویی گفت: «ما شجاعانه با ایران جنگیدیم و به پیروزی بزرگی دست یافتیم. این پیروزی فرصتی برای گسترش چشمگیر توافقهای صلح فراهم کرده است. ما سخت در حال کار برای تحقق آن هستیم.»
او افزود: «در کنار آزادی گروگانهای ما و شکست حماس، اکنون یک فرصت تاریخی به وجود آمده که نباید از دست برود. حتی یک روز هم نباید تلف شود.»
اسرائیل ابتدا در سپتامبر ۲۰۲۰ در چارچوب «پیمان ابراهیم» با دو کشور امارات متحده عربی و بحرین روابط سیاسی و دیپلماتیک برقرار کرد و سپس در اکتبر همان سال با مراکش و در دسامبر ۲۰۲۲ با سودان پیمان عادیسازی روابط به امضا رساند.
تهران همواره از مخالفان سرسخت عادیسازی روابط اسرائیل با کشورهای منطقه بوده است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، مهرماه ۱۴۰۲ عادیسازی روابط اسرائیل و کشورهای منطقه را به «شرطبندی روی اسب بازنده» تشبیه کرد و آن را قماری «محکوم به باخت» خواند.
موافقت ترامپ و نتانیاهو برای پایان جنگ غزه و گسترش پیمان ابراهیم
روزنامه اسرائیل هیوم پنجم تیر به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد پس از عملیات اخیر ایالات متحده علیه تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی، نتانیاهو و دونالد ترامپ در تماسی تلفنی بر سر پایان جنگ غزه ظرف دو هفته و گسترش پیمان ابراهیم به توافق دست یافتند.
به گزارش این روزنامه، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا و ران دِرمِر، وزیر امور راهبردی اسرائیل، نیز در این گفتوگو مشارکت داشتند.
در چارچوب این توافق، رهبران حماس به تبعید فرستاده میشوند، اداره نوار غزه پس از حذف حماس، بهطور مشترک به چهار کشور عربی از جمله امارات متحده عربی و مصر واگذار خواهد شد و تمامی گروگانهای در بند این گروه نیز آزاد میشوند.
این در حالی است که کشورهای عربی بارها تاکید کردهاند مشارکت آنها در بازسازی غزه پس از جنگ، منوط به حضور تشکیلات خودگردان فلسطین در این باریکه و موافقت اسرائیل با نقشآفرینی این نهاد در فرآیند تحقق راهحل دوکشوری است.
نتانیاهو بارها با هرگونه مشارکت تشکیلات خودگردان در آینده غزه مخالفت کرده است.
عادیسازی روابط با ریاض و دمشق و موافقت با راهحل دو کشوری
اسرائیل هیوم در ادامه گزارش خود نوشت در چارچوب توافق نتانیاهو و ترامپ، عربستان سعودی و سوریه با اسرائیل روابط دیپلماتیک برقرار خواهند کرد و سایر کشورهای عربی و اسلامی نیز بهتدریج به این روند خواهند پیوست.
در مقابل، اسرائیل حمایت مشروط خود را از راهحل دوکشوری اعلام خواهد کرد؛ موافقتی که منوط به انجام اصلاحات از سوی تشکیلات خودگردان فلسطین است.
همچنین دو طرف توافق کردهاند که ایالات متحده حاکمیت اسرائیل بر بخشهایی از کرانه باختری را به رسمیت بشناسد.
اسرائیل هیوم افزود آن دسته از ساکنان غزه که مایل به مهاجرت از این منطقه هستند، از سوی چند کشور پذیرفته خواهند شد. در این گزارش به نام این کشورها اشارهای نشده است.
هنوز کشورهای عربی به گزارش اسرائیل هیوم واکنشی نشان ندادهاند.
