کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا هشدار داد که جمهوری اسلامی یکی از «جدیترین و شدیدترین تهدیدهای دولتی» علیه امنیت ملی بریتانیاست. این تهدید در سطح تهدید روسیه و چین ارزیابی شده است.
در گزارشی که پنجشنبه ۱۹ تیر از سوی این کمیته (آیاسسی) منتشر شد، به افزایش چشمگیر تمایل تهران برای انجام «ترور، جاسوسی و حملات سایبری» در خاک بریتانیا اشاره و از دولت خواسته شده است تا در راهبرد خود نسبت به جمهوری اسلامی، «بازنگری اساسی» انجام دهد.
در این گزارش درباره تهدیدهای فزاینده جمهوری اسلامی در بریتانیا آمده است که حکومت ایران در سالهای اخیر، کارزاری گسترده برای ارعاب و تهدید شبکه ایراناینترنشنال به راه انداخته است.
بر اساس این گزارش، سرویس اطلاعاتی جمهوری اسلامی با اعمال فشار بر اعضای خانواده خبرنگاران این شبکه در داخل ایران و تهدید مستقیم خود خبرنگاران، تلاش کرده است مانع از ادامه فعالیت این رسانه شود.
این گزارش ۲۶۰ صفحهای که بر مبنای اطلاعات محرمانه و مصاحبه با مقامهای ارشد نهادهایی چون امآی۶ و امآی۵ (سازمانهای اطلاعاتی اصلی بریتانیا)، مرکز ارتباطات دولت، دفتر کابینه و وزارت کشور تنظیم شده، تصویری جامع از تحول در نوع تهدیدات جمهوری اسلامی ترسیم میکند.
بر این اساس، جمهوری اسلامی «بازیگری عملگرا» است که اغلب «بیش از آنکه از ایدئولوژی پیروی کند، از فرصتطلبی بهره میبرد» و اکنون قادر است همین عملگرایی را به «اقدامات خصمانه در خاک بریتانیا» تبدیل کند.
کمیته در بخشی از این گزارش تاکید کرد: «هدف اساسی رژیم ایران، حفظ بقا و امنیت جمهوری اسلامی است. احساس ناامنی این رژیم، بهطور مستقیم یا غیرمستقیم، رفتارهای آن را شکل میدهد.»
۱۵ توطئه برای ترور یا ربایش؛ تهدیدی فزاینده علیه مخالفان
بر پایه یافتههای این گزارش، از ژانویه ۲۰۲۲ تاکنون دستکم ۱۵ توطئه ترور یا آدمربایی علیه افراد ساکن بریتانیا شناسایی شده است. این عملیاتها عمدتا مخالفان و منتقدان جمهوری اسلامی را هدف گرفتهاند و ادامه الگوی رفتاری هستند که ایران در خاورمیانه و اروپا نیز دنبال کرده است.
در متن گزارش آمده است: «این تهدید عمدتا متوجه مخالفان و دیگر منتقدان رژیم است. همچنین تهدید علیه منافع یهودی و اسرائیلی در بریتانیا افزایش یافته است.»
مقامهای اطلاعاتی بریتانیا به کمیته گفتهاند که عوامل وابسته به تهران، آمادگی خود را برای «اقدام به ترور در داخل خاک بریتانیا و ربایش افراد از این کشور» نشان دادهاند.
بر پایه اطلاعات رسیده به کمیته اطلاعات و امنیت بریتانیا، در حال حاضر تهدید حمله فیزیکی به افراد در بریتانیا، «بالاترین سطح تهدید از سوی جمهوری اسلامی است: «این تهدید با سطح تهدید روسیه برابری میکند.»
در ادامه گزارش تاکید شده است از آغاز سال ۲۰۲۲، تهدیدهای فیزیکی از سوی تهران علیه ساکنان بریتانیا «هم از نظر سرعت و هم از نظر تعداد، بهشکل محسوسی افزایش یافته» است.
اهداف جمهوری اسلامی در بریتانیا: کاهش نفوذ، سرکوب انتقاد
تهران تلاش میکند حضور نظامی بریتانیا در خاورمیانه را کاهش دهد، اتحاد لندن با ایالات متحده و اسرائیل را تضعیف کند و صدای منتقدان، از جمله روزنامهنگاران و تبعیدیان ساکن بریتانیا را خاموش سازد.
در متن گزارش کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا آمده است: «ایران و بریتانیا سابقهای پیچیده دارند. رهبری حکومت ایران، بریتانیا را رقیبی سرسخت و حیلهگر میداند که با ارزشهای جمهوری اسلامی مخالفت دارد و بخشی از جبهه غربی برای تغییر رژیم تلقی میشود.»
رییس کمیته مشترک اطلاعاتی بریتانیا (جیآیسی) نیز در پارلمان گفت: «این بیاعتمادی عمیق نسبت به بریتانیا، هم دلایل تاریخی دارد و هم دلایل معاصر.»
جاسوسی و عملیات سایبری ایران، تهدیدی رو به رشد
در گزارش مورد نظر آمده است فعالیتهای جاسوسی جمهوری اسلامی «قابل توجه» است و این فعالیتها عمدتا از طریق توانمندیهای سایبری و همچنین با استفاده از عوامل انسانی انجام میشود.
هرچند بریتانیا در اولویتهای اطلاعاتی تهران پس از آمریکا، اسرائیل و عربستان سعودی قرار دارد اما مقامهای امنیتی هشدار دادهاند که این جایگاه ممکن است به سرعت تغییر کند: «بریتانیا یک هدف اصلی برای تهران در حوزه جاسوسی است چرا که آنها لندن را دشمن ویژه جمهوری اسلامی میدانند. این رویکرد همچنین به دلیل نقشی است که در مذاکرات هستهای و رابطه با ایالات متحده ایفا میکنیم.»
از سوی دیگر، بر اساس این گزارش، عملیاتهای سایبری ابزار کلیدی جمهوری اسلامی در جنگ نامتقارن محسوب میشوند و تهران به عنوان «یک بازیگر مهاجم سایبری با توانمندیهای گسترده» توصیف شده؛ گرچه سطح پیچیدگی آن کمتر از روسیه و چین است.
مرکز ملی امنیت سایبری بریتانیا (انسیاسسی) هشدار داده است که بسیاری از نهادهای بریتانیایی برای شناسایی یا مقابله با نفوذهای سایبری تهران تجهیز نشدهاند.
در گزارش کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا آمده است: «ضروری است که سطح مقاومت سایبری کشور افزایش یابد. اگر امنیت سایبری و تابآوری در سراسر بریتانیا تقویت شود، احتمال موفقیت حملات سایبری ایران کاهش مییابد.»
خلأهای سیاستگذاری و فقدان تخصص در دولت بریتانیا
کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان ضمن استقبال از برخی اقدامات اخیر دولت بریتانیا از جمله گنجاندن ایران در سطح تقویت شده «طرح ثبت نفوذ خارجی» و امکانات جدید قانونی برای مقابله با نهادهایی مانند سپاه پاسداران، از رویکرد کلی دولت در قبال تهران انتقاد کرد.
در گزارش این کمیته آمده است: «سیاست دولت در قبال ایران عمدتا معطوف به مدیریت بحران بوده و تحتتاثیر نگرانیها درباره برنامه هستهای تهران، از پرداختن به دیگر مسائل سیاسی، منطقهای و اجتماعی بازمانده است.»
بر اساس این گزارش، چنین رویکردی مانع از آن شده که دولت «درک واقعی از ایران» بهدست آورد: «در مجموعه دولت، فقدان تخصص ویژه درباره ایران محسوس است.»
در بخشی از گزارش به نقل از یکی از منتقدان آمده است: «وقتی افرادی در وزارت خارجه مسئول سیاستگذاری درباره ایران هستند که حتی یک کلمه فارسی بلد نیستند، واقعا نمیشود کار خاصی از آنها انتظار داشت.»
شبکههای نفوذ و بازی با نیروهای نیابتی
انتشار این گزارش، با موج تازهای از بررسیها درباره نفوذ جمهوری اسلامی در اروپا همزمان شده است.
همین هفته، مقامات ایتالیا یک شبکه وسیع از افراد را کشف کردند که ظاهرا در حال ترویج روایت جمهوری اسلامی در اروپا بودند.
کن مککالوم، رییس سرویس امنیت داخلی (امآی۵)، پیشتر گفته بود از اوایل سال ۲۰۲۲ تاکنون، ۲۰ طرح وابسته به ایران در بریتانیا خنثی شده است.
او همچنین گفته بود: «جمهوری اسلامی بهطور گسترده از مجرمان حرفهای به عنوان نیابتی استفاده میکند؛ از قاچاقچیان مواد مخدر بینالمللی گرفته تا جنایتکاران خردهپا.»
در جمعبندی گزارش کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا آمده است: «هرچند ایران در برخورد نظامی به دنبال تناسب و بازدارندگی است اما همواره این امکان وجود ندارد. بنابراین تهران تمرکز خود را بر توسعه توانمندیهای نامتقارن و شبکهای از سازمانهای شبهنظامی و تروریستی همراستا در سراسر خاورمیانه گذاشته تا نفوذ خود را گسترش دهد و مهاجمان بالقوه را بازدارد.»
این کمیته از اقدامات امآی۵ و پلیس بریتانیا در مقابله با تهدیدهای جمهوری اسلامی قدردانی کرده و از دولت بریتانیا و متحدانش خواسته است بهروشنی به تهران اعلام کنند فعالیتهای خصمانه در خاک بریتانیا غیر قابل قبول است: «ما تلاشهای امآی۵ و پلیس را در مواجهه با این تهدید جدی میستاییم و دولت بریتانیا و شرکای بینالمللیاش را ترغیب میکنیم در هر فرصت به ایران یادآوری کنند چنین حملاتی بهمثابه حمله به بریتانیاست و با پاسخ مناسب مواجه خواهد شد.»
حوثیها پنجشنبه ۱۹ تیر اعلام کردند با موشک ایرانی «ذوالفقار»، فرودگاه بنگوریون اسرائیل را هدف قرار دادند.
موشک بالستیک ذوالفقار از جمله موشکهای زمین به زمین ساخت جمهوری اسلامی است که نخستین بار در رزمایش «پیامبر اعظم» در سال ۱۴۰۰ رونمایی شد.
ارتش اسرائیل بامداد ۱۹ تیر اعلام کرد در پی حمله موشکی حوثیها، آژیر هشدار حمله هوایی در شماری از مناطق اسرائیل به صدا درآمد.
ارتش افزود سامانههای دفاعی این کشور موشک حوثیها را رهگیری و سرنگون کردند.
حمله جدید حوثیها به فرودگاه بنگوریون در شرایطی صورت گرفت که با برقراری آتشبس، جنگ میان جمهوری اسلامی و اسرائیل متوقف شده است.
نگرانیها از تشدید حملات مرگبار حوثیها در دریای سرخ
در پی حمله حوثیهای یمن به یک کشتی باری در دریای سرخ، چهار نفر جان باختند و شماری از خدمه نیز گروگان گرفته شدند.
این دومین بار در روزهای اخیر بود که حمله حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی به یک کشتی در آبهای منطقه، به غرق شدن آن انجامد.
سیانان پنجشنبه ۱۹ تیر نوشت کشتی باری «اِتِرنیتی سی» ۲۵ خدمه داشت که از این تعداد، چهار نفر کشته شدند و شش تن پس از ۲۴ ساعت سرگردانی در آبهای منطقه نجات یافتند اما از سرنوشت ۱۵ خدمه دیگر هنوز اطلاعی در دست نیست.
حوثیها مسئولیت حمله به این کشتی را بر عهده گرفتند و خبر دادند شماری از کارکنان کشتی را در اختیار خود دارند.
تلاشها برای نجات اِتِرنیتی سی بینتیجه ماند و این کشتی در نهایت صبح چهارشنبه ۱۸ تیر در دریای سرخ غرق شد.
مدت کوتاهی پس از آغاز مناقشه حماس و اسرائیل و جنگ غزه، حوثیها حملات خود را به کشتیهای بینالمللی در دریای سرخ، تنگه بابالمندب و خلیج عدن آغاز کردند و امنیت دریانوردی را در منطقه به خطر انداختند.
دامنه این حملات حتی به اقیانوس هند هم کشیده شده است.
این گروه نیابتی تهران بارها کوشیده است خاک اسرائیل را نیز هدف قرار دهد.
تاکید آمریکا بر آزادی فوری خدمه کشتی اترنیتی سی
نمایندگی آمریکا در امور یمن حوثیها را به ربودن شماری از خدمه نجاتیافته کشتی اِتِرنیتی سی متهم کرد و خواستار آزادی فوری، ایمن و بدون قید و شرط آنها شد.
در سوی مقابل، سخنگوی حوثیها این اتهام را رد کرد و گفت نیروهای این گروه «برای نجات تعدادی از خدمه کشتی، ارائه مراقبتهای پزشکی و انتقال آنها به مکانی امن» وارد عمل شدند.
حوثیها ۱۵ تیر نیز یک کشتی دیگر با نام «مَجیک سیز» را هدف قرار دادند. این حمله به غرق شدن مجیک سیز انجامید اما تمامی خدمه آن نجات یافتند.
نهادهای اصلی صنعت کشتیرانی، از جمله اتاق بینالمللی کشتیرانی و شورای دریانوردی بینالمللی و بالتیک (BIMCO)، ۱۸ تیر در بیانیهای مشترک حملات مرگبار حوثیها را محکوم کردند و خواستار تقویت تدابیر امنیتی در منطقه شدند.
در این بیانیه آمده است: «این کشتیها با بیتوجهی کامل به جان دریانوردان غیرنظامی مورد حمله قرار گرفتهاند. این فاجعه بار دیگر ضرورت حمایت جدی کشورها برای محافظت از ناوگان تجاری و مسیرهای حیاتی دریایی را برجسته میکند.»
وزارت خارجه آمریکا ۱۸ تیر در بیانیهای حمله «تروریستی» و «بدون دلیل» حوثیها به کشتیهای باری غیرنظامی در دریای سرخ را محکوم کرد.
در این بیانیه آمده است ایالات متحده برای «محافظت از آزادی ناوبری و کشتیرانی تجاری در برابر حملات تروریستی» حوثیهای مورد حمایت تهران، «اقدامات لازم» را در دستور کار قرار خواهد داد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، ۱۶ اردیبهشت اعلام کرد حوثیها با توقف حملات به کشتیهای آمریکایی موافقت کردهاند و به همین دلیل، واشینگتن بمباران مواضع حوثیها در یمن را متوقف میکند.
رویترز پنجشنبه ۱۹ تیر نوشت که این اقدام زمینه را برای فروش احتمالی این اپلیکیشن تحت نظارت دولت دونالد ترامپ، فراهم میکند.
بر اساس این گزارش، در ماههای گذشته، کارکنان تیکتاک به طور فشرده در حال ساخت نسخه جدیدی از این اپلیکیشن مخصوص آمریکا بودهاند و کد اصلی برنامه شامل مدلهای هوش مصنوعی، الگوریتمها، قابلیتها و دادههای کاربران را از پلتفرم جهانی به نسخه جدید منتقل و تکثیر میکنند.
این اطلاعات محرمانه را کارکنان فعلی شرکت تیکتاک به شرط ناشناس ماندن با رویترز در میان گذاشتند.
رویترز افزود این اقدام میتواند گره از این مناقشه چندین ساله باز کند که آیا شرکت مادر تیکتاک، یعنی بایتدنس (ByteDance)، حاضر خواهد بود تا الگوریتم این پلتفرم ویدیویی را با دیگران به اشتراک بگذارد؟
این الگوریتم در مرکز درگیری فناوری میان آمریکا و چین قرار گرفته است.
بایتدنس و تیکتاک از اظهارنظر در این زمینه خودداری کردهاند.
این پروژه تا ماه سپتامبر مهلت دارد و ممکن است بزرگترین جدایی فنی بین عملیات آمریکای تیکتاک و کسبوکار بینالمللیاش باشد.
تاثیر بر نحوه دسترسی
این تغییر بر نحوه دسترسی ۱۷۰ میلیون کاربر آمریکایی به محتوای جهانی و نحوه درآمدزایی خالقان محتوا از سایر کشورها، تاثیر خواهد گذاشت.
اپلیکیشن جدید مخصوص آمریکا قرار است بهصورت مستقل عمل کند؛ مشابه نسخهای از تیکتاک که فقط در چین در دسترس است.
کاربران خارج از آمریکا، نسخه آمریکایی را در فروشگاههای اپلیکیشن خود نخواهند یافت.
در حالی که انتظار میرود محتوای فعلی به نسخه جدید منتقل شود، هنوز مشخص نیست در محتوای جدید چه حد از نسخه جهانی تیکتاک در نسخه آمریکایی ادغام خواهد شد.
این اپ جدید قرار است تنها از دادههای کاربران آمریکایی برای آموزش الگوریتم پیشنهاد محتوای خود استفاده کند و بدینترتیب فاصلهگیری بیشتری از سیستم جهانی تیکتاک داشته باشد. در نتیجه، اغلب کاربران محتوای تولیدشده در داخل آمریکا را مشاهده خواهند کرد.
ترامپ در ماه ژانویه ضربالاجل پنجم آوریل را تعیین کرد تا تیکتاک خریدار غیرچینی پیدا کند، وگرنه طبق قانونی که در سال ۲۰۲۴ تصویب شده، به دلایل امنیت ملی در آمریکا ممنوع خواهد شد.
پس از تایید این مصوبه در دیوان عالی آمریکا در ۲۸ دی، تیکتاک تصمیم گرفت فعالیت خود را در ایالات متحده متوقف کند اما بعد اعلام کرد ارائه خدمات خود را دوباره از سر گرفته و با ترامپ بر سر راهحلی بلندمدت کار میکند.
فروردین سال گذشته، آسوشیتدپرس پس از انجام تحقیقاتی مفصل گزارشی منتشر کرد که بر اساس آن، دولت چین با معرفی روزنامهنگاران وابسته به رسانههای دولتی به عنوان بلاگر و اینفلوئنسر سعی دارد پیامهایش را از طریق آنها به جهان و به ویژه به جوانان برساند.
بر اساس این گزارش، شبکه اینفلوئنسرها به پکن این امکان را میدهد تا به راحتی برای کاربران بیاطلاع اینستاگرام، فیسبوک، تیکتاک و یوتیوب در سراسر جهان تبلیغات کند.
خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد رزمایش «هان کوانگ» که از چهارشنبه ۱۸ تیر آغاز شده، ۱۰ روز به طول خواهد انجامید.
این رزمایش در شرایطی برگزار میشود که تایوان اخیرا به مجموعهای از تسلیحات جدید، از جمله تانکهای پیشرفته و پهپادهای دریایی، مجهز شده است.
وزارت دفاع تایوان اعلام کرد این رزمایش با تمریناتی برای مقابله با اقدامات اخیر گارد ساحلی و کشتیهای غیرنظامی چینی آغاز شده است.
نیروهایی چینی در ماههای اخیر با تعقیب و آزار شناورهای تایوانی در اطراف جزایر نزدیک به سواحل چین، تنشها را افزایش دادهاند.
مقامهای تایوانی بیم آن دارند که پکن بتواند در پوشش این مزاحمتهای بهظاهر جزیی، تهاجمی نظامی را آغاز کند.
بر همین اساس، بخشی از رزمایش تایوان بر تقویت بنادر و نقاط احتمالی پیادهسازی نیروهای چینی در جزیرهای متمرکز است که تنها ۱۶۰ کیلومتر با سواحل چین فاصله دارد.
چین تایوان را بخشی از قلمروی خود میداند و بارها تهدید کرده در صورت لزوم، برای الحاق این جزیره به سرزمین خود به زور متوسل خواهد شد.
چین در فروردین ماه رزمایشی مشترک با حضور نیروهای زمینی، دریایی و موشکی خود در اطراف تایوان برگزار کرد و گفت هدف از این رزمایش، ارسال «هشداری جدی» و به نمایش گذاشتن «بازدارندگی قاطع علیه استقلال تایوان» است.
لای چینگ ته، رییسجمهوری تایوان، پیشتر پکن را «یک نیروی خارجی متخاصم» خوانده بود.
مشارکت تمامی نیروهای ارتش تایوان و ۲۲ هزار نیروی ذخیره
وزارت دفاع تایوان اعلام کرد مراحل بعدی این رزمایش شامل شبیهسازی مقابله با عملیات پیادهسازی نیروهای دشمن خواهد بود و نیروهای اصلی ارتش از تمامی شاخهها و همچنین ۲۲ هزار نیروی ذخیره در آن مشارکت خواهند داشت.
آسوشیتدپرس در ادامه گزارش خود نوشت رزمایش تایوان در طول ۱۰ روز آینده بدون وقفه و در «شرایطی واقعگرایانه» برگزار خواهد شد و سناریوهای مختلفی را پوشش خواهد داد.
این خبرگزاری افزود برگزاری این رزمایش گسترده احتمالا تلاشی است برای پاسخ به انتقاداتی که مانورهای پیشین تایوان را صرفا نمایشی و غیرعملیاتی توصیف میکردند.
نیروهای تایوانی در این رزمایش از تانکهای آبرامز M1A2T و سامانه موشکی هیمارس، ساخت ایالات متحده، استفاده خواهند کرد.
تایپه و واشینگتن بهدلیل مخالفتهای پکن فاقد روابط دیپلماتیک رسمی هستند. با این حال، آمریکا مهمترین شریک امنیتی و بزرگترین تامینکننده تجهیزات دفاعی تایوان به شمار میرود.
سخنگوی وزارت دفاع چین در واکنش به تحولات اخیر، مقامهای تایوانی را به «بلوفزنی و خودفریبی» متهم کرد و گفت این رزمایش با هدف «بستن مردم تایوان به ارابه استقلالطلبی» و در راستای «منافع خودخواهانه یک حزب» برگزار شده است.
او هشدار داد این رزمایش نتیجهای جز «آسیب رساندن به تایوان» در پی نخواهد داشت.
