شورای عالی فضای مجازی، با حضور سران سه قوه و فرماندهان عالی نظامی و امنیتی تشکیل جلسه داد و با مصوبهای، زمینه محدودیت بیشتر اینترنت شهروندان را فراهم کرد. همزمان، محمدرضا عارف، معاون اول رئیسدولت، خواستار راهاندازی سریع اینترنت ملی و تقویت پیامرسانهای داخلی شد.
عصر سهشنبه ۲۴ تیر، شورای عالی فضای مجازی آییننامه اجرایی کمیته تسهیل فعالیت کسبوکارهای دیجیتال را تصویب کرد.
این کمیته بهمن ۱۴۰۳، در دولت پزشکیان تشکیل شد و اکنون آییننامه آن هم تصویب شد. امیر سیاح، سرپرست معاونت اقتصادی و تنظیم مقررات مرکز ملی فضای مجازی، اعلام کرد این کمیته قصد دارد آیپی «برخی کسبوکارها» را باز کند؛ موضوعی که نشان دهنده گامهای دولت برای اجرای اینترنت طبقاتی است.
اصطلاح «اینترنت طبقاتی» به معنی دسترسی گروههای خاص، با مجوز جمهوری اسلامی به سطحی از اینترنت است، در حالیکه عموم شهروندان به آن دسترسی ندارند.
اولین بار در دولت حسن روحانی، محمدجواد آذری جهرمی، کارشناس سابق وزارت اطلاعات که در دولت روحانی به سمت وزیر ارتباطات منصوب شده بود، با ارائه اینترنت بدون فیلتر به برخی روزنامهنگاران نزدیک به دولت، این جریان را آغاز کرد.
در جریان اعتراضات آبان ۹۸، در حالیکه اینترنت عموم شهروندان قطع بود، برخی خبرنگاران و چهرههای سیاسی، از ایران در اینترنت حاضر شدند و در شبکههای اجتماعی، به خصوص توییتر، روایت جمهوری اسلامی از اعتراضات را بازنشر کردند. روایتهایی چون متهم کردن معترضان به «غارت فروشگاهها» یا «شورش گرسنگان» نامیدن اعتراضات شهروندان. همین موضوع در جریان شلیک سپاه پاسداران به هواپیمای اوکراینی در دیماه همان سال تا حدودی تکرار شد.
در همین رابطه، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت پزشکیان نیز اعلام کرد دولت قصد دارد به خبرنگاران «اینترنت آزادتر» اختصاص دهد؛ هرچند پیش از این هم برخی خبرنگاران در جمهوریاسلامی، با تایید دولت و ثبت درخواست، از این امکان بهرهمند شدند.
وبسایت دیجیاتو، نوشته «به نظر میرسد با این اقدامات در دولت چهاردهم، طرح اینترنت طبقاتی …در سطح گستردهتری در حال اجرا است.»
از سوی دیگر، عارف، خواستار راهاندازی سریع اینترنت ملی شد و بر تقویت پیامرسانهای داخلی تاکید کرد. او گفت: «باید اطمینان را به کاربران داخلی بدهیم که شبکه ملی اطلاعات تقاضای آنها را در یک فضای امن تامین میکند.»
مهاجرانی نیز گفت: «دلیل قطع چند روزه اینترنت در میانه جنگ با اسرائیل، راهاندازی اینترنت ملی» بوده است. عارف در این زمینه به جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل اشاره کرد و گفت: «جنگ رخ داده جنگ فناوریها و جنگ نرم بود بنابراین لازم است ما به طور جدی عملکرد خود را در این حوزه آسیبشناسی کنیم.»
طرح «اینترانت ملی» از جمله اهداف همیشگی جمهوریاسلامی بود که علی خامنهای، رهبر جمهوریاسلامی از دوران ریاستجمهوری محمود احمدینژاد و دور اول ریاستجمهوری روحانی، بر اجرای آن تاکید داشت.
اجرای جدی آن، در دوران وزارت محمدجواد آذریجهرمی آغاز شد و در دور دوم ریاستجمهوری روحانی، تا حد زیادی پیشرفت داشت. اکنون پس از پایان جنگ ۱۲ روزه، دولت پزشکیان در حال پیشبرد بیشتر طرحی است که در دولت روحانی به طور جدی آغاز شد.
مجتبی قهرمانی، چهارشنبه ۲۵ تیر اعلام کرد این کشتی را ابتدا «به دلیل نقص مدارک قانونی مربوط به محموله این شناور» بازرسی و سپس به اتهام «حمل دو میلیون لیتر سوخت قاچاق» توقیف کردند.
او به مالک کشتی یا پرچم کشوری که با آن در سفر بوده اشارهای نکرد.
رییس کل دادگستری هرمزگان همچنین خبر داد ۱۷ نفر شامل کاپیتان و خدمه این نفتکش خارجی بازداشت شدهاند.
قهرمانی گفت: «پروندهای در این خصوص در دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان جاسک تشکیل شده و جمعآوری مستندات برای تخمین دقیق حجم محموله سوخت نفتکش، نمونهبرداری و آزمایشات مربوط به آن و استعلامات مربوط به صحتسنجی مدارک کشتی در حال انجام است.»
جمهوری اسلامی در سالهای گذشته بارها اقدام به توقیف کشتیهایی خارجی در دریای عمان و خلیج فارس کرده است.
هشت مرداد سال گذشته سپاه پاسداران از توقیف نفتکش پِرلجی با پرچم کشور آفریقایی توگو و بازداشت ۹ خدمه آن در آبهای شمال خلیج فارس، حوالی میدان نفتی آرش خبر داد و کشتی را به حمل «بیش از ۷۰۰ هزار لیتر نفت قاچاق» متهم کرد.
یک هفته پیش از آن و در ۳۱ تیر شرکت بریتانیایی امنیت دریایی امبری اعلام کرد سپاه پاسداران یک نفتکش دیگر با پرچم توگو را که تحت مدیریت امارات متحده عربی بوده است، در نزدیکی بندر بوشهر توقیف کرد.
نیروی دریایی سپاه پاسداران ۲۵ فروردین سال گذشته یک کشتی باری با پرچم پرتغال به نام اماسسی آریز را در آبهای منطقه توقیف کرد و چندی بعد وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در توجیه این اقدام گفت که این کشتی متعلق به اسرائیل است.
از سوی دیگر، در طول دهههای اخیر مقامهای جمهوری اسلامی به طور مکرر تهدید کردهاند تنگه هرمز را که یکی از شریانهای اصلی جریان انرژی جهان به شمار میرود، خواهند بست.
این تهدیدها از ۲۳ خرداد و زمان حملات اسرائیل به ایران و حین جنگ ۱۲ روزه شدت بیشتری گرفتند.
تنگه هرمز گذرگاهی استراتژیک بین خلیج فارس و دریای عمان و یکی از حیاتیترین مسیرهای کشتیرانی در جهان است که روزانه بیش از ۲۱ میلیون بشکه نفت و حدود یکسوم از صادرات گاز طبیعی مایع از آن عبور میکند.
اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، یکم تیر گفت مجلس برای بستن تنگه هرمز به نتیجه رسیده اما تصمیم نهایی بر عهده شورای عالی امنیت ملی است.
همان زمان مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، اعلام کرد چنین اقدامی برای ایران، «خودکشی اقتصادی» خواهد بود.
سخنگوی اداره گمرک و حفاظت مرزی ایالات متحده (CBP) سهشنبه ۲۴ تیر اعلام کرد که این پنج نفر روز اول ژوئیه (۱۰ تیر) در نزدیکی منطقه «موورز فورکس» در شمال ایالت نیویورک، در جریان عملیات ماموران ایستگاه شامپلین وابسته به بخش سوانتون، شناسایی و بازداشت شدند. بهگزارش این نهاد، دو شهروند ازبکستان نیز همراه این گروه بودند.
در بیانیه رسمی اداره گمرک آمریکا آمده است که هر هفت نفر پیشتر نیز بهدلیل تلاش برای عبور غیرقانونی از مرز، سابقه بازداشت داشتهاند و اکنون در بازداشت بهسر میبرند و منتظر آغاز روند اخراج از ایالات متحده هستند.
فاکسنیوز با استناد به گزارش این اداره نوشت: «امنیت مرزی بخشی از امنیت ملی است و بهطور مستقیم با سلامت و ایمنی عمومی در ارتباط است. ماموران بخش سوانتون همچنان هوشیار و متعهد به حفاظت از مرزها و اجرای قوانین مهاجرتی هستند.»
در همین حال، فاکسنیوز به نقل از جاناتان گیلیام، مامور پیشین افبیآی و عضو نیروی ویژه مبارزه با تروریسم، هشدار داد که احتمال دارد سلولهای تروریستی جمهوری اسلامی هماکنون در قالب شهروندان عادی و در «مکانهایی کاملا آشکار» در خاک آمریکا فعال باشند.
گیلیام گفت: «جایگاه واقعی این سلولها ممکن است درست جلو چشمان ما باشد. موضوع ترسناک این است که افراد با اهداف خاص میتوانند بهسادگی وارد آمریکا شوند، در حالیکه ما حتی نمیدانیم آنها چه کسانی هستند.»
این مقام امنیتی، سیاستهای مرزی دولت جو بایدن را عامل افزایش چنین تهدیداتی دانست و افزود: «افراد میتوانستند خود را به مرز برسانند و ادعای پناهندگی کنند. اما دولت بایدن، بهجای بازداشت و بررسی امنیتی آنها در مراکز اداره مهاجرت یا امنیت داخلی، به آنها اجازه میداد آزادانه وارد جامعه شوند، بدون آنکه بررسی اولیه امنیتی انجام شود.»
در ادامه گزارش فاکسنیوز، به گزارش سالانه وزارت امور خارجه آمریکا در دسامبر ۲۰۲۳ اشاره شده که در آن رفتار برخی اتباع جمهوری اسلامی در کشورهای غربی بهعنوان تهدیدات امنیتی طبقهبندی شده بود.
در این گزارش آمده بود: «وزارت دادگستری آمریکا در سال ۲۰۲۳ کیفرخواستی علیه سه فرد وابسته به جمهوری اسلامی منتشر کرد که متهم به تلاش برای ترور یک مخالف ایرانی در نیویورک بودند. همچنین دادگاهی در بریتانیا یک مرد را به اتهام جمعآوری اطلاعات برای اقدام تروریستی علیه شبکه ایراناینترنشنال مجرم شناخت.»
فاکسنیوز همچنین گزارش داد که طی سالهای گذشته کشورهای اروپایی چون آلبانی، بلژیک، هلند و دانمارک نیز اقداماتی علیه عوامل جمهوری اسلامی بهدلیل نقش آنها در توطئههای تروریستی انجام دادهاند، از جمله بازداشت، اخراج یا احضار دیپلماتهای جمهوری اسلامی از خاک خود.
بهنوشته این شبکه، افزایش اینگونه فعالیتها در شرایطی صورت میگیرد که تنشها میان جمهوری اسلامی و غرب بر سر برنامه هستهای، حمایت جمهوری اسلامی از گروههای نیابتی و عملیات برونمرزی سپاه پاسداران، شدت گرفته است؛ مسئلهای که موجب شده نهادهای اطلاعاتی آمریکا بار دیگر درباره احتمال حضور عوامل جمهوری اسلامی در خاک ایالات متحده هشدار دهند.
علیآبادی سهشنبه ۲۴ تیرماه با بیان اینکه بیش از پنج سال است که کشور در خشکسالی بهسر میبرد، گفت: «در حوزه بارشها نسبت به پارسال ۳۱ درصد و نسبت به بلندمدت ۴۴ درصد عقب هستیم.»
وزیر نیرو در پاسخ به پرسشی درباره بحران آب گفت: «چو دخلت نیست، خرج آهستهتر کن؛ الان آب نیست، باید آهسته مصرف کنیم تا دوام بیشتری داشته باشیم.»
او از مردم خواست مصرف آب را مدیریت کنند و در شرایط سخت، بهترین استفاده را از منابع محدود داشته باشند.
علیآبادی در بخش دیگری از صحبتهای خود با تاکید بر اینکه خشکسالی باعث شده سدهای کشور در وضعیت مناسبی نباشند، افزود این مشکل فقط مربوط به تهران نیست و استانهایی مانند خراسان، تهران، مرکزی، هرمزگان و سیستان و بلوچستان نیز با وضعیت دشواری مواجهاند.
وزیر نیرو در ادامه هشدار داد: «احتمال دارد تا یک ماه آینده سد ماملو را از دست بدهیم؛ وضعیت سدهای لتیان و کرج نیز چندان مطلوب نیست. در حال حاضر با کاهش ۳۰ تا ۴۰ درصدی در میزان بارشها و ذخایر سدها مواجه هستیم.»
او افزود: «باید روشهای متفاوتی برای کنترل مصرف داشته باشیم، خوش مصرفها تشویق و بدمصرفها بهشدت تنبیه شوند، زیرا برای مردم زحمت ایجاد میکنند.»
همزمان با تشدید بحران آب در ایران، گزارشها از صدور قبضهای نجومی آب برای شهروندان حکایت دارد.
از سوی دیگر، محسن اردکانی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب تهران، با اشاره به وضعیت بحرانی منابع آبی کشور، از شهروندان خواست نسبت به تهیه پمپ و مخزن آب اقدام کنند.
به گفته او، در روزهای پیش رو احتمال بروز مشکل در تامین آب وجود دارد.
اردکانی درباره کاهش فشار آب نیز گفت: «بهدلیل کمبود منابع ناگزیر به مدیریت مصرف هستیم و فشار آب را تا حد امکان کاهش خواهیم داد، بهطوریکه آب تنها در طبقات اول و دوم در دسترس خواهد بود.»
بهزاد پارسا، مدیر عامل شرکت آب منطقه ای تهران نیز سهشنبه ۲۴ تیرماه با بیان اینکه «امسال پنجمین سالی است که کم بارشی را در استان تهران پشت سر می گذاریم، گفت: «طی ۶۰ سال گذشته بارندگی سال جاری بیسابقه بوده است.»
پارسا ادامه داد: «از ابتدای سال آبی تاکنون ۱۵۳ میلیمتر بارندگی ثبت شده که نسبت به میانگین بلندمدت کاهش۴۴ درصدی را نشان میدهد و نسبت به سال گذشته نیز ۳۳ درصد کاهش داریم.»
او با بیان اینکه اکنون تنها ۱۴ درصد از حجم مخازن سدهای تهران پر است، افزود: «سدهای موثر ما نسبت به سال گذشته ۱۷۰ میلیون مترمکعب کمتر آب دارند و تسبت به میانگین بلند مدت نیز ۴۰۰ میلبون مترمکعب کسری مخزن مشاهده میشود.»
در ماههای گذشته هشدارها درباره کمآبی، خالی شدن ظرفیت سدها و بحران خشکسالی شدت گرفته است.
در یکی از این موارد، ابوالفضل ابوترابی، نماینده مجلس، فروردینماه نسبت به بروز «جنگ آب» میان استانهای کشور هشدار داد و گفت: «تهران با یک وضعیت فوقالعاده حاد و خطرناک مواجه است و استانهایی مانند فارس، سیستان و بلوچستان و دیگر مناطق نیمه شرقی کشور نیز با مشکلات مشابهی روبهرو هستند.»
آمارهای رسمی نشان میدهد حدود ۸۰ درصد منابع آب زیرزمینی کشور مصرف شده و ذخایر سدها در وضعیتی بحرانی قرار دارند.
پیشتر برخی کارشناسان هشدار داده بودند ذخیره هزارساله آبهای زیرزمینی ایران در سه دهه اخیر مصرف شده است.
