ترامپ: هر سه سایت هستهای هدف حمله در ایران کاملا نابود شدهاند
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در واکنش به گزارشهایی مبنی بر وارد شدن خسارت جدی تنها به یکی از سه تاسیسات هستهای فردو، نطنز و اصفهان در حملات اخیر آمریکا، نوشت که هر سه سایت «بهطور کامل نابود و/یا محو شدهاند».
ترامپ شنبه ۲۸ تیر در شبکه اجتماعی تروثسوشال تاکید کرد بازگرداندن این تاسیسات به وضعیت عملیاتی «سالها زمان خواهد برد».
او افزود: «اگر ایران بخواهد چنین کاری انجام دهد، بسیار بهتر خواهد بود که از نو و در سه مکان متفاوت آغاز کند، آنهم پیش از آنکه آن سایتها منهدم شده باشند، اگر تصمیم به انجام چنین کاری داشته باشد.»
اسرائیل در جریان یک جنگ ۱۲ روزه به مواضعی در سراسر خاک ایران حمله کرد، برخی از مقامات بلندپایه نظامی و عوامل برنامه هستهای جمهوری اسلامی را کشت و تاسیسات مربوط به برنامههای موشکی و هستهای جمهوری اسلامی را تخریب کرد.
آمریکا نیز سه تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی از جمله تاسیسات مهم و زیرزمینی فردو را هدف گرفت.
پیشتر شبکه انبیسی نیوز گزارش داد که بر اساس ارزیابی جدید آمریکا، تنها یکی از سه سایت غنیسازی هستهای جمهوری اسلامی که ماه گذشته هدف حمله قرار گرفت، بهطور جدی نابود شده و فعالیتهای آن بهطور قابل توجهی مختل شده است.
روزنامه نیویورکتایمز نیز با استناد به ارزیابی تازه اطلاعاتی، گزارش داد حملات نیروی هوایی آمریکا به سایت فردو که عمیقا در دل کوه مدفون است، خساراتی شدید وارد کرده است.
جمعه ۲۷ تیر، یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، در دیدار با پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، گفت حمله ایالات متحده به تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی «تصمیمی شجاعانه و تاریخی» از سوی رییسجمهوری آمریکا بود و «نابودی» برنامه هستهای ایران نتیجه همکاری دو کشور بوده است.
کاتز که به واشینگتن سفر کرده، در پنتاگون افزود: «ما با هم برنامه هستهای ایران را نابود کردیم. بله، برنامه هستهای ایران را نابود کردیم. میتوانم این را بهصراحت بگویم - برای همه. موضوع کاملا روشن است.»
با این حال نشریه فارینپالیسی در تحلیلی نوشت که سیاست دولت ترامپ در قبال جنگ اخیر با حکومت ایران بیشتر بر «روایتسازی» استوار بوده تا بر دادههای واقعی و ارزیابیهای اطلاعاتی؛ روایتی که هم افکار عمومی را گمراه کرده و هم مانع شکلگیری سیاست خارجی منسجم در واشینگتن شده است.
به نوشته این نشریه، جدال رسانهای اخیر درباره میزان خسارت وارد شده به سه مرکز اصلی برنامه هستهای در ایران، نمونهای از این وضعیت بوده است. این بحثها با ادعای رییسجمهوری آمریکا آغاز شد که چند ساعت پس از حملات هوایی اعلام کرد تاسیسات ایران «کاملا نابود شدهاند».
همچنین گزارشی از سوی آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا به شبکه سیانان درز کرد که روایت متفاوتی ارائه میداد و تخمین زده بود برنامه هستهای ایران تنها چند ماه عقب افتاده است.
جلال ملکی، سخنگوی سازمان آتشنشانی تهران از وقوع آتشسوزی در یکی از برجهای مسکونی ۳۰ طبقه در شهرک «شهید خرازی» خبر داد. او بدون اشاره به علت این آتشسوزی گفت که این حادثه در طبقه یازدهم رخ داده و آتشنشانان موفق شدند که حریق را مهار کنند.
ملکی افزود که آتشنشانان در اولین اقدام چهار نفر را از واحد درگیر با آتش نجات داده و بهدلیل انتشار دود در طبقات دیگر، ۴۰ نفر از ساکنان توسط نیروهای امدادی از ساختمان خارج شدند.
به گفته او، این حادثه هیچ مصدوم یا فوتی نداشته است.
رسانهها در ایران از آتشسوزی در پالایشگاه آبادان، بزرگترین پالایشگاه کشور، خبر دادند. این منابع تاکید کردند آتش مهار شده است. گزارشهای مردمی و ویدیوها نشان میدهند حجم آتشسوزی گسترده است. تاکنون مرگ یک نفر در این واقعه تایید شده است.
روابط عمومی شرکت پالایش نفت آبادان، شنبه ۲۸ تیر در اطلاعیهای اعلام کرد واحد ۷۵ این شرکت دچار حریق شده و نیروهای آتشنشانی و عملیاتی در حال خاموش کردن شعلههای آتش در این واحد هستند.
پس از آن، خبرگزاریهای تسنیم و فارس، هر دو متعلق به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، اعلام کردند آتشسوزی در واحد ۷۰ این پالایشگاه رخ داده است.
این منابع تاکید کردند: «علت بروز حریق به نشتی یکی از پمپهای واحد ۷۰ بازمیگردد و تا این لحظه هیچگونه شواهدی از خرابکاری یا دخالت عوامل انسانی مشاهده نشده است.»
شمارهگذاری واحدها در پالایشگاهها معمولا برای شناسایی بخشهای مختلف فرآیند پالایش استفاده میشود و هر واحد ممکن است برای تولید نوع خاصی از فرآورده یا انجام فرآیند خاصی طراحی شده باشد.
آتشسوزیهای پیدرپی در ایران پس از اعلام آتشبس میان اسرائیل و جمهوری اسلامی به دنبال جنگ ۱۲ روزه، از ابتدای تیرماه آغاز شده و تا به حال دستکم ۲۰ آتشسوزی در نقاط مختلف کشور گزارش شده است.
پس از هر گزارش آتشسوزی، مقامات رسمی جمهوری اسلامی که در آتشبسی شکننده با اسرائیل بهسر میبرند، احتمال هرگونه خرابکاری را رد کردهاند.
علت آتشسوزیها و انفجارها به طور رسمی نشتی گاز و در مواردی، امحاء تسلیحات عمل نکرده در جنگ ۱۲ روزه اعلام شده است و در موارد اخیر، دلایل جدیدی چون سوزاندن علفهای فرودگاه هم اضافه شده است.
در جریان آتشسوزی منطقهای در غرب تهران نیز منابع رسمی، علت آتشسوزی را زبالهسوزی عنوان کردند.
در همین حال حسن عباسنژاد، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران، ضمن ابراز نگرانی از آتشسوزیهای اخیر، گفت: «متاسفانه در برخی مناطق استان، عناصر معاند و افراد فرصتطلب با سوءاستفاده از شرایط پساجنگ، اقدام به سوزاندن پسماند کردهاند که این اقدام نه تنها موجب آلودگی شدید هوا و ایجاد دود در منطقه شده، بلکه نگرانی شهروندان را به دنبال داشته است.»
پالایشگاه آبادان بهعنوان بزرگترین پالایشگاه ایران با ظرفیت پالایش حدود ۵۲۰ هزار بشکه در روز، شامل واحدهای متعددی است که در فازهای مختلف توسعه یافتهاند.
این واحدها در کنار هم فرآوردههایی مانند بنزین، گازوئیل، نفت سفید، سوخت جت و قیر تولید میکنند.
تولید این مجموعه برای بخشهای مختلف اقتصادی بسیار پراهمیت است.
مهر سال ۱۳۹۸ نیز پالایشگاه آبادان آتش گرفته بود.
سال ۱۳۹۱، در اوایل اجرای طرح خودکفایی بنزین در ایران پس از تشدید تحریمها، این پالایشگاه با تولید روزانه ۱۵ میلیون لیتر بنزین، ۲۳ درصد از کل بنزین و ۲۶ درصد از بنزین پالایشگاهی کشور را تامین کرد.
هنوز جزییاتی از تعداد احتمالی آسیبدیدگان، حجم خسارت و علت وقوع آتشسوزی امروز اعلام نشده است.
تعداد کشتههای واژگونی اتوبوس در محور فیروزآباد به کوار به ۲۱ نفر و شمار مصدومان به ۳۴ نفر رسید. این اتوبوس صبح شنبه واژگون شد.
مسعود عابد، رییس سازمان حوادث و فوریتهای پزشکی استان فارس، شنبه ۲۸ تیر در تشریح جزییات این حادثه گفت در ساعت ۱۱:۰۵ (به وقت محلی) گزارش واژگونی یک دستگاه اتوبوس در محور فیروزآباد به کوار به مرکز ارتباطات اورژانس ۱۱۵ اعلام شد.
او با اشاره به شدت حادثه و لزوم آمادگی کامل بیمارستانها، گفت: «با هماهنگی مرکز هدایت عملیات بحران و مرکز پایش مراقبتهای درمانی، وضعیت آمادهباش به بیمارستانهای نمازی، رجایی و مسلمین شیراز و بیمارستان قائم فیروزآباد اعلام شده تا پذیرش و درمان مصدومان انجام شود.»
صدرالله رجایینسب، رییس کل دادگستری استان فارس از تشکیل پرونده و شروع تحقیقات قضایی درباره این حادثه خبر داد.
همزمان صدا و سیمای مرکز فارس به نقل از عابد نوشت تیمهای اورژانس پس از اعلام حادثه در محل حاضر شدند و اقدامات درمانی و انتقال مجروحان به مراکز درمانی در حال انجام است.
رییس اورژانس فارس تاکید کرد اطلاعات دقیقتر درباره علت وقوع حادثه و وضعیت مصدومان، پس از پایان عملیات امدادی و بررسیهای تخصصی اعلام خواهد شد.
واژگونی اتوبوسها در ایران در فصلهای مختلف سال بارها به کشته و زخمی شدن شهروندان منجر شده است.
در یکی از نمونهها، رییس اورژانس کرمان ۱۰ فروردین اعلام کرد در سانحه واژگونی اتوبوس در جاده کرمان به راور، ۱۵ نفر جان خود را از دست دادند.
سازمان پزشکی قانونی کشور، اردیبهشت سال جاری خبر داد ۱۹ هزار و ۴۳۵ نفر در حوادث رانندگی سال ۱۴۰۳ جان خود را از دست دادند.
بر اساس این گزارش، بیشترین آمار قربانیان تصادفات رانندگی در سال گذشته مربوط به شهریور ماه است و بیشترین تعداد تلفات هم بهترتیب به استانهای فارس، تهران و خراسان رضوی اختصاص دارد.
در سال ۱۴۰۲ با ثبت بیش از ۲۰ هزار مورد تلفات، رکورد ۱۲ ساله مرگ و میر تصادفات جادهای شکسته شد.
در سالهای گذشته بسیاری از کارشناسان و شماری از مسئولان، جانباختگان حوادث ترافیکی و رانندگی را قربانیان بیکیفیتی خودروها و راهها دانستهاند.
محمد اسماعیل قیداری، سرپرست دانشگاه علوم پزشکی بهشتی، ۲۶ اسفند ۱۴۰۳ اعلام کرد تصادفات رانندگی پس از بیماریهای قلبی و عروقی و سرطانها، سومین عامل مرگ و میر در ایران به شمار میرود.
شنبه ۲۸ تیر، دستگاههای کارتخوان در ایران با اختلال سراسری مواجه شدند. بانک مرکزی در اطلاعیهای اعلام کرد این اختلال ۳۵ دقیقه طول کشیده است اما گزارشهای مردمی از قطع چند ساعته شبکه و تداوم آن خبر دادند. شاپرک علت این اختلال را «انجام مانور» اعلام کرد.
طبق اطلاعیه رسمی بانک مرکزی، دستگاههای پوز بانکی پس از «اختلالهای لحظهای بین ساعات ۱۱:۱۶ تا ۱۱:۵۱» اکنون پایدار بوده و تمامی پایانههای فروش بهطور کامل عملیاتی هستند.
همزمان، پیامهای مردمی که به دست ایراناینترنشنال رسیده، حاکی از آن است که در مناطقی چون اصفهان، کرج و مشهد، اختلال چند ساعته بوده و علاوه بر دستگاههای کارتخوان فروشگاهی، شهروندان قادر به نقل و انتقال پول یا برداشت وجه از عابربانکها نبودهاند.
در همین حال دیجیاتو گزارش داد اختلال به شبکه شاپرک مربوط بوده است.
شبکه الکترونیکی پرداخت کارت که به اختصار «شاپرک» خوانده میشود، شرکتی است برای ساماندهی نظام پرداخت الکترونیکی که در سال ۱۳۹۰ به وجود آمد. شاپرک زیرمجموعه بانک مرکزی است و کلیه پرداختها از و به هر بانکی، از مسیر آن میگذرد.
از اوایل تیرماه و در جریان جنگ ۱۲ روزه، شبکه بانکی جمهوری اسلامی با اختلالات گستردهای روبهرو شد. اینترنتبانک و همراهبانکِ بانک سپه از دسترس خارج شد. بانکی که عامل پرداخت حقوق کارکنان بخشهای نظامی بهشمار میرود.
یک گروه هکری به نام «گنجشک درنده» از حمله سایبری به بانک سپه خبر داد.
همزمان خبر اختلال در بانک پاسارگاد، منسوب به «ستاد اجرایی فرمان امام» منتشر شد.
گزارشهایی نیز از اختلال گسترده در بانک ملی منتشر شد اما رسانههای رسمی آن را تکذیب کردند.
سوم تیر، گروه سایبری «تپندگان» از هک بانک ملت خبر داد و اطلاعات بیش از ۳۲ میلیون حساب از این بانک را منتشر کرد.
این گروه افزود: «ما به اموال دست نمیزنیم و افشای این اطلاعات فقط یک زنگ خطر است.»
اکنون با جدیتر شدن بحث اینترنت طبقاتی، برخی کارشناسان درباره اختلال شبکه شاپرک، به جز هک و حمله سایبری، احتمال تست شبکه ملی اطلاعات یا همان «اینترانت ملی» را مطرح کردند.
دو تن از اعضای بنیاد دفاع از دموکراسیها، در یادداشتی مشترک که روزنامه والاستریت ژورنال آن را منتشر کرده، با استناد به سابقه و اظهارات قبلی مقامات جمهوری اسلامی نوشتند، با وجود انکار برخی مقامها، حکومت ایران به دنبال ترور دونالد ترامپ است؛ حتی اگر رییسجمهور نباشد.
در این یادداشت، نویسندگان با یادآوری نظرات روحالله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی، درباره ایالات متحده در سالهای ابتدایی پس از انقلاب سال ۵۷ نوشتند که او در همان سالها به صراحت روشن کرد منظور از شعار «مرگ بر آمریکا»، قتل رییسجمهور آمریکاست. موضوعی که جانشین خمینی، علی خامنهای نیز آن را تصریح کرد و گفت که «مرگ بر آمریکا یعنی مرگ بر ترامپ».
اشاره نویسندگان این یادداشت به سخنرانی خامنهای در جمع فرماندهان نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی در بهمن سال ۱۳۹۷ است.
کمتر از یکسال پس از این سخنان، ترامپ فرمان هدف قرار دادن قاسم سلیمانی، فرمانده مورد علاقه خامنهای در نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را صادر کرد.
بهنام طالبلو، مدیر ارشد برنامه ایران و سعید قاسمینژاد، مشاور ارشد در بنیاد دفاع از دموکراسیها، در ادامه به سخنان محمدجواد لاریجانی، از چهرههای نزدیک به حاکمیت در یک برنامه تلویزیونی که ۱۷ تیر پخش شد اشاره کردند.
این دو نوشتند: «هفته گذشته، محمدجواد لاریجانی، مشاور ارشد پیشین خامنهای، گفت که ترامپ کاری کرده - با اشاره به حمله به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی - که دیگر نتواند در مارالاگو حمام آفتاب بگیرد. لاریجانی در ادامه به کنایه گفت که وقتی ترامپ در آفتاب فلوریدا لم داده است، یک پهپاد کوچک میتواند به ناف او بخورد.»
آنها در یادداشت خود به صدور فتوای قتل ترامپ از سوی برخی روحانیون در ایران که از جمله منصوبان خامنهای در نهاد نماز جمعه نیز بهشمار میروند، اشاره کردند و نوشتند حتی در داخل ایران، کارزاری راهاندازی کردهاند و برای پاداش ترور ترامپ، پول جمع میکنند.
این موضوع، یادآور تعیین جایزه برای ترور سلمان رشدی، نویسنده بریتانیایی، از سوی بنیاد «۱۵ خرداد» است که فتوای قتل او از سوی خمینی صادر شده بود.
نویسندگان این یادداشت تاکید کردند با وجود مصاحبه مسعود پزشکیان، رییسجمهوری، با تاکر کارلسون، مجری آمریکایی که در آن گفت جمهوری اسلامی به دنبال ترور ترامپ نیست، پس از جنگ ۱۲ روزه، اظهارات درباره قتل ترامپ در بین مقامات سیاسی و مذهبی جمهوری اسلامی افزایش یافته است.
این یادداشت برای مخاطبان انگلسیزبان توضیح داده اصطلاحاتی نظیر «محارب»، «مفسد فیالارض»، «کافر حربی» و «مهدورالدم» که برای اشاره به ترامپ از آنها استفاده شده است، همگی به معنی مجاز دانستن قتل اوست.
همچنین به صدور فتوای قتل ترامپ از سوی دو تن از مراجع حامی جمهوری اسلامی یعنی ناصر مکارم شیرازی و حسین نوری همدانی اشاره و نوشته شده است که این فتوا مشابه فتوایی است که برای سلمان رشدی صادر شد.
این یادداشت در پایان تاکید کرده است: «اگر خامنهای و روحانیون همراهش از دولت ترامپ جان سالم به در ببرند یا عمرشان بیشتر باشد، سرنوشتی مشابه با آنچه بر سلمان رشدی گذشت ممکن است در انتظار ترامپ نیز باشد و حکم مرگ صادر شده در جمهوری اسلامی در هر نقطه از جهان، او را دنبال خواهد کرد.»
رشدی، حدود ۳۴ سال پس از صدور فتوای قتلش از سوی خمینی و مرگ او، در سال ۱۴۰۱ هدف حمله قرار گرفت.
۲۰ تیر، محمدحسن اختری، رییس «شورای عالی مجمع جهانی اهل بیت»، گفت: «خامنهای پیروان زیادی در آمریکا و اروپا دارد. آنها حکم محاربه ترامپ را اجرا خواهند کرد.»
او افزود: «همانطور که این حکم برای سلمان رشدی صادر شد و مسلمانان تصمیم گرفتند او را از بین ببرند، امروز باید این تهدیدها انجام شود.»
غلامعلی صفایی بوشهری، نماینده خامنهای در استان بوشهر نیز موضعی مشابه داشته است.