ژان-نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، در گفتوگو با شبکه سیبیاس با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی تعهداتش در برجام را نقض کرده، گفت فرانسه به همراه بریتانیا و آلمان به دنبال توافقی جامع است که برنامه موشکی و فعالیتهای منطقهای را نیز شامل شود.
وزیر خارجه فرانسه در مصاحبه خود تاکید کرد: «ما هنوز با خطر روبهرو هستیم و همراه با آلمان و بریتانیا کاملا روشن گفتهایم که ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد. در ماههای گذشته، در هماهنگی نزدیک با مقامهای آمریکایی، با مقامهای ایرانی تماس گرفتیم تا خواستههای خود را مطرح کنیم.»
به گفته بارو، توافق اتمی برجام «موجب عقبنشینی قابل توجه» برنامه هستهای حکومت ایران شد، اما از آن زمان تاکنون ایران تمام تعهدات خود در چارچوب این توافق را نقض کرده است.
بارو گفت: «اکنون به دنبال توافقی جامعتر هستیم —توافقی که فقط برنامه هستهای ایران را در بر نگیرد، بلکه مولفه موشکی و همچنین فعالیتهای بیثباتکننده منطقهای ایران را هم شامل شود.»
هشدار دوباره درباره فعال شدن مکانیسم ماشه
بریتانیا، فرانسه و آلمان، سه کشور اروپایی عضو توافق اتمی برجام، اعلام کردهاند در صورتی که حکومت ایران به تعهدات مشخصی در زمینه برنامه هستهای خود عمل نکند، آمادهاند مکانیسم ماشه برای بازگشت خودکار تحریمها را فعال کنند.
با این حال، آنها مسیر دیپلماسی را هنوز بسته نمیدانند و در صورت همکاری تهران، احتمال تمدید موقت این ضربالاجل را نیز مطرح کردهاند.
رهبران این سه کشور توافق کردند که در صورت ادامه همکاری نکردن ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، تحریمها علیه تهران در پایان ماه اوت (ماه آینده میلادی) دوباره اعمال خواهد شد.
در همین راستا، وزیر خارجه فرانسه در مصاحبه جدیدش تاکید کرد در صورتی که تا پایان اوت (۹ شهریور) چنین توافقی حاصل نشود، فرانسه، آلمان و بریتانیا «ناچار خواهند بود تحریمهای جهانی که ۱۰ سال پیش پس از امضای توافق برداشته شدند را دوباره اعمال کنند، تحریمهایی در حوزه تسلیحات، تجهیزات هستهای، و نظام بانکی.»
ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس، از بررسی طرح خروج ایران از پیمان منع گسترش تسلیحات اتمی (انپیتی) در واکنش به احتمال فعال شدن مکانیزم ماشه خبر داده و منوچهر متکی، نماینده تهران هم تاکید کرده مجلس «دست به ماشه» است و این طرح در صورت لزوم ظرف ۲۴ ساعت تصویب خواهد شد.
روزنامه هاآرتص دوشنبه ششم مرداد در گزارشی نوشت این بیانیه که از سوی رهبران «اتحادیه برای یهودیت اصلاحطلب»، «کنفرانس مرکزی خاخامهای آمریکا» و «کنفرانس کنتورها» امضا شده، هشدار داده است: «هیچکس نباید نسبت به گرسنگی گستردهای که هزاران نفر از ساکنان غزه تجربه میکنند، بیتفاوت بماند. شرایط وخیم و مرگبار است.»
در این بیانیه آمده: «ما نباید استدلالهایی را بپذیریم که چون حماس دلیل اصلی گرسنگی مردم غزه است، بنابراین دولت یهودی هیچ مسئولیتی ندارد. پاسخ اخلاقی باید با دلی اندوهگین در برابر چنین فاجعه انسانی گستردهای آغاز شود.»
اسرائیل اعلام کرده که عملیات نظامی را روزانه به مدت ۱۰ ساعت در بخشهایی از غزه متوقف و مسیرهای جدیدی برای کمکرسانی ایجاد میکند. همچنین پروژه راهاندازی یک خط لوله جدید بار نمکزدایی از آب طی چند روز آینده آغاز خواهد شد.
اردن و امارات متحده عربی نیز یکشنبه پنجم مرداد، ۲۵ تُن محموله امدادی به داخل غزه پرتاب کردند. طبق گزارشها دستکم ۱۰ فلسطینی در اثر سقوط جعبههای حاوی کمکها مجروح شدند.
رهبران جنبش اصلاحطلب یهودیان در بیانیه خود گفتند: «بستن مسیرهای غذا، آب، دارو و برق – بهویژه برای کودکان– غیرقابل دفاع است. نباید بگذاریم اندوه ما به بیتفاوتی تبدیل شود یا عشق ما به اسرائیل، ما را از شنیدن فریاد آسیبدیدگان ناتوان کند.»
جنبش اصلاحطلب یهودیان در عین حال از تصمیم ارتش اسرائیل برای ازسرگیری پرتاب کمکهای انسانی از طریق هوایی و تسهیل عبور کاروانهای امدادی از دالانهای انساندوستانه استقبال کرده است.
در بیانیه این جنبش آمده: «سنت ما میآموزد که همه انسانها به صورت خداوند آفریده شدهاند. یکی از نتایج این آموزه، اولویت اخلاقی برای سیر کردن گرسنگان است؛ چه برای فرد و چه برای جامعه خودگردان یهودی.»
جنبش اصلاحطلب در پاسخ به شکاف روزافزون درون این جامعه نسبت به عملکرد اسرائیل در جنگ غزه، تاکید کرد: «گرسنگی دادن به غیرنظامیان غزه، نه پیروزی کامل برای اسرائیل میآورد، نه با ارزشهای یهودی یا قوانین انساندوستانه توجیهپذیر است.»
اسرائیل یکشنبه «اتهامات درباره قحطی که از سوی حماس و با سوءاستفاده از تصاویر کودکان مبتلا به بیماریهای لاعلاج به عنوان ابزار تبلیغاتی منتشر میشود» را رد کرد و گفت طرح این گزارشها «شرمآور» است.
در بیانیهای که از سوی ارتش اسرائیل صادر شد، آمده است که کمکهای ارسالی به نوار غزه از هوا شامل آرد، شکر و کنسرو بوده و از سوی سازمانهای بینالمللی تامین میشود.
«کمیته یهودیان آمریکا» نیز در بیانیهای که پنجم مرداد منتشر شد، نسبت به «بدتر شدن ناامنی غذایی در غزه» ابراز نگرانی کرده و گفت: «از تلفات سنگینی که این جنگ بر غیرنظامیان فلسطینی وارد کرده، عمیقا متاسف هستیم.»
این نهاد، که یکی از قدیمیترین سازمانهای یهودیان آمریکا محسوب میشود، نخستین گروه جریان اصلی در جامعه یهودی آمریکاست که بهصورت علنی به وضعیت گرسنگی گسترده در غزه واکنش نشان داد.
کمیته یهودیان آمریکا همچنین از اسرائیل، بنیاد بشردوستانه غزه، سازمان ملل و همه طرفهای مسئول در توزیع کمکها خواست تا همکاری و هماهنگی را برای اطمینان از رسیدن کمکهای بشردوستانه به غیرنظامیان فلسطینی در غزه افزایش دهند.
همزمان با اعلام این خبر، اُردن و امارات متحده عربی یکشنبه پنجم مرداد، ۲۵ تُن محموله امدادی به داخل باریکه غزه پرتاب کردند. طبق گزارشها دستکم ۱۰ فلسطینی در اثر سقوط جعبههای حاوی کمکها مجروح شدند.
طبق اعلام ارتش اسرائیل، فعالیت نظامی از ۱۰ صبح تا ۸ شب در سه منطقه المواصی در رفح، دیرالبلح مرکزی و شهر غزه تا اطلاع ثانوی متوقف خواهد شد و مسیرهای امن برای کاروانهای حامل غذا و دارو نیز از ۶ صبح تا ۱۱ شب فعال خواهد بود.
تام فلچر، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور بشردوستانه، پس از تصمیم اسرائیل مبنی بر افزایش یکهفتهای کمکها گفت که به نظر میرسد برخی محدودیتهای حرکتی امدادرسانها در غزه کاهش یافته است.
فلچر در بیانیهای از گرد آمدن بیش از ۱۰۰ کامیون کمک از گذرگاهها برای انتقال به داخل غزه خبر داد و تاکید کرد: «اینها حاکی از پیشرفت است، اما مقادیر زیادی کمک لازم است تا از قحطی و یک بحران بهداشتی فاجعهبار جلوگیری شود.»
هلالاحمر مصر نیز اعلام کرد که بیش از ۱۰۰ کامیون حامل بیش از یکهزار و ۲۰۰ تُن مواد غذایی به جنوب غزه ارسال کرده است. به گفته ساکنان برخی از این کمکها پس از ورود به منطقه خانیونس غارت شد.
در روزهای گذشته انتقادهای جهانی به اسرائیل بابت فاجعه قحطی و گرسنگی در باریکه غزه افزایش چشمگیری داشت.
۲۸ کشور غربی از جمله بریتانیا، فرانسه و کانادا ۳۰ تیر «کشتار غیرانسانی فلسطینیها» بهویژه صدها نفر در نزدیکی مراکز توزیع غذا را محکوم و اعلام کردند که تصمیم اسرائیل برای محروم کردن غزه از کمکها غیرقابلقبول است.
یک روز بعد، بیش از ۱۰۰ نهاد امدادرسان، از جمله پزشکان بدون مرز و آکسفام، هشدار دادند که گرسنگی گسترده در سراسر باریکه غزه در حال گسترش است.
خط لوله آب شیرین، نیاز حیاتی ساکنان غزه
به نقل از ارتش اسرائیل پروژه راهاندازی یک خط لوله جدید که آب را از تاسیسات نمکزدایی در مصر به غزه میرساند در روزهای آینده آغاز خواهد شد. این پروژه که از سوی امارات متحده عربی اجرا میشود، دسترسی حدود ۶۰۰ هزار نفر از اهالی غزه به آب شیرین پاک را فراهم میکند.
همچنین اسرائیل روز شنبه ارسال برق به یک تاسیسات شیرینسازی آب در ساحل را که ماه مارس پس از فشارهای سیاستمداران راستگرا تعطیل شده بود، از سر گرفت.
با فعالیت این مرکز حدود ۱۸ هزار متر مکعب آب شیرین در روز تولید میشود. در هفتههای گذشته ساکنان با کمبود شدید آب آشامیدنی روبهرو بودند و نیروهای امدادی از شیوع گسترده بیماریهای عفونی بهدلیل وضعیت بهداشتی نامناسب خبر میدادند.
مقامات سازمان ملل صبح یکشنبه ضمن استقبال از رفع الزامات گمرکی برای کامیونهای مصر، تسهیل ورود غذا و دارو و امکانات تصفیه آب گفتند که هنوز اطلاعات دقیقی درباره چگونگی اجرای این سیاستهای جدید ندارند و از میزان اثربخشی این افزایش کمکها مطمئن نیستند.
تندروهای راستگرا از تغییر در سیاستهای کمکرسانی خشمگیناند
این تغییرات بلافاصله با خشم جناح راست افراطی اسرائیل مواجه شد. صبح یکشنبه، گروه کوچکی از معترضان تلاش کردند مسیر کامیونهای حامل کمک را که از مصر وارد باریکه غزه میشدند، مسدود کنند.
ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل که رهبری شهرکنشینان افراطی را برعهده دارد، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور را متهم کرد که بدون اطلاع او برای کاهش محدودیتهای کمکرسانی تصمیم گرفته است.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «شنبه شب، من از طریق منبعی در دفتر نخستوزیر مطلع شدم که در طول شبات (شنبه مذهبی)، بدون اطلاع من یک جلسه مشورتی امنیتی برگزار شده است. مشخص شد که «راه جایگزین» تسلیم شدن در برابر حماس و کارزار دروغین آنها و افزایش کمکهای انساندوستانهای است که مستقیما به آنها میرسد ... تنها راه پیروزی در جنگ و بازگرداندن گروگانها این است که ارسال هرگونه کمک «انساندوستانه» بهطور کامل متوقف، باریکه غزه بهطور کامل اشغال و مهاجرت داوطلبانه تشویق شود.»
ماههاست که سیاستمداران راستگرای اسرائیلی و نظامیان تندرو محدود شدن فعالیتهای امدادگران سازمان ملل را با این استدلال توجیه کردهاند که کمکهای این نهاد اغلب به دست نیروهای حماس میافتد، ادعایی که توسط دولتهای غربی و مقامات سازمان ملل رد شده است.
طبق اعلام وزارت بهداشت غزه، که تحت کنترل حماس است، دهها نفر از ساکنان غزه در هفتههای اخیر بر اثر سوء تغذیه جان خود را از دست دادهاند.
این وزارتخانه گزارش داد که در ۲۴ ساعت منتهی به یکشنبه، ۶ مرگ جدید به دلیل گرسنگی ثبت شده است، با این حساب مجموع قربانیان گرسنگی به ۱۳۳ نفر رسیده که ۸۷ کودک در میان آن هاست.
اسرائیل از نیمه اسفند سال گذشته ارسال کمکها به غزه را متوقف کرد تا حماس را برای آزادسازی دهها گروگانی که هنوز در اختیار دارد تحت فشار بگذارد و دو ماه بعد، کمکرسانی را با اعمال محدودیتهایی از سر گرفت.
پس از سرگیری کمکها، عملیات امدادرسانیِ بینالمللی محدود شد و گروه تازهای به نام بنیاد بشردوستانه غزه که مورد حمایت تلآویو است، بخش عمده کمکرسانی را بر عهده گرفت.
این نهاد در ابتدای سال ۲۰۲۵ به عنوان یک سازمان غیردولتی در ایالت دلِوِر آمریکا تاسیس شد. جانی مور، مدیر اجرایی این بنیاد، یک فعال مسیحی انجیلی است که روابط نزدیکی با دولت ترامپ و جریانهای مذهبی راستگرا و تندرو در آمریکا و اسرائیل دارد.
این بنیاد بهدلیل ارسال ناکافی غذا به بخشهای محدودی از غزه و رها کردن بستهها در مکانهایی آشفته که در آنها گروههای جویای کمک، اغلب با سرکوب و شلیک نیروهای اسراییلی مواجه میشوند، مورد انتقاد قرار گرفته است.
این گروه همواره اتهامهای مربوط به امنیتی کردن توزیع غذا و کمکهای انسانی را رد کرده است.
به گزارش دفتر حقوق بشر سازمان ملل، در سه ماه گذشته بیش از یکهزار فلسطینی هنگام هنگام دریافت غذا کشته شدهاند. بیشتر این تیراندازیها به سوی مردم در نزدیکی پایگاههای کمکرسانی بنیاد بشردوستانه غزه رخ داده است.
صداهای مخالف نتانیاهو از درون اسرائیل
در هفتههای گذشته علاوه بر مخالفت فزاینده جهانی با سیاستهای دولت اسرائیل در قبال کمکرسانی به غزه، گروههای مردمی درون اسرائیل برای اعتراض به این سیاستها به خیابان آمدند.
گایل تالشیِر، استاد علوم سیاسی در دانشگاه عبری اسرائیل در گفتوگو با واشینگتنپست محدودیتهای شدید نتانیاهو در ارسال کمک و خواسته جناح راست افراطی در این کشور مبنی بر اشغال کامل غزه را «غیرقابلتحمل» خواند.
تالشیر گفت: «نتانیاهو متوجه شده که فشار بینالمللی در حال افزایش است و اینکه این وضعیت نمیتواند با تمام موانعی که خودش ایجاد کرده حل شود. او برای اینکه از ائتلافش محافظت کند وضعیت را تغییر داد.»
توماس مسی، نماینده جمهوریخواه و رو کانا، نماینده دموکرات، که خواستار رایگیری مجلس نمایندگان در مورد قطعنامهای برای افشای کامل اسناد دولتی مربوط به اپستین هستند، یکشنبه پنجم مرداد گفتند که فقدان شفافیت، تصورات عمومی را مبنی بر اینکه ثروتمندان و قدرتمندان فراتر از نظام قضایی هستند، تقویت کرده است.
مسی، نماینده ایالت کنتاکی، در یک برنامه شبکهانبیسیگفت: «این موضوع به جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای لطمه خواهد زد. اگر ما ثروتمندان و قدرتمندان را پاسخگو نکنیم، رایدهندگان بیتفاوت خواهند شد.»
جمهوریخواهان امیدوارند که اکثریت فعلی خود در مجلس نمایندگان را که ۲۱۹ جمهوریخواه در برابر ۲۱۲ دموکرات است (چهار کرسی خالی است) افزایش دهند و اکثریت ۵۳ در برابر ۴۷ خود در سنا را نیز حفظ کنند.
هرچند که معمولا در چرخههای سیاسی آمریکا، حزب رییسجمهوری مستقر در انتخابات میاندورهای با افت رای مواجه میشود.
کانا گفت که پم باندی، دادستان کل، با تغییر موضع خود و ادعای اینکه فهرستی از مشتریان اپستین وجود ندارد، پس از آنکه قبلا تلویحا وجود آن را تایید کرده بود، «بحران اعتماد» ایجاد کرده است.
این تغییر موضع، موجی از درخواستها برای استعفای او از سوی پایگاه«ماگا»ترامپ را به همراه داشت.
کانا، نماینده ایالت کالیفرنیا، در همین شبکه تلویزیونی گفت: «این موضوع درباره اعتماد به دولت است. این درباره شفافیت و اصلاح ساختار است.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، که در حال حاضر در اسکاتلند به سر میبرد، از ادامه پرسشها درباره نحوه رسیدگی دولتش به اسناد تحقیقاتی مربوط به اتهامات جنایی اپستین و مرگ او در سال ۲۰۱۹ در زندان، ناراضی است.
مسی و کانا معتقدند که میتوانند حمایت کافی همکاران قانونگذار خود را برای وادار کردن مجلس به رایگیری در مورد قطعنامه در این زمینه پس از پایان تعطیلات تابستانی در سپتامبر جلب کنند. اما با مخالفت رهبران جمهوریخواه از جمله مایک جانسون، رییس مجلس نمایندگان، روبهرو هستند که یک روز زودتر قانونگذاران را به تعطیلات فرستاد تا مانع تلاش دموکراتها برای رایگیری در زمینه این قطعنامه قبل از تعطیلات شود.
جانسون که او نیز در برنامه انبیسی حضور داشت، گفت که از یک قطعنامه جایگزین غیرالزامآور حمایت میکند که خواستار انتشار «شواهد معتبر» است، اما به گفته او بهتر از قربانیان از جمله کودکان محافظت میکند.
او گفت که درخواست مسی و کانا در این زمینه «بیپروا است» و «این طرح به طور کافی آن محافظتها را شامل نمیشود.»
مسی ادعای جانسون را «بهانهای پوشالی» توصیف کرد و گفت: «ما این قانون را با دقت تنظیم کردیم تا نام قربانیان سانسور شود. آنها پشت این موضوع پنهان شدهاند.»
اپستین در سال ۲۰۱۹ در سلول زندانی در منهتن، در حالی که در انتظار محاکمه به اتهام قاچاق جنسی بود، خودکشی کرد.
پم باندی، دادستان کل آمریکا، اوایل اسفند سال گذشته وعده داد پروندههای اپستین را منتشر خواهد کرد.
با این حال، اسناد مرحله اول که تنها در اختیار گروهی گزینششده از چهرههای محافظهکار قرار گرفتند، عمدتا حاوی اطلاعاتی بودند که پیشتر بهصورت عمومی منتشر شده بودند.
