عفو بینالملل و دیدهبان حقوق بشر تشدید سرکوبها در ایران پس از جنگ ۱۲ روزه را محکوم کردند
دو سازمان عفو بینالملل و دیدهبان حقوق بشر، سرکوب گسترده شهروندان به دست جمهوری اسلامی به بهانه «امنیت ملی» پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل را محکوم کردند.
دو سازمان عفو بینالملل و دیدهبان حقوق بشر، سرکوب گسترده شهروندان به دست جمهوری اسلامی به بهانه «امنیت ملی» پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل را محکوم کردند.
این دو نهاد حقوق بشری چهارشنبه ۱۲ شهریور با صدور بیانیهای هشدار دادند مقامات جمهوری اسلامی پس از جنگ، «موجی هولناک» از سرکوب را به بهانه «امنیت ملی» به جریان انداختهاند.
به گفته این دو نهاد، این بحران رو به گسترش، بار دیگر ضرورت اقدام فوری جامعه جهانی برای اجرای سازوکارهای مشخص و الزامآور در حوزه پاسخگویی کیفری جمهوری اسلامی را برجسته میکند.
بر اساس این بیانیه، عوامل جمهوری اسلامی از ۲۳ خرداد تاکنون بیش از ۲۰ هزار نفر از جمله منتقدان سیاسی، مدافعان حقوق بشر، روزنامهنگاران، کاربران شبکههای اجتماعی، خانوادههای قربانیان کشتهشده در اعتراضات سراسری و همچنین اتباع خارجی را بازداشت کردهاند.
علاوه بر این، اعضای اقلیتهای قومی و پیروان اقلیتهای مذهبی بهایی، مسیحی و یهودی نیز هدف قرار گرفتهاند.
سارا حشاش، معاون بخش خاورمیانه و شمال آفریقای عفو بینالملل گفت: «دستگاه سرکوب داخلی در ایران توقفناپذیر است و دامنه نظارتهای گسترده، بازداشتهای جمعی و تحریک به تبعیض، دشمنی و خشونت علیه اقلیتها افزایش یافته است.»
بر اساس این بیانیه، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در ایستهای بازرسی خودروها، دست به کشتار مردم عادی زدهاند و مقامات و رسانههای وابسته به حکومت، خواستار اجرای فوری احکام اعدام برای معترضان و مخالفان شدهاند.
در برخی موارد حتی تکرار اعدامهای دستهجمعی و فراقضایی هزاران زندانی سیاسی در سال ۱۳۶۷ تبلیغ میشود.
از آغاز جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، تاکنون دستکم ۹ مرد با اتهامهای سیاسی یا اتهام جاسوسی برای اسرائیل اعدام شدهاند.
پیشتر گروهی از کارشناسان مستقل سازمان ملل با صدور بیانیهای نسبت به موج جدید سرکوب و اعدام در ایران پس از جنگ با اسرائیل بهشدت ابراز نگرانی کردند.
مایکل پیج، معاون مدیر بخش خاورمیانه و شمال آفریقا در دیدهبان حقوق بشر، گفت از اواخر خرداد تاکنون، وضعیت حقوق بشر در ایران «به سطحی عمیقتر از بحران» سقوط کرده است و مقامهای جمهوری اسلامی، منتقدان و اقلیتها را سپر بلای جنگی کردهاند که هیچ ارتباطی با آن نداشتهاند.
به گفته او، «مشت آهنین» جمهوری اسلامی علیه مردمی که هنوز از تاثیر جنگ در رنجاند، نشانه یک «فاجعه قریبالوقوع حقوق بشری»، بهویژه برای گروههای به حاشیه راندهشده و تحت آزار و اذیت در ایران است.
عفو بینالملل و دیدبان حقوق بشر تاکید کردند جمهوری اسلامی باید فورا اجرای احکام اعدام را متوقف و بازداشتشدگان را آزاد کند و اطمینان دهد که سایر زندانیان از «ناپدیدسازی قهری، شکنجه و بدرفتاری» مصون میمانند.
این دو نهاد حقوق بشری از کشورهای دیگر خواستند بر اساس اصل صلاحیت جهانی، تحقیق و تعقیب کیفری درباره جنایات ارتکابیافته از سوی مقامهای جمهوری اسلامی را در دستور کار قرار دهند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، الکسی لیخاچف، رییس شرکت دولتی روساتم، چهارشنبه ۱۲ شهریور در گفتوگو با تلویزیون دولتی روسیه، پس از انجام دیدارهایی در پکن گفت: «چین برنامههای بلندپروازانهای برای توسعه انرژی اتمی دارد و هدفگذاری کرده تا با رسیدن به ظرفیت بیش از ۱۰۰ گیگاوات، از آمریکا پیشی بگیرد.»
لیخاچف در پاسخ به این پرسش که آیا روسیه به چین در این هدف کمک خواهد کرد، گفت: «البته. ما کمک خواهیم کرد. ما در حال حاضر کمک میکنیم.»
همزمان، رییسجمهوری آمریکا در شبکه تروث سوشال، رهبران چین، روسیه و کره شمالی را به «توطئه» علیه ایالات متحده متهم کرد.
ترامپ همچنین گفت از رییسجمهوری روسیه «بسیار ناامید» شده است.
کرملین: پوتین با شی و کیم علیه آمریکا توطئه نمیکند
یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی کاخ کرملین، در واکنش به موضعگیری ترامپ مبنی بر توطئه ولادیمیر پوتین با شی جینپینگ، رییسجمهوری چین و کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی علیه آمریکا، گفت شاید رییسجمهوری آمریکا در این مورد شوخی کرده باشد.
اوشاکوف به تلویزیون دولتی روسیه گفت: «میخواهم بگویم هیچکس توطئهای نکرده و هیچ نقشهای در کار نیست. هیچ یک از این سه رهبر حتی چنین فکری هم نکردهاند.»
او افزود: «همه، نقشی را که ایالات متحده، دولت فعلی آمریکا و شخص ترامپ در وضعیت کنونی بینالمللی ایفا میکنند، درک میکنند.»
این سخنان در حالی مطرح شد که چین چهارشنبه رژه نظامی بزرگی در پکن با حضور پوتین و کیم برگزار کرد.
شی در این مراسم هشدار داد که جهان با «انتخاب میان صلح یا جنگ» روبهرو است.
رویترز این اقدام را «نمایشی بیسابقه از قدرت نظامی چین» دانست.
رییسجمهوری آمریکا در پاسخ به پرسشی درباره نگرانی از شکلگیری محور روسیه و چین علیه آمریکا گفت: «به هیچ وجه نگران نیستم .... ما قویترین ارتش جهان را داریم. آنها هرگز ارتش خود را علیه ما به کار نخواهند گرفت. باور کنید.»
رقابت هستهای آمریکا و چین
ایالات متحده با نزدیک به ۹۷ گیگاوات ظرفیت نصب شده، بزرگترین شبکه راکتورهای هستهای جهان را اداره میکند.
بر اساس گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا، چین در حال ساخت دهها راکتور است و تا آوریل ۲۰۲۴ به ظرفیت ۵۳.۲ گیگاوات برق هستهای میرسد.
لیخاچف گفت که روسیه تاکنون چهار راکتور هستهای در چین ساخته و چهار راکتور دیگر نیز در دست ساخت دارد.
به گفته او، چین برای پیشبرد برنامههای خود به مقادیر زیادی اورانیوم و سوخت هستهای نیاز دارد.
رییس روساتم افزود که در نتیجه، پکن باید نسل جدیدی از راکتورهای چرخه سوخت هستهای بسته را بر اساس فناوری روسیه توسعه دهد.
بر اساس ویدیویی که کرملین چهارشنبه ۱۲ شهریور منتشر کرد، پوتین پس از گفتوگو با کیم در پکن، از رهبر کره شمالی برای سفر به روسیه دعوت کرد.
کیم پس از این گفتوگوی طولانی در حالی که پوتین را در آغوش گرفته بود، از طریق مترجم به او گفت: «بهزودی میبینمتان.»
پوتین پاسخ داد: «منتظر شما هستیم؛ به دیدار ما بیایید.»
سخنگوی کرملین گفت که رهبر کره شمالی دعوت پوتین را برای سفر به روسیه، پذیرفته است.
کیم پیشتر حمایت کامل خود را از پوتین اعلام کرده و وعده داده بود هر کاری از دستش بربیاید، برای کمک به مسکو انجام دهد.
همزمان، پوتین از کره شمالی بابت اعزام نیرو به جنگ علیه اوکراین در حمایت از روسیه تشکر کرده بود.
ساعاتی پیش چین بزرگترین رژه نظامی تاریخ خود را با حضور بیش از ۵۰ هزار نفر از جمله پوتین و کیم، در میدان تیانآنمن برگزار کرد.
این مراسم در هشتادمین سالگرد شکست ژاپن در جنگ جهانی دوم برپا شد و پیام آن از سوی شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، هشدار درباره «انتخاب بشریت میان جنگ یا صلح» بود.
رهبر کره شمالی و رییس پارلمان کره جنوبی دست دادند
همزمان با این مراسم، خبرگزاری یونهاپ گزارش داد رهبر کره شمالی با وو وونشیک، رییس پارلمان کره جنوبی، دست داده است.
به گفته دفتر وو، این مصافحه پیش از آغاز رژه برگزار شد و رییس پارلمان کره جنوبی به نمایندگی از کشورش در این مراسم حضور داشت.
لی جائهمیونگ، رییسجمهوری کره جنوبی، تلاش دارد روابط کشورش را با کره شمالی بهبود ببخشد.
وو و لی خواستار ازسرگیری گفتوگوهای سئول و پیونگیانگ پس از دورهای از تنشهای شدید شدهاند.
با این حال کره شمالی تاکنون همه پیشنهادهای سئول را رد و اعلام کرده است علاقهای به مذاکره ندارد.
طبق گزارش دفتر وو، او همچنین در پکن با پوتین دیدار کرد. پوتین از او پرسیده که آیا پیامی برای انتقال به کیم دارد یا نه که وو پاسخ داده است: «در شرایط دشوار کنونی، ساختن صلح در شبهجزیره کره بسیار اهمیت دارد.»
دفتر لی سهشنبه ۱۱ شهریور اعلام کرده بود رییسجمهوری بهطور لحظهای گزارشهای سفر کیم به چین را دریافت و بررسی میکند.
علاوه بر این دیدار، تصاویر و سخنان رهبران روسیه، چین و کره شمالی در این مراسم با بازتاب گسترده در رسانهها مواجه شده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، همزمان با آغاز رژه در پستی در تروثسوشال خطاب به پوتین و کیم نوشت: «درودهای گرم مرا بپذیرید در حالی که علیه ایالات متحده توطئه میکنید.»
او با این حال در گفتوگو با خبرنگاران، رژه چین را «چالش علیه آمریکا» ندانست و بار دیگر از «روابط خوب» خود با شی سخن گفت.
سخنگوی کرملین در واکنش به سخنان ترامپ مبنی بر توطئه رهبران روسیه، چین و کره شمالی علیه آمریکا، گفت امیدوار است ترامپ این سخنان را به شوخی بیان کرده باشد.
کرملین افزود رهبران این سه کشور به توطئه علیه آمریکا فکر نکردهاند.
در مراسم رژه «روز پیروزی»، ۸۰ هزار کبوتر به نشانه صلح آزاد و بادکنکهای رنگی به آسمان فرستاده شدند.
اصغر جهانگیر چهارشنبه ۱۲ شهریور در نشست خبری خود درباره نظر بانک مرکزی مبنی بر عدم پرداخت بدهیهای بابک زنجانی، این مورد را از پروندههای پیچیده مفاسد اقتصادی خواند و گفت پس از صدور حکم اعدام، کارگروهی برای ارزیابی «اصالت و صحت و حجم و ارزش این اموال» معرفی شده از سوی زنجانی تشکیل شد.
به گفته او، اموالی که زنجانی در خارج داشت به داخل آورده شد و بخشی به بانک مرکزی تحویل داده شد و این نهاد هم به شکل رسمی موضوع را تایید کرد: «شاکی اولیه و اصلی این پرونده شرکت ملی نفت ایران بود که ارزشگذاری اموال را تایید کرد و اسنادش موجود است.»
سخنگوی قوه قضاییه افزود: «متهم دوره محکومیتش را طی کرد و تا معرفی اموال، یک روز مرخصی به او داده نشد. اموالی که رسید اعلام شد. میزان ارزش اموال معرفی شده حتی بیشتر از بدهی است. پس آنچه امروز در رسانهها پخش شده که این اموال بازنگشته، هیچ ادله حقوقی مستدلی ندارد.»
زنجانی که دو دهه پیش در حوزههای متنوعی چون فروش نفت، جابهجایی پول، ساختمانسازی، هواپیماداری، باشگاه فوتبال و سینما فعالیت داشت، اسفند ۱۳۹۴ از سوی دادگاه انقلاب تهران به اتهام پولشویی، اختلاس و عدم بازپرداخت وجوه نفتی، محکوم به اعدام شد.
او همچنین به رد مال به شرکت ملی نفت ایران به ارزش یک میلیارد و ۹۶۷ و نیم میلیون یورو و پرداخت جزای نقدی معادل یکچهارم مبلغ پولشویی محکوم شد.
آذر ۱۳۹۵، دیوان عالی کشور حکم اعدام او را تایید کرد؛ با این شرط که اگر کلیه اموال را مسترد و جبران خسارت کند، مشمول «ارفاق» خواهد شد.
چهارم شهریور امسال بانک مرکزی اعلام کرد زنجانی تاکنون هیچ اقدامی به جز تسویه معادل ۱۵ میلیون دلار انجام نداده اما طبق دستور مقام قضایی در خرداد ۱۴۰۴ میبایست تمام بدهی خود را ظرف مدت یک ماه بهصورت یورو پرداخت میکرد.
جهانگیر در نشست خبری خود گفت این موضوع که اموال زنجانی در بانک مرکزی کمتر از بدهیاش است «مورد تایید نیست زیرا این امر از اختیارات دادگاه است و در مقام اینکه ارزش دارد یا ندارد، اظهار نظر میکند».
سخنگوی قوه قضاییه جمهوری اسلامی تاکید کرد: «تعبیر بانک مرکزی نه مبنای فنی و نه کارشناسی ندارد.»
او افزود: «در مقطعی که کشور نیاز به آرامش دارد نباید باعث تشویش اذهان عمومی شویم. تذکرات قضایی با دعوت رییس کل بانک مرکزی به ایشان داده و توصیه شد که از صحبتهای تحریکآمیز خودداری کند.»
زنجانی پس از آنکه گزارشهایی درباره آزادی یا مرخصی او منتشر شد، از دی و بهمن ۱۴۰۳ فعالیتهای اقتصادی خود را از سر گرفته. او در حال راهاندازی خط هواپیمایی «داتوان» با ۳۲ هواپیما، تاکسی اینترنتی برقی، خطوط کانتینری و واردات واگن قطار است.
اوایل اردیبهشت موضوع قرارداد ۶۱ هزار میلیارد تومانی وزارت راه وشهرسازی با شرکتی که منتسب به زنجانی بود، جنجالهایی به همراه داشت.
شهرام جزایری که به جرم فساد مالی و رشوه، ۱۳ سال را در زندان گذرانده بود، اخیرا خطاب به زنجانی نوشت: «بابک عزیزم، امروز بیش از هر زمانی به بازگشت قدرتمندانه تو افتخار میکنم و به زودی در اوج سیاستگذاریهای اقتصادی به کشور و مردم عزیز ایران خدمت خواهی کرد.»
روزنامه هممیهن ۱۲ شهریور در مطلبی که با همین بخش از نامه جزایری به زنجانی شروع میشود، نوشت زنجانی نه تنها تلاشی برای تسویه بدهی خود انجام نمیدهد بلکه این روزها مدام سیاستهای بانک مرکزی را مورد نقد قرار میدهد و از ضعف سیاستگذار پولی میگوید.
به گفته هممیهن، زنجانی در نشستها و رسانههای مختلف با زیر سوال بردن مدیریت ارزی، رسیدن به نرخ ۱۵۰ هزار تومانی برای دلار را نزدیک میداند.
جهانگیر در نشست خبری خود گفت: «به بابک زنجانی نیز توسط ضابطین تذکر اکید داده شد که از اظهارات تحریکآمیز خودداری کند و در غیر این صورت، برخورد قانونی لازم با او میشود.»
این نهاد حقوق بشری چهارشنبه ۱۲ شهریور با انتشار بیانیهای، به فشارها بر رسانهها، بهخصوص پس از جنگ ۱۲ روزه اشاره کرد و افزود خبرنگارانی که از سیاست رسمی حکومت فاصله میگیرند با تهدید، شنود، تعطیلی دفاتر، بازداشتهای خودسرانه و پیگرد قضایی مواجه میشوند.
هادی قائمی، مدیر کمپین حقوق بشر ایران، زندانی کردن روزنامهنگاران مستقل را بخش مهمی از «راهبرد جمهوری اسلامی برای سرکوب اعتراضها و حفظ قدرت» خواند.
او تاکید کرد جامعه جهانی باید از روزنامهنگارانی که در ایران برای حقیقت، آزادی و عدالت جان و معیشت خود را به خطر میاندازند، حمایت کند.
کمپین حقوق بشر ایران همچنین فهرست جامعی از بازداشتها، احضاریهها و اقدامات قضایی علیه روزنامهنگاران در سال جاری میلادی (اواسط دی ۱۴۰۳ تاکنون) منتشر کرد. سعیده شفیعی، امید فراغت، سلطانعلی و فرشید عابدی، منصور ایرانپور، میثم رشیدی، ایرج پاشاپور، اژدر پیری و محمد پارسی، از جمله این روزنامهنگاران و فعالان رسانهای هستند.
ماندانا صادقی، کوروش کرمپور و فرزانه یحییآبادی نیز اواخر اسفند سال گذشته از سوی شعبه اول دادگاه انقلاب آبادان مجموعا به حدود ۱۱ سال زندان محکوم شدند.
بر اساس گزارش سازمان گزارشگران بدون مرز، دستکم ۲۱ روزنامهنگار هماکنون در ایران در بازداشت به سر میبرند.
ایران در رتبهبندی آزادی مطبوعات در میان ۱۸۰ کشور، جایگاه ۱۷۶ را دارد که یکی از بدترینها در جهان محسوب میشود.
قوانین رسانهای جمهوری اسلامی امکان پیگرد قضایی روزنامهنگاران را به اتهاماتی چون «نشر اکاذیب»، «توهین به رهبری» و «تبلیغ علیه نظام» فراهم میکنند.
سرکوب شهروندان به اتهام ارتباط با رسانهها
کمپین حقوق بشر ایران در بیانیه خود به بازداشت دهها شهروند به اتهام ارتباط با رسانههای فارسیزبان خارج از کشور و ارسال فیلم و عکس برای آنها در جریان جنگ ۱۲ روزه اشاره کرد.
این مرکز از تخلیه ساختمان انجمن صنفی روزنامهنگاران استان تهران از سوی شهرداری تهران در اواخر مرداد نیز در راستای افزایش فشارها بر خبرنگاران نام برد.
دو هفته پیش از این حکم تخلیه، اکبر منتجبی، رییس انجمن صنفی روزنامهنگاران تهران، گفته بود بعد از جنگ ۱۲ روزه، ۱۵۰ نفر از روزنامهنگاران کشور از کار اخراج شدند و دولت هیچ اقدامی نکرد.
کمپین حقوق بشر ایران از روزنامهنگاران بینالمللی، نهادهای حقوق بشری، سازمان ملل و دولتهای جهان خواست تا خواستار آزادی روزنامهنگاران زندانی در ایران و احترام حکومت ایران به آزادی مطبوعات شوند.
