نیروهای مسلح لهستان اعلام کردند جنگندههای این کشور و متحدان ناتو بامداد شنبه برای حفاظت از حریم هوایی لهستان به پرواز درآمدند. اقدامی که همزمان با حملات روسیه به غرب اوکراین در نزدیکی مرز لهستان صورت گرفت.
فرماندهی عملیاتی لهستان شنبه ۲۹ شهریور در بیانیهای در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد: «جنگندههای لهستانی و متحدان در حریم هوایی ما فعالیت دارند و همزمان سامانههای پدافند هوایی و رادارهای شناسایی در بالاترین سطح آمادهباش قرار گرفتهاند.»
به گفته مقامهای اوکراینی، در ساعت ۰۳:۴۰ به وقت گرینویچ، تقریبا سراسر اوکراین پس از هشدار نیروی هوایی این کشور درباره حملات موشکی و پهپادی روسیه، تحت آژیر خطر قرار داشت.
فرماندهی عملیاتی لهستان اعلام کرد اندکی پس از ساعت ۰۵:۰۰ به وقت گرینویچ و با توقف حملات هوایی روسیه به اوکراین، عملیات مشترک هوایی لهستان و متحدان پایان یافت.
در بیانیه نیروهای مسلح لهستان تاکید شد این اقدامات «ماهیتی پیشگیرانه» داشته و با هدف «تامین امنیت حریم هوایی در مناطق نزدیک به محدوده مورد تهدید» انجام شده است.
۱۹ شهریور، پس از آنکه گزارشهایی از ورود پهپادهای روسی به حریم هوایی لهستان منتشر شد، مقامهای این کشور فرودگاه بینالمللی ورشو را بستند، جنگندههای لهستانی و ناتو به پرواز درآمدند و ارتش در حالت آماده باش کامل قرار گرفت.
مقامات لهستان گفتند علیه این اهداف از سلاح استفاده کردهاند.
دونالد توسک، نخستوزیر لهستان، در رسانه اجتماعی ایکس نوشت: «عملیات مرتبط با نقضهای مکرر حریم هوایی لهستان در جریان است. ارتش علیه اهداف از سلاح استفاده کرده است.»
ولادیسلاو کوسینیاک-کامیش، وزیر دفاع لهستان نیز گفت نیروی هوایی این کشور «علیه اهداف متخاصمی که وارد حریم هوایی لهستان شدهاند» از سلاح استفاده کرده است.
از سوی دیگر دولت استونی جمعه ۲۸ شهریور اعلام کرد سه جنگنده نظامی میگ-۳۱ روسیه، بدون اجازه وارد حریم هوایی این کشور عضو ناتو شدند و به مدت ۱۲ دقیقه این حریم را نقض کردند.
استونی این اتفاق را «یک نفوذ بیشرمانه و بیسابقه» توصیف کرد. اتحادیه اروپا و ناتو نیز این اقدام روسیه را محکوم کردند.
مارگوس تساهکنا، وزیر خارجه استونی، گفت: «روسیه تاکنون چهار بار در سال جاری حریم هوایی استونی را نقض کرده است که به خودی خود غیرقابل قبول است اما نقض امروز (جمعه) که طی آن سه جنگنده وارد حریم هوایی ما شدند، بیسابقه و بیشرمانه است.»
او افزود: «آزمایش مداوم مرزها و رفتار تهاجمی روسیه باید با افزایش سریع فشارهای سیاسی و اقتصادی پاسخ داده شود.»
وزارت دفاع روسیه بامداد شنبه در بیانیهای اعلام کرد جنگندههای این کشور از شمال غرب روسیه به سمت کالینینگراد بر فراز آبهای بیطرف دریای بالتیک پرواز کردهاند.
این وزارتخانه درباره سه جنگنده میگ-۳۱ در پیامی در تلگرام نوشت: «پرواز مطابق با قوانین بینالمللی مربوط به حریم هوایی و بدون نقض مرزهای سایر کشورها انجام شد و این امر توسط بررسیهای مستقل تایید شده است.»
نقض حریم هوایی استونی سه روز پس از پایان تمرینات مشترک نظامی روسیه و بلاروس با نام «زاپاد ۲۰۲۵» رخ داد.
او در گفتوگو با خبرنگاران در مقر سازمان ملل در نیویورک گفت: «چه اقدامی در شناسایی دولت فلسطین انجام شود و چه نشود، اسرائیل به این روند ادامه خواهد داد. دستکم اکنون فرصتی وجود دارد تا جامعه بینالمللی بسیج شود و فشار بیاورد که این اقدامات متوقف شود.»
نشست امسال سازمان ملل با حضور بیش از ۱۴۰ رئیسجمهوری و نخستوزیر برگزار میشود و طبق اعلام فرانسه، ۱۰ کشور قصد دارند در جریان آن، کشور فلسطین را به رسمیت بشناسند؛ موضوعی که با مخالفت شدید اسرائیل همراه شده است. براساس گزارشها، اسرائیل تهدید کرده در صورت پیشبرد این طرح، رسماً کرانه باختری را به خاک خود ملحق خواهد کرد.
گوترش با اشاره به اوضاع انسانی در غزه گفت: «آنچه امروز در غزه جریان دارد، وحشتناک است. این بدترین سطح مرگ و ویرانی است که در دوران دبیرکلیام و شاید در طول زندگیام دیدهام. رنج مردم فلسطین غیرقابل توصیف است؛ از قحطی و نبود خدمات درمانی مؤثر گرفته تا زندگی بدون سرپناه در مناطق متراکم و شلوغ.»
این اظهارات همزمان با تهدید اسرائیل برای استفاده از «قدرت بیسابقه» در حمله به شهر غزه مطرح شد. در همین حال، بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی تندرو در کابینه اسرائیل، خواستار الحاق بخشهای وسیعی از کرانه باختری با هدف «دفن ایده تشکیل دولت فلسطینی» شده است.
ایالات متحده، بهعنوان نزدیکترین متحد اسرائیل، تاکنون از انتقاد علنی نسبت به جنگ غزه یا تهدیدهای اسرائیل درباره الحاق کرانه باختری خودداری کرده و حتی کشورهای اروپایی و دیگر متحدانی را که از به رسمیت شناختن دولت فلسطینی حمایت میکنند، مورد سرزنش قرار داده است.
این سلاح جدید — با نام «نفوذگر نسل بعد» (NGP) — قرار است کوچکتر، دقیقتر و مناسبتر برای حمل توسط هواپیماهای مدرنتر باشد تا توانایی هدفگیری اهداف عمیقاً مدفون در خاک را تقویت کند.
در گزارشی که نیروی هوایی منتشر کرده، شرکت «ای.آر.ای» (Applied Research Associates) بهعنوان عامل طراحی سامانه و شرکت بوئینگ بهعنوان پیمانکار سازنده کیتهای دم و یکپارچهسازی، قراردادی دوساله از نیروی هوایی دریافت کردهاند تا نمونههای زیرمقیاس و تماممقیاس «انجیپی» را طراحی، تولید و آزمایش کنند. بودجه پیشنهادی سال مالی ۲۰۲۶ نیروی هوایی نیز شامل حدود ۷۳.۷ میلیون دلار برای ادامه آزمونهای زمینی و استاتیک این برنامه است.
کارشناسان نظامی میگویند استفاده از «اماوپی» در «عملیات چکش نیمهشب» در ۲۲ ژوئن ۲۰۲۵ — زمانی که بمبافکنهای پنهانکار آمریکا مجموعهای از این مهمات را بر تاسیسات هستهای ایران رها کردند — نشان داد هرچند امپیاو قدرت نفوذ بالایی دارد، محدودیتهایی نیز در مقیاس، بقاباوری و سازگاری عملیاتی وجود دارد. از جمله اینکه در حال حاضر تنها یک نوع هواپیما میتواند اماوپی را حمل کند و ظرفیت حمل محدود، انگیزهای قوی برای ساخت بمبی کوچکتر و قابلپخشتر ایجاد کرده است.
براساس مشخصات اعلامشده، انجیپی قرار است تقریباً دو سوم وزن اماوپی فعلی را داشته باشد (حدود ۲۲٬۰۰۰ پوند یا ۱۰ تُن) و دقت هدایت آن بهقدری افزایش یابد که ۹۰ درصد از اصابتها در محدوده ۲.۲ متر از نقطه هدف انجام شود، حتی در محیطهایی که دسترسی به جیپیاس محدود یا مختل است. این ویژگیها به نیروی هوایی اجازه میدهد با دقت و انعطافپذیری بیشتر به دنبال هدفگیری سازهها و سامانههای زیرزمینی عمیق — از جمله آنچه در ایران هدف قرار گرفت — باشد.
مقامات نیروی هوایی صراحتاً اعلام کردهاند که بازخوردهای عملیاتی از حملات اخیر به تاسیسات هستهای ایران و ارزیابی واکنشهای احتمالی دشمن، در تعیین نیازمندیها و ویژگیهای فنی انجیپی نقش اساسی داشته است. هدف نهایی آن است که این سلاح جدید جانشین اماوپی شود و امکان انجام عملیات نفوذی-عمقی را با شمار بیشتر مهمات، دقت بالاتر و بقاپذیری بیشتر برای هواپیماهای مدرن فراهم آورد.
واکنش به حملات به ایران
بهکارگیری اماوپی در حملات به تاسیسات هستهای در ایران، بار دیگر تمرکز نظامی و سیاسی را بر تواناییهای ضربتی نفوذی-عمقی ایالات متحده جلب کرد و بحثها درباره اثربخشی، هزینهها و پیامدهای راهبردی چنین حملاتی را تشدید کرد. توسعه انجیپی نشاندهنده تلاش واشینگتن برای حفظ برتری فنی و تطبیق با محدودیتهای عملیاتی هواگردهای نوین است، در حالی که پیامدهای این نوع حملات برای امنیت منطقهای و گسترش تسلیحات نیز محل بحث و نگرانی باقی ماندهاند.
وینس گاسپارو، معاون پارلمانی کانادا در امور مقابله با جرم، در پیامی ویدئویی گفت اعضای این گروه به دلیل اقدامات و اظهاراتی که ناقض قوانین کانادا بوده، واجد شرایط ورود به کشور نیستند.
او تاکید کرد این گروه با «بزرگنمایی خشونت سیاسی» و نمایش علنی حمایت از سازمانهایی مانند حزبالله لبنان و حماس در غزه، خطوط قرمز را زیر پا گذاشته است. گاسپارو افزود: «تمجید از تروریسم و نمایش نمادهای نفرت علیه جامعه یهودی نه مصداق آزادی بیان است و نه تحمل خواهد شد.»
گروه «نیکپ» در واکنش این اتهامات را «کاملاً نادرست و بدخواهانه» خواند و اعلام کرد علیه گاسپارو اقدام حقوقی کرده است. این گروه تاکید کرد هیچیک از اعضایش تاکنون در هیچ کشوری به جرمی محکوم نشدهاند.
آنها در بیانیهای نوشتند: «وقتی در دادگاه پیروز شویم، تمام غرامت را برای کمک به هزاران کودک قطععضو در غزه اهدا خواهیم کرد.»
این گروه پیشتر نیز درگیر حاشیه بوده است. در جشنواره گلستنبری، خواننده اصلی «نیکپ» اسرائیل را به «ارتکاب جنایات جنگی» متهم کرد؛ ادعایی که تلآویو رد کرده است.
در ماه مه نیز پلیس بریتانیا یکی از اعضای گروه را به اتهام نمایش پرچم حزبالله در یک اجرای زنده در لندن تحت پیگرد قرار داد. او این اتهام را رد کرده و گفته بود پرچم توسط تماشاگران به روی صحنه پرتاب شده بود.
بر اساس وبسایت رسمی گروه، برنامه اجراهای آنها در کانادا شامل دو کنسرت در تورنتو و دو کنسرت در ونکوور بود.
به رسمیت شناختن فلسطین توسط دولت کانادا
ماه گذشته مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، در یک نشست خبری در کنار آنیتا آناند، وزیر خارجه کشورش، گفت دولت کانادا قصد دارد در نشست مجمع عمومی سازمان ملل در سپتامبر، فلسطین را بهعنوان یک کشور مستقل بهرسمیت بشناسد.
کارنی تصریح کرد که این اقدام مشروط به انجام اصلاحات ساختاری در تشکیلات خودگردان فلسطین و برگزاری انتخابات سراسری در سال ۲۰۲۶ است؛ انتخاباتی که حضور گروه حماس در آن ممنوع خواهد بود.
نخستوزیر کانادا با ابراز نگرانی از تضعیف چشمانداز راهحل دوکشوری در پی ادامه جنگ در غزه گفت: «امکان تحقق راهحل دوکشوری در برابر چشمانمان در حال از بین رفتن است.» او افزود: «کانادا همواره متعهد به راهحلی مبتنی بر دو کشور مستقل بوده؛ فلسطینی مستقل، دارای حاکمیت و قابل زیست در کنار اسرائیل، در صلح و امنیت.»
کارنی همچنین تایید کرد که درباره این موضوع با محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، گفتوگو کرده و اقدامات دیپلماتیک بیشتری نیز در دست بررسی است، هرچند جزئیاتی از آن ارائه نداد.
در یادداشتی که این مرکز به نیروهای مجری قانون ارسال کرده، تاکید شده است که القاعده و شاخه یمنی آن (القاعده در شبهجزیره عربستان) تلاش دارند با استفاده از رسانههای خود و بهرهبرداری از منازعات جهانی ـ بهویژه در مناطقی که آمریکا در آنها حضور یا حمایت نظامی دارد ـ افراد را برای اجرای حملات ترغیب کنند.
این یادداشت از مقامات دولتی خواسته تا جزئیات سفرها، برنامهها و مکانهای خود را بهطور عمومی منتشر نکنند، از نمایش مدارک شناسایی بیرون از محل کار پرهیز کنند و نسبت به اقدامات نظارتی محتاط باشند. همچنین نسبت به تهدیدات احتمالی علیه تجمعات بزرگ از جمله مسابقات ورزشی و کنسرتها هشدار داده و بر ضرورت افزایش حضور نیروهای امنیتی و برگزاری جلسات هماهنگی پیش از رویدادها تاکید کرده است.
ایالات متحده القاعده را یک «سازمان تروریستی خارجی» میداند. این گروه مسئول حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ در نیویورک و واشینگتن است که نزدیک به سه هزار قربانی بر جای گذاشت.
بر اساس گزارشی از وزارت امنیت داخلی آمریکا که اواخر سال گذشته منتشر شد، القاعده همچنان مصمم به هدف قراردادن ایالات متحده است و دامنه ارتباطات خود با مخاطبان غربی را دوباره گسترش داده است.
مرکز ملی ضدتروریسم که در سال ۲۰۰۴ زیر نظر دفتر مدیر اطلاعات ملی تاسیس شد، اعلام کرده است اطلاعات جدیدی که در اختیار مجریان قانون قرار میدهد میتواند ابزار مؤثری برای مقابله با تلاشهای القاعده در هدفگیری آمریکا باشد.
