بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل خطاب به کشورهایی که کشور فلسطین را به رسمیت میشناسند گفت شما پاداش عظیمی به تروریسم میدهید. وزارت خارجه اسرائیل هم در بیانیهای اعلام کرد این گروه با حمایت شاخه اخوانالمسلمین در بریتانیا جسورتر شده است.
نتانیاهو یکشنبه ۳۰ شهریور در واکنش به بهرسمیت شناختن کشور فلسطین از سوی بریتانیا، کانادا و استرالیا، در پیامی ویدیویی گفت: «این اتفاق رخ نخواهد داد و کشور فلسطینی در غرب اردن تشکیل نخواهد شد.»
او با اشاره به این که سالها مانع تاسیس این «کشور تروریستی» بوده، خطاب به همسایههای اسرائیل گفت که این کشور به به توسعه شهرکهای یهودینشین در کرانه باختری ادامه خواهد داد.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، ۲۹ شهریور و در آستانه برگزاری نشست مجمع عمومی سازمان ملل تاکید کرد که جامعه جهانی نباید از تهدیدهای اسرائیل برای الحاق کرانه باختری مرعوب شود.
او گفت چه اقدامی در شناسایی دولت فلسطین انجام شود و چه نشود، اسرائیل به این روند ادامه خواهد داد و افزود اکنون فرصتی برای فشار جامعه جهانی برای جلوگیری از تداوم این اقدامات شکل گرفته است.
نتانیاهو در انتهای پیام خود افزود پاسخ به تلاش اخیر برای تحمیل یک «کشور تروریستی» در قلب خاک ما پس از بازگشت و مشورت با آمریکا اعلام خواهد شد، منتظر باشید.
بیانیه وزارت خارجه اسرائیل
وزارت خارجه اسرائیل نیز یکشنبه اعلام کرد که این کشور «بهطور قاطع» شناسایی کشور فلسطین توسط بریتانیا، کانادا و استرالیا را رد میکند.
به گفته این وزارتخانه، این اقدام «باعث بیثباتی بیشتر منطقه میشود و شانس رسیدن به یک راهحل صلحآمیز در آینده را تضعیف میکند.»
اسرائیل تاکید کرده است که چنین تصمیمی «نهتنها بزرگترین کشتار یهودیان از زمان هولوکاست را که از سوی یک گروه تروریستی انجام شده، نادیده میگیرد، بلکه حمایت حماس را نیز تقویت میکند.»
بریتانیا، کانادا و استرالیا یکشنبه در اقدامی همزمان کشور فلسطین را به رسمیت شناختند.
همزمان انجمن خانوادههای گروگانهای اسرائیلی بهرسمیت شناختن کشور فلسطین از سوی بریتانیا، کانادا و استرالیا را محکوم کرد و گفت این اقدام نادیده گرفتن واقعیت اسارت ۴۸ گروگان نزد حماس پس از کشتار ۷ اکتبر است.
حماس ۲۸ شهریور در واکنش به آغاز عملیات زمینی اسرائیل در شهر غزه، شدیدترین هشدار خود را درباره سرنوشت گروگانهای اسرائیلی صادر کرد و گفت تصمیم بنیامین نتانیاهو برای آغاز حمله زمینی، هرگونه امید به بازگشت گروگانها را از میان برده است.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، یکشنبه گفت که این کشور برای «زنده نگه داشتن امید صلح میان فلسطینیها و اسرائیلیها و راهحل دو کشوری»، به طور رسمی دولت فلسطین را به رسمیت میشناسد.
او تاکید کرد حماس هیچ آیندهای، هیچ نقشی در دولت و هیچ نقشی در امنیت مناطق فلسطینینشین ندارد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا پیشتر در واکنش به تصمیم بریتانیا مبنی بر شناسایی کشور فلسطین گفته بود که واشینگتن چنین سیاستی را دنبال نمیکند.
اسرائیل تاکید دارد که موضوع تشکیل کشور فلسطین باید بخشی از مذاکرات نهایی صلح باشد و نمیتواند جدا از روند سیاسی پیگیری شود.
وزارت خارجه اسرائیل در بیانیه خود گفت که تشکیلات خودگردان فلسطین همچنان «تحریک علیه اسرائیل، پاداش دادن به تروریستها و مبارزه ناکافی با ترور» را ادامه میدهد و «بخشی از مشکل است، نه راهحل.»
این بیانیه هشدار داد: «اسرائیل هیچ متن جدا و خیالی را که بخواهد ما را به پذیرش مرزهای غیرقابل دفاع مجبور کند، نخواهد پذیرفت.»
وزارت خارجه اسرائیل افزود: «ژستهای سیاسی که صرفا با هدف مصرف انتخاباتی داخلی انجام میشوند، به خاورمیانه آسیب میزنند. کشورهایی که این اعلامیه را امضا کردهاند اگر واقعا خواهان ثبات منطقه هستند، باید بر آزادی گروگانها توسط حماس و خلع سلاح فوری این گروه فشار بیاورند.»
الشرع یکشنبه ۳۰ شهریور با تاکید بر این که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گامهای بزرگی در قبال سوریه برداشته است، گفت: «با او دیدار و در مورد روابط بین سوریه و ایالات متحده گفتگو خواهم کرد.»
او اضافه کرد که سوریه امکان بازگشت پناهجویان به کشور را فراهم خواهد کرد.
اکسیوس پنجشنبه ۲۷ شهریور به نقل از قانونگذاران و مقامهای آمریکایی گزارش داد اسعد حسن شیبانی، وزیر خارجه سوریه، به منظور گفتوگو با قانونگذاران آمریکایی در کنگره این کشور برای لغو دائمی تحریمهای باقیمانده آمریکا علیه سوریه، به واشینگتن سفر خواهد کرد.
سناتور لیندسی گراهام به اکسیوس گفت که او و دیگر سناتورها قرار است با شیبانی دیدار کنند تا درباره لغو دائمی برخی تحریمهای تصویبشده در قانونگذاری، از جمله «قانون سزار» گفتوگو کنند.
الشرع چهارشنبه اعلام کرده بود که مذاکرات جاری با اسرائیل برای رسیدن به یک توافق امنیتی میتواند «در روزهای آینده» به نتیجه برسد.
امیدواری اسرائیل به توافق با سوریه
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل یکشنبه در جلسه با برخی اعضای کابینه این کشور گفت: «ما تهدید دهها هزار موشک بالستیکی را که جمهوری اسلامی قصد داشت ظرف چند سال تولید کند و همچنین تهدید بمبهای اتمی آنها که قرار بود ما را نابود کند از سرمان دور کردهایم.»
او تاکید کرد: «پیروزیهای ما در برابر حزبالله دریچهای به سوی احتمالات غیرقابل تصور باز کرده است، و آن احتمال صلح با همسایگان شمالیمان است.»
نتانیاهو با اشاره به مذاکرات با سوریه اظهار داشت که این مذاکرات پیشرفتهایی داشته که میتواند منجر به توافقات صلح با دمشق و بیروت شود.
امیدواری اسرائیل به توافق با سوریه در شرایطی است که خبرگزاری رویترز ۲۷ شهریور به نقل از پنج منبع آگاه گزارش داد که برخی از ارشدترین دیپلماتهای آمریکایی متمرکز بر پرونده سوریه در روزهای اخیر بهطور ناگهانی از سمتهای خود کنار گذاشته شدهاند.
این اقدام در حالی رخ میدهد که واشینگتن بهدنبال ادغام متحدان کُرد سوری خود در دولت مرکزی دمشق است.
دیپلماتهای حاضر در «پلتفرم منطقهای سوریه» که ماموریت دیپلماتیک غیررسمی آمریکا در این کشور را بر عهده دارند و از استانبول بهطور دورکاری فعالیت میکنند، همگی زیر نظر تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا در امور سوریه و مشاور و دوست قدیمی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، خدمت میکردند.
جمهوری اسلامی روی میز گفتوگوهای اسرائیل و سوریه
آلون اویاتار، افسر اطلاعاتی پیشین ارتش اسرائیل، ۲۷ شهریور پیشبینی کرد بخشی از توافق با سوریه شامل ایجاد «یک کریدور پروازی در مسیر به سوی ایران» خواهد بود.
ایندیپندنت عربی ۲۶ شهریور به نقل از منابع دیپلماتیک نوشت سوریه و اسرائیل در حال انجام مذاکرات پیشرفته برای امضای توافق امنیتی در روزهای آینده هستند.
بر اساس این گزارش، دمشق در این توافق متعهد میشود از حضور جمهوری اسلامی و گروههای وابسته به آن در خاک سوریه جلوگیری کند.
احتمال میرود که دستگاه قضایی ترکیه در ماه آینده دستور برکناری اوزل و دیگر رهبران حزبش را صادر کند.
کنگره فوقالعاده حزب جمهوریخواه خلق یکشنبه ۳۰ شهریور برگزار شد و طبق اعلام حزب، از مجموع ۹۱۷ رای ماخوذه در کنگره، ۸۳۵ رای معتبر شناخته شد که همه به اوزل تعلق داشتند.
با انتخاب دوباره اوزل به رهبری حزب جمهوریخواه خلق، مقامات این حزب امیدوارند خطر برکناری او بر اساس حکم احتمالی دادگاهی در آنکارا که در پروندهای درباره کنگره ۲۰۲۳ و به اتهام «تخلف» صادر خواهد شد، کاهش یابد.
در کنگره سال ۲۰۲۳نیز اوزل به عنوان رهبر حزب جمهوریخواه خلق انتخاب شد.
در روزهای اخیر، فضای سیاسی ترکیه بهشدت زیر سایه تحولات مربوط به حزب جمهوریخواه خلق قرار گرفته و ۲۳ شهریور، دهها هزار نفر در آنکارا علیه پیگرد قضایی حزب جمهوریخواه خلق دست به تجمع اعتراضی زدند.
خبرگزاری رویترز نوشت که منتقدان دولت رجب طیب اردوغان رییسجمهور ترکیه میگویند این پرونده نشانهای از حرکت این کشور به سوی «خودکامگی» است.
رای احتمالی دادگاه که بازارهای مالی نیز با دقت آن را دنبال میکنند، در ابتدا قرار بود ۲۴ شهریور صادر شود اما به دوم آبان موکول شد.
در همین حال، ۱۲ عضو حزب جمهوریخواه خلق از جمله اکرم اماماوغلو شهردار زندانی استانبول و بزرگترین رقیب سیاسی اردوغان، با اتهاماتی چون پیشنهاد پول و شغل به نمایندگان و نیز نقض قانون احزاب سیاسی ترکیه روبهرو هستند.
آنان همه این اتهامات را رد کردهاند و در همینحال دادگاه درخواست دادستانها برای تعلیق اوزل و هیئترئیسهاش را رد کرده است.
اوزل پس از بازداشت اماماوغلو در ماه مارس به چهرهای برجستهتر بدل شده و اکنون بهعنوان مهمترین رقیب بعدی اردوغان مطرح است.
اردوغان، که حزب عدالت و توسعه تحت رهبری او از بیش از دو دهه پیش تاکنون بر سیاست ترکیه سلطه دارد، بارها حزب جمهوریخواه خلق را هدف حمله قرار داده و انتخابات سال گذشته را «آلوده» و «فرآیندی متقلبانه» توصیف کرده است.
حزب جمهوریخواه خلق بزرگترین نیروی اپوزیسیون در پارلمان ترکیه به شمار میرود و کنترل بزرگترین شهرهای کشور از جمله استانبول و آنکارا را در دست دارد.
نیروی هوایی آلمان یکشنبه ۳۰ شهریور در بیانیهای اعلام کرد: «بار دیگر، نیروی واکنش سریع ما، متشکل از دو یوروفایتر، به دستور ناتو موظف شد یک هواپیمای ناشناس را که فاقد طرح پرواز و تماس رادیویی بود در حریم هوایی بینالمللی بررسی کند.»
این نیرو افزود: «این هواپیما یک هواپیمای شناسایی روسیایل-۲۰اِم بود و پس از شناسایی بصری، وظیفه اسکورت این هواپیما را به شرکای ناتوی خود در سوئد واگذار کردیم و به پایگاه روستوک-لاگه بازگشتیم.»
خبرگزاری رویترز به نقل از دو مقام آگاه گزارش داد که شورای آتلانتیک شمالی ناتو قرار است سهشنبه برای بررسی نقض حریم هوایی استونی توسط روسیه تشکیل جلسه دهد.
پیشتر هم در ۲۸ شهریور اعلام کرد سه جنگنده نظامی میگ-۳۱ روسیه بدون اجازه وارد حریم هوایی این کشور عضو ناتو شدند و بهمدت ۱۲ دقیقه این حریم را نقض کردند.
استونی این اتفاق را یک نفوذ «بیشرمانه و بیسابقه» توصیف کرد. اتحادیه اروپا و ناتو نیز این اقدام روسیه را محکوم کردند.
ارتش لهستان نیز اعلام کرد جنگندههای این کشور و اعضای ناتو بامداد ۲۹ شهریور برای حفاظت از حریم هوایی لهستان به پرواز درآمدند.
شنبه، دولت بریتانیا اعلام کرد جنگندههای این کشور نخستین پرواز دفاع هوایی خود را در چارچوب ماموریت «نگهبان شرقی» ناتو بر فراز لهستان انجام دادند.
این ماموریت با هدف تقویت توان دفاعی ناتو و چند روز پس از ورود پهپادهای روسیه به حریم هوایی لهستان انجام شد.
جان هیلی وزیر دفاع بریتانیا در بیانیهای اعلام کرد که این ماموریت «پیامی روشن ارسال میکند: از حریم هوایی ناتو دفاع خواهد شد.»
وزارت دفاع روسیه این ادعا را که جنگندههایش وارد حریم هوایی استونی شدهاند رد کرده و گفت آنها بر فراز آبهای بیطرف پرواز کردهاند.
اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، ۲۸ شهریور از تازهترین بسته تحریمی اتحادیه اروپا علیه روسیه رونمایی کرد و گفت هدف آن است که «فرصتی واقعی» برای صلح فراهم آید و مسکو به پای میز مذاکره کشانده شود تا بیش از سه سال و نیم جنگ در اوکراین خاتمه پیدا کند.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، از این اقدام اتحادیه اروپا استقبال کرد و گفت انتظار دارد که آمریکا تحریمهای شدیدی علیه روسیه اعمال کند.
در همین حال، خبرگزاری رویترز ۲۹ شهریور گزارش داد مقامات پنتاگون اوایل شهریور در دیدار با گروهی از دیپلماتهای اروپایی، «پیامی جدی» به آنها داده و تاکید کرند ایالات متحده قصد دارد بخشی از کمکهای امنیتی خود به لتونی، لیتوانی و استونی ـ سه کشور عضو ناتو و همسایه روسیه ـ را قطع کند.
بر اساس این گزارش، نتانیاهو یکشنبه ۳۰ شهریور در جلسهای که برای بررسی وضعیت مذاکرات با سوریه تشکیل شده بود، اعلام کرد: «پیروزیهای ما در برابر حزبالله دریچهای به سوی احتمالات غیرقابل تصور باز کرده است، و آن احتمال صلح با همسایگان شمالیمان است.»
او گفت: «ما در حال برقراری تماس هستیم و پیشرفتهای خاصی با سوریها حاصل شده است، اما این هنوز چشماندازی برای آینده است.»
نتانیاهو تاکید کرد که در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دیدار خواهد کرد و افزود که موضوعات زیادی برای گفتوگو با ترامپ وجود دارد.
یک مقام اسرائیلی در مصاحبه با روزنامه اورشلیم پست تایید کرد مذاکرات با سوریه در خصوص دستیابی به یک توافق امنیتی با پیشرفتهایی همراه بوده است.
با این حال، یک مقام اسرائیلی دیگر با اتخاذ رویکردی محتاطانهتر گفت بعید است که پیش از برگزاری مجمع عمومی سازمان ملل در هفته جاری توافقی حاصل شود.
پیشتر در ۲۷ شهریور، یک مقام وزارت خارجه سوریه در مصاحبه با خبرگزاری فرانسه اعلام کرد انتظار میرود اسرائیل و سوریه تا پایان سال ۲۰۲۵ به چند توافق امنیتی و نظامی دست یابند.
او یکی از محورهای اصلی توافق احتمالی میان دو کشور را «توقف عملیات نظامی اسرائیل در داخل سوریه» معرفی کرد و افزود: «گفتوگوها با اسرائیل در حال پیشرفت است.»
احمد الشرع، رییسجمهوری موقت سوریه، ۲۶ شهریور خبر داد گفتوگوهای امنیتی میان دمشق و تلآویو در مرحلهای پیشرفته قرار دارد و ممکن است طی روزهای آینده به نتیجهای مشخص منجر شود.
او ضمن تاکید بر ضرورت دستیابی به چنین توافقی تاکید کرد این توافق باید به تمامیت ارضی سوریه و حاکمیت آن بر حریم هواییاش احترام بگذارد.
جمهوری اسلامی روی میز گفتوگوهای اسرائیل و سوریه
آلون اویاتار، افسر اطلاعاتی پیشین ارتش اسرائیل، ۲۷ شهریور پیشبینی کرد بخشی از توافق با سوریه شامل ایجاد «یک کریدور پروازی در مسیر به سوی ایران» خواهد بود.
ایندیپندنت عربی ۲۶ شهریور به نقل از منابع دیپلماتیک نوشت سوریه و اسرائیل در حال انجام مذاکرات پیشرفته برای امضای توافق امنیتی در روزهای آینده هستند. بر اساس این گزارش، دمشق در این توافق متعهد میشود از حضور جمهوری اسلامی و گروههای وابسته به آن در خاک سوریه جلوگیری کند.
در دوران زمامداری بشار اسد، سوریه نقشی محوری در انتقال تجهیزات و سلاحهای جمهوری اسلامی به حزبالله بر عهده داشت.
نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله لبنان، آذر سال گذشته اذعان کرد این گروه پس از سرنگونی اسد «مسیر تامین تدارکات نظامی خود از طریق سوریه» را از دست داده است.
الشرع بهمن ۱۴۰۳ از سیاستهای تهران در قبال حکومت اسد انتقاد کرده و گفته بود حضور شبهنظامیان جمهوری اسلامی در سوریه تهدیدی برای کل منطقه بود.
