تام باراک، فرستاده آمریکا در امور سوریه و سفیر این کشور در ترکیه، گفت که حزبالله لبنان و جمهوری اسلامی دشمن ایالات متحده هستند. او خواستار قطع منابع مالی و «قطع سر این مارها» شد.
باراک دوشنبه ۳۱ شهریور در گفتوگو با اسکای نیوز عربی گفت که ماهانه حدود ۶۰ میلیون دلار «از جایی» به حزبالله لبنان منتقل میشود.
این دیپلمات آمریکا از دولت لبنان انتقاد کرد که در مقابل حزبالله اقدام قاطعی نکرده و خواستار اعلام و اقدام روشن برای خلع سلاح این گروه شد.
او در عین حال ارتش لبنان را «سازمانی خوب اما کمتجهيزات» خواند.
باراک که در ماه می امسال به عنوان نماینده آمریکا در امور سوریه منصوب شد، هدایت تغییر سیاست منطقهای آمریکا را بر عهده دارد که از یک سوریه واحد تحت ریاستجمهوری احمد الشرع، رییسجمهوری موقت سوریه، حمایت میکند.
اظهارات اخیر او یک روز پس از آن مطرح شد که الشرع با بیان اینکه شبهنظامیان جمهوری اسلامی و حزبالله از منطقه بیرون شدهاند، گفت: «جهان در قبال سوریه کوتاهی کرده اما امروز میتواند کمک کند.»
الشرع ۳۰ شهریور با تاکید بر اینکه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گامهای بزرگی در قبال سوریه برداشته است، گفت: «با او دیدار و در مورد روابط بین سوریه و ایالات متحده گفتوگو خواهم کرد.»
ایندیپندنت عربی ۲۶ شهریور به نقل از منابع دیپلماتیک نوشت سوریه و اسرائیل در حال انجام مذاکرات پیشرفته برای امضای توافق امنیتی در روزهای آینده هستند.
بر اساس این گزارش، دمشق در این توافق متعهد میشود از حضور جمهوری اسلامی و گروههای وابسته به آن در خاک سوریه جلوگیری کند.
آلون اویاتار، افسر اطلاعاتی پیشین ارتش اسرائیل، ۲۷ شهریور پیشبینی کرد بخشی از توافق با سوریه شامل ایجاد «یک کریدور پروازی در مسیر به سوی ایران» خواهد بود.
اوایل شهریور، سه قانونگذار ارشد آمریکایی پس از بازگشت از سفری نادر به دمشق و دیدار با مقامهای بلندپایه سوری، با صدور بیانیهای خواستار توقف فوری حملات اسرائیل به سوریه شدند و تاکید کردند: «یک سوریه باثبات و امن، تنها مسیر رهایی از نفوذ [حکومت] ایران در منطقه و مهار تهدید داعش است.»
باراک نیز در مرداد ماه اعلام کرد حمایت از الشرع برای مقابله با نفوذ جمهوری اسلامی و جلوگیری از سر بر آوردن دوباره داعش در سوریه حیاتی است.
این شبکه با اشاره به پرونده سعید که اخیرا از سوی آمریکا تحریم شده است، خبر داد که این اقدام، دولت عراق را وادار به «بازنگری و تحقیقات شفاف و قهرآمیز» کرده است.
بر اساس این گزارش، کمیته پاکدستی عراق دریافته است قراردادهایی میان شرکت سالم احمد و شرکت ویاس اویل ترمینال (VS Oil Terminal) وجود دارد.
همچنین نقش شرکت بازاریابی نفت ملی عراق (سومو) در انتقال تانکرهای نفتی و درآمد واقعی قراردادها نسبت به ارقام اعلامشده، مورد تردید قرار گرفته است.
سومو ۱۱ شهریور با صدور بیانیهای هرگونه عملیات قاچاق یا اختلاط نفت خام یا فرآوردههای نفتی در بنادر یا آبهای سرزمینی عراق را تکذیب کرده بود.
کردستان ۲۴ تاکید کرد پرونده بازرگانی که اخیرا از سوی آمریکا تحریم شد «آینه تمامنمایی از فساد سیاسی و سوءمدیریت» در بخش نفت عراق پس از سال ۲۰۰۳ است.
وزارت خزانهداری آمریکا ۱۲ تیر تحریمهایی علیه شبکههایی که میلیاردها دلار نفت جمهوری اسلامی را حمل و خریداری کردهاند وضع کرد که بخشی از این معاملات به سود نیروی قدس سپاه پاسداران تمام شده است. در میان این نهادها، شبکهای از شرکتهای تحت اداره احمد سعید قرار داشت که از قاچاق نفت ایران با استتار یا ترکیبش با نفت عراق سود برده است.
این وزارتخانه یک ماه بعد و در ۱۱ شهریور، ولید خالد حمید السامرایی، تاجر مستقر در امارات متحده عربی، هفت شرکت و ۹ نفتکش را نیز بهدلیل نقش در قاچاق نفت ایران و دور زدن تحریمها علیه جمهوری اسلامی هدف تحریم قرار داد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، همان زمان گفت این اقدام بر پایه تحریمهای مربوط به شبکه سعید انجام گرفت.
واکنش عراق به قاچاق نفت جمهوری اسلامی
زافر حسینی، مدیرکل پلیس انرژی عراق، ۳۱ شهریور در بیانیهای اعلام کرد ۴۹ نفر به اتهام قاچاق نفت در این کشور دستگیر شدهاند.
حسینی گفت تنها در سه هفته گذشته، ۳۸ تانکر و خودرو با اندازههای مختلف که آماده قاچاق نفت از تمامی استانهای عراق بهجز استانهای اقلیم کردستان بودند، توقیف شدهاند.
حدود دو هفته پیش و در پی افشای جزییات تازهای از قاچاق نفت ایران با جعل مبدا عراق و تحریم گسترده آمریکا علیه یک شبکه گسترده دخیل در این فرآیند، محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، دستور تشکیل کمیتهای عالیرتبه برای تحقیق درباره شبهات فساد در زمینه اختلاط و قاچاق نفت خام و فرآوردههای نفتی را صادر کرد.
دفتر سودانی ۱۵ شهریور از بررسی دقیق گزارشهای مربوط به «فساد و عملیات مشکوک» در بنادر عراق و آبهای سرزمینی این کشور خبر و هشدار داد در این پرونده هیچگونه مماشاتی انجام نمیگیرد.
مارگوس تساهکنا، وزیر خارجه استونی، دوشنبه گفت: «با نقض آشکار حریم هوایی ما، روسیه اصول بنیادین امنیت همه اعضای سازمان ملل را تضعیف میکند.»
او این اقدام را «بیسابقه و گستاخانه» توصیف کرد و خواستار افزایش فشار سیاسی و اقتصادی بر مسکو شد.
پیشتر و در ۲۸ شهریور، وزیر خارجه استونی از نقض حریم هوایی این کشور از سوی جنگندههای روسیه خبر داد و اعلام کرد: «روسیه تاکنون چهار بار در سال جاری حریم هوایی استونی را نقض کرده که به خودی خود غیرقابل قبول است اما نقض امروز که طی آن سه جنگنده وارد حریم هوایی ما شدند، بیسابقه و بیشرمانه است.»
او افزود: «آزمایش مداوم مرزها و رفتار تهاجمی روسیه باید با افزایش سریع فشارهای سیاسی و اقتصادی پاسخ داده شود.»
این حادثه یک هفته پس از آن رخ داد که بیش از ۲۰ پهپاد روسیه وارد حریم هوایی لهستان شدند. اقدامی که باعث شد جنگندههای ناتو برخی از آنها را ساقط کنند.
مقامهای غربی اعلام کردند که روسیه قصد آزمایش آمادگی و اراده این ائتلاف نظامی را دارد.
نقض حریم هوایی استونی سه روز پس از پایان تمرینات مشترک نظامی روسیه و بلاروس با نام «زاپاد ۲۰۲۵» رخ داد.
روسیه در روزهای اخیر بهطور مکرر حریم هوایی کشورهای عضو ناتو را با جنگندهها و پهپادهای خود نقض کرده است.
نیروی هوایی آلمان بامداد یکشنبه ۳۰ شهریور دو فروند جنگنده یوروفایتر را برای رهگیری یک هواپیمای نظامی روسی که وارد حریم هوایی بیطرف بر فراز دریای بالتیک شده بود، اعزام کرد و در بیانیهای اعلام کرد: «بار دیگر، نیروی واکنش سریع ما، متشکل از دو یوروفایتر، به دستور ناتو موظف شد یک هواپیمای ناشناس را که فاقد طرح پرواز و تماس رادیویی بود، در حریم هوایی بینالمللی بررسی کند.»
همچنین ارتش لهستان اعلام کرد جنگندههای این کشور و اعضای ناتو بامداد ۲۹ شهریور برای حفاظت از حریم هوایی لهستان به پرواز درآمدند.
شنبه گذشته نیز دولت بریتانیا اعلام کرد جنگندههای این کشور نخستین پرواز دفاع هوایی خود را در چارچوب ماموریت «نگهبان شرقی» ناتو بر فراز لهستان انجام دادند.
جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا، در بیانیهای خبر داد این ماموریت «پیامی روشن ارسال میکند: از حریم هوایی ناتو دفاع خواهد شد».
وزارت دفاع روسیه این موضوع را که جنگندههایش وارد حریم هوایی استونی شدهاند رد کرده و اعلام کرد آنها بر فراز آبهای بیطرف پرواز کردهاند.
در این گزارش آمده است که این نامه فعلا در اختیار قطر است و در هفته جاری به رییسجمهوری آمریکا تحویل داده خواهد شد.
پس از حمله اسرائیل به رهبران حماس در دوحه، قطر اعلام کرد تلاشهای میانجیگرانه برای آتشبس و آزادی ۴۸ گروگان باقیمانده در غزه را متوقف میکند اما ترامپ از دوحه خواست که چنین نکند.
وبسایت آکسیوس ۲۹ شهریور گزارش داد قطر از اسرائیل خواسته است پیش از ازسرگیری نقش میانجیگری در مذاکرات آتشبس غزه بابت حمله اخیر به دوحه عذرخواهی کند.
بر اساس این گزارش، دو منبع آگاه تایید کردهاند این درخواست از سوی تمیم بن حمد آلثانی، امیر قطر، مطرح شده است.
حمله هوایی اسرائیل به دوحه پنج عضو حماس و یک مامور امنیتی قطری را کشت اما رهبران اصلی حماس جان سالم به در بردند.
این نخستین بار بود که اسرائیل حملهای را در یکی از کشورهای حوزه خلیج فارس انجام داد؛ اقدامی که بهگفته آکسیوس، انزوای منطقهای اسرائیل را بهشکل قابل توجهی تشدید کرد.
گزارش فاکسنیوز از درخواست حماس در شرایطی مطرح شده که افی دفرین، سخنگوی ارتش اسرائیل، اعلام کرده عملیات علیه حماس عمیقتر شده، به داخل شهر غزه منتقل شده و مقر اصلی آنها را هدف قرار میدهد.
دفرین یکشنبه اعلام کرد تاکنون بیش از ۵۵۰ هزار فلسطینی به جنوب نوار غزه منتقل شدهاند.
حماس ۲۸ شهریور در واکنش به آغاز عملیات زمینی اسرائیل در شهر غزه، شدیدترین هشدار خود را درباره سرنوشت گروگانهای اسرائیلی صادر کرد و گفت تصمیم بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل برای آغاز حمله زمینی، هرگونه امید به بازگشت گروگانها را از میان برده است.
رییسجمهوری آمریکا ۲۸ شهریور حملات حماس به اسرائیل در هفتم اکتبر را «نسلکشی در بالاترین سطح» توصیف کرد و در عین حال درباره سرنوشت گروگانهای باقیمانده در غزه هشدار داد.
ترامپ در جمع خبرنگاران گفت: «ما احتمالا ۲۰ گروگان زنده داریم. این یک وضعیت وحشتناک است. همیشه گفتهام وقتی به ۱۰ یا ۲۰ نفر آخر برسید، کار بسیار سخت میشود.»
پیشنهادهای دیگر برای پایان جنگ
شامگاه یکشنبه تایمز اسرائیل گزارش داد فرانسه پیشنویس طرحی را آماده کرده که هدف آن عملیاتی کردن «اعلامیه نیویورک» با حمایت بینالمللی برای به حاشیه راندن حماس است اما در مورد هماهنگی با اسرائیل سکوت کرده است.
بر اساس این گزارش، فرانسه در حال پیشبرد این پیشنهاد است که هدف آن ایجاد یک «ماموریت بینالمللی تثبیتکننده» است تا جایگزین ارتش اسرائیل در غزه شود و پس از پایان جنگ، برای خلع سلاح حماس فعالیت کند.
این پیشنهاد به دنبال آن است که اعلامیه نیویورک که در تابستان صادر شد و خواستار راهحل دو کشوری، خلع سلاح حماس و انتقال تدریجی مسئولیت امنیت داخلی در غزه به تشکیلات خودگردان فلسطین بود، عملیاتی شود.
پیشنهاد فرانسه چندین کشور را برای رهبری نیروی انتقالی در نظر دارد و بهطور خاص مصر، اردن، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر را به عنوان گزینهها در این زمینه نام میبرد.
وبسایت اقتصادی «اویل پرایس» دوشنبه ۳۱ شهریور گزارش داد صادرات گاز طبیعی ایران به عراق در فاصله آوریل تا اوت امسال ۴۰ درصد کاهش یافته است.
بر اساس این گزارش، روند نزولی صادرات گاز طبیعی ایران به عراق از سال ۲۰۲۴ آغاز شد و آمارهای جدید نشان میدهد که این روند ادامه یافته است.
۲۵ شهریور، عبدالامیر ربیهاوی، مدیرکل دفتر غرب آسیا در سازمان توسعه تجارت ایران اعلام کرده بود طبق آمار موجود این سازمان، «صادرات ایران به عراق به نسبت پنج ماه نخست سال گذشته، ۱۸ درصد کاهش داشته که البته حجم زیادی از این درصد را صادرات گاز به خود اختصاص داده» است.
او ادامه داد: «ما در پنج ماه اول سال گذشته حدود یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار صادرات گازی به عراق داشتیم که امسال در بازه زمانی مشابه با سال قبل، این مقدار به ۹۵۰ میلیون دلار کاهش یافته است.»
بر اساس این اظهارات، در مجموع، صادرات ایران به عراق به نسبت پنج ماه اول سال گذشته، حدودا یک میلیارد دلار کاهش داشته که ۶۰۰ میلیون دلار آن مربوط به کاهش صادرات گاز بوده است.
به گفته این مقام سازمان توسعه تجارت ایران، میزان کل ارزش دلاری صادرات ایران به عراق در سال ۱۴۰۳ در این بازه زمانی حدود چهار میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار بوده اما در پنج ماه ابتدایی امسال «به خاطر شرایط موجود در کشور»، سه میلیارد و ۷۴۹ میلیون دلار کالا به عراق صادرات شده است.
«ورود رقبای جدید» به بازار عراق
یحیی آلاسحاق، رییس اتاق بازرگانی ایران و عراق، دوشنبه درباره بازار عراق به روزنامه «اعتماد» گفت: «ورود رقبای جدید و تغییرات احتمالی بازار عراق نیازمند بهروزرسانی مداوم اطلاعات و آمادگی فعالان اقتصادی است.»
او افزود: «تنها با آمادگی، اطلاع از تحولات بازار و همكاری فعالان اقتصادی با دولت، میتوان از ظرفیتهای موجود بهرهبرداری كرد و رشد پایدار در این بازار را تضمین كرد.»
حميد حسينی، عضو اتاق بازرگانی ايران نیز به این روزنامه گفت: «يكی از سياستهای مهم عراق در سالهای اخير، حمايت از توليد داخلی بوده است. دولت عراق مرتب تعرفههای وارداتی را افزايش میدهد و گاه اين تعرفهها به ۳۶ درصد هم میرسد.»
ایران در سالهای اخیر همواره یکی از تامینکنندگان اصلی گاز عراق بوده است.
عراق منابع گاز طبیعی فراوانی دارد اما توان بهرهبرداری از این منابع به اندازه نیاز خود را ندارد و به جای آن، به واردات گاز روی آورده است.
این کشور فاقد پالایشگاههای گاز لازم برای فرآوری گاز همراه استخراج شده از میدانهای عظیم نفتی خود است و همچنان بخشی از این گازها را میسوزاند.
به نوشته اویل پرایس، عراق همچنین برق خود را از ایران وارد میکرد و صورتحساب سالانه برای هر دو حامل انرژی، گاز طبیعی و برق، حدود هفت تا هشت میلیارد دلار برآورد میشود.
