علی مدنیزاده، وزیر اقتصاد جمهوری اسلامی در واکنش به فعالسازی مکانیسم ماشه اعلام کرد که دولت آماده است تا این از این فرصت برای تحول اقتصادی استفاده کند. او در بخش دیگری از اظهاراتش افزود: دولت برای این کار اقدامات حمایتی مانند «کالابرگ الکترونیکی» را در دستور کار قرار داده است.
مدنیزاده اضافه کرد: تمامی بخشهای دولت برنامههایی را برای مقابله با اسنپبک تهیه کردهاند و از جمله اقدامات حمایتی «کالابرگ الکترونیکی» را در دستور کار قرار دادهاند تا اثرات احتمالی بر معیشت مردم کاهش یابد.
لاوروف شنبه پنجم مهر در نشستی خبری در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل خطاب به خبرنگاران گفت: «شما گاهبهگاه مینویسید و تحلیلگران سیاسی به این موضوع اشاره میکنند؛ تهدید حملات جدید علیه ایران همچنان وجود دارد و به گفته برخی منابع مطلع، حتی در سطح عملی نیز درباره آن بحث شده است. این خود بسیار معنادار است.»
او با اشاره به فعالسازی مکانیسم ماشه، خودداری غرب از اعطای مهلت به جمهوری اسلامی را «اقدامی آگاهانه و حسابشده» توصیف کرد.
لاوروف افزود: «این یک عملیات حسابشده با هدف آغاز مرحلهای تازه برای خفه کردن جمهوری اسلامی از نظر اقتصادی و مالی است.»
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی که برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک به سر میبرد، کوشید فعالسازی مکانیسم ماشه را کماهمیت جلوه دهد.
او چهارم مهر پیش از ترک آمریکا گفت اینطور نیست که با فعالسازی مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمها، «آسمان به زمین بیاید».
بریتانیا، فرانسه و آلمان یک ماه پیش فرآیند فعالسازی مکانیسم ماشه را آغاز کردند. در نهایت، قطعنامه پیشنهادی چین و روسیه برای تعلیق این ساز و کار، چهارم مهر در شورای امنیت به تصویب نرسید.
بر همین اساس، تمامی تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی ساعت ۳:۳۰ بامداد یکشنبه ششم مهر به وقت ایران دوباره اعمال خواهند شد؛ اقدامی که لاوروف آن را «غیرقانونی و غیرقابل اجرا» خواند.
وزیر خارجه روسیه افزود نامهای به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، نوشته و هشدار داده است که «پذیرفتن بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه ایران اشتباهی بزرگ خواهد بود».
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، پنجم مهر گفت آمریکا و سه کشور اروپایی توقع داشتند تهران «تمام مواد هستهای خود را از دست بدهد» و در مقابل آنها سه یا شش ماه فعالسازی مکانیسم ماشه را به تعویق بیندازند.
او اضافه کرد: «بهروشنی مشخص است که اجماع کافی برای فعالسازی مکانیسم ماشه وجود ندارد و این موضوع یک چالش حقوقی برای شورای امنیت است. از دیدگاه ما این ساز و کار اکنون فعال نشده است.»
با این حال، یوهان وادفول، وزیر خارجه آلمان، در مجمع عمومی سازمان ملل اعلام کرد این تحریمها از ساعاتی دیگر لازمالاجرا میشوند.
اصغر ابوالحسنی، قائم مقام بانک مرکزی، شنبه پنجم مهر گفت طبق مصوبه هیات عالی این نهاد، سقف سرانه مجموع خرید رمزپولهای پایه ثابت برای هر کاربر حقیقی و حقوقی پنج هزار دلار در طول یک سال است.
او افزود کاربران همچنین تنها اجازه خواهند داشت تا سقف ۱۰ هزار دلار رمزپول را در موجودی خود نگهداری کنند.
قائم مقام بانک مرکزی به افرادی که بیش از ۱۰ هزار دلار استیبلکوین دارند، هشدار داد باید ظرف یک ماه آینده سقف تعیینشده از سوی بانک مرکزی را رعایت کنند.
ابوالحسنی در ادامه اظهارات خود اعلام کرد این مصوبه بهزودی روی پایگاه اطلاعرسانی بانک مرکزی منتشر میشود و مفاد آن برای کلیه معاملهگران رمزپول و کاربران آنها لازمالاجرا خواهد بود.
به گفته او، این مصوبه مستند به تبصره یک ماده چهار قانون بانک مرکزی در موضوع رمزپولهای پایه ثابت (استیبل کوین) است.
جمهوری اسلامی با این مصوبه چه هدفی را دنبال میکند؟
باتوجه به اثرپذیری شدید بازار آزاد ارز ایران از رویدادها و تنشهای سیاسی و تلاش جمهوری اسلامی برای پایین نگه داشتن نرخ رسمی ارز، به نظر میرسد جلوگیری از تبدیل ریال به دلار و خاموش کردن نقش تتر بهعنوان مرجع قیمتی نرخ دلار آزاد، از اهداف اصلی مصوبه بانک مرکزی باشد.
بانک مرکزی میکوشد معاملات رمزارزی و سکوهای معاملاتی را زیر چتر مجوزدهی و رصدپذیری بیشتر قرار دهد.
ساعاتی پیش از اعلام این مصوبه، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، خواهان «برخورد قاطع تنظیمگران» با صرافیهای رمزارزی کشور از جمله نوبیتکس شد.
تسنیم پنجم مهر نوشت فعال شدن مکانیسم ماشه «برای فعالان غیررسمی بهانهای برای عرضه پالس گرانی شد» و قیمت تتر در این صرافی پس از اعلام خبر بازگشت تحریمها «به یکباره از ۱۰۸ هزار به ۱۱۴ هزار تومان صعود کرد».
تسنیم این افزایش قیمت را به معنای «شکلگیری موج انتظارات تورمی» در سایر حوزهها از دلار نقدی تا کالاهای وارداتی خواند و صرافیهای رمزارزی را به «هماهنگی غیررسمی برای ایجاد فشار قیمتی» متهم کرد.
نشریه روزانه معاونت سیاسی سپاه پاسداران ۲۹ تیر با پیشبینی فعال شدن مکانیسم ماشه، خواستار «آمادهسازی روانی جامعه» برای مقابله با شوک اقتصادی ناشی از بازگشت تحریمها شده بود.
تمامی تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی ساعت ۳:۳۰ بامداد یکشنبه ششم مهر به وقت ایران دوباره اعمال خواهند شد.
بر اساس آخرین گزارش شاخص قیمت مصرفکننده مرکز آمار که شنبه پنجم مهر منتشر شد، سطح عمومی قیمت کالا و خدمات مصرفی مناطق شهری و روستایی در ۱۲ ماه منتهی به شهریور نسبت به دوره مشابه سال پیش، ۳۷.۵ درصد افزایش داشته است.
این رقم در مناطق شهری ۳۷.۳ درصد و در مناطق روستایی ۳۸.۵ درصد گزارش شده است.
در همین دوره، نرخ تورم خوراکیها و آشامیدنیها ۳۹.۷ درصد در کل کشور، ۳۹.۶ درصد در مناطق شهری و ۴۰.۲ درصد در مناطق روستایی، رشد داشته است.
در گروه کالا و خدمات غیرخوراکی تورم سالانه ۱۲ ماه منتهی به شهریور، نسبت به همین بازه زمانی در سال گذشته، در کل کشور ۳۶.۳ درصد، در مناطق شهری ۳۶.۲ درصد و در مناطق روستایی ۳۷.۲ درصد، بوده است.
مرکز آمار در ادامه گزارش داد سطح عمومی قیمت خوراکیها و آشامیدنیها در شهریورماه نسبت به شهریور ۱۴۰۳ (تورم نقطه به نقطه)، در کل کشور ۵۷.۸ درصد، در مناطق شهری ۵۸.۱ درصد و در مناطق روستایی ۵۶.۶ درصد، افزایش داشته است.
در همین بازه زمانی، تورم نقطه به نقطه کالا و خدمات غیرخوراکی در کل کشور شاهد جهشی ۳۹.۱ درصدی، در مناطق شهری ۳۸.۶ درصد و در مناطق روستایی ۴۳.۲ درصد، بوده است.
گروه سبزیجات با تورم نقطه به نقطه ۶۸.۲ درصدی، میوه و خشکبار با تورم نقطه به نقطه ۵۱.۲ درصدی و گروه نان و غلات با تورم ۵۰.۱ درصدی بالاترین افزایش قیمت را در بخش خوراکیها و آشامیدنیها داشتند.
در بخش کالا و خدمات غیرخوراکی نیز حمل و نقل عمومی با ۵۶ درصد، گروه کالا و خدمات متفرقه با ۴۷.۶ درصد و گروه آب، برق و سوخت با ۴۳.۹ درصد افزایش قیمت، بالاترین سطح تورم نقطه به نقطه را به خود اختصاص دادند.
طبق دادههای مرکز آمار ایران، این بالاترین نرخ تورم از فروردین ۱۴۰۳ است.
در سالهای اخیر، نظیر ۱۴۰۱، تورم سالانه بیش از ۴۵ درصد و تورم نقطه به نقطه در ماههایی نظیر اردیبهشت ۱۴۰۳ بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته بود.
روش محاسبه تورم مرکز آمار و فاصله آن با واقعیت بازار
نرخ اعلامی تورم بهدلیل ضرایب اهمیتی که مرکز آمار برای گروههای مصرفی اعمال میکند، از نظر بسیاری از شهروندان و کارشناسان انعکاسدهنده واقعیت بازار نیست.
همچنین، نمونهگیری این مرکز برای محاسبه نرخ تورم بر اساس گزارشهای متوسط قیمت کالا در سطح بازار است. این گزارشها نیز با واقعیت متفاوت هستند.
برای نمونه، در آخرین گزارش مرکز آمار از متوسط قیمت کالاهای خوراکی منتخب در مناطق شهری کشور، مربوط به مردادماه، قیمت یک بسته ماکارونی ۵۰۰ گرمی در بازار حداقل ۲۷,۷۳۹ و حداکثر ۴۴,۲۱۸ تومان گزارش شد.
این در حالی است که قیمت برخی انواع ماکارونی، نظیر «زر ماکارون»، تا بیش از ۶۰,۰۰۰ تومان در بازار به فروش میرسد.
در نمونهای دیگر، یک بسته تخم مرغ شش عددی با برند «تلاونگ»، سال گذشته در سوپرمارکتها به قیمت ۵۷ هزار تومان به فروش میرسید که قیمت آن در شهریورماه با حدود رشدی ۵۰ درصدی به ۸۶ هزار تومان افزایش یافته است.
با این حال، در گزارش مرکز آمار تورم تخممرغ که در گروه «شیر، پنیر و تخم مرغ» قرار دارد، تنها ۲۹.۶ درصد ذکر شده است.
