دولت دونالد ترامپ طرحی را ارائه کرده است که بر اساس آن، شرکتهای هواپیمایی چینی دیگر قادر نخواهند بود در مسیر پروازهای خود به آمریکا از حریم هوایی روسیه عبور کنند.
واشینگتن معتقد است استفاده از این مسیر کوتاهتر، «مزیتی ناعادلانه» برای خطوط هوایی چینی ایجاد کرده و شرکتهای آمریکایی را در موقعیت نابرابر قرار داده است.
خبرگزاری رویترز جمعه ۱۸ مهر نوشت طرح جدید دولت ترامپ تنشهای تجاری میان دو اقتصاد بزرگ جهان را بیش از پیش افزایش میدهد.
وزارت حملونقل آمریکا شامگاه پنجشنبه ۱۷ مهر در بیانیهای اعلام کرد شرایط کنونی خطوط هوایی چینی «ناعادلانه» است و «تاثیرات منفی قابل توجهی بر رقابتپذیری خطوط هوایی آمریکایی گذاشته» است.
این وزارتخانه در عین حال یادآور شد طرح محدودیت پرواز بر فراز روسیه برای خطوط هوایی خارجی تنها شامل پروازهای مسافری میشود و پروازهای باری را در بر نمیگیرد.
این تصمیم ساعاتی پس از آن اتخاذ شد که پکن محدودیتهای جدیدی را بر صادرات برخی عناصر نادر زمینی وضع کرد.
این مواد برای صنایع کلیدی ایالات متحده از اهمیتی حیاتی برخوردارند.
خطوط هوایی آمریکا مدتهاست نسبت به مجوز استفاده شرکتهای چینی از حریم هوایی روسیه در مسیرهای ایالات متحده اعتراض دارند.
به گفته آنها، این مسیر کوتاهتر باعث صرفهجویی در زمان و سوخت میشود و در نتیجه، «مزیت اقتصادی ناعادلانهای» برای رقبای چینی ایجاد میکند.
در پاسخ به ممنوعیت پرواز هواپیماهای روسی در آسمان آمریکا پس از تهاجم مسکو به اوکراین در مارس ۲۰۲۲، کرملین نیز عبور خطوط هوایی ایالات متحده و بسیاری از شرکتهای خارجی را از حریم هوایی خود ممنوع کرد.
شرکتهای هواپیمایی چینی مشمول این ممنوعیت نشدند و از این مزیت برای افزایش سهم خود در بازار و پیشی گرفتن از خطوط هوایی غیرچینی در مسیرهای بینالمللی استفاده کردهاند.
کاهش ارزش سهام شرکتهای هواپیمایی چینی
وزارت حملونقل آمریکا در ادامه بیانیه خود اعلام کرد اجرای این تصمیم ممکن است بر شماری از پروازهای شرکتهای «ایر چاینا»، «چاینا ایسترن»، «شیامن ایرلاینز» و «چاینا ساترن» تاثیر بگذارد.
در این طرح اشارهای به شرکت هواپیمایی «کاتای پاسیفیک» مستقر در هنگکنگ نشده است.
بر اساس دادههای وبسایت «فلایترادار۲۴»، این شرکت در مسیر نیویورک-هنگکنگ از حریم هوایی روسیه عبور میکند.
کاتای پاسیفیک تاکنون به پرسش رسانهها درباره این موضوع پاسخی نداده است.
پس از اعلام طرح جدید دولت ترامپ، ارزش سهام سه شرکت بزرگ هواپیمایی چین، ۱۸ مهر اندکی کاهش یافت؛ سهام «ایر چاینا» ۱.۳ درصد، «چاینا ساترن» ۱.۸ درصد و «چاینا ایسترن» ۰.۳ درصد افت کرد.
این شرکتهای دولتی از زمان همهگیری کرونا درگیر بحران مالی بوده و برای پنجمین سال پیاپی زیان سالانه ثبت کردهاند.
وزارت حملونقل آمریکا برای خطوط هوایی چین مهلتی دو روزه تعیین کرده تا به این طرح پاسخ دهند.
به گفته این وزارتخانه، این طرح ممکن است از میانه آبانماه به اجرا گذاشته شود.
پیشنهاد ممنوعیت استفاده خطوط هوایی چین از حریم هوایی روسیه در مسیر پروازهای ایالات متحده در حالی مطرح شده که تنشهای اقتصادی میان پکن و واشینگتن رو به افزایش است.
در همین حال، شرکت بوئینگ در حال مذاکره برای فروش حدود ۵۰۰ هواپیما به چین است؛ قراردادی که در صورت نهایی شدن میتواند گامی مهم برای این شرکت در دومین بازار بزرگ صنعت هوانوردی جهان باشد.
همزمان با ادامه رویارویی تجاری دو کشور، قرار است ترامپ و شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، اوایل آبانماه در کره جنوبی دیدار کنند.
به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، کیم در سخنرانی شامگاه پنجشنبه در پیونگیانگ، همزمان با حضور مقامهای بلندپایه چین، روسیه و ویتنام، بر ضرورت «ایستادگی در برابر امپریالیسم غرب» تاکید کرد و گفت کشورش در مسیر ساختن اقتصادی قدرتمند همراه با توان هستهای پیش میرود.
کیم افزود: «حزب و دولت ما در برابر فشارهای سیاسی و نظامی دشمنان، با سیاستهای قاطع و اقدامات متقابل شجاعانه ایستادگی میکند. این مسیر نیروی محرکهای برای گسترش جبهه پیشرو علیه جنگ و سلطهجویی است.»
او ابراز اطمینان کرد که کشورش «بهزودی از مشکلات عبور کرده و اقتصاد را شکوفا خواهد کرد» و افزود: «من این کشور را به سرزمینی آبادتر، زیباتر و به بهترین بهشت سوسیالیستی جهان تبدیل خواهم کرد.»
حضور مقامات خارجی در سالگرد حزب کارگران
مراسم رسمی سالگرد در حالی برگزار شد که مقامهای بلندپایه خارجی از جمله لی چیانگ نخستوزیر چین، دیمیتری مدودف رئیسجمهور پیشین روسیه، و تو لام دبیرکل حزب کمونیست ویتنام در آن حضور داشتند.
کیم بهصورت جداگانه با نخستوزیر چین و دبیرکل حزب کمونیست ویتنام دیدار و درباره تقویت روابط اقتصادی و سیاسی گفتوگو کرد. یکی از معاونان ارشد او، جو یونگ وون، نیز با مدودف دیدار کرد تا همکاریهای دوجانبه میان پیونگیانگ و مسکو را گسترش دهد.
به گفته منابع خبری، قرار است اوج مراسم با رژهای نظامی در میدان مرکزی پیونگیانگ همراه باشد که طی آن، کیم در کنار مقامهای چینی و روسی تازهترین تسلیحات کشورش را به نمایش خواهد گذاشت. ناظران احتمال میدهند این رژه شامل موشکهای بالستیک قارهپیما و سلاحهای کوتاهبردی باشد که کره شمالی مدعی است توانایی حمل کلاهک هستهای دارند.
پیام سیاسی به آمریکا و غرب
تحلیلگران میگویند سخنان اخیر کیم، همزمان حاوی پیام دوگانهای است: از یکسو تلاش برای تحکیم ائتلاف ضدغرب با روسیه و چین، و از سوی دیگر نشانهای از تمایل محتاطانه برای بازگشت به گفتوگوهای هستهای با ایالات متحده.
پس از شکست مذاکرات میان کیم و دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۹، پیونگیانگ روند گسترش برنامه هستهای خود را تسریع کرده است. با این حال، کیم در ماه گذشته گفت در صورت کنار گذاشته شدن شرط «خلع کامل سلاح هستهای» از سوی واشنگتن، آماده بازگشت به میز مذاکره است.
از زمان آغاز جنگ اوکراین، کیم روابط خود با مسکو را در اولویت قرار داده و بنا بر گزارشها، هزاران نیروی نظامی و محمولههای بزرگ تسلیحات متعارف برای حمایت از روسیه ارسال کرده است. او ماه گذشته نیز در چین در کنار شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین در یک رژه نظامی شرکت کرد — اقدامی که به گفته ناظران با هدف تقویت جایگاه دیپلماتیک کره شمالی انجام شد.
حمایت کامل رسانههای رسمی از رهبر کره شمالی
سه روزنامه اصلی کره شمالی، از جمله رودونگ سینمون، در اقدامی کمسابقه سرمقالهای مشترک منتشر کردند و خواستار وفاداری مطلق به کیم و حمایت از برنامه هستهای او شدند.
در این سرمقاله آمده است: «کیم جونگ اون، نماینده بزرگ حزب و نماد عزت و آینده درخشان ملت است.»
این نخستینبار از ژانویه ۲۰۱۲ است که رسانههای اصلی کشور چنین سرمقاله مشترکی منتشر میکنند — اقدامی که یادآور زمانی است که کیم پس از مرگ پدرش، کیم جونگ ایل، رهبری کشور را در دست گرفت.
بر اساس نظرسنجی شبکه ۱۳، اگر انتخابات امروز برگزار شود، لیکود با ۲۷ کرسی در پارلمان (کنست) پیشتاز خواهد بود؛ افزایشی چهار کرسی نسبت به نظرسنجی قبلی. در جایگاه دوم، حزب تازهتاسیس نفتالی بنت با ۲۳ کرسی قرار دارد و پس از آن حزب «دموکراتها» به رهبری یائیر گولان با ۱۰ کرسی سوم است.
احزاب عوتسما یهودیت و شاس هر یک ۹ کرسی، یهودیت توراه متحد ۷ کرسی، و احزاب یش عتید، اسرائیل بیتنو و رعم هر کدام ۶ کرسی به دست آوردهاند. در پایین جدول، احزاب یشار (به رهبری گادی آیزنکوت)، وحدت ملی و صهیونیسم دینی با ۴ کرسی دیده میشوند. احزاب کوچکتر از جمله ذخیرهنظامیان یوآز هندل و حزب عربی بلد از حد نصاب انتخاباتی عبور نکردهاند.
در تقسیمبندی کلی بلوکها، ائتلاف راستگرا ۵۶ کرسی، اپوزیسیون ۵۳ کرسی و احزاب عربی ۱۱ کرسی به دست میآورند؛ عددی که اگرچه برتری نسبی برای ائتلاف محسوب میشود، اما هنوز برای تشکیل دولت کافی نیست.
حمایت گسترده از طرح صلح ترامپ
بخش دیگری از نظرسنجی شبکه ۱۳ نشان میدهد که ۸۲ درصد از شهروندان اسرائیل از طرح دونالد ترامپ برای پایان جنگ غزه و آزادی گروگانها حمایت میکنند، در حالی که تنها ۷ درصد با آن مخالفاند. این میزان حمایت بیسابقه، بازتابی از خستگی عمومی جامعه اسرائیل از تداوم جنگ توصیف شده است.
نظرسنجی دوم: لیکود در جایگاه برتر
در نظرسنجی جداگانه شبکه ۱۴ نیز، روند صعودی لیکود تایید شده و این حزب با ۳۴ کرسی در صدر قرار گرفته است. در این نظرسنجی، حزب بنت با ۱۶ کرسی دوم است و پس از آن اسرائیل بیتنو با ۱۳ کرسی، و احزاب دموکراتها و شاس هر کدام با ۱۱ کرسی دیده میشوند.
یهودیت توراه متحد ۸ کرسی، یشار و عوتسما یهودیت هر یک ۶ کرسی و احزاب صهیونیسم دینی، رعم و حداش–تعال هر کدام ۵ کرسی به دست آوردهاند. در مقابل، احزاب یش عتید، آبی و سفید و بلد در این نظرسنجی نتوانستهاند از حد نصاب انتخاباتی عبور کنند.
تحلیلگران میگویند افزایش حمایت از لیکود و احزاب راستگرا، همزمان با حمایت گسترده از طرح صلح ترامپ، میتواند چشمانداز سیاسی اسرائیل را در ماههای آینده دگرگون کند — بهویژه اگر روند کاهش محبوبیت احزاب میانهرو و چپ ادامه یابد.
به گزارش منابع خبری، هیات منصفه فدرال در ایالت ویرجینیا جیمز را به کلاهبرداری بانکی و ارائه اظهارات خلاف واقع به مؤسسه مالی متهم کرده است. محور پرونده به خرید خانهای در شهر نورفولک بازمیگردد که بنا به ادعای دادستانها، جیمز آن را بهصورت نادرست «اقامتگاه دوم» خود معرفی کرده تا شرایط وام بهتری دریافت کند و سپس آن را به مستأجران اجاره داده است.
جیمز در بیانیهای اتهامات را «بیاساس و با انگیزه سیاسی» خوانده و گفته است: «رئیسجمهوری تنها به دنبال انتقام سیاسی است، نه اجرای عدالت.»
او پیشتر در پروندهای مدنی علیه شرکتهای ترامپ، با اثبات تقلب مالی، موفق شد حکمی نزدیک به ۵۰۰ میلیون دلار جریمه برای ایالت نیویورک علیه ترامپ از دادگاه بگیرد.
لیندسی هالیگان، دادستان منطقه شرقی ویرجینیا، در بیانیهای گفت در صورت محکومیت، جیمز ممکن است برای هر اتهام تا ۳۰ سال زندان و یک میلیون دلار جریمه نقدی دریافت کند. او افزود: «هیچکس بالاتر از قانون نیست. اتهامات مطرحشده بیانگر اعمال مجرمانه عمدی و نقض اعتماد عمومی است.»
واکنشهای تند از دو سوی طیف سیاسی
در اردوگاه جمهوریخواهان، چهرههای شاخصی از جمله الیس استفانیک، نماینده نیویورک، جیمز را متهم کردند که از قدرت خود برای «تسویه حساب سیاسی» با ترامپ استفاده کرده است. استفانیک گفت: «او با شعار اینکه هیچکس بالاتر از قانون نیست انتخاب شد، اما حالا خود به همان جرمی متهم شده که بیاساس علیه رئیسجمهوری مطرح کرده بود.»
مارجوری تیلور گرین، نماینده جورجیا، نیز در شبکه ایکس نوشت: «لتیشیا جیمز امروز به اتهام کلاهبرداری بانکی مرتبط با وام مسکن متهم شد — همان کسی که سالها از قانون سخن میگفت.»
در مقابل، دموکراتها این اتهامات را نمونهای از «استفاده ابزاری ترامپ از دستگاه قضایی» دانستند.
ریچی تورس، نماینده نیویورک، گفت: «این پرونده سیاسیترین شکل سوءاستفاده از قدرت است. ترامپ به جای پرداختن به مشکلات واقعی مردم، گرفتار وسواس انتقام از دشمنانش است.»
جری ندلر، دیگر نماینده نیویورک، این اتهامات را «نقض آشکار قانون» توصیف کرد و کیتی هوکول، فرماندار نیویورک، گفت: «این پرونده چیزی جز تسلیح وزارت دادگستری برای مقاصد سیاسی نیست.»
در نیویورک، زهران ممدانی، نامزد شهرداری، جیمز را «مدافع عدالت» خواند و اقدامات ترامپ را نشانه «تاکتیکهای فاشیستی» دانست — از جمله تعقیب مخالفان، استفاده ابزاری از دولت فدرال و حمله به نهادهای دموکراتیک.
در سنا نیز واکنشها تند بود. چاک شومر، رهبر اکثریت دموکرات، گفت: «ترامپ وزارت دادگستری را به سگ شکاری شخصیاش تبدیل کرده است. این عدالت نیست، انتقام است. او دادستان کل را به جرم پیروزی در پرونده تقلب علیه خودش هدف قرار داده است.»
جزمین کراکت، نماینده تگزاس، نیز افزود: «این پرونده نمونهای آشکار از سیاسیسازی دادگاههاست — و نشانه اینکه وقتی در برابر فساد میایستی، سراغت میآیند.»
گام بعدی در دادگاه
طبق اعلام مقامهای قضایی، نخستین جلسه رسیدگی به پرونده لتیشیا جیمز در ۲۴ اکتبر در نورفولک، ویرجینیا برگزار خواهد شد. این پرونده، که بسیاری آن را آزمونی برای استقلال قوه قضاییه آمریکا میدانند، میتواند بر روابط متشنج میان دولت ترامپ و دستگاههای قضایی ایالتی تاثیری تعیینکننده بگذارد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، قاضی منطقهای، آوریل پری اعلام کرد که حضور نیروهای گارد ملی در ایلینوی «تنها به شعلهور شدن درگیریها دامن میزند.» این حکم پس از بیش از دو ساعت جلسه استماع میان وکلای دولت فدرال و نمایندگان ایالت ایلینوی صادر شد؛ ایالتی که بهدلیل تصمیم ترامپ برای فدرالسازی و اعزام نیروها به شیکاگو علیه دولت شکایت کرده است.
پری در رای خود تاکید کرده که دولت فدرال شواهدی معتبر از خشونت در اعتراضات مرکز مهاجرت و گمرک آمریکا (آیس) در حومه برادویو ارائه نکرده است. او رفتار ماموران این مرکز را عامل اصلی اعتراضات دانست و افزود: «اعزام گارد ملی تنها آتشی را که خود دولت برافروخته، شعلهورتر میکند.»
بر اساس حکم صادرشده، دستور موقت تا ۲۳ اکتبر معتبر خواهد بود. کاخ سفید اعلام کرده قصد دارد به این تصمیم اعتراض کند. ابیگیل جکسون، سخنگوی کاخ سفید، گفت: «رئیسجمهوری ترامپ در برابر بیقانونی در شهرهای آمریکا سکوت نخواهد کرد و ما اطمینان داریم دادگاه بالاتر حق را به دولت خواهد داد.»
در مقابل، فرماندار ایلینوی، جی. بی. پریتزکر، در واکنشی تند در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دونالد ترامپ پادشاه نیست و دولتش بالاتر از قانون قرار ندارد. امروز دادگاه تایید کرد آنچه همه میدانیم: هیچ مدرک معتبری از شورش در ایلینوی وجود ندارد و جایی برای گارد ملی در خیابانهای آمریکا مانند شیکاگو نیست.»
در زمان صدور حکم، حدود شش سرباز گارد ملی در داخل محوطه مرکز مهاجرت برادویو مستقر بودند و گروهی از معترضان نیز بیرون از آن تجمع داشتند.
اختلاف قضایی در ایالتهای دیگر
در سانفرانسیسکو، دادگاه استیناف فدرال همزمان در حال بررسی حکم مشابهی در پرونده استقرار نیروهای گارد ملی در پورتلندِ اورگن بود. وکیل ایالت، استیسی چافین، گفت ترامپ با «تصویری نادرست از خشونت» در پورتلند، قصد توجیه اعزام نیروها را دارد.
قضات دادگاه استیناف در حال بررسیاند که آیا باید شرایط فعلی را مبنا قرار دهند یا اعتراضات شدیدتر ماههای گذشته را نیز لحاظ کنند. یکی از قضات منصوب ترامپ تاکید کرد که دادگاهها نباید «روزبهروز» درباره ضرورت اعزام نیرو تصمیم بگیرند.
گارد ملی آمریکا بهطور معمول زیر نظر فرمانداران ایالتی فعالیت میکند و برای مقابله با بحرانهای طبیعی یا اضطراری به کار گرفته میشود. اما استقرار آن در ماموریتهای انتظامی شهری، طبق قوانین ایالات متحده، محدودیت دارد.
با این حال، ترامپ با استناد به اختیارات ریاستجمهوری تلاش کرده نیروهای گارد ملی را در شهرهایی مستقر کند که رهبران دموکرات دارند. به گفته ناظران، او با این اقدام در حال آزمودن مرزهای قانونی قدرت خود است.
ترامپ روز پنجشنبه در نشست کابینهاش گفت: «در ممفیس هستیم، به شیکاگو میرویم و به شهرهای دیگر هم خواهیم رفت. ارتشی قدرتمند و گارد ملی نیرومندی داریم و مستقیماً با تهدید تروریسم داخلی چپگرا از جمله گروه آنتیفا مقابله میکنیم.»
در حالی که رئیسجمهوری جمهوریخواه درصدد گسترش این طرح است، دادگاههای مختلف در سراسر آمریکا در حال بررسی قانونی بودن اقدامات او هستند. دادگاهی در لسآنجلس نیز پیشتر استقرار نیروهای گارد ملی از سوی ترامپ را در تابستان غیرقانونی اعلام کرده است؛ حکمی که دولت در حال تجدیدنظرخواهی از آن است.
