شرکت اسپیسایکس متعلق به ایلان ماسک دوشنبه ۲۱ مهر یازدهمین موشک استارشیپ (Starship) خود را از ایالت تگزاس به فضا پرتاب کرد و با فرود آن در اقیانوس هند، آخرین پرتاب آزمایشی پیش از آغاز پرتاب نسخه جدید این موشک غولپیکر برای مأموریتهای ماه و مریخ را به پایان رساند.
استارشیپ که شامل نیمه بالایی با همین نام و بوستر سوپر سنگین و غول پیکر (Super Heavy) است، ساعت ۶:۲۳ عصر به وقت مرکزی آمریکا (۲۳:۲۳ به وقت گرینویچ) از پایگاه فضایی «استاربیس» اسپیسایکس به فضا پرتاب شد.
پس از ارسال نیمه بالایی به مدار، بوستر سوپر هِوی هفت دقیقه پس از پرتاب، در خلیج مکزیک فرودی نرم بر روی آب انجام داد تا پیکربندی موتورهای فرود خود را آزمایش کند. این قسمت از موشک سپس بهصورت کنترلشده منفجر شد.
آخرین ماموریت این موشک در ماه اوت، پس از چندین شکست آزمایشی در اوایل سال جاری، با موفقیت انجام شد.
پرتاب روز دوشنبه نیز مشابه پرتاب قبلی بود و شامل استقرار مجموعهای از ماهوارههای آزمایشی استارلینک، روشنسازی دوباره موتور در مدار و آزمایش کاشیهای محافظ حرارتی جدید هنگام بازگشت از فضا بود. موشک در نهایت در غرب استرالیا در دریا فرود آمد.
شان دافی، سرپرست موقت ناسا، در شبکه ایکس نوشت: «این ماموریت گامی مهم دیگر در مسیر فرود آمریکاییها بر قطب جنوبی ماه است.»
اسپیسایکس اعلام کرد که در آزمایشهای آینده، نسخه پیشرفتهتری از استارشیپ را پرتاب خواهد کرد که با ارتقاهای لازم برای ماموریتهای طولانی در فضا تجهیز شده است. این نسخه شامل اتصالات سوختگیری مداری و سختافزارهای کلیدی برای انتقال صدها تُن سوخت فوقسرد بین دو استارشیپ در مدار خواهد بود — فرایندی پیچیده که برای سفرهای طولانی ضروری است.
گوئین شاتوِل، رییس اسپیسایکس، ماه گذشته در کنفرانسی در پاریس گفت: «این همان وسیلهای است که میتواند انسان را به ماه و مریخ ببرد. هدف اصلی ما رسیدن به همین نسخه است.»
او افزود انتظار دارد این مدل از استارشیپ تا پایان سال جاری یا اوایل سال آینده پرتاب شود.
ماسک نیز گفته است که ماموریت سوختگیری با دو استارشیپ در سال آینده انجام خواهد شدِهدفی که ناسا در سال ۲۰۲۴ پیشبینی کرده بود در همین سال محقق شود.
فرایند سوختگیری تنها یکی از چندین مرحله آزمایشی باقیمانده پیش از اعزام انسان به سطح ماه است. طبق برنامه اسپیسایکس، این ماموریت برای سال ۲۰۲۷ زمانبندی شده است. برای انجام فرود بر سطح ماه، چندین تانکر استارشیپ باید سوخت کافی را به یک فضاپیما منتقل کنند تا سفر انجام شود.
این پروژه بخشی از قراردادی به ارزش بیش از سه میلیارد دلار است که اسپیسایکس در سال ۲۰۲۱ در چارچوب برنامه آرتمیس ناسا (Artemis) منعقد کرد و هدف آن بازگرداندن انسان به ماه پس از بیش از نیم قرن از آخرین ماموریت آپولو برنده شد.
این قرارداد، اسپیسایکس را در مرکز رقابت فضایی میان ایالات متحده و چین قرار داده است، کشوری که قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ نخستین فرود سرنشیندار خود بر ماه را انجام دهد.
ماه گذشته، گروهی از مشاوران ایمنی ناسا هشدار دادند که پیشرفت کند در طراحی فضاپیمای فرودگر ماه میتواند تلاش آمریکا برای بازگشت به ماه را سالها به تعویق بیندازد. فرود آزمایشی موفق بر سطح ناهموار ماه از جمله اولویتهای اصلی اسپیسایکس به شمار میرود.
استارشیپ که قدرتمندترین موشک ساختهشده در تاریخ و چندین برابر بزرگتر از موشک فالکون ۹ اسپیسایکس است، نهتنها برای پرتاب ماهوارههای سنگینتر استارلینک در راستای گسترش خدمات اینترنتی جهانی این شرکت حیاتی است، بلکه بخش اصلی چشمانداز ایلان ماسک برای ارسال انسان و محموله به مریخ نیز به شمار میرود.
خبرگزاری رویترز دوشنبه ۲۱ مهر در گزارشی به نقل از سیتنی راندریاناسولونیاکو، رهبر اپوزیسیون پارلمان ماداگاسکار، نوشت: «با کارکنان دفتر ریاستجمهوری تماس گرفتیم و آنها تایید کردند که رییسجمهوری، کشور را ترک کرده است».
او تاکید کرد که مکان فعلی راجولینا نامعلوم است.
در حالی که قرار بود راجولینا ساعت هفت عصر دوشنبه به وقت محلی برای مردم سخنرانی کند، دفترش پاسخی به درخواستها برای اظهار نظر نداد.
یک منبع نظامی به رویترز گفت رییسجمهوری ماداگاسکار با هواپیمای نظامی فرانسه، از کشور خارج شده است.
به گفته این منبع، یک هواپیمای نظامی «کازا»، یکشنبه در فرودگاه سنت ماری فرود آمد و پنج دقیقه بعد، بالگردی راجولینا را به آن منتقل کرد.
رادیو فرانسه نیز گزارش داد که او با امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، به توافق رسیده است.
اعتراض نسل زد به کمبود آب و برق
اعتراضها از حدود سه هفته پیش (۲۵ سپتامبر) در اعتراض به کمبود آب و برق آغاز شد اما به سرعت به شورشی گسترده علیه فساد، سوءمدیریت و کمبود خدمات عمومی تبدیل شد.
این اعتراضها مشابه خیزشهای اخیر در کشورهای دیگری از جمله نپال و مراکش توصیف شدند.
راجولینا پس از آنکه حمایت یگان ویژه «کاپسات» را از دست داد، بیش از پیش در انزوا قرار گرفت. این یگان که در کودتای سال ۲۰۰۹ برای کسب قدرت به او کمک کرده بود، آخر هفته گذشته به معترضان پیوست و اعلام کرد حاضر نیست به سوی مردم شلیک کند.
نیروهای این یگان کنترل فرماندهی ارتش را به دست گرفتند و رییس جدیدی برای آن منصوب کردند.
راجولینا یکشنبه هشدار داده بود که تلاش برای «کودتا» در کشور در جریان است.
دوشنبه نیز شاخهای از ژاندارمری که از معترضان حمایت میکند، در مراسمی رسمی، کنترل این نیرو را به دست گرفت.
در همین روز هزاران نفر در میدان اصلی آنتاناناریوو، پایتخت ماداگاسکار، تجمع کردند و شعار «رییسجمهور باید استعفا دهد» سر دادند.
سازمان ملل متحد اعلام کرده از آغاز اعتراضها تاکنون دستکم ۲۲ نفر در درگیریها میان معترضان و نیروهای امنیتی کشته شدهاند.
ماداگاسکار با جمعیتی حدود ۳۰ میلیون نفر، یکی از جوانترین کشورهای جهان است و سهچهارم مردم آن در فقر زندگی میکنند.
بانک جهانی میگوید تولید ناخالص سرانه این کشور از زمان استقلال در سال ۱۹۶۰ تا سال ۲۰۲۰ حدود ۴۵ درصد کاهش یافته است.
ماداگاسکار بزرگترین تولیدکننده وانیل در جهان است و صادرات نیکل، کبالت، منسوجات و میگو نیز از منابع مهم درآمد و اشتغال آن به شمار میرود.
پایگاه خبری اکسیوس دوشنبه ۲۱ مهر در گزارشی به نقل از سه منبع آگاه نوشت این دیدار که شامگاه چهارشنبه گذشته در شرمالشیخ برگزار شد، مسیر امضای توافق صلح غزه را هموار کرد.
به گفته این منابع، یکی از موانع اصلی توافق این بود که رهبران حماس نگران بودند اسرائیل پس از آزادی گروگانها، جنگ را از سر بگیرد.
بر اساس این گزارش، ویتکاف و کوشنر برای رفع این نگرانیها با رهبران حماس دیدار کردند و اطمینان دادند ترامپ اجازه نخواهد داد اسرائیل جنگ را از سر بگیرد؛ مشروط بر اینکه حماس به تعهدات خود پایبند بماند.
منابع اکسیوس تایید کردند روز پیش از این دیدار، ترامپ در دیداری خصوصی در کاخ سفید به ویتکاف و کوشنر اجازه داده بود در صورت نیاز، برای نهایی کردن توافق با رهبران حماس ملاقات کنند.
بر اساس این گزارش، ویتکاف این تصمیم را پس از ورود به شرمالشیخ به میانجیگران قطری، مصری و ترک اطلاع داد.
ملاقات در اقامتگاه ویتکاف
بر اساس گزارش اکسیوس، مقامهای قطری حدود ساعت ۱۱ شب به اقامتگاه ویتکاف در هتل فور سیزنز رفتند و گفتند مذاکرات در بنبست است و پیشنهاد کردند نمایندگان آمریکا با مقامهای حماس ملاقات کنند.
یک مقام ارشد قطری گفته بود: «اگر با آنها دیدار کنید و دست بدهید، توافق انجام میشود.»
دقایقی بعد، ویتکاف و کوشنر وارد اقامتگاه دیگری در همان منطقه شدند. در این جلسه، روسای اطلاعات مصر و ترکیه، مقامهای قطری و چهار رهبر ارشد حماس از جمله خلیل الحیه که سه هفته پیش در دوحه از یک ترور جان سالم به در برده بود، حضور داشتند.
به گفته یکی از منابع، ویتکاف در این نشست ۴۵ دقیقهای به مقامهای حماس گفت: «گروگانها حالا بیش از آن که دارایی باشند، برای شما بار هستند. وقت آن است که مرحله اول توافق را اجرا کنیم و مردم را در دو سوی مرز به خانه برگردانیم.»
بر اساس این گزارش، زمانی که الحیه از ویتکاف و کوشنر پرسید که آیا پیامی از طرف ترامپ دارند، ویتکاف پاسخ داد: «پیام ترامپ این است که با شما منصفانه رفتار خواهد شد و او پشت همه ۲۰ بند طرح صلح خود ایستاده و اجرای کاملشان را تضمین میکند.»
پس از پایان این دیدار، رهبران حماس با میانجیگران مصری، قطری و ترک به اتاقی دیگر رفتند و چند دقیقه بعد، حسن رشاد، رییس سازمان اطلاعات مصر، همراه همتایان ترک و قطری خود بازگشت و گفت: «بر اساس دیداری که داشتیم، توافق انجام شد.»
این دومین تماس مستقیم میان دولت ترامپ و رهبران حماس بود.
پیشتر در ماه مارس، آدام بوهلر، فرستاده ویژه آمریکا در امور گروگانها، در دوحه دیدارهایی بیسابقه با رهبران حماس انجام داده بود تا درباره آزادی ادان الکساندر، گروگان آمریکایی و بازگرداندن پیکر چهار گروگان دیگر گفتوگو کند. تلاشی که با مخالفت شدید دولت اسرائیل روبهرو شده بود.
به گفته منابع آگاه، آمادگی کوشنر و ویتکاف برای دیدار مستقیم با رهبران حماس، با وجود خطرات سیاسی، برای این گروه مسلح حاکم بر نوار غزه، نشانهای از جدیت دولت ترامپ در دستیابی و اجرای توافق بود.
یکی از این منابع گفت: «به همین دلیل وقتی فرستادگان ترامپ قول دادند این توافق بهطور کامل اجرا خواهد شد، حماس آن را باور کرد.»
