روزنامه اسرائیلهیوم با اشاره به اقدام جمهوری اسلامی برای بازسازی توان بازدارندگی و نظامی پس از ضربات «بیسابقه» در جریان جنگ ۱۲ روزه نوشت حکومت ایران قصد دارد «حلقه آتش پیرامون اسرائیل را احیا کند.»
این رسانه با اشاره به سخنان مقامهای حکومت افزود: «بهنظر میرسد تهران تمرکز خود را بر افزایش بُرد موشکهای بالستیک تا فاصلههای قارهای (۵۵۰۰ کیلومتر و فراتر از آن) گذاشته است.»
اسرائیلهیوم با اشاره به سخنان اخیر شمخانی نوشت: «در کنار گفتوگو درباره موشکهای قارهپیما، فشارها درون نظام برای تأیید تولید سلاح هستهای افزایش یافته است.»
این گزارش در ادامه افزود: «اسرائیل باید این همکاری را به کشورهای اروپایی گسترش دهد تا جبههای گستردهتر علیه ایران شکل گیرد، فشار بر تهران افزایش یابد و اقدامات نظامی و اقتصادی علیه آن مشروعیت بیشتری پیدا کند.»
خامنهای صبح دوشنبه ۲۸ مهر با «جمعی از قهرمانان و مدالآوران ورزشی و المپیادهای علمی جهانی» دیدار کرد.
رهبر جمهوری اسلامی در این دیدار گفت: «رییسجمهور آمریکا افتخار میکند که صنعت هستهای ایران را بمباران کردیم و از بین بردیم. خیلی خوب، به همین خیال باش. اصلا شما چه کاره هستید که اگر کشوری صنعت هستهای دارد، در قبال آن باید و نباید مطرح کنید.»
او با انتقاد از ترامپ، رییسجمهوری آمریکا را فردی «با رفتار سخیف و دروغهای فراوان درباره منطقه» توصیف کرد.
خامنهای در ادامه گفت ترامپ اگر توانایی دارد، «برود میلیونها نفری را که در همه ایالتهای آمریکا علیه او شعار میدهند آرام کند».
ترامپ تاکنون بارها اعلام کرده در پی حملات ایالات متحده به سایتهای نطنز، فردو و اصفهان در جریان جنگ ۱۲ روزه، برنامه هستهای جمهوری اسلامی نابود شده است.
رییسجمهوری آمریکا ۲۷ مهر در آخرین اظهار نظر خود، بمباران تاسیسات هستهای ایران از سوی بمبافکنهای بی-۲ را یکی از «زیباترین عملیات نظامی» تاریخ خواند و گفت نابودی توان هستهای باعث شد جمهوری اسلامی دیگر «قلدر خاورمیانه» نباشد.
پیش از این، رسانههای حکومتی گزارشی درباره برنامه رهبر جمهوری اسلامی برای دیدار با جمعی از ورزشکاران و برگزیدگان علمی منتشر نکرده بودند.
به نظر میرسد این سکوت خبری با ملاحظات امنیتی و نگرانی از تامین امنیت خامنهای پس از جنگ با اسرائیل مرتبط باشد.
خامنهای: اگر لازم باشد، بار دیگر از موشکهای خود استفاده میکنیم
رهبر جمهوری اسلامی در ادامه اظهارات خود گفت: «جوانان ما با موشکهای ایرانی نقاط استراتژیک دشمن را تبدیل به خاکستر کردند. ایران موشکها را از جایی نخرید یا کرایه نکرد. این موشکها را نیروهای مسلح و صنایع نظامی ما آماده داشتند و استفاده کردند و باز هم دارند و اگر لازم باشد، در وقت دیگر از آن استفاده میکنند.»
او همچنین «دشمن» را به برپایی «جنگ نرم» علیه ایران متهم کرد و ادامه داد: «در جنگ نرم، دشمن سعیاش به این است که ملت را افسرده کند، ناامید کند، از تواناییهای خودش او را مایوس کند.»
هرچند جمهوری اسلامی در جریان نبرد با اسرائیل متحمل شکستهای گسترده اطلاعاتی و نظامی شد و شمار قابل توجهی از فرماندهان ارشد خود را از دست داد، در ماههای اخیر کوشیده است با ارائه روایتی متفاوت از این رخداد، خود را «پیروز» میدان نبرد معرفی کند.
پیشتر در ۲۶ مهر، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با اشاره به جنگ ۱۲ روزه تاکید کرد نبرد با جمهوری اسلامی هنوز به پایان نرسیده است.
خامنهای: توافق مورد نظر ترامپ معامله نیست بلکه زورگویی است
خامنهای در ادامه سخنرانی خود ترامپ را به «زورگویی» متهم کرد و با اشاره به برخی گمانهزنیها در خصوص آغاز مجدد مذاکرات تهران و واشینگتن گفت: «رییسجمهور آمریکا میگوید من اهل معاملهام، میخواهم با ایران معامله کنم. معاملهای که با زورگویی نتیجه آن از پیش معلوم باشد، معامله نیست بلکه تحمیل است.»
رهبر جمهوری اسلامی تاکید کرد «ملت ایران» تن به «تحمیل» نخواهد داد.
این اظهارات در شرایطی مطرح شد که استیو ویتکاف، نماینده ترامپ در امور خاورمیانه، ۲۸ مهر تایید کرد واشینگتن تماسهایی از مقامهای جمهوری اسلامی دریافت کرده و در پی آن است که «یک راهحل دیپلماتیک بلندمدت» در این زمینه بیابد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی نیز ۲۸ مهر گفت تماسهای «با واسطه» میان ایران و آمریکا «کم و بیش» برقرار است اما فعلا خبری از مذاکرات تهران و واشینگتن نیست.
وبسایت خبرآنلاین دوشنبه ۲۸ مهر مشروح گفتوگویی با ابرینیا و آزادگان را درباره مهاجرت استادان و دانشجویان و فضای امنیتی دانشگاهها منتشر کرد.
آنها تاکید کردند گزینشهای امنیتی، صلاحیت علمی نخبگان و استادان دانشگاهها را به دلایلی مانند «امضای بیانیه»، «مجرد بودن» و «عکس داشتن در کافهای در آمریکا» رد میکنند.
به گفته دبیر کانون صنفی استادان دانشگاهی ایران، از سال تحصیلی ۱۳۹۷-۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲-۱۴۰۳، از میان شش هزار استاد در رشتههای فنی و مهندسی در دانشگاههای برتر، ۲۵ درصد مهاجرت کردهاند.
در دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه تهران حدود ۱۰ نفر از استادان یا خودشان را بازنشسته کردند و برای ادامه فعالیت به خارج رفتند یا از فرصت مطالعاتی بازنگشتند.
ابرینیا با استناد به آمار رسمی گفت از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۰ حدود ۶۶ هزار دانشجو از ایران مهاجرت کردهاند.
آمارهای غیررسمی اما میگویند در این بازه زمانی، حدود ۲۰۰ هزار دانشجو ایران را ترک کردهاند.
مهاجرت دانشگاهیان پس از جنبش مهسا شدت گرفت
ابرینیا گفت امضا کردن بیانیهای از سوی استادان دانشگاه در سال ۱۴۰۱ و درخواست برای حفظ محیط آرام دانشگاه، سبب مشکلات زیادی برای آنها شد و به استادان عمدتا جوان گفتند قرارداد آنها تمدید نمیشود.
آزادگان هم یادآوری کرد پس از اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» و در طول سه سال اخیر، دانشگاه صنعتی شریف با «فاجعه» مواجه شده است؛ بهطوری که نزدیک به ۷۰ نفر از استادان دانشگاه را ترک کردهاند و هنوز جایگزین مناسبی برای آنها پیدا نشده است.
این استاد دانشگاه شریف افزود این روزها هفتهای یک استاد دانشگاه را ترک میکند؛ آنها یا مرخصی بدون حقوق میگیرند یا برای فرصت مطالعاتی و شرکت در کنفرانس از کشور خارج میشوند و دیگر بازنمیگردند.
آزادگان از رویدادهای سال ۱۴۰۱ بهعنوان روزهای سخت دانشگاه شریف نام برد و یادآوری کرد که در جریان اعتراضات به دانشگاه حمله شد، بسیاری از استادان و دانشجویان را «بیعلت زدند» و فضای امنیتی بسیار شدیدی در دانشگاه برقرار بود.
ماموران امنیتی و نیروهای لباس شخصی جمهوری اسلامی ۱۰ مهر ۱۴۰۱ دانشگاه شریف را محاصره، بین ۳۰ تا ۴۰ دانشجو را بازداشت و به دانشجویانی که قصد خروج از دانشگاه داشتند، تیراندازی کردند.
آزادگان درباره فضای کنونی گفت هنوز در کنار در ورودی دانشگاه شریف زنانی به دانشجوها «تذکر میدهند»، داخل دانشگاه پر از دوربین است و همچنان دانشجوها را برای حجاب اجباری به کمیته انضباطی میفرستند.
دولت از مهاجرت استادان منتقد خوشحال میشود
ابرینیا در ادامه سخنان خود گفت در برخی موارد، دولتها از مهاجرت استادان منتقد خوشحال میشوند، زیرا معتقدند این گروه «دردسر» ایجاد میکند.
دبیر کانون صنفی استادان دانشگاهی ایران همچنین عملکرد حراست دانشگاه، نگاه امنیتی و رفتارهای تحقیرکننده در گزینش استادان را از دیگر دلایل مهاجرت خواند.
ابرینیا در مثالی گفت در دولت سیزدهم استادی را در اتاقی نشانده، قرآن جلویش گذاشته و گفته بودند «بخوان».
در موردی دیگر به یکی از استادان جوان گفته بودند: «چرا تا حالا ازدواج نکردهای؟ اگر تا سال آینده ازدواج نکنی، قراردادت را تمدید نمیکنیم.»
او افزود: «وضعیت طوری شده استادی که در بهترین دانشگاههای دنیا تحصیل کرده را مینشانند دور یک میز تا با کسی که نمیدانم حتی دیپلم دارد یا نه، حرف بزند که این فرد استاد دانشگاه ما را زیر سوال ببرد و سوالهای عجیب و غریب بپرسد.»
آزادگان هم با ذکر مثالی گفت گزینش دانشگاه شریف فردی که دکترای فلسفه خود را از دانشگاه پرینستون گرفته بود، بهدلیل داشتن عکس با چند دختر و پسر در کافهای در آمریکا رد کرد.
هرچند که به گفته او، اصل ماجرا این بود که نمیخواستند اجازه بدهند کسی که در آمریکا درس خوانده، در دانشگاه شریف تدریس کند و آن عکس را بهانه کردند.
او افزود به فارغالتحصیل فلسفه دانشگاه سوربن هم گفته بودند: «اصلا برای چه برگشتی؟ ما هیچوقت اجازه نمیدهیم تفکرات شما در دانشگاه تدریس شود.»
بعد از جنگ، مهاجرت بهدلیل عدم صدور ویزا کمتر شد
ابرینیا در بخشی از این نشست گفت بعد از جنگ ۱۲ روزه نرخ مهاجرت استادان و دانشجویان کاهش یافت؛ اما نه اینکه جنگ سبب شود افراد از مهاجرت منصرف شوند، بلکه از کشورهای دیگر به ایرانیان کمتر ویزا میدهند.
او یادآوری کرد در دورهای که صدور ویزا راحتتر انجام میشد، مقصد بخش زیادی از استادان آمریکا، کانادا، اروپا و استرالیا بود، اما اخیرا به کشورهای همجوار مانند عربستان سعودی، ترکیه و امارات نیز مهاجرت میکنند.
آزادگان هم درباره وضعیت دانشگاه شریف گفت در رشته فلسفه مقصد استادان مهاجرتکرده غالبا بریتانیا، آمریکا و آلمان است.
به گفته او، استادان و دانشجویان گروههای فنی بیشتر از علوم انسانی مهاجرت میکنند و اکثرا هم جذب شرکتها میشوند تا دانشگاهها.
در این گزارش که دوشنبه ۲۸ مهر منتشر شد، آمده است: «از کاهش مصرف لبنیات و گوشت تا کمبود میوه و سبزی، بحران تغذیه در کشور زنگ خطر سلامت عمومی و اقتصاد خانوادهها را به صدا درآورده است.»
رویداد۲۴ به نقل از احمد اسماعیلزاده، مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت نوشت سالانه ۴۰۰ تا ۴۲۰ هزار نفر در ایران جان خود را از دست میدهند که طبق برآوردها، حدود ۳۵ درصد از این مرگومیرها به «کمبودها و مشکلات تغذیهای» مرتبط است.
بر اساس این گزارش، کاهش مصرف لبنیات، گوشت، میوه و سبزیجات در کنار رشد چاقی در میان کودکان و زنان باردار و کمبود گسترده ویتامینها و املاح ضروری، به بحران تازهای در سلامت عمومی کشور انجامیده است که میتواند تهدیدی جدی برای نسلهای آینده محسوب شود.
پیشتر در ۱۶ مهر، غلامرضا نوری قزلجه، وزیر کشاورزی، روند افزایش قیمتها را «منطقی» خواند و گفت نرخ مواد غذایی در ایران «در مقایسه با قیمتهای جهانی ارزان هم هست».
بر پایه برآوردهای وزارت بهداشت، سالانه در ایران دستکم ۱۰ هزار نفر در اثر کمبود اسیدهای چرب امگا۳، حدود ۱۰ هزار نفر بهدلیل مصرف ناکافی میوه و سبزی و حدود ۲۵ هزار تن دیگر در پی کمبود غلات و نان کامل در رژیم غذایی جان خود را از دست میدهند.
۵۰ تا ۷۰ درصد از جمعیت ایران نیز با کمبود ویتامین دی روبهرو هستند؛ بحرانی که پیامد مستقیم آن ضعف سیستم ایمنی و افزایش بیماریهای استخوانی است.
لبنیات و گوشت کمتر از نصف میزان توصیهشده مصرف میشوند
رویداد۲۴ در ادامه گزارش خود نوشت: «نوسانات قیمت مواد غذایی و افزایش تورم، نقش مهمی در کاهش مصرف اقلام اساسی داشته است. لبنیات و گوشت که از مهمترین منابع پروتئینی هستند، بهدلیل افزایش قیمت، کمتر از نصف میزان توصیهشده مصرف میشوند. حتی مکملها و ویتامینها نیز با افزایش قیمت در دسترس همه نیستند.»
بر اساس این گزارش، وخامت اوضاع اقتصادی و کاهش قدرت خرید بار سنگینی بر دوش خانوادهها گذاشته و در استانهای محروم، از جمله سیستان و بلوچستان، کرمان و هرمزگان، به بحرانی عمیقتر در امنیت غذایی و سلامت عمومی انجامیده است.
رویداد۲۴ افزود: «پیامدهای این بحران تنها محدود به مرگومیر نیست. اضافه وزن، چاقی در کودکان، کوتاهی قد در استانهای محروم و افزایش شیوع بیماریهای مزمن، از جمله فشارخون و دیابت، همگی با الگوهای تغذیهای مرتبط هستند.»
۲۴ مهر، حسن صادقی، رییس اتحادیه پیشکسوتان کارگری، هشدار داد دهک فقیر جامعه از ۳۰ درصد به حدود ۴۵ درصد افزایش یافته است.
او ادامه داد: «اگر این روند ادامه یابد، تا پایان سال جاری بخش بیشتری از طبقه متوسط به زیر خط فقر سقوط خواهد کرد.»
در هفتههای اخیر، تورم افسارگسیخته و رشد نرخ ارزهای خارجی بر نگرانیها از وخامت اوضاع اقتصادی ایران افزوده است؛ روندی که در پی فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهای سازمان ملل شدت گرفته است.
پنجم مهر، مرکز آمار ایران نرخ تورم سالانه شهریور را ۳۷.۵ درصد، نرخ تورم نقطه به نقطه را ۴۵.۳ درصد و نرخ تورم ماهانه شهریور را ۳.۸ درصد اعلام کرد.
