بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با اشاره به جنگ ۱۲ روزه گفت که جنگ با جمهوری اسلامی هنوز به پایان نرسیده است. او تاکید کرد: «ما خطر ایران را تا حد زیادی دور کردیم، اما این جنگ هنوز تمام نشده و هرگز تمام نخواهد شد.»
نخستوزیر اسرائیل روز شنبه ۲۶ مهر در گفتوگو با کانال ۱۴ اسرائیل گفت که «چشم اسرائیل همچنان بر ایران دوخته است» و در اینباره با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفتوگو کرده است.
نتانیاهو با اشاره به تداوم تهدیدهای جمهوری اسلامی گفت: «این جنگ هرگز تمام نخواهد شد؛ مانند تومورهایی در بدن که ممکن است بازگردند. ما هوشیار هستیم.»
نخستوزیر اسراییل با اشاره به جنگ ۱۲ روزه در مورد هدف قرار دادن دانشمندان هستهای جمهوری اسلامی گفت: «من فکر میکردم لازم است دانشمندان نیز حذف شوند» تا «برنامهٔ هستهای بیش از پیش دور نگه داشته شود.»
نتانیاهو افزود که «با اجرای عملیات - در دو دقیقهٔ نخست این عملیات شگفتانگیز - میدانستم که ما به همهٔ اهدافمان دست خواهیم یافت و این چیزی بود که رخ داد.»
او پنجشنبه ۲۴ مهر در مراسم جانباختگان حمله هفت اکتبر حماس با اشاره به جمهوری اسلامی افزوده بود: «چالشهای بزرگی هنوز از سوی دشمنان که به دنبال مسلح شدن مجدد هستند، در پیش است.»
او اضافه کرده بود: «حمله هفتم اکتبر نقشه شیطانی ایران و نیروهای نیابتیاش بود.»
کلنگگزلا، سایت هستهای پنهان ایران
سخنان روزهای اخیر نتانیاهو در شرایطی ابراز شدهاند که روزنامه اسرائیل هیوم ۲۲ مهر نوشت که تصاویر ماهوارهای تازه نشان میدهد ایران نهتنها در حال بازسازی، بلکه در سایتی جدید در جنوب نطنز با نام «کوه کلنگ» فعالیت میکند؛ تاسیساتی که گفته میشود در عمق بیشتری نسبت به سایت فردو حفر شده است.
در این گزارش با اشاره به تفاوت دیدگاه بین ایالات متحده و اسراییل آمده بود: «ترامپ برخلاف موضع اسرائیل، در مسیر توافق با تهران حرکت میکند و معتقد است جمهوری اسلامی ضعیف شده است و میتوان از آن امتیازات گسترده گرفت.»
به نوشته اسراییل هیوم، اظهارات ترامپ ۲۱ مهر در پارلمان اسرائیل مبنی بر اینکه باور ندارد حکومت ایران بتواند برنامه هستهای خود را از سر بگیرد، نگرانی برخی از مقامهای اسراییلی را برانگیخته است.
او همچنین گفته بود که در پی دستیابی به توافقی با تهران است.
به نوشته این روزنامه اسرائیلی برخی مقامهای امنیتی و تحلیلگران تلآویو نسبت به اطلاعاتی که به ترامپ درباره برنامه هستهای ایران داده میشود، ابراز تردید کردهاند. بهویژه آنکه او در سخنرانی خود مدعی شد ایران فقط «دو ماه با ساخت بمب اتمی فاصله داشت». این در شرایطی است که چندی پیش، نتانیاهو در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز تاکید کرده بود جمهوری اسلامی هنوز دستکم یک سال با تولید سلاح هستهای فاصله دارد.
بهنوشته اسرائیل هیوم، موضوع ایران بار دیگر به صدر اولویتهای امنیتی دولت اسرائیل بازگشته است؛ بهویژه پس از اجرایی شدن آتشبس در غزه و توقف موقت درگیریها در این منطقه.
برخی منابع آگاه به این روزنامه گفتهاند که تلآویو نگران آن است که آمریکا در غیاب یک راهبرد مشخص برای مهار جمهوری اسلامی، بهسمت احیای مسیر دیپلماتیک و امتیازدهی یکجانبه به تهران برود.
یکی از مقامهای اطلاعاتی اسرائیل به اسرائیل هیوم گفت: «اگر تصور کنیم ایران پس از حملات اخیر دیگر توان بازسازی زیرساختهای هستهای خود را ندارد، اشتباه بزرگی مرتکب شدهایم. تهران استاد پنهانکاری است و در حال آزمودن عزم ما و متحدانمان است.»
بهگفته این مقام، سایت جدید «کوه کلنگ» فقط نمونهای از تغییر راهبرد ایران است که سعی دارد با گسترش فعالیتها در مناطق صعبالعبور و عمیق زیرزمینی، از حملات بعدی در امان بماند.
هممیهن شنبه ۲۶ مهر در گزارشی به نقل از محمد نظری، پرستار بخش دیالیز یکی از بیمارستانهای تهران، از بیمارانی نوشت که سالهاست هر هفته چند بار برای دیالیز مراجعه میکنند اما بسیاری از آنها مجبورند این روند رفت و آمد برای درمان را به تنهایی انجام دهند.
به گفته نظری، این بیماران در طول چهار ساعت دیالیز، با ضعف عمومی، خطر خونریزی و احتمال شکستگی روبهرو هستند و نبود همراه، شرایطشان را بحرانیتر میکند.
با اینحال بحران «نداشتن همراه» فقط شامل بیماران دیالیزی نیست.
کریم عابدینی، پرستار بخش شیمیدرمانی، از بیماران مبتلا به سرطانی گفت که از شهرهای دیگر به تهران میآیند و به دلیل نداشتن توان مالی، تنها برای درمان مراجعه میکنند.
به گفته او بدون حضور همراه، مریض به سختی میتواند دارو تهیه کند، چون همه داروخانهها داروی شیمیدرمانی ندارند.
پرستاران معتقدند استاندارد درست و بینالمللی این است که مریض در بیمارستان بستری شود و خانواده تنها در زمان ملاقات به او سر بزنند، اما کمبود نیرو باعث شده همراه داشتن بیمار در ایران به ضرورتی غیرقابل اجتناب تبدیل شود.
در بخشهایی با نزدیک به ۳۰ بیمار، تنها دو پرستار و یک کمکپرستار حضور دارند.
از سوی دیگر، فشارهای اقتصادی و گران بودن پروسه درمان بیماریهای مزمن، باعثشده تعدادی از بیماران درگیر بیماریهای مزمن، رها شوند و مراقبی نداشته باشند.
محمد شریفیمقدم، دبیرکل خانه پرستار، نیز هشدار داد موج سالمندی در راه است و نبود برنامه حمایتی میتواند وضعیت را بحرانیتر کند.
شریفیمقدم تاکید کرد: «موج سالمندی شروع شده، هزینه درمان افزایش یافته و دولت باید برای این گروه جمعیتی برنامه داشته باشد، اما تا امروز هیچ برنامهای وجود ندارد.»
در میان همه بیماران، وضعیت بیماران اعصاب و روان پیچیدهتر است.
بیماران اعصاب و روان در شرایط اورژانسی از خدمات پزشکی محرومند
طیبه دهباشی، مدیرعامل انجمن حمایت از بیماران اسکیزوفرنیا، در همین زمینه گفت: «اورژانس روانپزشکی در کشور راه نیفتاده و مراکز درمانی هم بیماران روان را بدون همراه پذیرش نمیکنند... حتی اورژانس نیز بدون حضور پلیس ۱۱۰ از ارائه خدمات به این بیماران خودداری میکند.»
بر اساس این گزارش، پلیس هم تنها در صورتی در محل بیمار حاضر میشود که حکمی برای این تردد دریافت کرده باشد. در نتیجه این شرایط، بیماران اعصاب و روان در شرایط اورژانسی، تنها میتوانند از اورژانسهای خصوصی استفاده کنند که هزینه بسیار زیادی به آنها تحمیل میکند.
هممیهن یادآوری کرد مراکز شبانهروزی روانپزشکی به طور عمده خصوصی هستند و هزینه ماهانه آنها حدود ۴۰ میلیون تومان است که بهزیستی تقریبا شش میلیونش را قبول میکند.
به همین دلیل بسیاری از خانوادهها از عهده هزینهها برنمیآیند و بیمار رها میشود.
دهباشی نیز از بیماران رها شدهای گفت که پس از مرگ خانواده، ناپدید شدهاند و حتی شهرداریها نیز در گرمخانهها از پذیرش آنها خودداری میکنند.
شریفیمقدم شنبه ۲۶ مهر با اشاره به دهها هزار نیروی بیکار پرستار، به هممیهن گفت: «حقوق زیر ۲۰ میلیونی برای زنی که دو فرزند دارد، فقط هزینه مهدکودک است و مادر باید متحمل هزینه دوری از فرزندش هم بشود و بههمیندلیل اگر سر کار نرود برای او هزینه کمتری دارد.»
او با تاکید بر این موضوع که پرستاران انگیزه کار کردن ندارند، افزود مسئولان وزارت بهداشت درکی از این حقوقها ندارند، چون حقوقهای خودشان چندصد میلیونی است.
او پیشتر نیز تاکید کرده بود شرایط دشوار کاری، فشارهای روانی و نابرابری مزدی باعث شده است بسیاری از پرستاران از این شغل دلزده شوند و به دنبال راهی برای خروج از بیمارستانها باشند.
به گفته شریفیمقدم، شماری از پرستاران به سمت کارهای بیمهای و تجهیزات پزشکی رفتهاند و حتی در حوزههایی مثل کاشت ناخن یا رانندگی تاکسی اینترنتی مشغول به کار شدهاند.
دانشآموختگان پرستاری وارد چرخه خدمت نمیشوند
منصوره خاوری، مدیر پرستاری بیمارستان مهدیه، نیز ۲۶ مهر اعلام کرد میزان دریافتی پرستاران با شرایط و سختی کار آنها منطبق نیست و همین باعث شده دانشآموختگان این رشته برای ورود به چرخه خدمت تمایل چندانی نداشته باشند.
به گفته او، شرایط به نحوی است که تعداد داوطلبان آزمون استخدامی از سهیمه تخصیصیافته برای دانشگاههای علومپزشکی کمتر است.
خاوری افزود: «اگر شرایط کاری، اضافهکار و دریافتی پرستاران منطبق با سختی کار آنها باشد، شرایط تغییر میکند و دانشآموختگان بیشتری خواهان ورود به چرخه خدمت میشوند.»
روزنامه هممیهن در خبری دیگر به نقل از کریم عابدینی، پرستار بخش شیمیدرمانی بزرگسالان در یکی از بیمارستانهای تهران، نوشت در بخشهایی از بیمارستانها با ۳۰ بیمار، دو پرستار و یک کمکپرستار وجود دارد.
بر اساس شاخصهای نظام سلامت، یا باید به ازای هر هزار شهروند سه نیروی پرستار در کادر درمانی کشور وجود داشته باشد، یا برای هر تخت بیمارستانی دو پرستار فعال جذب شوند.
تعداد واقعی نسبت پرستار به تخت در حالت بهینه باید حدود دو نفر به ازای هر تخت باشد اما میانگین این نسبت در ایران حدود ۱.۱ نفر است و در برخی استانها حتی به ۰.۸ نفر میرسد.
عباس عبادی، معاون پرستاری وزارت بهداشت، هشتم شهریور اعلام کرده بود ۵۷۰ پرستار در سال ۱۴۰۴ از ایران مهاجرت کردهاند.
او گفته بود اکنون کشور به ۱۰۰ هزار پرستار نیاز دارد.
شریفیمقدم نیز ۱۹ مهر تاکید کرده بود آمار رسمی از مهاجرت پرستاران واقعی نیست زیرا بسیاری بدون گواهی رسمی مهاجرت میکنند.
بر اساس ویدیوها و اطلاعات رسیده، گروهی از نیروهای بسیج، شامگاه پنجشنبه ۲۴ مهر در منطقه برازنده، صفاییه - مادی چشمه خونین اصفهان به یک شهروند حمله و به او تیراندازی کردند.
به گفته شاهدان عینی، بسیجیها از این مرد خواسته بودند محل را ترک کند اما او نپذیرفته و در پی بگومگو، آنان «گلنگدن» سلاحهایشان را کشیده و تهدید به شلیک کردند.
نیروهای حکومتی در ادامه، شروع به تیراندازی کردند که یکی از گلولهها به زانوی پای راست این شهروند برخورد کرد.
بر اساس گزارشها، این فرد از ناحیه کشکک پا مجروح شده و اکنون در بیمارستان بستری است.
شلیک عوامل و ماموران جمهوری اسلامی به شهروندان عادی، سابقهای طولانی دارد.
ایراناینترنشنال ۲۶ شهریور گزارش داد عباس (ابراهیم) ملکی، شهروند ۳۷ ساله اهل روستای دهشیخ استان فارس، بر اثر تیراندازی مستقیم نیروهای مسلح جمهوری اسلامی کشته شد.
خبرگزاری صداوسیمای جمهوری اسلامی نیز ۲۶ تیر در خبری مبهم نوشت در پی تیراندازی در حوالی یک «مرکز نظامی»، «سه نفر از هموطنان به شهادت رسیدند».
حدود دو هفته پیش از آن نیز دو جوان طبیعتگرد در همدان به دست نیروهای امنیتی کشته شدند.
همان زمان خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، نوشت که این حادثه نتیجه شلیک «نیروهای عملیات امنیتی» به یک خودرو با سه سرنشین بوده است.
پس از جنگ ۱۲ روزه، حملات نیروهای نظامی جمهوری اسلامی به شهروندان شدت یافته است.
با این حال، پیش از این و در سالهای گذشته نیز نیروهای نظامی و امنیتی در موارد متعددی به خودروی شخصی افراد شلیک کرده و چندین کودک، نوجوان، زن و مرد را کشتهاند و در هیچ یک از این موارد، پاسخگوی عملکرد خود نبودهاند.
یکی از مهمترین نمونهها از این دست در مرداد سال ۱۴۰۳ اتفاق افتاد که آرزو بدری، زن ۳۱ ساله، بهدلیل تن ندادن به حجاب اجباری، در خودروی شخصی هدف گلوله پلیس قرار گرفت.
اردیبهشت سال ۱۴۰۱ نیز ماریا عارفی و رضا مرادخانی، هدف گلوله ماموران گشت ارشاد قرار گرفتند.
آناهیتا امیرپور، نگار کریمیان ۲۱ ساله، سپهر اسماعیلی ۲۱ ساله، سمیر گردهانی ۱۶ ساله، آصف ممبینی ۱۵ ساله، سها اعتباری ۱۲ ساله، ملیکا برجی ۱۲ ساله، مرتضی کودک ۹ ساله و امیرعلی موسوی کاظمی دو ساله، تعداد دیگری از کسانی هستند که قربانی شلیک ماموران جمهوری اسلامی به مردم عادی شدهاند.
وزارت خارجه مصر شنبه ۲۶ مهر در بیانیهای نوشت بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه این کشور، با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی و استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه، تماس گرفت تا تحولات مربوط به پرونده هستهای تهران را دنبال کند.
این تماسها در چارچوب «تلاشهای انجامشده برای حمایت از امنیت و ثبات و کاهش تنش در منطقه» و بر اساس «شتابی» برقرار شده است که پس از امضای توافق قاهره بین تهران و آژانس بهوجود آمد.
گرچه تهران اجرای توافق قاهره پس از فعال شدن مکانیسم ماشه را مبنای همکاری نمیداند.
مصر در ماههای اخیر، نقش میانجی را در پرونده هستهای جمهوری اسلامی برعهده گرفته است.
با این حال، جمهوری اسلامی دعوت قاهره را برای شرکت در نشست رهبران جهان در شرمالشیخ بهمنظور امضای توافق آتشبس و صلح غزه نپذیرفت.
وزارت خارجه مصر افزود در جریان این تماسها، بر «ضرورت ادامه کار برای کاهش تنش و ایجاد اعتماد و فراهم کردن شرایط بهمنظور ازسرگیری مسیر مذاکره بین ایران و آمریکا با هدف رسیدن به توافقی جامع درباره پرونده هستهای ایران» تاکید شد.
بر اساس این گزارش، همچنین توافق شد تلاشها و تماسها ادامه یابد و ایدههای مطرحشده برای دستیابی به پیشرفت مورد انتظار در این زمینه، مورد بررسی قرار گیرد.
عراقچی ۱۸ شهریور در قاهره، پس از مذاکره با گروسی، در یک کنفرانس خبری مشترک با او و عبدالعاطی شرکت و به محدودیتهای مدنظر مجلس شورای اسلامی برای همکاری تهران با آژانس اشاره کرد.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی همان زمان گفت گامهای عملی توافقشده «کاملا با قانون مجلس منطبق است» و به «نگرانیهای امنیتی جمهوری اسلامی» پاسخ میدهد.
فرانسه، بریتانیا و آلمان، از امضاکنندگان برجام، ششم شهریور در نامهای به شورای امنیت سازمان ملل، روند مهلت ۳۰ روزه سازوکار مکانیسم ماشه برای بازگشت تحریمهای این سازمان را فعال کردند.
با پایان این مهلت، از بامداد ششم مهر به وقت ایران، همه تحریمهای پیشین این نهاد علیه جمهوری اسلامی دوباره برقرار شد و بلافاصله تاثیر خود را بر اقتصاد ایران نشان داد.
جمهوری اسلامی ۲۶ مهر و همزمان با انقضای قطعنامه ۱۰ ساله ۲۲۳۱ شورای امنیت که از توافق هستهای با قدرتهای جهانی حمایت میکرد، اعلام کرد از نظر تهران، با پایان یافتن یک دهه مهلت، محدودیتهای هستهای جمهوری اسلامی نیز پایان یافتند.
این فعال اصلاحطلب در ادامه یادداشت خود نوشت که از نظر روسیه، اینکه چه کسی در سوریه یا هر کشور دیگری حکومت میکند، موضوعی حیثیتی نیست: «در نهایت پوتین دنبال تامین منافع کشور خودش است.»
رییسجمهوری سوریه در دوره انتقال قدرت، ۲۳ مهر در دیدار با رییسجمهوری روسیه در مسکو، گفت که دمشق به تمام توافقهای گذشته خود با مسکو احترام میگذارد.
پیش از این دیدار، دو منبع سوری به خبرگزاری رویترز گفتند الشرع در این سفر بهطور رسمی از روسیه خواهد خواست رییسجمهوری پیشین سوریه را برای محاکمه به اتهام «جنایت علیه مردم»، به دمشق تحویل دهد.
دو منبع سوری به رویترز گفتند بعید است مسکو که «به حمایت از متحدان خارجی خود در شرایط بحرانی افتخار میکند»، چنین درخواستی را بپذیرد.
عبدی اما در یادداشت خود نوشت: «حیثیتی کردن سیاست خارجی و موضوعات آن موجب میشود که دست سیاستگذار بسته شود. این اصل نه فقط برای روسیه که برای سوریه و برای آمریکا و غرب و اسرائیل هم صادق است.»
او تاکید کرد: «کشوری جز ایران نیست که چنین تصلبی را در عرصه خارجی داشته باشد.»
اسد و روسیه
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، در روزهای گذشته گفته بود مسکو به اسد پناه داد زیرا جان او در خطر بود.
روسیه و جمهوری اسلامی، سالها از اسد در جنگ علیه شورشیان سوری که در آذر سال گذشته به قدرت رسیدند، حمایت نظامی کردند.
به گفته یکی از منابع سوری، مقامهای دمشق بهدنبال دریافت تضمینهایی از مسکو هستند که روسیه در تجهیز مجدد بقایای نیروهای وفادار به اسد، نقش نخواهد داشت.
بازتنظیم روابط مسکو و دمشق، چشمانداز همکاریهای سیاسی و اقتصادی و همچنین مساله پایگاههای نظامی روسیه در سوریه، از محورهای اصلی گفتوگوهای الشرع و پوتین بود.
روسیه علاوه بر منافع اقتصادی و انرژی در سوریه، در فرودگاه قامشلی نیز حضور نظامی دارد.
ساعاتی پیش دیدار پوتین و الشرع، خبرگزاری رویترز در گزارشی تحقیقی اعلام کرد دولت اسد طی عملیاتی پنهانی و دو ساله، هزاران جسد را از یکی از بزرگترین گورهای دستهجمعی سوریه به مکانی نامعلوم در بیابانهای اطراف شهر ضمیر منتقل کرده است.
