دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در دیدار با ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان، اعلام کرد در حال بررسی امکان اعطای معافیت به این کشور از تحریمهای نفت روسیه است. او دلیل این امر را «وابستگی مجارستان به انرژی منطقه» عنوان کرد.
ترامپ در جریان دیداری که جمعه ۱۶ آبان در کاخ سفید برگزار شد، به خبرنگاران گفت: «ما در حال بررسی این موضوع هستیم، چون دریافت نفت و گاز از سایر مناطق برایشان بسیار دشوار است.»
رییسجمهوری آمریکا از نخستوزیر مجارستان به عنوان «رهبری بزرگ» یاد کرد و گفت با اوربان درباره تجارت، انرژی و جنگ اوکراین گفتوگو میکند.
ترامپ گفت نخستوزیر مجارستان در موضوع مهاجرت اشتباهی نکرده و افزود که در حال گفتوگو درباره دیدار با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه هستند.
رییسجمهوری آمریکا تاکید کرد: «اختلاف اصلی با روسیه این است که آنها نمیخواهند جنگ در اوکراین متوقف شود.»
ترامپ و پوتین ۲۴ مهر با یکدیگر تلفنی صحبت کردند و پس از آن، کاخ سفید این مکالمه را «خوب و سازنده» توصیف کرد. ترامپ پس از این تماس گفت با پوتین توافق کرده که در بوداپست دیدار کنند. این دو پیشتر در مردادماه در آلاسکا با یکدیگر دیدار کردند.
اواخر مهرماه، شبکه تلویزیونی سیانان گزارش داد پس از برگزار نشدن جلسه مقدماتی میان عالیترین مشاوران سیاست خارجی آمریکا و روسیه، احتمال به تعویق افتادن دیدار ترامپ و پوتین در بوداپست وجود دارد.
آغاز فصل جدید در روابط دو کشور
نخستوزیر مجارستان نیز اعلام کرد هدف از حضورش در آمریکا، «آغاز فصل جدیدی در روابط واشینگتن و بوداپست» است.
او گفت: «مجارستان درباره مسئله نفت روسیه مذاکره میکند.»
پنجم آبان، پیتر سیارتو، وزیر خارجه مجارستان، اعلام کرده بود که اوربان در دیدار خود با ترامپ در واشینگتن، در کنار سایر موضوعات درباره تحریمهای آمریکا علیه شرکتهای نفتی روسیه گفتوگو خواهد کرد.
ترامپ که از متحدان نزدیک نخستوزیر مجارستان به شمار میرود، به تازگی تحریمهایی علیه روسیه وضع کرد که شرکتهای لوکاویل و روسنفت را هدف قرار میدهند.
هدف آمریکا از این اقدام، تحت فشار قرار دادن مسکو برای پذیرش آتشبس در اوکراین عنوان شده است.
اقدام ترامپ پرسشهایی را برای مجارستان و اسلواکی، دو خریدار اصلی نفت روسیه در اتحادیه اروپا، ایجاد کرد.
نخستوزیر مجارستان که انتخابات سال ۲۰۲۶ را پیش رو دارد، طی سالهای گذشته رابطهای شخصی و قوی با ترامپ ایجاد کرده است.
مواضع سرسختانه اوربان در قبال مهاجرت، حمایت قابل توجهی را در میان طرفداران ترامپ در ایالات متحده برایش به همراه آورده است.
او اوایل ماه جاری گفته بود در دیدار خود با ترامپ، مسائل اقتصادی را نیز مورد بحث قرار خواهد داد.
الیوت آبرامز، نماینده ویژه ایالات متحده در امور ایران در دولت اول دونالد ترامپ، گفت: «در جریان جنگ ۱۲ روزه و در پی حملات اسرائیل و سپس ایالات متحده، بیشتر سامانههای دفاع هوایی و همچنین بخش زیادی از تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی ایران نابود شدند.»
آبرامز در این میزگرد که بزرگمهر شرفالدین، مدیر بخش دیجیتال ایراناینترنشنال آن را اداره میکرد، تاکید کرد: «به نظر نمیرسد مقامات جمهوری اسلامی ایران وسوسه شوند اسرائیل را تحریک کنند زیرا با نبود دفاع هوایی، میدانند که اسرائیل میتواند آسیب بسیار بیشتری وارد کند.»
این مقام سابق آمریکا با تاکید بر اینکه فکر نمیکند اسرائیلیها هم در حال حاضر دنبال جنگ باشند، گفت با در نظر گرفتن شرایط موجود، واقعا تعجب میکند اگر جنگ دیگری رخ دهد.
آبرامز اضافه کرد: «مقامات اسرائیل پس از آزادی گروگانها از غزه، نیاز دارند که به نیروی نظامی خود استراحت دهند و آن را بازسازی و تجهیز کنند. اکثر واحدهای نظامی اسرائیل از نیروهای ذخیره تشکیل شده است و آنان میخواهند به خانه برگردند، نزد خانواده خود باشند و شغل عادی خود را ادامه دهند.»
دنیس راس، سفیر اسبق ایالات متحده در امور خاورمیانه نیز گفت مقامات جمهوری اسلامی بر اساس روایتی که به منظور اقناع مردم ساختهاند، میگویند جنگ را بردهاند اما: «مردم ایران درک درستی از وضعیت دارند و نگران درگیری جدیدی هستند.»
به گفته این مقام پیشین آمریکا، «اگر مقامات جمهوری اسلامی برای دستیابی به سلاح هستهای شتاب کنند، با واکنش اسرائیل یا آمریکا مواجه خواهند شد».
راس همچنین با اشاره به کشته شدن شمار قابل توجهی از فرماندهان سپاه پاسداران و دانشمندان هستهای در پی حملات اسرائیل گفت: «بعید است جمهوری اسلامی بخواهد ریسک حمله آنها را بپذیرد.»
او در ادامه سخنان خود به مشکلات حکومت ایران در «تولید برق و گاز، کمبود شدید آب، ورشکستگی بانک آینده و بیارزش شدن پول ملی» اشاره و تاکید کرد: «حکومت در تقریبا تمام شاخصها در حال شکست است.»
سخنان «زودهنگام» و «اغراقآمیز» ترامپ در مورد ایران
ایراناینترنشنال نظر آبرامز را در مورد دیدگاه ترامپ درباره حکومت ایران پرسید.
ترامپ ۲۸ مهر گفته بود: «پیش از آنکه ما ایران را هدف قرار دهیم، نمیتوانستیم هیچ توافقی در خاورمیانه بهدست آوریم، چون سایهای تاریک بر منطقه افتاده بود اما زمانی که توانستیم توان هستهای ایران را از بین ببریم، همه چیز تغییر کرد.»
آبرامز این سخنان را «زودهنگام» و «اغراقآمیز» توصیف کرد.
او گفت: «به رغم آنکه نفوذ تهران نسبت به دو یا سه سال پیش بسیار کاهش یافته است، اینکه بگوییم درگیری در منطقه پایان یافته است و صلح برقرار خواهد شد، بسیار اغراقآمیز است.»
آبرامز تاکید کرد: «نیروی نظامی رژیم ایران همچنان قدرتمند است و برنامه موشک بالستیک خطرناکی دارد. بنابراین گفتن اینکه مشکلات حل شدهاند، اشتباه است.»
راس نیز گفت: «حملات موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل به این دلیل انجام شد که حکومت ایران فکر میکرد به نوعی از جانب ما مصونیت دارد ولی حملات آمریکا به ایران نشان داد که آنها دیگر مصونیت ندارند.»
او اضافه کرد که همین موضوع برای کشورهای منطقه اهمیت زیادی داشت: «به این دلیل که دیگر لازم نیست تا این اندازه از جمهوری اسلامی، بهویژه با تضعیف نیروهای نیابتیاش هراس داشته باشند.»
راس تاکید کرد که این «یک تحول استراتژیک و بسیار مهم» است.
به اعتقاد او، «حکومت ایران تمرکز خود را بر بقا گذاشته است» و احساس میکند میتواند اوضاع را کنترل، مدیریت و حفظ کند: «البته به دنبال مشکلآفرینی در خارج از مرزهای ایران نیست.»
راس در این مورد که آیا میتوان تغییر رژیم ایران را از خارج انجام داد، ابراز تردید کرد و گفت: «تغییر رژیم باید از داخل ایران انجام شود ولی پرسش این است که چه نوع کارهایی وجود دارد که میتوانیم از آنها حمایت کنیم؟ یا اگر قرار نیست تغییر رژیم اتفاق بیفتد، چه نوع رفتارهایی از ایران باید ببینیم که باعث شود به روشی عمل کند که قابل قبولتر باشد؟»
حرکت بعدی ترامپ در مورد ایران چیست؟
آبرامز در پاسخ به ایراناینترنشنال مبنی بر اینکه حرکت بعدی ترامپ در قبال جمهوری اسلامی چگونه خواهد بود، اشاره کرد که او و طرفدارانش خواستار «تکرار تجربه آمریکا در افغانستان و عراق نیستند که به بهای کشته و زخمی شدن شمار زیادی از سربازان و تریلیونها دلار هزینه تمام شد».
او افزود ترامپ چنین تجربهای را تکرار نخواهد کرد اما: «این به معنای انزواطلب بودنش نیست به ویژه آنکه میبینیم به سراسر جهان سفر میکند و با رهبران روسیه و چین و کشورهای اروپایی دیدار میکند.»
آبرامز گفت که برخی از طرفداران ترامپ، او را بهخاطر صرف زمان زیاد برای امور بینالمللی - و نه به اندازه کافی برای اقتصاد داخلی - مورد انتقاد قرار دادهاند.
او تاکید کرد که ترامپ میخواهد از این نوع جنگها اجتناب کند اما این خواسته باعث نمیشود از نفوذ آمریکا دست بکشد: «برای او تحلیل هزینه-فایده مطرح است. او ملیگرا است و مسائل را از دید تجارت و معامله میبیند. هدفش این است که آمریکا قویتر، امنتر و ثروتمندتر شود.»
راس در پاسخ به این پرسش که با توجه به شرایطی که ایالات متحده و جمهوری اسلامی برای مذاکره مطرح کردهاند، آیا زمینهای برای دیپلماسی با جمهوری اسلامی ایران وجود دارد، گفت اگر این شرایط واقعی باشند، پاسخ منفی است: «رهبر جمهوری اسلامی مذاکرات با ما را به عنوان یک فرصت نمیبیند، بلکه تهدید میداند؛ زیرا حتی دستیابی به توافق نیز پرسشهایی را در مورد ماهیت و ایدئولوژی نظام ایجاد میکنند.»
کسانی در ایران مایل به معامله هستند
راس در ادامه سخنانش گفت: «کسانی در ایران هستند که واقعا به انجام معامله با ما تمایل دارند. فقط رهبر جمهوری اسلامی را جزو آنان حساب نمیکنم.»
او با اشاره به این نکته که تمرکز بر مسئله تغییر رژیم در ایران موضوعی نبوده که جذبش کند، افزود: «مدیریت تغییر رژیم از خارج ایران دشوار است و سوابق ما چندان خوب نیست.»
آبرامز هم تاکید کرد: «مردم ایران هرگز رژیم فعلی را در سال ۱۹۷۹ انتخاب نکردهاند و از آن زمان تاکنون علیه آن مبارزه میکنند و هر چند سال یک بار علیه آن قیام کردهاند.»
او گفت ما در خارج، در کشورهای دموکراتیک، وظیفه داریم از مردم ایران حمایت کنیم: «تغییر در ایران اجتنابناپذیر است. ما قادر به تعیین یک جدول زمانی نیستیم ولی دیدیم که اتحاد جماهیر شوروی، یک ابرقدرت بزرگ، در یک جدول زمانی، فروپاشید.»
راس نیز در ادامه سخنان آبرامز گفت شباهتهایی واقعی بین اتحاد شوروی سالهای ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۲ و ایران امروز میبیند و اضافه کرد: «هیچکس در اتحاد شوروی آن زمان به ایدئولوژی باور نداشت. تنها کسانی که از ایدئولوژی استفاده میکردند، کسانی بودند که برای قدرت خود به آن وابسته بودند.»
او افزود: «نسل بعدی، حتی فرزندان کسانی که در قدرت بودند، به آن ایدئولوژی باور نداشتند و از آن جدا شده بودند. بنابراین شکاف بسیار بزرگی بین رهبری کشور و مردمی که با آن مقابله میکنند، وجود دارد و حجاب بهترین نمونه این وضعیت است.»
پیشتر و در ۱۳ آبان، حساب وزارت خارجه آمریکا به زبان فارسی، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ایالات متحده همچنان مصمم به ترویج دیپلماسی، پاسخگویی و آرمانهای مردم ایران برای آیندهای روشنتر است.»
ژان نوئل بارو، پنجشنبه ۱۵ آبان در مصاحبهای با رادیوی فرانساینفو گفت: «من معتقدم این پلتفرم بهطور آشکار قوانین اروپایی را که ما در سال ۲۰۲۲ به ابتکار فرانسه تصویب کردیم، نقض میکند. باور دارم که کمیسیون اروپا باید اقدام کند. دیگر نمیتواند منتظر بماند.»
سازمان نظارت بر امور مصرفکنندگان فرانسه، عروسکهایی با ظاهر کودکانه و ماهیتی جنسی را در بازار آنلاین شرکت چینی شین مشاهده کرد و به دنبال آن، رولان لسکور، وزیر دارایی فرانسه، تهدید کرد این برند را در سراسر کشور ممنوع خواهد کرد.
تعلیق فعالیت شین در فرانسه
کشف این عروسکها در وبسایت شین، موجی از خشم عمومی را برانگیخت و فشارها بر این شرکت چینی را که از پیش بهدلیل افتتاح فروشگاهش در پاریس مورد انتقاد بود، افزایش داد.
وزارت دارایی فرانسه در بیانیهای اعلام کرد: «به دستور نخستوزیر، دولت روند تعلیق فعالیت شین را آغاز میکند و این تعلیق تا زمانی ادامه خواهد یافت که این پلتفرم بتواند به مقامات اثبات کند تمام محتوای آن با قوانین و مقررات ما مطابقت دارد.»
شرکت شین که چهارشنبه فروشگاه خود را در پاریس افتتاح کرد، اعلام کرده است فروشندگان این عروسکها را تحریم کرده، ممنوعیت جهانی فروش عروسکهای جنسی را در وبسایت خود اعمال کرده و بهطور مستقل تصمیم گرفته است فعالیت بازار خود را در فرانسه بهطور موقت تعلیق کند تا «نحوه عملکرد فروشندگان ثالث در این سایت، بازبینی و تقویت» شود.
پنجشنبه و یک روز پس از آنکه دولت فرانسه روند تعلیق فعالیت این پلتفرم را آغاز کرد، ماموران گمرک در فرودگاه شارل دوگل پاریس، بستههای متعلق به این فروشگاه را مورد بازرسی قرار دادند.
رسانههای فرانسوی گزارش دادند در میان کالاهای بازرسی شده، محصولاتی از جمله لوازم آرایشی غیرمجاز، اسباببازیهای خطرناک برای کودکان، کالاهای تقلبی و نیز وسایل برقی معیوب وجود دارند.
فرانسه پیشتر نیز تجربه برخورد با پلتفرمهای آنلاین را داشته است.
این کشور در سال ۲۰۲۱، فعالیت بازار آنلاین آمریکایی «ویش» (Wish) را پس از آنکه نهاد نظارت بر مصرفکنندگان محصولات خطرناکی در آن یافت، تعلیق کرد و یک سال و نیم بعد، اجازه فعالیت دوباره به آن داد.
یک مقام آمریکایی که نامش فاش نشده جمعه ۱۶ آبان به خبرگزاری رویترز گفت که این تلاش مهار شد و در حال حاضر هیچ تهدیدی وجود ندارد.
او افزود: «این فقط تازهترین مورد از تلاش طولانی ایران در هدفگیری مرگبار دیپلماتها، روزنامهنگاران، مخالفانش و هر کسی در جهان است که با آنها اختلافنظر دارد.»
این مقام آمریکایی تاکید کرد که این موضوع باید هر کشوری را که ایرانیان در آن حضور دارند، بهشدت نگران کند.
او از توضیح درباره چگونگی خنثیسازی طرح ترور یا ارائه جزییات بیشتر درباره عملیات جمهوری اسلامی خودداری کرد.
ایالات متحده و متحدانش بارها گفتهاند که تهران و نیروهای نیابتیاش درصدد انجام حملات خشونتآمیز علیه مخالفان تهران بوده و هستند.
پس از انتشار این خبر، سفارت جمهوری اسلامی در مکزیک در بیانیهای گزارشها درباره طرح سپاه پاسداران برای ترور سفیر اسرائیل در مکزیک را «سراسر کذب» خواند: «ما خیانت به منافع مکزیک را خیانت به منافع خودمان میدانیم و احترام به قوانین مکزیک بالاترین اولویت ماست.»
رد پای واحد نیروی قدس سپاه موسوم به «یگان ۱۱۰۰۰»
به گفته مقامهای آمریکایی، این ماجرا نشاندهنده آن است که جمهوری اسلامی شبکهای گسترده در خارج از کشور، از جمله در آمریکای لاتین، برای طراحی حملات علیه اهداف آمریکایی و اسرائیلی دارد.
منابع مطلع به پایگاه خبری اکسیوس گفتهاند این نقشه از سوی واحد نیروی قدس سپاه موسوم به «یگان ۱۱۰۰۰» طراحی شده که در ماههای اخیر نیز متهم به تلاش برای حمله به اهداف یهودی و اسرائیلی در اروپا و استرالیا بوده است.
طبق این گزارش، طرح ترور در اواخر سال ۲۰۲۴ آغاز شد و فردی از یگان ۱۱۰۰۰ که سالها از طریق سفارت ایران در ونزوئلا مسئول جذب و هدایت عوامل ایرانی در آمریکای لاتین بوده، رهبری آن را برعهده داشت.
این فرد هنگام اجرای طرح به مقر نیروی قدس در تهران بازگشته بود.
واکنش اسرائیل
سخنگوی وزارت خارجه اسرائیل از نیروهای امنیتی و پلیس مکزیک برای خنثی کردن این طرح تشکر کرد.
کانال ۱۲ اسرائیل درباره طرح سپاه پاسداران برای ترور سفیر اسرائیل در مکزیک به نقل از منابع آگاه نوشت پشت این طرح حسن ایزدی قرار داشته است که یکی از اعضای نیروی قدس سپاه پاسداران است.
طبق این گزارش، او در گذشته از طریق سفارت جمهوری اسلامی در ونزوئلا فعالیت میکرده است.
این رسانه افزود که ایزدی در چارچوب شبکهای گسترده که ایران برای حمله به اهداف اسرائیلی و یهودی در آمریکای لاتین ادارهاش میکند، عملیات را هدایت میکرد.
کانال ۱۲ نوشت این طرح از اواخر سال ۲۰۲۴ آغاز شد و ایزدی که سالها در سفارت ایران در ونزوئلا به جذب و هدایت نیروهای ایرانی در منطقه مشغول بود، آن را از تهران و از دفتر نیروی قدس پیش میبرد.
اورن مارمورستاین، سخنگوی وزارت خارجه اسرائیل، گفت: «جامعه اطلاعاتی و امنیتی اسرائیل با همکاری کامل با نهادهای امنیتی سراسر جهان، بیوقفه برای مقابله با تهدیدهای تروریستی ایران و نیروهای نیابتیاش علیه اهداف اسرائیلی و یهودی تلاش خواهد کرد.»
هشدارهای مکرر کشورهای غربی
سرویسهای امنیتی در بریتانیا و سوئد سال گذشته هشدار داده بودند که تهران از شبکههای جنایی برای انجام حملات خشونتآمیز در آن کشورها استفاده میکند.
لندن گفته بود که از سال ۲۰۲۲ تاکنون ۲۰ طرح مرتبط با ایران را خنثی کرده است.
دستکم ۱۲ کشور دیگر نیز آنچه را «افزایش طرحهای ترور، آدمربایی و آزار و اذیت از سوی سرویسهای اطلاعاتی حکومت ایران» خواندهاند، محکوم کردهاند.
