برخی رسانهها در ایران از آغاز جیرهبندی آب در تهران بدون اعلام رسمی خبر داده و نوشتهاند بنا بر گزارشهایی از مناطق مختلف پایتخت، از چند شب پیش آب از نیمهشب تا حدود ساعت پنج صبح قطع میشود.
خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه، شنبه ۱۷ آبان نوشت: «ظاهرا علیرغم انکار چندباره مسئولان، فرآیند جیرهبندی آب در تهران آغاز شده و شهروندان تهرانی در برخی مناطق پایتخت شبها از داشتن آب محروم هستند.»
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، با اشاره به جیرهبندی و قطع شبانه آب در تهران، گزارش داد که محدودیتهای آبی در پایتخت، «حدود ۱۰ روزی است که در سکوت خبری آغاز شده» است.
این رسانه اضافه کرد: «چند روزی است که در سطح تهران و شهرستانهای استان، قطعیهای چندساعته آب در برخی محلات گزارش شده که بیشتر این قطعیها مربوط به ساعات پایانی شب است.»
این رسانه وابسته به سپاه پاسداران افزود: «مردم در یک بلاتکلیفی در مورد زمانهای قطع آب بهسر میبرند و صفهای انتظار سامانه فوریتهای آب در لحظه به ۶۰ تا ۷۰ نفر میرسد.»
روزنامه «هفت صبح» نیز گزارش داد قطع ناگهانی آب شرب در برخی مناطق تهران به مدت پنج تا شش ساعت در شب انجام شده و بدون اطلاع قبلی یا اعلام رسمی بوده است.
بر اساس این گزارش، با افت فشار عمومی و کاهش منابع آبی سطحی و زیرزمینی، شرایط پایداری شبکه تامین آب در شهر تهران بهصورت قابل توجهی با اختلال مواجه شده است.
روزنامه هفت صبح افزود که این اتفاق با توجه به طولانی بودن زمان آن میتواند خانوارهایی را که مجهز به منبع آب هستند نیز به چالش بکشد.
افزایش نارضایتی عمومی
به نوشته رسانهها در ایران، وضعیت کنونی موجب افزایش نارضایتی عمومی شده است.
روزنامه هفت صبح نوشت که شهروندان از عدم اطلاعرسانی مناسب پیش از قطع آب ابراز نارضایتی کردهاند و گفتهاند پمپ و تانکر هم بیاثر بوده است.
این روزنامه به نقل از شهروندان تهرانی نوشت: «وقتی شب آب قطع میشود، نمیدانیم کی دوباره آب وصل میشود و نمیتوانیم برنامهریزی برای مصرف آب داشته باشیم و تانکر آب هم به سرعت خالی میشود.»
۱۵ آبان، مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم، با اشاره به بحران منابع آبی هشدار داد که اگر در آذرماه باران نبارد، آب در تهران جیرهبندی خواهد شد و اگر باز هم باران نبارد، باید تهران را تخلیه کرد.
همزمان با بحران آب در بسیاری از استانهای ایران، مدیرکل آبفای استان تهران گفت وضعیت آبی پایتخت «قرمز و نگرانکننده» است.
هشدار درباره اختلال در بهداشت فردی و افزایش هزینهها
هفت صبح هشدار داد که قطع و جیرهبندی آب آن هم بدون اطلاع عمومی میتواند موجب اختلال در انجام امور روزمره خانوارها شود؛ از جمله در شستوشو، بهداشت فردی و فعالیتهای خانگی که نیاز به آب دارند.
این اتفاق همچنین باعث نگرانی بابت سلامت عمومی و رعایت بهداشت در واحدهای مسکونی و مجتمعها و فشار بیشتر بر خدمات جایگزین آب (مانند تانکر یا مخزن) میشود که در این شرایط ممکن است ناکافی باشند یا با هزینه بیشتر همراه شوند.
این روزنامه در ادامه گزارش خود نوشت که در زمینه پیامدهای روانی و اجتماعی این شیوه از قطعی نیز شهروندان احساس میکنند از قبل مطلع نشدهاند و اعتماد به اطلاعرسانی مسئولان کاهش یافته است.
پیشتر محمدرضا کاویانپور، رییس موسسه تحقیقات آب، اعلام کرد از ابتدای پاییز هیچ بارشی در تهران رخ نداده و پیشبینیها نشان میدهند این روند تا پایان پاییز نیز ادامه خواهد داشت.
کاویانپور ۱۶ آبان تاکید کرد نباید با امید به تغییر احتمالی این وضعیت، ریسک کرد و لازم است برای شرایط بحرانی و کمآبی جدی در پایتخت آماده شد.
روزنامه جوان، وابسته به سپاه پاسداران، در یادداشتی با انتقاد از سیاست دولت مسعود پزشکیان در زمینه حل مشکلات و با اشاره به بحران آب نوشت: «از مسئولان اجرایی انتظار نمیرود درباره بحران خشکسالی و جیرهبندی آب و حتی تخلیه تهران، چنان افراط کنند که دل ملت را خالی کند.»
این یادداشت در پی سخنان پزشکیان درباره کمبود آب منتشر شد؛ پزشکیان پنجشنبه ۱۵ آبان با اشاره به بحران منابع آبی هشدار داد که اگر در آذرماه باران نبارد آب در تهران جیرهبندی خواهد شد و اگر باز هم باران نبارد، باید تهران را تخلیه کرد.
او افزود: «اگر بعد از جیرهبندی آب، باز هم باران نیاید دیگر اصلا آب نداریم و باید تهران را خالی کنند.»
جوان نوشت: «چرا باید به گونهای اظهرنظر شود که گویی برنامهای برای کنترل بحران کم آبی ندارد؟ دشمن همچنان در کمین است تا از هر حادثه یا اظهارنظر نسنجیدهای موج آفرینی رسانهای کند.»
روزنامه کیهان، زیر نظر نماینده علی خامنهای، نیز در همین زمینه نوشت که سخنان پزشکیان «از یکسو موجی از یأس و ناامیدی را به جامعه تزریق میکند و از سوی دیگر زبان دشمنان تابلودار و گوش خوابانیده جمهوری اسلامی ایران را به شماتت باز کرده و پیامی از ضعف و ناتوانی را به آنها مخابره میکند.»
همچنین خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، جمعه ۱۶ آبان نوشت: «در شرایطی که جامعه همزمان با برخی مشکلات اقتصادی روبهرو است، مردم بیش از هر زمان دیگری به آرامش و اطمینان خاطر نیاز دارند.»
فارس خواستار آن شد که نحوه طرح بحران آب در سطح عمومی «با دقت و ملاحظه همراه باشد» و افزود جامعهای که هر روز با انبوهی از اخبار اقتصادی، سیاسی و بینالمللی مواجه است، بیش از هر زمان به «سخن متعادل و اطمینانبخش از زبان رییسجمهوری نیاز دارد.»
این خبرگزاری همچنین نوشت تاکید بر بحرانی بودن شرایط بدون طرح نقشه راه، ممکن است «دستاویزی برای سوءاستفاده رسانههای معاند شود و اعتماد عمومی را تضعیف کند.»
طرح «غیرعملی و شبیه جوک»
به گزارش سایت «رویداد۲۴»، حسین آخانی، استاد دانشگاه تهران و فعال محیطزیست، در واکنش به هشدار درباره احتمال تخلیه تهران، این طرح را «غیرعملی و شبیه جوک» توصیف کرد.
او با اشاره به اجرای «استراتژی تخلیه تدریجی تهران» گفت که بحران آب تنها با اعتماد عمومی، اصلاح سیاستها و توقف بارگذاری جمعیت قابل مهار است، نه با انتقال میلیونها شهروند به شهرهای دیگر.
در همین حال، کانال تلگرامی مجمع فعالان اقتصادی خطاب به پزشکیان نوشت: «۱۵میلیون نفر به کجا بروند آقای پزشکیان؟ تهران بزرگترین کلان شهر خاورمیانه است. تخلیه حتی موقت این شهر یعنی تامین مسکن این ۱۵ میلیون نفر در نقاط دیگری از ایران! شغل این افراد چه خواهد شد؟ مدارس فرزاندانشان کجاست؟ چگونه میخواهی حمل و نقل این افراد را تا شهرهای دیگر و در داخل همان شهر مدیریت کنی؟ چگونه میخواهی مایحتاج روزانه آنها و لجستیک این موضوع را مدیریت کنی؟ و از همه مهمتر از کجا میخواهی آب مصرفی این ۱۵ میلیون نفر را در شهر دیگری تامین کنی؟»
قطع ناگهانی آب شرب در برخی مناطق تهران
همزمان با بحران آب در بسیاری از استانهای ایران، محسن اردکانی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران، پنجشنبه گفت وضعیت منابع سطحی آب در پایتخت «در شرایط قرمز و بسیار شکننده» قرار دارد.
به گزارش خبرگزاری آنا، «قطع چندساعته آب در نقاط مختلف تهران، آن هم در شرایط کاهش منابع آبی، به یکی از چالشهای جدی مدیریت شهری بدل شده است.»
این رسانه جمعه نوشت: در روزهای اخیر، شهروندان تهرانی از «قطع ناگهانی آب شرب در برخی مناطق پایتخت به مدت ۵ تا ۶ ساعت» در ساعات شب خبر دادهاند.
بر اساس آمار رسمی شرکت مدیریت منابع آب، ایران از ابتدای سال آبی جاری (اول مهرماه) تا سوم آبانماه، یعنی در ۳۳ روز، شاهد ۲.۳ میلیمتر بارش بوده و ۲۱ استان از مجموع ۳۱ استان کشور هیچ بارشی نداشتهاند.
با کاهش آب سدهای کرج و تهران به کمترین میزان در ۶۰ سال اخیر و خشک شدن چاههای مشهد، بیآبی در ایران به یکی از بحرانیترین شرایط خود رسیده است. در این وضعیت و با وجود انتقادهای جدی از حکمرانی جمهوری اسلامی در حوزه آب، مسئولان استانی از احتمال جیرهبندی و لزوم صرفهجویی میگویند.
اردکانی با تاکید بر اینکه تاکنون هیچ بارندگیای در سال آبی جدید در تهران ثبت نشده است، گفت امسال ششمین خشکسالی پیاپی در تهران است و سال آبی گذشته نیز کمبارشترین سال یک قرن اخیر بوده است.
او افزود: «سال گذشته و در زمان مشابه، میزان بارش در تهران ۲۰ میلیمتر بوده و در دوره مشابه درازمدت بهطور میانگین ۳۰ میلیمتر بارش در تهران ثبت شده اما در حال حاضر این مقدار به صفر رسیده است.»
بهزاد پارسا، مدیرعامل شرکت آب منطقهای تهران، ۱۱ آبان اعلام کرد در حال حاضر تنها ۱۴ میلیون مترمکعب آب پشت سد کرج (امیرکبیر) ذخیره شده و این سد تنها تا دو هفته دیگر میتواند آب شرب تهران را تامین کند.
او گفت ورودی آب به سدهای تهران نسبت به سال آبی گذشته ۴۳ درصد کاهش یافته است.
اردکانی همچنین بر لزوم صرفهجویی آب تاکید کرد و گفت که اگر شهروندان تهران بتوانند علاوه بر ۱۰ درصد صرفهجویی که از ابتدای سال انجام دادهاند، ۱۰ درصد صرفهجویی بیشتر داشته باشند، «میتوان از بحران فعلی عبور کرد».
در ماههای گذشته و همزمان با تشدید بحران آب، مقامهای جمهوری اسلامی بارها تقصیر را متوجه مردم کرده و با هشدار درباره کاهش ذخایر سدها، شهروندان را به «صرفهجویی» فراخواندهاند.
بر اساس آمار رسمی شرکت مدیریت منابع آب، ایران از ابتدای سال آبی جاری (اول مهرماه) تا سوم آبانماه، یعنی در ۳۳ روز، شاهد ۲.۳ میلیمتر بارش بوده و ۲۱ استان از مجموع ۳۱ استان کشور هیچ بارشی نداشتهاند.
سازمان حقوق بشر ایران جمعه ۱۶ آبان در گزارشی نوشت که از مجموع ۲۱۷ اعدام ثبتشده، تنها ۲۴ مورد (۱۱درصد) از سوی رسانههای رسمی اعلام شدهاند.
در این گزارش آمده است که ۹۹ زندانی (۴۵ درصد اعدامها) با اتهامهای مربوط به مواد مخدر اعدام شدند، اتهام ۱۰۴ تن (۴۸ درصد) قتل عمد بوده است و شش زندانی سیاسی عرب با اتهام بغی، یک نفر با اتهام «جاسوسی برای اسرائیل»، سه نفر با اتهام «محاربه از طریق سرقت مسلحانه» و یک زندانی کُرد با اتهام «محاربه از طریق ارتباط با گروههای سلفی» اعدام شدند.
سازمان حقوق بشر ایران افزود که شش زندانی زن در ماه گذشته میلادی اعدام شدند و «هشت شهروند بلوچ، هشت شهروند کُرد و ۱۱ شهروند عرب» در میان اعدامشدگان بودند.
همچنین ۱۱ شهروند افغانستانی نیز اعدام شدند.
این سازمان اضافه کرد در ۱۰ ماهی که از سال جاری میلادی میگذرد، دستکم هزار و ۲۷۱ نفر اعدام شدند که در مقایسه با ۶۸۵ اعدام طی همین بازه زمانی در سال گذشته میلادی، حدود دو برابر شده است.
در گزارش سازمان حقوق بشر ایران از جامعه جهانی خواسته شده تا «توان دیپلماتیک خود را برای توقف ماشین اعدام جمهوری اسلامی در زندانهای ایران» به کار گیرد و به مقامهای حکومت ایران هشدار دهد که مسئله «ارتکاب جنایت علیه بشریت به دست آنها» به طور جدی بررسی خواهد شد.
محمود امیریمقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، گفت: «شاهد کشتار دستهجمعی و سیستماتیک انسانهایی هستیم که نظام قضایی جمهوری اسلامی آنها را بدون دادرسی عادلانه به اعدام محکوم کرده است.»
او تاکید کرد که جامعه جهانی و دولتهایی که با ایران روابط دیپلماتیک دارند موظفند تا «متوقف کردن ماشین اعدام جمهوری اسلامی» را فورا در دستور کار خود قرار دهند.
مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، در نشست هشتم آبان کمیته سوم مجمع عمومی این سازمان در نیویورک اعلام کرد جمهوری اسلامی با اجرای اعدامهای گسترده، مسیر «جنایت علیه بشریت» را در پیش گرفته است.
سارا حسین، رییس هیات حقیقتیاب سازمان ملل نیز در این نشست گفت جمهوری اسلامی همچنان به سرکوب و اعدام شهروندان خود ادامه میدهد و فضای مدنی را بهشدت محدود کرده است.
در حال حاضر علاوه بر زندانیان جرایم عمومی که روزانه در زندانهای ایران به دار آویخته میشوند، حدود ۷۰ زندانی در زندانهای سراسر کشور با اتهامات سیاسی، در خطر تایید یا اجرای حکم اعدام قرار دارند و بیش از ۱۰۰ تن نیز با اتهامات مشابه با خطر صدور حکم مرگ روبهرو هستند.
در این ارتباط، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در تازهترین گزارش خود به مجمع عمومی این سازمان که ۲۹ مهر منتشر شد، در مورد افزایش اعدامها در ایران ابراز نگرانی کرد.
امضاکنندگان این بیانیه که جمعه ۱۶ آبان منتشر شد، نوشتند که هجوم نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی به منزل گردانندگان و همکاران تارنمای «نقد اقتصاد سیاسی» و احضار شماری از آنان، «سطح نبرد نابرابر ایدئولوژیکی را که از سالها پیش در مطبوعات رسمی آغاز شده بود، همچون دهه ۶۰ به سطح امنیتی کشاند».
شیرین کریمی، مترجم و پژوهشگر، پرویز صداقت، اقتصاددان و سردبیر نشریه «نقد اقتصاد سیاسی»، محمد مالجو، اقتصاددان و مهسا اسداللهنژاد، جامعهشناس و پژوهشگر، دوشنبه ۱۴ آبان بازداشت شدند.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از آن است که کریمی، صداقت، مالجو و اسداللهنژاد بهدست ماموران اطلاعات سپاه پاسداران بازداشت شدهاند.
در بیانیه ۱۷۰ فعال مدنی به «بازخوانی غلط تاریخ» از سوی نهادهای ایدئولوژیک و مطبوعاتی در جمهوری اسلامی علیه «عدالتخواهی اقتدارستیز» و «جبهه چپ ایران» در کنار اقدامات نهاد امنیتی جمهوری اسلامی اشاره شده است.
از جمله امضاکنندگان این بیانیه، هاشم آقاجری، حمید آصفی، بهنام ابراهیمزاده، بهمن احمدی امویی، قربان بهزادیاننژاد، امیر خرم، خسرو دلیرثانی، علیرضا رجایی، سعید رضویفقیه، اکرم زینالی، عیسی سحرخیز، احسان شریعتی، فیروزه صابر، ماندانا صادقی، کیوان صمیمی، ابوالفضل قدیانی، نظامالدین قهاری، اجلال قوامی، مهدیه گلرو، فاطمه گوارایی، علی مزروعی، سعیده منتظری، عبدالله مومنی، عبدالله ناصری و حسن یوسفیاشکوری هستند.
کمپین حقوق بشر ایران: بازداشتها خودسرانه بود
کمپین حقوق بشر ایران جمعه ۱۶ آبان در بیانیهای بازداشت دستکم چهار پژوهشگر، مترجم و نویسنده منتقد در تهران را «کاملا خودسرانه» و بیخبری از آنان را «مصداق روشن ناپدیدسازی اجباری» دانست.
در این بیانیه به نقل از بهنام داراییزاده، پژوهشگر ارشد و کارشناس حقوقی این نهاد حقوق بشری آمده است که مقامهای امنیتی جمهوری اسلامی میخواهند «با حذف صداهای منتقد و ایجاد رعب در میان روشنفکران، مشخصا روشنفکران منتقد و سکولار، جامعه فکری و دانشگاهی ایران را به سکوت وادارند».
این سازمان حقوق بشری در بیانیه خود از نهادهای حامی حقوق نویسندگان، دولتهای متعهد به حقوق و آزادیهای اساسی، مراکز حامی آزادیهای آکادمیک و نهادهای بینالمللی خواست تا در برابر تداوم این سرکوب سکوت نکنند و واکنش نشان دهند.
در این بیانیه همچنین اشاره شد که ایران در سال ۲۰۲۴، «دومین کشور جهان از نظر تعداد نویسندگان زندانی» بود. در این سال ۴۳ نویسنده، از جمله ۱۳ زن، در زندان به سر بردند و این آمار، ایران را به «بزرگترین زندان زنان نویسنده در جهان» تبدیل کرد.
یک وکیل حقوق بشر ساکن ایران با اشاره به بازداشتهای اخیر به کمپین حقوق بشر ایران گفت: «وقتی هیچ دسترسیای به نهاد بازداشتکننده و محل نگهداری این افراد وجود ندارد، حقیقتا امکان پیگیری این پروندهها بسیار دشوار میشود.»
انتقاد از سرکوب آزادی بیان
بازداشت چهار اقتصاددان و پژوهشگر در روزهای گذشته واکنشها و انتقادهای دیگری نیز بهدنبال داشته است.
در این ارتباط، سازمان قلم (پن) آمریکا چهارشنبه ۱۴ آبان با اشاره به بازداشتهای اخیر، سرکوب آزادی بیان را از سوی حکومت ایران به شدت محکوم کرد و خواستار آزادی فوری بازداشتشدگان شد.
در بیانیه این سازمان مدافع آزادی بیان اشاره شده است که از زمان جنگ ۱۲ روزه بین جمهوری اسلامی و اسرائیل، «نویسندگان، شاعران، هنرمندان خلاق، تحلیلگران شبکههای اجتماعی و فعالان» بازداشت شده و برخی دیگر با تهدیدهای خارج از چارچوب قانونی یا اتهامات اضافی مواجه شدهاند.
کارین دویچ کارلکار، مدیر برنامه «نویسندگان در معرض خطر» در پن آمریکا، بازداشت «چند تن از روشنفکران چپگرای برجسته» را «غیرقابل قبول» نامید و گفت که این اقدام نهادهای امنیتی نشان میدهد «هر نوع تحلیل علمی یا نقد سیاستهای اقتصادی و اجتماعی در ایران میتواند دلیلی برای وارد شدن اتهامات کیفری ناعادلانه باشد».
در این بیانیه اشاره شده است که صداقت مقالهای انتقادی درباره جنگ ایران و اسرائیل نوشته بود.
