در ادامه هشدارها درباره تشدید بحران آب و ناتوانی جمهوری اسلامی در مدیریت منابع، مدیرعامل شرکت آب منطقهای تهران اعلام کرد در حال حاضر تنها ۱۴ میلیون مترمکعب آب پشت سد کرج (امیرکبیر) ذخیره شده و این سد تنها تا دو هفته دیگر میتواند آب شرب تهران را تامین کند.
بهزاد پارسا یکشنبه ۱۱ آبان گفت ورودی آب به سدهای تهران نسبت به سال آبی گذشته ۴۳ درصد کاهش یافته است.
او افزود در زمان مشابه سال گذشته، مخزن سد کرج حدود ۸۶ میلیون مترمکعب آب ذخیره داشت و این افت بیسابقه نتیجه کاهش ۱۰۰ درصدی بارشها در استان تهران نسبت به میانگین بلندمدت است.
پارسا تاکید کرد پنج سال خشکسالی متوالی فشار شدیدی بر منابع آب استان تهران وارد کرده و اگر مصرف آب کلانشهر تهران کنترل نشود، چالشهای جدی در تامین آب شرب به وجود خواهد آمد.
این مقام شرکت آب منطقهای تهران از مشارکت شهروندان در «صرفهجویی و اصلاح الگوی مصرف»، بهعنوان تنها راه عبور از این بحران نام برد.
در ماههای گذشته و همزمان با تشدید بحران آب، مقامهای جمهوری اسلامی بارها تقصیر را متوجه مردم کرده و با هشدار درباره کاهش ذخایر سدها، شهروندان را به «صرفهجویی» فراخواندهاند.
عیسی بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب کشور، ۱۱ آبان از برگزاری نشست ویژه مدیریت بحران آب شرب تهران با حضور وزیر نیرو و استاندار تهران خبر داد و گفت با توجه به «زمان تابآوری بسیار کم» سدهای لتیان، ماملو، لار و امیرکبیر، تصمیمات ویژهای برای کاهش مصرف آب شهروندان تهرانی اتخاذ شد.
او افزود مقدار کاهش برنامهریزیشده باید از طریق مدیریت توامان وزارت نیرو و شهروندان به دست آید.
بزرگزاده ۹ آبان نیز گفته بود برای تامین آب پاییز تهران «سناریوی بدبینانهای» تدوین شده و با توجه به وضعیت موجود، کاهش افت فشار تا زمان پایداری منابع ادامه خواهد داشت.
وضعیت بحرانی تالابهای ایران
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، ۱۱ آبان گزارش داد در تابستان سال جاری ۹ دریاچه و تالاب بزرگ ایران از جمله دریاچه ارومیه، بختگان، پریشان، جازموریان، گاوخونی، هامون، مهارلو، طَشک و حوضسلطان قم بهطور کامل یا تا حد زیادی خشک شدند.
تسنیم با اشاره به وضعیت بحرانی تالابهای کشور بهدنبال خشکسالیهای پیدرپی نوشت طبق برآوردهای سازمان حفاظت محیط زیست، بیش از ۶۰ درصد از تالابهای ایران یا خشک شدهاند یا کمتر از نیمی از ظرفیت آبی خود را دارند.
نبود ورودی آب، برداشتهای بیرویه و افت سطح آب زیرزمینی از مهمترین دلایل این وضعیت عنوان شدهاند.
خبرگزاری دولتی ایلنا دوم آبان گزارش داد حجم ورودی آب به سدهای کشور از اول تا ۲۶ مهر، ۷۸۰ میلیون مترمکعب بوده که نسبت به رقم یک میلیارد و ۲۹۰ میلیون مترمکعب در مدت مشابه سال گذشته، ۳۹ درصد کاهش نشان میدهد.
بحران کنونی آب نه نتیجه یک سال خشکسالی، که محصول دههها سوءمدیریت، سدسازی بیرویه و نبود برنامه سازگاری با کمآبی است.
کارشناسان هشدار میدهند دعوت به «صرفهجویی» بدون اصلاح حکمرانی آب، شفافسازی دادهها، احیای آبخوانها، کنترل برداشتهای غیرمجاز و کاهش مصرف پرهزینه کشاورزی، تنها بحران را به فصل بعد موکول خواهد کرد.
این روزنامه چاپ تهران در گزارش خود با عنوان «مرگ طبقاتی» که یکشنبه ۱۱ آبان منتشر شد، نوشت قیمت قبرها در حرم امام هشتم شیعیان که زیر نظر آستان قدس رضوی اداره میشود «میلیاردی» است و در قبرستان «بهشت رضا» که زیر نظر شهرداری مشهد است، «سر به فلک میکشد».
شرق ادامه داد: «این ارقام نجومی و اوضاع بد اقتصادی سبب شده بسیاری از مردم دست به دامن قبرستان روستاها شوند و اموات خود را در آنجا به خاک بسپارند تا مجبور نباشند مبالغ هنگفتی را پرداخت کنند.»
بررسیهای این روزنامه نشان میدهد قیمت قبر در آرامستانهای زیر نظر شهرداری مشهد از شش میلیون تا یکمیلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان متغیر است.
قیمت قبر در آرامستانهای زیر نظر آستان قدس رضوی گرانتر است و قیمتشان از ۱۰۰ میلیون تومان تا یک میلیارد و ۲۰۰ متفاوت است.
شرق به نقل از یکی از اهالی روستاهای نزدیک مشهد نوشت، هجوم مردم مشهد برای دفن امواتشان در روستاها موجب شده که حالا ما دیگر برای اموات خودمان جا نداریم.
حسن، یکی دیگر از اهالی روستاهای مجاور مشهد این اظهارات را تایید کرد و درباره «کوچ اموات به قبرستان روستاها» گفت: «روستای ما بسیار کوچک است و یک قبرستان محلی داریم. بهتازگی افراد غریبه شبانه اموات خود را به روستای ما میآورند و دفن میکنند. دور قبرستان را حصار کشیدیم، اما باز هم این اتفاق تکرار شد. با دهیار تصمیم گرفتیم جلوی این اتفاق را هرطور شده بگیریم و در حال پیگیری این ماجرا هستیم.»
گسترش بحران قبرستان در ایران
در سالهای اخیر گزارشهای متعددی درباره بحران کمبود یا گرانی قبر در ایران منتشر شده است.
در اردیبهشت امسال، مهدی پیرهادی، رییس کمیسیون خدمات شهری شورای شهر تهران، هشدار داد بهدلیل تاخیر در ساخت یک آرامستان جدید و همچنین به پایان رسیدن ظرفیت بهشت زهرا، از مهرماه سال جاری جایی برای دفن مردگان در پایتخت ایران وجود نخواهد داشت.
پیرهادی گفت در صورت مشخص نشدن تکلیف ساخت قبرستان جدید تهران تا پایان ماه جاری، از ابتدای پاییز دیگر فضایی برای دفن متوفیان وجود نخواهد داشت، چرا که اکنون تنها چند قطعه محدود در بهشت زهرا باقی مانده است.
به گفته او، اعضای شورای شهر سال ۱۴۰۳ پنج نقطه را برای احداث آرامستان در تهران معرفی کردند و قرار بود عملیات احداث یک آرامستان جدید در کلاغیه در جنوب تهران از اسفندماه سال گذشته کلید بخورد.
بر اساس مصوبه شورای شهر تهران در اردیبهشت ۱۴۰۳، قیمت «قبر رزروی» در بهشت زهرا برای خانوادههایی که دارای متوفی هستند، از سه میلیون و ۹۰۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۲، به ۱۵ میلیون تومان در سال ۱۴۰۳ رسید.
او در حاشیهای همایشی با عنوان «ما و غرب» با اشاره به فتوای رهبر جمهوری اسلامی در مورد حرام بودن سلاح اتمی گفت این فتوا «پردهبرداری کرده از اینکه ما در فکر اسلامی و مکتب اهل بیت خشونت بدون حد و مرز نداریم.»
لاریجانی خود را از «طرفداران سرسخت توسعه توانمندیهای هستهای» توصیف کرد و گفت دنیا تعجب کرده از اینکه جمهوری اسلامی بمب نمیخواهد.
دولت آمریکا در سال ۱۴۰۰ خورشیدی اعلام کرده بود که این کشور هرگز فتوای خامنهای در منع تسلیحات هستهای را مبنا قرار نداده است.
خامنهای اول مهر بار دیگر در سخنانی تاکید کرد که جمهوری اسلامی به دنبال ساخت سلاح هستهای نیست و در آینده نیز چنین برنامهای نخواهد داشت.
او گفت: «در میان کشورهای جهان تنها ۱۰ کشور توانایی غنیسازی اورانیوم را دارند که یکی از آنها ایران است. آن کشورها بمب اتمی دارند، اما ما قصدی برای ساخت بمب هستهای نداریم.»
پیش از این سخنان، ۷۰ نماینده مجلس در نامهای به روسای قوا و شورای عالی امنیت ملی که ۳۱ شهریور منتشر شد خواستار آن شدند که با تغییر فتوای پیشین خامنهای و برای ایجاد «بازدارندگی»، جمهوری اسلامی اقدام به ساخت و نگهداری بمب اتمی کند.
این نمایندگان نوشتند بهکارگیری سلاح هستهای مصداق حرمت فتوای خامنهای در سال ۱۳۸۹ بوده «اما ساخت و نگهداری بهعنوان بازدارندگی بحث دیگری است».
افزایش درخواستها برای ساخت بمب اتم
از ابتدای سال ۱۴۰۳، موارد اعلام موضع از سوی مقامات جمهوری اسلامی درباره لزوم حرکت به سمت ساخت سلاح هستهای افزایش یافت.
اردیبهشت ۱۴۰۳، کمال خرازی، مشاور امور بینالملل خامنهای و عضو شورای راهبردی روابط خارجی او، در دو روز پیاپی تهدید کرد که جمهوری اسلامی ممکن است به سمت ساخت سلاح هستهای حرکت کند.
مهر ماه همان سال نیز ۳۹ نماینده مجلس در نامهای به شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، خواستار تغییر دکترین دفاعی حکومت ایران و ساخت سلاح هستهای شدند.
در سوی دیگر این اظهارات، مقامات دولت مسعود پزشکیان و شخص او در قامت مدافعان دیپلماسی که رویکردشان کاهش تنشهای خارجی است، قرار دارند و با استناد به فتوای رهبر جمهوری اسلامی، ساخت بمب اتمی را رد میکنند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ۳۰ مهر در گفتوگو با روزنامه سوییسی لوتانو اعلام کرد دانش فنی تهران از بین نرفته است.
او افزود: «ایران همچنان اورانیوم غنیشده در اختیار دارد، از جمله حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد، که اندکی کمتر از سطح لازم برای ساخت سلاح هستهای است.»
ههنگاو در گزارش خود نوشت که در ماه اکتبر سال گذشته حکم اعدام ۱۶۱ زندانی اجرا شده بود و آمار امسال دستکم ۸۰ مورد معادل ۴۹.۵ درصد افزایش داشته است.
همچنین این آمار بیشترین آمار اعدامیان طی یک ماه در دو دهه اخیر در ایران است.
این سازمان حقوق بشری افزود که از ۲۴۱ زندانی که در زندانهای ایران اعدام شدند، توانسته هویت کامل ۲۳۵ زندانی را احراز کند و هویت ۶ زندانی دیگر در دست بررسی است.
بر اساس گزارش این سازمان، در این ماه، دستکم حکم اعدام هشت زندانی سیاسی از جمله شش زندانی سیاسی عرب به نامهای، علی مجدم، محمدرضا مقدم، معین خنفری، حبیب دریس، عدنان غبیشاوی، سالم موسوی، سامان محمدی خیاره و جواد نعیمی در زندانهای مختلف ایران اجرا شده که هفت نفر از آنها از بابت اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» بوده است.
دستکم هشت زن در زندانهای اصفهان (۲ مورد)، زنجان، قم، نهاوند، شیراز، مشهد و رشت هم اعدام شدهاند.
این آمار در شرایطی منتشر شده که از مجموع ۲۴۱ زندانی که در ماه اکتبر اعدام شدهاند، تنها ۱۰ مورد معادل چهار درصد کل موارد در منابع رسمی ایران و سایتهای وابسته به قوه قضاییه اعلام شده است.
همچنین حکم اعدام ۱۳ زندانی مخفیانه و بدون اطلاع خانواده و حق برخورداری از ملاقات آخر با خانواده اجرا شده است.
از نظر تفکیک زندانیان اعدام شده بر حسب اقلیتهای قومی، بیشترین اعدامها در میان زندانیان کرد صورت گرفته است.
همچنین از نظر تفکیک زندانیان اعدامشده بر حسب اتهام، در ماه اکتبر گذشته بیشترین اعدامیان مربوط به قتل عمد بوده که ۱۲۴ مورد معادل ۵۱.۵ درصد را تشکیل میدهند.
پیشتر ۸۰۰ فعال مدنی، فرهنگی و سیاسی با گرایشهای گوناگون در بیانیهای از حکومت جمهوری اسلامی به دلیل آنکه بهجای پاسخگویی به ریشههای بحرانهای موجود، «سیاست اعدام را با شدتی بیسابقه به ابزار کنترل و سرکوب بدل کرده است» انتقاد کردند.
در این بیانیه که از جمله از سوی شماری از زندانیان سیاسی امضا شده، «موج گسترده اجرای احکام مرگ»، بهویژه در زندان قزلحصار کرج، نشانه «فروپاشی اخلاقی و حقوقی نظام قضایی و بیاعتنایی آشکار به کرامت انسانی» دانسته شده است.
امضاکنندگان بیانیه در مورد فعالیت بیش از یکساله «کارزار مدنی و شجاعانه «سهشنبههای نه به اعدام» که از زندان قزلحصار آغاز شد، آن را حرکتی خودجوش از زندانیان سیاسی ارزیابی کردند که «هر هفته با اعتصاب غذا علیه فرهنگ مرگ» اعتراض میکنند.
پزشکیان یکشنبه ۱۱ آبان در جریان بازدید از یک نمایشگاه که در سازمان انرژی اتمی ایران برگزار شده بود، این اظهارات را مطرح کرد.
جمهوری اسلامی بارها گفته فعالیتهای اتمیاش صرفا کاربردی صلحآمیز دارد، اما غرب و اسرائیل با استناد به برخی فعالیتها و اورانیومهای غنیشده اعلامنشده در ایران، جمهوری اسلامی را به تلاش برای ساخت بمب اتمی متهم میکنند.
پزشکیان گفت: «علم [هستهای] در درون ذهنهای دانشمندان ماست و با از بین بردن ساختمانها و کارخانهها مشکلی پیش نخواهد آمد؛ ما دوباره و با قدرت بیشتری خواهیم ساخت.»
او به فتوای علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، مبنی بر «حرام بودن» سلاح اتمی اشاره کرد و گفت که تهران بر اساس این فتوا به سمت ساخت چنین سلاحی نخواهد رفت.
آمریکا پیشتر اعلام کرده که این کشور هرگز فتوای خامنهای در منع تسلیحات هستهای را مبنا قرار نداده است.
اظهارات پزشکیان درباره ساخت دوباره تاسیسات هستهای ایران در شرایطی است که پیشتر دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، هشدار داده که اگر جمهوری اسلامی برای از سر گرفتن برنامه هستهایاش تلاش کند، آمریکا دوباره با آن برخورد خواهد کرد.
ترامپ در ماههای گذشته بارها اعلام کرده که تاسیسات اتمی ایران در جریان حملات آمریکا نابود شده است.
او همچنین بمباران تاسیسات هستهای ایران از سوی بمبافکنهای بی-۲ را یکی از «زیباترین عملیات نظامی» تاریخ خوانده و گفته نابودی توان هستهای باعث شد جمهوری اسلامی دیگر «قلدر خاورمیانه» نباشد.
رییسجمهوری ایالات متحده گفته اگر آمریکا به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی حمله نکرده بود «ابری تیره» بر توافق برای پایان جنگ غزه سایه میانداخت.
اظهارات ضدونقیض پزشکیان درباره ساخت تاسیسات اتمی
پزشکیان در ماههای اخیر اظهارات ضدونقیضی را درباره ساخت تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی مطرح کرده است.
او پیش از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل گفته بود که اگر تاسیسات اتمی ما هدف قرار گرفته شود، ما دوباره آنها را میسازیم.
اما پس از حملات اسرائیل و آمریکا به این تاسیسات، در نشست هیات دولت گفت: «خب آمد زد، دوباره درست کنیم باز هم میآید میزند.»
نهم آبان، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، با تاکید بر اینکه سانتریفیوژهای جمهوری اسلامی کاملا آسیب دیده، اعلام کرد که حملات آمریکا فعالیت هستهای ایران را «بهطور قابل توجهی» متوقف کرده است.
گروسی به شبکه العربیه گفت: «سانتریفیوژهای ایران کاملا آسیب دیدهاند اما ظرفیتها همچنان وجود دارد.»
