کاخ سفید: ترامپ با تحویل جنگندههای اف-۳۵ به عربستان در آینده موافقت کرد
کاخ سفید اعلام کرد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تحویلهای آینده جنگنده اف-۳۵به ریاض را تایید کرده و عربستان سعودی نیز با خرید ۳۰۰ تانک آمریکایی موافقت کرده است.
کاخ سفید اعلام کرد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تحویلهای آینده جنگنده اف-۳۵به ریاض را تایید کرده و عربستان سعودی نیز با خرید ۳۰۰ تانک آمریکایی موافقت کرده است.
کاخ سفید گفت دو طرف همچنین یک توافقنامه دفاعی راهبردی امضا کردند، که «بازدارندگی را در سراسر خاورمیانه تقویت میکند».
به گزارش رویترز، فروش جنگنده رادارگریز اف-۳۵ به عربستان سعودی – که درخواست خرید ۴۸ فروند از آن را داده – نخستین فروش این جنگنده از سوی آمریکا به ریاض خواهد بود و یک تغییر سیاسی مهم بهشمار میرود.
طبق این گزارش، این توافق میتواند موازنه نظامی در خاورمیانه را تغییر دهد. تاکنون اسرائیل تنها کشور منطقه بوده که جنگنده اف-۳۵ در اختیار داشته است.
رویترز روز سه شنبه ۲۷ آبان گزارش داد که، این سازمان دلیل کاهش نیروی کار خود را اصلاحاتی اعلام کرده که در پی کمبود بودجه ناشی از خروج آمریکا انجام میشود.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در ماه ژانویه پس از استقرار در کاخ سفید، با امضای فرمانی اجرایی دستور خروج آمریکا از سازمان جهانی بهداشت را داد.
ترامپ در پایان دوره نخست ریاست جمهوری خود در سال ۲۰۲۰ هم با متهم کردن این سازمان به «سوء مدیریت» در مقابله با همهگیری کووید-۱۹ فرمان خروج از آن را داد. این تصمیم در دوره جو بایدن لغو شد.
آمریکا بزرگترین حامی مالی سازمان جهانی بهداشت بود و به تنهایی حدود ۱۸ درصد کل بودجه این سازمان را تامین میکرد. حال با کنار کشیدن این کشور، ۲۳۷۱ تن از کارکنان این سازمان مستقر در ژنو از آن جدا خواهند شد. این رقم معادل از دست دادن یک چهارم نیروی کار سازمان بهداشت جهانی است.
برآورد سازمان جهانی بهداشت حاکی از کمبود یک میلیارد دلاری بودجه برای سال آینده میلادی است.
پیشتر رویترز گزارش داده بود که پس از خروج آمریکا از سازمان بهداشت جهانی، تدروس آدهانوم گبریسوس، مدیر کل این سازمان، در نامهای به کارکنان از ضرورت صرفهجویی در هزینهها و اولویتبندی اقدامات گفته بود.
کارل لوترباخ، وزیر بهداشت پیشین آلمان، پس از اعلام ترامپ برای خروج از سازمان جهانی بهداشت از این تصمیم انتقاد کرده و گفته بود: «سازمان جهانی بهداشت در کمک به کشورهایی که با همهگیری بیماریهای عفونی یا محیطی روبرو شدهاند با مشکل مواجه خواهد شد.»
به گفته او، انسانهای زیادی در جهان در معرض خطر خواهند بود در حالی که امنیت بهداشت و سلامت جهانی جزو منافع همه کشورها، از جمله آمریکا، محسوب میشود.
به جز آمریکا که از سازمان جهانی بهداشت جدا شده، بریتانیا، فرانسه و آلمان نیز از کمکهای خود به این سازمان کاستهاند و احتمالا قصد دارند همچنان از میزان کمکهای خود بکاهند .
خبرگزاری رویترز دوشنبه ۲۶ آبان گزارش داد که بر اساس تحقیقات «موسسه بارسلونا برای بهداشت جهانی» و چند سازمان دیگر، کاهش کمکهای مهمترین پرداخت کنندگان به سازمان بهداشت جهانی میتواند تا سال ۲۰۳۰ منجر به مرگ حدود ۲۲.۶ میلیون نفر از جمله ۵.۴ کودک در کشورهای در حال توسعه شود.
رویترز بر اساس یک تحقیق دیگر نیز میگوید که تداوم کاهش حمایت مالی از سازمان بهداشت جهانی میتواند روند رو به پیشرفت بهداشت جهانی و کاهش فقر را پس از دههها معکوس کند.
گزارش سالانه سازمان بهداشت جهانی، در سال ۲۰۲۳، نشان میداد بهرغم نیازهای روزافزون بشردوستانه ناشی از درگیریها، تغییرات اقلیمی و شیوع بیماریها، این سازمان دستاوردهایی چشمگیر در زمینه بهداشت عمومی داشته است.
دونالد ترامپ بارها از توسعه پیمان ابراهیم بین اسرائیل و دیگر کشورهای مسلمان منطقه و عادیسازی روابط سیاسی و اقتصادی بین آنها برای تضمین ثبات در خاورمیانه، گفته و این میل او در حالیکه آتشبس شکننده بین حماس و اسرائیل ادامه دارد، بیشتر از گذشته است.
انتظار میرود فشار برای عادیسازی روابط عربستان سعودی و اسرائیل مهمترین دستور کار ترامپ در سفر محمد بنسلمان به واشینگتن باشد. او جمعه ۲۳ آبان به خبرنگاران گفته بود: «امیدوارم عربستان سعودی در آینده نزدیک به پیمان ابراهیم بپیوندند.»
در آمریکا اما تحلیلگران مانند ترامپ نسبت به این موضوع که عادیسازی روابط اسرائیل و عربستان سعودی به زودی محقق شود، خوشبین نیستند. با این حال سه منبع آگاه به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفتهاند که یک امیدواری وجود دارد که توافقی بین آمریکا و عربستان سعودی درباره پیوستن ریاض به پیمان ابراهیم تا پیش از پایان دوره ریاست جمهوری ترامپ، به دست بیاید.
تلاش ترامپ در دوره اول ریاست جمهوریاش برای پیوستن عربستان سعوی به این پیمان با مخالفت سلمان بنعبدالعزیز، پادشاه این کشور ناکام ماند. در دولت جو بایدن نیز محمد بنسلمان پس از حمله هفتم اکتبر که منجر به جنگ غزه شد، با پیوستن به پیمان ابراهیم مخالفت کرد.
مهمترین شرط عربستان سعودی برای پیوستن به پیمان ابراهیم، تشکیل دولت مستقل فلسطینی و اجرای راه حل دو کشوری برای حل بحران اسرائیل و فلسطینیان است. اسرائیل مخالف تشکیل کشور مستقل فلسطین است. ترامپ احتمالا تلاش خواهد کرد بنسلمان را قانع کند که طرح ۲۰ مادهای او درباره غزه منجر به این اتفاق خواهد شد.
بهبود روابط دو کشور پس از قتل خاشقچی
روابط آمریکا با عربستان سعودی پس از عملیات قتل جمال خاشقچی، نویسنده سعودی در ترکیه، به سردی گرایید.
هفت سال پس از آن واقعه اما ابرهای تیره از روابط دو کشور کنار رفتهاند و حالا دونالد ترامپ ولیعهد چهل ساله عربستان سعودی را یک بازیگر بسیار مهم در به ثمر نشستن تلاش خود به منظور شکل دادن خاورمیانه جدید برای دهههای آینده میبیند.
رهبران دو کشور قرار است در نخستین سفر بنسلمان پس از قتل خاشقچی، قراردادهای چندین میلیارد دلاری امضا کنند، درباره یک قرارداد اتمی گفتوگو کنند و جلساتی در مورد مسیر دشوار پیش روی بیثباتی در خاورمیانه برگزار کنند.
فروش جنگندههای اف ۳۵
یکی از موارد مذاکره بین دو کشور در سفر بنسلمان فروش جنگندههای راهبردی اف ۳۵ به عربستان سعودی است.
در حالیکه برخی مقامات دولت ترامپ نگران دستیابی چین به سیستم پیشرفته تسلیحاتی این جنگنده پس از فروش احتمالی به عربستان سعودی هستند، ترامپ پیش از ورود بنسلمان به واشینگتن گفت که موافق فروش این جنگنده به عربستان سعودی است.
این موافقت ترامپ تعجب برخی جمهوریخواهان متحد ترامپ را برانگیخت؛ به ویژه از این نظر که واشینگتن برای به سرانجام رساندن طرح صلح غزه به موافقت و همراهی اسرائیل نیاز دارد و اسرائیل فروش این جنگنده به عربستان سعودی را منوط به عادیسازی روابط کرده است.
تحولات منطقه و لزوم حمایت نظامی آمریکا
مقامهای دو کشور در این سفر بر سر مسائل مختلف از جمله سامان دادن به آتشبس شکننده غزه، نگرانی از اقدامات مخرب جمهوری اسلامی در منطقه و جنگ بیرحمانه سودان گفتوگو خواهند کرد.
در این بین، بنسلمان به دنبال یک تضمین رسمی از سوی ترامپ درباره پشتیبانی نظامی آمریکا از عربستان سعودی است که دامنه و میزان آن مشخص شده باشد. هر چند چنین اقدامی در صورتی که حمایت و تصویب کنگره را در پی نداشته باشد ممکن است از سوی رئیس جمهوری بعدی آمریکا لغو شود.
به باور ناظران، بنسلمان تلاش میکند خود را به عنوان یک بازیگر جهانی نشان دهد؛ رهبری که در داخل تلاش میکند به اقتصاد کشور برای رهایی از وابستگی به فروش نفت از طریق توسعه گردشگری و فناوری تنوع ببخشد.
قراردادهای چندصد میلیارد دلاری
دیدار ترامپ و بنسلمان در شرایطی انجام میشود که دو طرف در ماههای گذشته رکوردی از تفاهمنامهها و قراردادهای اقتصادی را ثبت کردهاند.
یک مقام ارشد کاخ سفید به مجله تایم گفت که انتظار میرود واشینگتن و ریاض در جریان این سفر بر سر معاملات چندین میلیارد دلاری شامل «سرمایهگذاری عربستان سعودی در زیرساختهای هوش مصنوعی آمریکا، همکاری مشترک در حوزه انرژی هستهای، خرید سلاح به منظور تقویت همکاری دفاعی بین دو کشور و تحقق سرمایه گذاری ۶۰۰ میلیارد دلاری عربستان سعودی در چندین حوزه تعیین شده» مذاکره کنند.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا پیشتر در مورد مذاکره درباره دسترسی ریاض به فناوری هستهای گفته بود توافق در این مورد میتواند راه عربستان سعودی را برای ایجاد و توسعه صنایع هستهای تجاری هموار کند.
