یک مقام سرویس امنیتی اوکراین اعلام کرد این کشور دو نفتکش متعلق به «ناوگان سایه» را در دریای سیاه با پهپادهای دریایی هدف قرار داده است. ناوگان سایه، شبکهای از نفتکشها، شرکتهای پوششی و عملیات لجستیکی مخفی است که کشورهای تحت تحریم مثل روسیه برای صادرات نفت از آن استفاده میکنند.
این مقام سرویس امنیتی اوکراین (اسبییو) که نامش فاش نشده، شنبه هشتم آذر به خبرگزاری رویترز گفت این عملیات مشترک از سوی این سرویس مخفی و نیروی دریایی اوکراین انجام شده است.
او با اشاره به انتشار ویدیویی در این زمینه که شامگاه جمعه منتشر شد، گفت: «ویدیو نشان میدهد که پس از اصابت، هر دو نفتکش دچار آسیب جدی شده و عملا از خدمت خارج شدهاند. این، ضربه قابل توجهی به انتقال نفت روسیه وارد خواهد کرد.»
با این حال، این مقام دقیقا مشخص نکرد این حمله چه زمانی انجام شده است.
کمی قبل از انتشار اظهارات این مقام اوکراینی، کنسرسيوم خط لوله دريای خزر اعلام کرد يکی از سه «نقطه مهار» در پايانه دريای سياه که متعلق به اين شرکت است، بر اثر حمله پهپادی اوکراین آسيب ديده است.
«نقطه مهار» (Mooring Point) یک اصطلاح فنی دریایی و بندری است و به سازه یا تجهیزاتی گفته میشود که کشتیها برای پهلو گرفتن، ثابت ماندن و بارگیری و تخلیه، به آن متصل میشوند.
کنسرسيوم خط لوله دريای خزر در بیانیهای خبر داد فعالیتها در این نقاط متوقف شده است.
کنسرسیوم خط لوله دریای خزر، یک شرکت انتقال نفت قزاقستانی-روسی است که در سال ۲۰۰۱ با مشارکت چند شرکت و با هدف انتقال نفت قزاقستان از طریق روسیه و دریای سیاه تاسیس شد.
این شرکت بیش از یک درصد نفت جهان را جابهجا میکند.
انتشار این بیانیه یک روز پس از آن بود که مقامات ترکیه اعلام کردند دو نفتکش که گفته شده بخشی از «ناوگان سایه» روسیه هستند، در دریای سیاه هدف قرار گرفتند.
اداره کل امور دریایی ترکیه هفتم آذر اعلام کرد نخستین نفتکش به نام «کایروس» با پرچم گامبیا، در دریای سیاه، در حدود ۴۵ کیلومتری ساحل استان قوجائلی ترکیه دچار آتشسوزی شد.
این اداره، آتشسوزی را نتیجه برخورد یک «عامل خارجی» دانست و افزود کایروس در حال حرکت به سمت بندر نووراسییسک روسیه بود.
کمتر از یک ساعت بعد، اداره کل امور دریایی ترکیه گزارش داد نفتکش دیگری به نام «ویرات» نیز در دریای سیاه در حدود ۳۵ مایل دریایی از ساحل ترکیه «هدف قرار گرفت».
عبدالقادر اورالاوغلو، وزیر حمل و نقل و زیرساخت ترکیه، گفت: «تیمهای امداد و نجات حاضر در محل گمان میکنند این تانکرها هدف حمله خارجی قرار گرفتهاند.»
ضربه سنگین
خبرگزاری رویترز هشتم آذر به نقل از یک معاملهگر نفت درباره وضعیت نقاط مهار آسیبدیده نوشت: «اوضاع خوب به نظر نمیرسد و ضربه سنگینی خورده. قرار است نقطه مهار سوم را که در حال تعمیر است به کار بیندازند.»
به گفته کنسرسیوم خط لوله دریای خزر، در نتیجه حمله به پایانه نفتی، هیچ یک از کارکنان و پیمانکاران آن آسیب ندیدهاند.
این نهاد افزود که در لحظه انفجار، سامانه حفاظت اضطراری، خطوط لوله مربوطه را از کار انداخت و گزارشهای اولیه نشان میدهند هیچ نفتی به دریای سیاه نریخته است.
کنسرسیوم خط لوله دریای خزر اعلام کرد: «ارسال محمولهها در پایانه پس از آن انجام خواهد شد که تهدید ناشی از قایقها و پهپادهای بدون سرنشین برطرف شود.»
پیشتر و در سالهای اخیر، کشتیهایی در دریای سیاه با مین برخورد کردهاند و برخی مینها نیز در حالی که شناور بودهاند، پیدا شدهاند.
حادثه جمعه در شرایطی روی داد که تلاشها برای برقراری صلح در جنگ اوکراین شدت گرفته است.
در فروردینماه، روسیه و اوکراین برای آتشبس دریایی به توافق رسیدند.
پیش از آن، دریای سیاه در مرکز تنشهای شدید بین دو کشور قرار گرفته بود.
خبرگزاری رویترز شنبه هشتم آذر در گزارشی با اشاره تغییرات گسترده در کاربرد پهپادها از ابتدای جنگ اوکراین تاکنون، نوشت: «اوکراین و روسیه اکنون سالانه چند میلیون پهپاد تولید میکنند و جنگ الکترونیک و اختلال عمدی سیگنالها به بخش ثابت جبهه جنگ تبدیل شده است؛ موضوعی که باعث سقوط هزاران پهپاد پیش از رسیدن به هدف میشود.»
مِکس، اپراتور پهپاد از تیپ ۵۸ اوکراین، به رویترز گفت حمله اخیر او به یک تانک روسی در فاصله ۲۰ کیلومتری، بدون این فناوری غیرممکن بود.
او تاکید کرد: «بدون هدایت اضافهشده، عملا نمیتوانستیم به آن صدمه بزنیم.»
پهپادهایی که مکس درباره آنها توضیح داده است، برای غلبه بر همین اختلال به کار گرفته میشوند.
این پهپادها تصویر هدف را از طریق دوربین خود قفل میکنند و حتی اگر ارتباط با اپراتور قطع شود، بهصورت خودکار مسیر را تا برخورد ادامه میدهند.
روسیه نیز از فناوری مشابه استفاده میکند.
این پیشرفت نگرانیهای اخلاقی تازهای ایجاد کرده است؛ زیرا استانداردهای الزامآور جهانی برای استفاده نظامی از هوش مصنوعی همچنان وجود ندارد.
بر اساس اعلام اوکراین، تصمیم نهایی شلیک همیشه باید از سوی انسان گرفته شود و هیچ ضربهای نباید بهطور خودکار از سوی هوش مصنوعی اجرا شود.
با وجود استفاده گسترده، فعالان این صنعت معتقدند عملکرد این سامانهها همچنان تحت تاثیر شرایط میدان نبرد قرار دارد و نیازمند بهبود است.
بهگفته مکس، این سامانهها علاوه بر دنبال کردن هدف، «حافظه تصویری» مخصوص دارند که روی موتور، خودرو و اهداف دیگر آموزش دیده است.
او گفت: «اگر من هنگام نزدیکشدن، نقطه هدف را دو یا سه کیلومتر دورتر بگذارم، خودش تصحیح میکند و به آن میرسد.»
حملات شبانه روسیه
وزارت خارجه اوکراین شنبه اعلام کرد حمله گسترده روسیه در شامگاه جمعه به کشته شدن دو نفر و زخمی شدن بیش از ۲۰ نفر منجر شد.
این حمله همزمان با ادامه بحثهای بینالمللی درباره برنامه صلح صورت گرفت.
آندری سیبیها، وزیر خارجه اوکراین، در پیامی در ایکس نوشت: «روسیه دهها موشک کروز و بالستیک و بیش از ۵۰۰ پهپاد را به خانههای مردم، شبکه انرژی و زیرساختهای حیاتی شلیک کرده است. مسکو در حالی به کشتار و تخریب ادامه میدهد که جهان درباره صلح صحبت میکند.»
خبرنگاران محلی گزارش دادند که تمام شب، صدای انفجارهای متعدد در کییف شنیده شد.
آتشسوزی در پالایشگاه نفت افیپسکی روسیه پس از حمله پهپادی
مقامهای محلی روسیه شنبه اعلام کردند سقوط بقایای یک پهپاد باعث وقوع آتشسوزی در پالایشگاه نفت افیپسکی در جنوب منطقه کراسنودار شده است.
این آتشسوزی پس از چند ساعت مهار شد.
به گفته ستاد محلی مدیریت بحران، بخشی از تجهیزات فنی پالایشگاه آسیب دیده اما مخازن نفتی صدمه ندیدهاند.
وزارت دفاع روسیه نیز اعلام کرد سامانههای پدافندی این کشور در جریان حملات شبانه، ۱۰۳ پهپاد اوکراینی را در مناطق مختلف روسیه منهدم کردهاند که ۱۱ پهپاد از آنها در منطقه کراسنودار رهگیری شده است.
سایت واینت شنبه هشتم آذر با اشاره به حملات سال گذشته اسرائیل به رهبران و فرماندهان و نیز زیرساختهای گروه مسلح حزبالله، نوشت که قاسم بارها گفته است: «حزبالله هرگز سلاحهای خود را کنار نخواهد گذاشت.»
یک مقام لبنانی به این سایت گفت: «قاسم ممکن است چهرهای کمرنگ باشد و مقایسه او با سلفش نصرالله دشوار؛ اما اشتباه نکنید. او مانند میخ زنگزدهای است که در یک بدن زنده فرو رفته. او دیدگاههایی افراطی دارد که حتی از نصرالله نیز فراتر میرود.»
اما حنین غدار، روزنامهنگار سابق شیعه لبنانی که پس از تهدیدهایی از سوی حزبالله به ایالات متحده رفت، درباره انتخاب قاسم به دبیرکلی حزبالله گفت: «این یک انتصاب تصادفی است.»
او افزود: «آنها همیشه قاسم را نادیده میگرفتند. هیچکس او را جدی نمیگرفت، نه در رهبری حزبالله و نه در نهادهای اطلاعاتی که حزبالله را ردیابی میکنند. او یک انتخاب برای دبیرکلی بود چون هیچ شخصیت ارشد دیگری وجود نداشت که بتواند با تایید علی خامنهای و سپاه پاسداران این موقعیت را به دست آورد.»
غدار اضافه کرد: «او همیشه این مقام را میخواست و برنامههایش را پنهان نمیکرد اما نقش امروز او، نمادین است؛ انجام سخنرانی، حضور در شوراهای حزبالله و استفاده از روابطش در تهران برای اطمینان از ادامه جریان پول.»
با این حال، غدار تاکید کرد که قاسم «یک بازیچه خطرناک» محسوب میشود.
تلاش جمهوری اسلامی برای نفوذ دوباره در لبنان
واینت با اشاره به اینکه نمیتوان به طور دقیق گفت دبیرکل جدید حزبالله امروز کجا زندگی میکند، نوشت میتوان حدس زد که همسر، دختر و پسرش جدا از او زندگی میکنند و تنها پس از یک سری اقدامات انحرافی برای دور کردن خبرچینان یا هواپیماهای نظارتی، در یک خانه امن حاضر میشوند.
به نوشته این وبسایت، رهبر حزبالله آموخته است که به هیچکس اعتماد نکند؛ نه در لبنان، نه در میان بازیگران عرب خارجی و نه حتی ایرانیها.
واینت با اشاره به تلاش جمهوری اسلامی برای نفوذ دوباره در لبنان افزود که جوزف عون، رییسجمهوری و نواف سلام، نخستوزیر این کشور، تاکید کردهاند که «هیچ منفذی برای نفوذ ایرانیها وجود ندارد».
این وبسایت اشاره کرد که تام باراک، فرستاده ویژه ایالات متحده، نیز از این تصمیم حمایت میکند.
بر اساس این گزارش، حزبالله تحت رهبری قاسم هنوز در حال تلاش برای بازیابی توانش پس از حملات پیجری اسرائیل است. حملاتی که دهها کشته از حزبالله گرفت و هزاران نفر را مجروح کرد.
روزهای احساس نزدیکی بین اسرائیل و بخش قابل توجهی از شهروندان لبنان
واینت با تاکید بر اینکه عملیات اسرائیل نه تنها حزبالله، بلکه تمام لبنان را به لرزه درآورد، نوشت: «این روزها، روزهای احساس نزدیکی غیرمعمول بین اسرائیل و بخش قابل توجهی از شهروندان لبنان است.»
شمعون، اقتصاددان لبنانی که سالها در یک موسسه دولتی کار کرده است، گفت: «من به اسرائیل احساس نزدیکی بیشتری نسبت به افراد حزبالله دارم. حس قویای در بین مردم لبنان برای نزدیک شدن به اسرائیل وجود دارد. ما قطعا متوجه میشویم که شما به اهداف لبنانی حمله نمیکنید و مراقب هستید که به ارتش لبنان حمله نکنید. به نظر میرسد که شما عمدتا روی اهداف حزبالله تمرکز دارید.»
منتصر، یک دانشگاهی لبنانی، هم در مورد «گفتوگوهای جوانان لبنانی در کافهها» گفت که آنها «جنگ نمیخواهند و حزبالله را به عنوان یک بار خطرناک که نمیتوان از شر آن خلاص شد، میبینند».
یک مورخ هم اشاره کرد: «در ۳۰ سال گذشته، ما این اندازه احساس نزدیکی به اسرائیل نداشتهایم. مردم اینجا درباره روزی صحبت میکنند که شهروندان لبنانی میتوانند از اورشلیم دیدن کنند و به ساحل تلآویو، یافا و عکا برسند.»
غدار اما بر این باور است که لبنان در نقطه بحرانی قرار دارد: «هرگز چنین حمایت گستردهای از گفتوگو با اسرائیل و همچنین تمایل شهروندان برای حرکت به سمت صلح را ندیدهام.»
سردبیر یک روزنامه لبنانی نیز با صراحت گفت: «ذهنیت لبنان یک شبه تغییر کرد. آنچه در طول سال گذشته اتفاق افتاد، به شهروند لبنانی ثابت کرد اسرائیل او را تعقیب نمیکند یا بهدنبال آسیب رساندن به او نیست.»
قاسم، نماینده شخصی خامنهای
واینت نوشت: «حزبالله انگیزه زیادی برای بقا دارد و دبیرکل فعلی بیوقفه تلاش میکند تا این سازمان تروریستی را به شکوه سابقش بازگرداند.»
این سایت به نقل از ژاک نیریا، افسر ارشد سابق اطلاعات نظامی اسرائیل که پژوهشگر مرکز امور خارجه و امنیت اورشلیم است، نوشت: «خامنهای، قاسم را به عنوان نماینده شخصی خود در لبنان منصوب کرده است. قاسم توانست حزبالله را احیا کند، جوانان شیعه را جذب کند، آنها را آموزش دهد و مسیرهای جدیدی را باز کند. حتی اگر او کاریزما نداشته باشد، پیشنهاد میکنم او را دست کم نگیرید.»
او در ارزیابی خود به ارسال موشک و یک میلیارد دلار پول برای حزبالله از طریق جمهوری اسلامی، و نیز افتتاح کارخانههای تولید پهپاد و موشک اشاره کرد و گفت پولی که در اختیار این گروه است، انگیزه اصلی برای جذب نیرو به شمار میرود.
نیریا افزود: «اگر یک سرباز در ارتش لبنان، چه مجرد و چه متأهل و دارای فرزند، ماهانه حدود ۲۵۰ دلار حقوق میگیرد، حقوق حزبالله تقریبا ۱۰ برابر بیشتر است؛ حدود دو هزار تا دو هزار و ۵۰۰ دلار در ماه.»
واینت اشاره کرد که بخش بزرگی از بودجه این گروه از پول جمهوری اسلامی تامین میشود و بخش دیگر آن از صنعت قاچاق مواد مخدر از لبنان به آمریکای جنوبی (تحت حمایت حزبالله)، بهدست میآید.
در این میان، حزبالله همچنین یک صندوق وام بدون بهره به نام «القرض الحسن» را اداره میکند که ۳۶ شعبه در سراسر لبنان دارد که به گفته نیریا، «آشکارا دولت را نادیده میگیرد».
بر اساس این گزارش، از دیدگاه قاسم و بهطور کلی، برای حزبالله، انگار دولت لبنان وجود ندارد.
واینت در گزارش خود همچنین به نقش پشت پرده نبیه بری، رهبر جنبش امل و نیز رییس پارلمان لبنان، به سود حزبالله، اشاره کرد و نوشت: «ارتباطات او با ایران قابل مشاهده نیست اما وجود دارد. او بهطور قطع از آن دسته سیاستمدارانی است که در پشت صحنه نقش بازی میکند و نفوذش بسیار زیاد است.»
چالش کنونی جوزف عون
در گزارش واینت در مورد تلاش دولت لبنان برای به دست آوردن کنترل نظامی این کشور به نقل از یک منبع آگاه اسرائیلی آمده است: «مشکل این است که آنها پس از سالها که حزبالله امور امنیتی را اداره میکرد و به همراه یونیفل (نیروی حافظ صلح سازمان ملل)، فرماندهی علیه اسرائیل را بر عهده داشت، هیچ قدرت واقعیای ندارند.»
به گفته این سایت، چالش کنونی رییسجمهوری لبنان، این است که با وجود مانعتراشیهای حزبالله، چگونه ذخایر عظیم سلاح این گروه را جمعآوری، انبارها و مخفیگاههای آنها را نابود و پایگاههای آموزشیشان را تعطیل کند.
غدار گفت: «امروزه در لبنان، در مورد موضوع خلع سلاح، اجماع وجود دارد اما مهم است که با دقت پیش برویم تا این مبارزه به یک جنگ داخلی میان ارتش، حزبالله و غیرنظامیان در داخل لبنان تبدیل نشود.»
حدود دو هفته پیش، قاسم در نامهای سرگشاده گفت: «حزبالله حق کامل مقاومت در برابر عملیات جمعآوری سلاح دولت را دارد.»
او به عون هشدار داد که «با اسرائیل وارد مذاکره نشود».
پس از آن، رییسجمهوری و نخستوزیر لبنان، به ایالات متحده، عربستان سعودی و فرانسه گفتند که نمیتوانند بدون کمک خارجی، خلع سلاح حزبالله را مدیریت کنند.
به نوشته واینت، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، به طور خلاصه پاسخ داده است: «اینها مشکلات شما هستند.»
ایالات متحده نیز بهطور تلویحی اعلام کرده که ترجیح میدهد نیات رییسجمهوری جدید سوریه را بررسی کند و کاخ الیزه نیز علاقه کمی به موضوع نشان داده است.
نشریه اسرائیلی واینت نوشت که پس از حمله و زخمی شدن شش نیروی ذخیره این کشور، اسرائیل پیامهای تندی به دولت احمد الشرع، رییسجمهوری موقت سوریه، فرستاد و همزمان تدارک برای مجموعهای از واکنشهای احتمالی را آغاز کرد.
حمله زمانی انجام شد که به نوشته تایمز اسرائیل، سربازان تیپ ۵۵ چترباز ذخیره این کشور بامداد جمعه هفتم آذر به روستای بیت جن سوریه اعزام شدند تا «دو عضو سازمان تروریستی جماعت اسلامی (گروه اسلامی)» را بازداشت کنند. این اقدام بر اساس اطلاعاتی انجام شد که حاکی از برنامهریزی آنها برای حمله به اسرائیل بود.
بر اساس گزارشها، جراحت سه نفر از این نیروهای ذخیره اسرائیل جدی است.
در همین ارتباط، معاون فرمانده گردان شناسایی تیپ ۵۵ خبر داد که این نیروها موفق شدند زیرساختهای تروریستی را خنثی کنند.
ارتش اسرائیل پیشتر اعلام کرده بود دو برادر، از اعضای جماعت اسلامی، در محل دستگیر شدند: «این دو نفر در گذشته به سمت اسرائیل موشک پرتاب کرده بودند و یکی از آنها مظنون اصلی پرونده است.»
به گفته مقامهای نظامی، نیروهای اسرائیلی این دو نفر را در خانهشان و هنگام خواب بازداشت کردند.
به گزارش رسانههای اسرائیلی، مظنون سوم نیز در جریان عملیات بازداشت و برای بازجویی به اسرائیل منتقل شد.
واینت به نقل از مقامهای امنیتی گزارش داد که تاکنون هیچ شواهدی از دخالت مستقیم نیروهای دولتی سوریه در این حمله به دست نیامده، اما تاکید کرد این حادثه بار دیگر بر این ارزیابی اسرائیل صحه میگذارد که نباید به نیروهای متخاصم اجازه داد در نزدیکی مرز مستقر شوند یا کنترل مناطقی مانند کوه هرمون (جبلالشیخ) — که در اختیار اسرائیل است — تضعیف شود.
به نوشته واینت، آنها گفتند تا زمانی که سوریه بیثبات است، هیچ مسیر واقعبینانهای برای توافق با دمشق وجود ندارد.
بر اساس این گزارش، گروه جماعت اسلامی، یک جنبش سنی است که در سال ۱۹۶۴ به عنوان شاخهای از اخوانالمسلمین در لبنان تاسیس شد و بعدها به سوریه گسترش یافت. شاخه نظامی این گروه در دهه ۱۹۸۰ تاسیس شد و از آن زمان «با همکاری سایر گروههای تروریستی علیه اسرائیل، با حماس در لبنان و سوریه و با حزبالله در لبنان همکاری داشته است.»
زیان جماعت اسلامی از شناسایی اخوانالمسلمین به عنوان سازمان تروریستی
واینت اشاره کرد که انتظار میرود جماعت اسلامی پس از اعلام دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، مبنی بر شناسایی اخوان المسلمین به عنوان یک سازمان تروریستی خارجی، ضربه بزرگی متحمل شود.
ترامپ دوم آذر اعلام کرد آمریکا قصد دارد گروه اخوان المسلمین را در فهرست «سازمانهای تروریستی خارجی» قرار دهد.
به گزارش رسانه آمریکایی «جاست د نیوز»، ترامپ گفت طبقهبندی اخوان المسلمین بهعنوان گروهی «تروریستی» به «قاطعترین و قدرتمندترین شکل» انجام خواهد شد.
او همچنین خبر داد که اسناد نهایی مربوط به این تصمیم در حال تدوین هستند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از تصمیم ترامپ برای «تروریستی» خواندن اخوان المسلمین قدردانی کرد و گفت: «این سازمان ثبات خاورمیانه و فراتر از آن را به خطر میاندازد. به همین دلیل، دولت اسرائیل بخشهایی از این سازمان را غیرقانونی اعلام کرده و به این روند ادامه خواهد داد.»
به نوشته واینت، شاخه نظامی جماعت اسلامی به عنوان «نیروهای الفجر» شناخته میشود. شبهنظامیان آن در کنار متحدان خود از جمله حماس و دیگر گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در حملات علیه اسرائیل شرکت داشتهاند. در مقابل، ارتش اسرائیل نیز به نیروها و زیرساختهای این گروه در سوریه و لبنان حمله کرده است.
این نشریه اسرائیلی اشاره کرد که جماعت اسلامی دارای «پایگاههای نظامی در جنوب لبنان» و «زیرساختهای تروریستی در امتداد مرز سوریه و لبنان» و همچنین در منطقه بیت جن سوریه است که درگیری بامداد جمعه در آن محل رخ داد.
تظاهرات ضد اسرائیلی در سوریه
در این حال، جمعه هفتم آذر تظاهراتی در چند شهر سوریه مانند دمشق و حمص علیه عملیات اسرائیل در جنوب این کشور برگزار شد. واینت نوشت که در تظاهرات دمشق پرچمهای اسرائیل آتش زده شد.
حمزه المصطفی، وزیر اطلاعات سوریه، نیز در مصاحبه با کانال تلویزیونی «الاخباریه» این کشور، از اسرائیل انتقاد کرد و گفت که این کشور «سعی میکند از طریق حملات نظامی، کشور را بیثبات کند.»
این مقام دولت شرع از اسرائیل، داعش، شبهنظامیان کرد (نیروهای دموکراتیک سوریه)، بقایای رژیم بشار اسد، حزبالله لبنان و جمهوری اسلامی به عنوان چالشهایی برای سوریه نام برد.
ادلو روز جمعه هفتم آذر در ایکس اعلام کرد: «اداره خدمات شهروندی و مهاجرت آمریکا رسیدگی به تمام پروندههای پناهندگی را متوقف کرده است تا زمانی که مطمئن شویم میتوانیم وضعیت و سوابق هر فرد خارجی را با بیشترین دقت ممکن بررسی و ارزیابی کنیم.»
در پی تیراندازی چهارشنبه پنجم آذر علیه دو عضو گارد ملی آمریکا در واشینگتن دیسی و انتشار جزییاتی از پیشینه مهاجرتی مظنون این حمله، اداره خدمات شهروندی و مهاجرت آمریکا پنجشنبه اعلام کرد رسیدگی به همه درخواستهای مهاجرتی مربوط به شهروندان افغانستان را «تا اطلاع ثانوی» و بهطور نامحدود متوقف کرده است.
ساعاتی بعد، این اداره از صدور دستوری با هدف بازبینی «کامل و سختگیرانه» تمام گرینکارتهای صادرشده برای مهاجرانی از ۱۹ کشور خبر داد که به لحاظ امنیتی «نگرانکننده» به شمار میآیند. ایران نیز یکی از این کشورهاست.
وزارت امور خارجه آمریکا نیز اعلام کرد که صدور روادید برای تمام افراد دارای گذرنامه افغانستان را با قید فوریت متوقف کرده است.
پیشتر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، جمعه هفتم آذر با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی تروثسوشال، مهاجرت را «بزرگترین عامل تخریب آمریکا» توصیف کرد و افزود در دولت او «مهاجرت از تمامی کشورهای جهان سوم» بهطور دائم متوقف خواهد شد تا سیستم [مهاجرتی] آمریکا بتواند کاملا بازیابی شود.
او با اشاره به اینکه «جمعیت خارجی آمریکا ۵۳ میلیون نفر است»، نوشت: «بخش بزرگی از این افراد از کشورهای فروپاشیده، زندانها، نهادهای روانپزشکی یا باندهای جنایی» وارد آمریکا شدهاند.
ترامپ مهاجرت در دوران دولت جو بایدن، رییسجمهوری پیشین آمریکا، را «فاجعهبار» خواند و گفت که «یک مهاجر با درآمد ۳۰ هزار دلار، سالانه ۵۰ هزار دلار مزایای رفاهی دریافت میکند.»
او پناهجویان را «علت اصلی اختلال اجتماعی در آمریکا» توصیف کرد و افزود: «چنین وضعیتی پس از جنگ جهانی دوم سابقه نداشته است.»
ترامپ پس از تیراندازی رحمانالله لکنوال علیه دو عضو گارد ملی ایالات متحده، گفته بود که او در دوره ریاستجمهوری بایدن، در سال ۲۰۲۱ از افغانستان وارد آمریکا شد. در همین ارتباط، گزارش رسانهها حاکی از آن است که درخواست پناهندگی لکنوال در دولت ترامپ و در ماه آوریل پذیرفته شده بود. بر اساس این گزارشها، او در افغانستان با سازمان سیا همکاری میکرده است.
در این حال، خبرگزاری آسوشیتدپرس پنجشنبه ششم آذر در گزارشی نوشت: «افرادی که با پناهجویان به ایالات متحده کار میکنند، نگران هستند کسانی که از موقعیتهای خطرناک فرار کرده و برای شروع دوباره زندگی به آمریکا آمدهاند، با مشکلاتی مواجه شوند.»
شان وندیور، ريیس گروه«افغان ایوک» مستقر در ایالت کالیفرنیا که در زمینه اسکان مجدد افغانستانیهای مهاجر به ایالات متحده فعال است، گفت بسیاری از این مهاجران از اینکه دوباره مجبور شوند خانههای خود را ترک کنند، به دست ماموران مهاجرت بازداشت شوند یا هدف حملات لفظی قرار گیرند، میترسند.
وندیور با اشاره به اینکه «آنها وحشتزده هستند» تاکید کرد: «ضارب، نماینده همه افغانستانیها نیست.»
ووتل که از مارس ۲۰۱۶ تا مارس ۲۰۱۹ بر عملیات آمریکا در خاورمیانه نظارت داشت، در مصاحبهای با پادکست انگلیسی ایراناینترنشنال به نگار مجتهدی گفت که هدف اصلی، مقابله با قاچاق مواد مخدر است. اما به گفته او، این نمایش قدرت میتواند با هدف جلوگیری از دشمن اصلی واشینگتن در خاورمیانه نیز باشد.
ووتل افزود: «حضور یک ناو هواپیمابر پیام بزرگی است که ما نه تنها به منطقه، بلکه به دیگرانی که حامی ونزوئلا هستند، ارسال میکنیم. ونزوئلا مکانی بوده است که ما مدتهاست شاهد حضور مشاوران ایرانی، سپاه پاسداران، نیروی قدس و دیگران بودهایم که با آنها رابطه برقرار کردهاند.»
او با اشاره به حمایت تهران از حکومت مادورو تاکید کرد که جمهوری اسلامی به دنبال فرصت برای رقابت استراتژیک علیه ایالات متحده در منطقهای است که حوزه نفوذ ایالات متحده به شمار میرود.
دولت ترامپ در حال سازماندهی گستردهترین تجمع نیروهای نظامی در دریای کارائیب طی چند دهه اخیر است.
واشینگتن، نیکولاس مادورو را به «تروریسم مواد مخدر» متهم میکند و برای اطلاعاتی که منجر به دستگیری او شود، جایزهای ۵۰ میلیون دلاری تعیین کرده است.
در حال حاضر، استراتژی ایالات متحده در قبال ونزوئلا هنوز مشخص نیست، اما به نظر میرسد که هدفش برکناری این «پوپولیست چپگرا» است.
ونزوئلا و جمهوری اسلامی از منتقدان جدی سیاست خارجی آمریکا به شمار میروند و اعلام کردهاند که در برابر گسترش نفوذ واشینگتن در مناطق پیرامونی خود ایستادگی خواهند کرد.
جمهوری اسلامی در روزهای اخیر از افزایش حضور نظامی و مانورهای ایالات متحده در دریای کارائیب انتقاد کرده است.
در این ارتباط، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، پنجم آذر در تماس تلفنی با ایوان ادواردو گیل پینتو، همتای ونزوئلایی خود، «قلدری و تجاوزگری» ایالات متحده به این کشور را محکوم کرد.
گیل پینتو نیز از تهران به خاطر حمایتش تشکر کرد و گفت که ونزوئلا در برابر «دخالت» ایالات متحده مقاومت خواهد کرد.
در آخرین مورد از حمایتهای تهران میتوان به سخنان پنجشنبه ششم آذر علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، اشاره کرد که سیاست ایالات متحده در قبال ونزوئلا را محکوم کرد.
همکاری استراتژیک جمهوری اسلامی و ونزوئلا به حدود ۲۵سال پیش برمیگردد و دو کشور از زمانی که در سال ۲۰۲۲ یک توافقنامه همکاری ۲۰ساله امضا کردند، هماهنگی در زمینه انرژی، امنیت و تجارت را گسترش دادهاند.
بر اساس گزارشها، ردپای جمهوری اسلامی در ونزوئلا شامل حضور تعداد نامشخصی از نیروهای سپاه پاسداران و مشاوران نظامی است.
ونزوئلا نیز به جمهوری اسلامی امکان دسترسی به بازارهای جایگزین برای دور زدن تحریمهای جهانی و حضور در نزدیکی ایالات متحده را داده است.
قدرت بازدارندگی
علیرغم این روابط، ووتل تاکید کرد که تمرکز اصلی ایالات متحده بر ونزوئلا است و گفت: «به نظر میرسد آنچه ما اکنون انجام میدهیم عمدتاً بر مبارزه با تروریسم مواد مخدر متمرکز است.»
ورود گروه ضربت ناو هواپیمابر «یواساس جرالد فورد» ــ مجهز به ۷۰ تا ۸۰ هواپیما و پشتیبانیشده توسط بیش از ۱۲ هزار نیروی آمریکایی ــ بهعنوان یکی از بزرگترین استقرارهای دریایی ایالات متحده در نیمکره غربی از زمان بحران موشکی کوبا در دهه ۱۹۶۰ ارزیابی میشود.
ووتل تاکید کرد: «وقتی از ۱۲ هزار نیروی نظامی صحبت میکنیم، این عدد حتی از شمار نیروهایی که در سالهای اخیر در افغانستان داشتیم بیشتر است.»
واشینگتن تاکنون حدود ۲۰ حمله هوایی علیه قایقهای مظنون به قاچاق مواد مخدر در کارائیب و شرق اقیانوس آرام انجام داده که به کشته شدن بیش از ۸۰ نفر انجامیده است.
ووتل همچنین افزود که هرچند جمهوری اسلامی از نظر تئوریک میتواند بهصورت نامتقارن در خلیج فارس، عراق یا سایر نقاط واکنش نشان دهد، اما امروز «بهطور قابلتوجهی ضعیفتر از سال گذشته است، زیرا شبکههایش آسیب دیده و معماری امنیتیاش بر اثر حملات آمریکا و اسرائیل متزلزل شده است.»
او ادامه داد: «در حال حاضر در موقعیت مناسبی برای اقدام نیستند، اما با این حال، ایران را در هیچ شرایطی نباید از نظر دور نگه داشت.»
موضعگیری آمریکا در کارائیب بخشی از یک راهبرد بازدارندگی گستردهتر است؛ راهبردی که هم بر نمایش قدرت نظامی تکیه دارد و هم بر ایجاد یک چارچوب اطلاعاتی برای اعمال فشار—از جمله مطرح کردن علنی گزینههای مخفی—بهمنظور تحت فشار گذاشتن دولت مادورو و تأثیرگذاری بر رفتار کشورهای همپیمان او.
ووتل گفت این واقعیت که واشینگتن به طور علنی در مورد گزینههای پنهانی صحبت میکند، یک پیام دارد. او گفت: «در اکثر موارد، به طور معمول، در مورد عملیات پنهانی صحبت نمیکنیم، اما در این مورد، دولت ما تصمیم گرفته است که این کار را انجام دهد... تا فشار بر رژیم مادورو را افزایش دهد.»
همزمان با افزایش فشار ایالات متحده بر حکومت مادورو، روزنامه نیویورکتایمز جمعه هفتم آذر از گفتوگوی تلفنی ترامپ و مادورو در اواخر هفته گذشته خبر داده است. تاکنون دو کشور این خبر را تکذیب نکردهاند.
