بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دستیابی به توافق با سوریه را ممکن دانست و گفت انتظار دارد دمشق یک منطقه حائل غیرنظامی از پایتخت تا کوه هرمون و مناطق دیگر ایجاد کند.
نتانیاهو سهشنبه ۱۱ آذر در جریان دیدار با سربازان زخمی ارتش اسرائیل که هفته گذشته در یک عملیات در سوریه مجروح شده بودند، گفت دست اسرائیل برای دستیابی به توافق با سوریه «باز» است، اما این کشور حاضر نیست درباره امنیت خود مصالحه کند.
او افزود دولت پس از حمله هفت اکتبر مصمم شد از اسرائیلیهای ساکن در نقاط مرزی، از جمله در همسایگی سوریه، دفاع و از «استقرار تروریستها» و «فعالیتهای خصمانه» علیه اسرائیل جلوگیری کند.
نتانیاهو ادامه داد: «ما مصمم هستیم از متحدان دروزیمان حفاظت کنیم و اطمینان یابیم که اسرائیل در برابر حملات زمینی و دیگر حملات از مناطق نزدیک مرز در امان است.»
دهم آذر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در شبکه اجتماعی تروث سوشال به اسرائیل درباره ایجاد بیثباتی در سوریه و رهبری جدیدش هشدار داد و نوشت بسیار مهم است که اسرائیل روند «گفتوگوی موثر» با دمشق را حفظ کند.
ترامپ اعلام کرد واشینگتن از «نتایج بهدستآمده در سوریه» رضایت دارد و دولت او «تمام توان خود را برای تقویت مسیر بازسازی این کشور» به کار گرفته است.
پس از این پیام، ترامپ و نتانیاهو در تماسی تلفنی درباره مسائلی از جمله تحولات سوریه، لبنان، غزه و ایران گفتوگو کردند.
در ادامه این تحولات، نتانیاهو یازدهم آذر گفت: «انتظار ما از سوریه این است که یک منطقه حائل غیرنظامی از دمشق تا منطقه حائلِ تحت کنترل اسرائیل ایجاد کند که مسیرهای منتهی به کوه و قله هرمون را هم شامل شود.»
نخستوزیر اسرائیل افزود: «در فضایی مثبت و با درک این اصول، میتوان با سوریها به توافق رسید؛ اما در هر حال ما به اصول خود پایبند خواهیم بود.»
نیروهای اسرائیلی هفتم آذر در عملیاتی، ۱۳ نفر را در جنوب سوریه کشتند و اعلام کردند که یک گروه اسلامگرا را هدف قرار دادهاند.
شش سرباز اسرائیلی در این درگیری مسلحانه زخمی شدند.
مقامهای اسرائیلی هشتم آذر اعلام کردند قصد عقبنشینی از مناطق تحت کنترل خود در سوریه، از جمله ارتفاعات هرمون (جبلالشیخ) را ندارند و چشماندازی برای توافق با دمشق در آینده نزدیک نمیبینند.
هفتم آذر تظاهراتی در چند شهر سوریه مانند دمشق و حمص علیه عملیات اسرائیل در جنوب این کشور برگزار شد. واینت نوشت که در تظاهرات دمشق پرچمهای اسرائیل آتش زده شد.
حمزه المصطفی، وزیر اطلاعات سوریه، نیز در مصاحبهای گفت اسرائیل سعی میکند از طریق حملات نظامی، سوریه را بیثبات کند.
یک مقام وزارت خارجه سوریه نهم آذر به شبکه العربیه گفت اسرائیل از زمان سقوط دولت بشار اسد، بیش از هزار حمله هوایی به سوریه انجام داده است و در چنین شرایطی، رسیدن به توافق ممکن نیست.
سخنگوی وزارت خارجه آلمان سهشنبه ۱۱ آذر گفت مقامهای جمهوری اسلامی سیاستهای سختگیرانهای علیه دیپلماتها و کارکنان سفارت آلمان در ایران اعمال کردهاند و برای آنها مجوز فعالیت صادر نمیکنند.
او اعلام کرد با وجود شرایط دشوار برای سفارت این کشور در تهران، روند رسیدگی به روادیدها طی هفتههای گذشته بهتدریج گسترش یافته است.
این سخنگو با اشاره به مشکلات پیش آمده برای متقاضیان ایرانی دریافت ویزای این کشور، توضیح داد سفارت آلمان در تهران و بخش صدور ویزا در آیندهای نزدیک با بخش کوچکی از نیروی انسانی خود که پیش از تعطیلی در جریان جنگ ۱۲ روزه فعال بودند، به کار خود ادامه خواهد داد.
سفارت آلمان در ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه جمهوری اسلامی و اسرائیل بهطور موقت تعطیل و پس از مدتی، با کاهش کارمندان و محدودیت فعالیتهای همیشگی آن، بازگشایی شد.
افزایش ظرفیت برای رسیدگی به درخواستهای ویزا در تهران
به گفته سخنگوی وزارت خارجه آلمان، با واگذاری پذیرش اولیه درخواستهای ویزا به یک ارائهدهنده خدمات خارجی و انتقال بررسی پروندهها به اداره فدرال امور خارجی (BfAA)، ظرفیتهای بیشتری برای رسیدگی ایجاد شده است.
او تاکید کرد این افزایش ظرفیت بهویژه به متقاضیان ویزای تحصیلی و همچنین پزشکان ایرانی که برای طی مراحل تایید صلاحیت حرفهای در آلمان نیاز به ویزا دارند، کمک میکند.
مارکوس پوتسل، سفیر آلمان در ایران، ۳۱ مرداد از ترک تهران به «دلایل شخصی» در پایان دوره ماموریتش خبر داده و گفته بود روند صدور ویزا برای شهروندان ایرانی محدودتر میشود.
در ماههای اخیر گروهی از متقاضیان ویزای آلمان بارها در اعتراض به خودداری سفارت این کشور از صدور ویزا، در مقابل ساختمان سفارت آلمان در تهران دست به تجمع زدهاند.
معترضان میگویند با وجود دریافت پیشتاییدیه و پیشویزای اداره مهاجرت آلمان، سفارت از صدور ویزا سر باز میزند و وقت جدیدی نیز تعیین نمیکند.
به گفته آنان، تاریخ اعتبار پیشتاییدیهها رو به پایان است و کارفرمایان در انتظار صدور ویزا هستند. این در حالی است که هر متقاضی برای این مرحله ۴۱۱ یورو هزینه کرده است.
سخنگوی وزارت خارجه آلمان به ایراناینترنشنال گفت اخیرا تغییراتی در روند تعیین وقت برای شماری از متقاضیان انجام شده تا اطمینان حاصل شود بیشترین تعداد ممکن از درخواستها از طریق ارائهدهنده خدمات خارجی، پذیرفته میشود.
به گفته او، با وجود این بهبودهای محسوس، وزارت خارجه آلمان انتظار دارد محدودیتها در روند صدور ویزا در تهران همچنان ادامه یابد اما اطلاعات بهروز درباره وضعیت بخش ویزا بهطور مستمر و در زمان مناسب، در وبسایت سفارت منتشر میشود.
یمن آنلاین سهشنبه ۱۱ آذر به نقل از منابع نظامی نوشت ارتش اسرائیل همزمان با افزایش تنشها با حزبالله، حضور خود را در مرزهای شمالی تقویت کرده و تحرکات نظامی جمهوری اسلامی را نیز در سراسر منطقه زیر نظر دارد.
مقامهای امنیتی افزودند حوثیها که پیشتر مسیرهای کشتیرانی در دریای سرخ را هدف قرار میدادند، اکنون در ارزیابیهای تهدید اسرائیل بهعنوان یکی از «بازیگران احتمالی جدی» در نظر گرفته میشوند.
اسرائیل هیوم، ششم آذرماه گزارش داد حوثیها با کمک شبکههای گسترده قاچاق جمهوری اسلامی از جمله با بهرهگیری از مسیرهای هوایی بینالمللی، علاوه بر مسیرهای زمینی و دریایی، توانستهاند کمبودهای نظامی خود را جبران کنند و توان تسلیحاتیشان را به سرعت ارتقا دهند.
بنا بر این گزارش، منابع یمنی و منطقهای تایید کردهاند که حوثیها در ماههای اخیر وارد مرحله جدیدی از سازماندهی و تقویت تجهیزات نظامی شدهاند.
مقامهای اسرائیلی همچنین تاکید کردند اقدامات افزایش آمادگی، شامل تقویت سامانههای دفاع هوایی، انجام رزمایشهای مشترک و هماهنگی نزدیک با متحدان، برای جلوگیری از هرگونه حمله در حال انجام است.
این وضعیت در حالی است که کشورهای منطقه نسبت به خطر گسترش درگیری هشدار میدهند و اسرائیل اعلام کرده در برابر هرگونه تجاوز «پاسخ قاطع» خواهد داد.
تقویت سامانههای نظامی در اسرائیل
وزارت دفاع اسرائیل ۱۰ آذر اعلام کرد سامانه رهگیری لیزری پیشرفته «پرتو آهنین» پیش از آغاز سال جدید میلادی در اختیار ارتش این کشور قرار میگیرد.
مقامهای دفاعی این سامانه را «تغییری بنیادین» در قواعد دفاع هوایی و نبرد با حملات پرتابهای توصیف کردهاند.
دنی گولد، رییس اداره پژوهش و توسعه دفاعی ارتش اسرائیل، گفت: «مراحل توسعه این سامانه پایان یافته و یک برنامه آزمایشی جامع نیز انجام شده است. نتایج این آزمایش توانمندیهای پرتو آهنین را تایید کرده و اکنون آمادهایم که قابلیت عملیاتی اولیه آن را ۳۰ دسامبر (نهم دی) به ارتش اسرائیل ارائه دهیم.»
همزمان روزنامه تلگراف گزارش داد لبنان احتمالا تا ضربالاجل تعيين شده از سوی آمريکا قادر به خلع سلاح حزبالله نخواهد بود. موضوعی که به گفته مقامهای فعلی و پيشين ارتش اسرائيل ممکن است به تشديد جدی تنشها و احیای جنگ با اسرائيل منجر شود.
يک مقام نظامی اسرائيل که نخواست نامش فاش شود به اين روزنامه گفت با وجود اقداماتی که ارتش لبنان «در سطحی بیسابقه در دهههای اخير» انجام داده، اين اقدامات برای خلع سلاح کامل حزبالله کافی نیست.
واینت اول آذر گزارش داد اسرائیل در پی افزایش موارد نقض آتشبس در نوار غزه و لبنان و همچنین بازسازی برنامه موشکی حکومت ایران، خود را برای دور تازهای از درگیریهای منطقهای آماده میکند.
ادارهکل دریانوردی ترکیه سهشنبه ۱۱ آذر خبر داد کشتی میدولگا-۲ (MIDVOLGA-2) گزارش داده که هنگام حرکت از روسیه به گرجستان در ۸۰ مایلی سواحل ترکیه هدف حمله قرار گرفته است.
به گفته این ادارهکل، محموله کشتی هدف حمله، «روغن آفتابگردان» بوده است.
در این اطلاعیه آمده است: «در حال حاضر هیچ وضعیت نامطلوبی برای ۱۳ خدمه کشتی وجود ندارد و کشتی درخواست کمک نکرده است.»
این کشتی اکنون بدون نیاز به یدککش و با استفاده از موتورهای خود، به سمت بندر سینوپ در شمال ترکیه در حال حرکت است.
در این گزارشها به جزییات بیشتری درباره میزان خسارات و شکل و عامل حمله اشاره نشده است.
شامگاه هفتم آذر نیز دو کشتی تجاری با پرچم گامبیا به نامهای کایروس و ویرات هنگام عبور از دریای سیاه و در نزدیکی سواحل ترکیه، هدف حمله قرار گرفته بودند.
کایروس هنگام حمله، از مصر به سوی روسیه در حال حرکت بود.
مدیریت ایمنی سواحل ترکیه اعلام کرد این نفتکش هنگام حمله «خالی» بود و محموله نفت نداشت اما ۲۵ خدمه آن در یک عملیات موفق از آتشسوزی نجات یافتند و با موفقیت تخلیه شدند.
آژانس کشتیرانی تریبکا اعلام کرده بود کایروس احتمالا در حدود ۹۶ کیلومتری شمال تنگه بوسفور با یک مین برخورد کرده است.
ادارهکل دریانوردی ترکیه درباره نفتکش ویرات که در ۶۵ کیلومتری دریای سیاه مورد اصابت قرار گرفت، اعلام کرده بود وضعیت سلامتی ۲۰ خدمه کشتی خوب است اما دود غلیظی در اتاق موتور مشاهده شده است.
سایت ردیابی دریایی همان زمان گزارش داد دو نفتکشی که در دریای سیاه و نزدیکی سواحل ترکیه دچار انفجار و آتشسوزی شدند، متعلق به «ناوگان سایه» روسیه هستند.
ناوگان سایه به مجموعهای از کشتیها گفته میشود که مالکیت، ثبت یا فعالیت آنها غیرشفاف است.
حملات اوکراین و واکنش ترکیه
یک مقام سرویس امنیتی اوکراین هشتم آذر در مصاحبه با خبرگزاری رویترز، نقش کییف را در این حملات تایید کرد و گفت این عملیات با پهپادهای دریایی انجام گرفت.
این حملات پیشتر به اوکراین نسبت داده شده بودند اما کییف به شکل رسمی مسئولیت آن را بر عهده نگرفته بود.
کرملین ۱۰ آذر اعلام کرد حمله اخیر اوکراین به تاسیسات کنسرسیوم خط لوله خزر (سیپیاس) با توجه به اهمیت بینالمللی و مشارکت کشورهای مختلف در آن، اقدامی «ظالمانه و غیرقابل قبول» بوده است.
آندری رایژنکو، تحلیلگر نیروی دریایی و معاون سابق ستاد نیروی دریایی اوکراین، به رویترز گفت حوادث اخیر نخستین حملات علیه کشتیهای غیرنظامی و غیرروسی در آبهای بینالمللی بودهاند.
رایژنکو افزود بعید است روسیه علیه کشتیهای تجاری که به سمت اوکراین میروند و در آبهای سرزمینی ترکیه، بلغارستان یا رومانی قرار دارند حملهای انجام دهد، زیرا چنین اقدامی «به معنای حمله به خاک ناتو» خواهد بود.
دریای سیاه برای حمل غلات، نفت خام و فرآوردههای نفتی اهمیت حیاتی دارد. آبهای آن میان بلغارستان، گرجستان، رومانی و ترکیه، و همچنین روسیه و اوکراین مشترک است.
رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، شامگاه دهم آذر حمله به کشتیهای تجاری در دریای سیاه را «غیرقابل قبول» خواند و به «همه طرفهای مرتبط» هشدار داد.
او به خبرنگاران گفت: «جنگ میان روسیه و اوکراین بهطور آشکار شروع به تهدید ایمنی ناوبری در دریای سیاه کرده است. هدف قرار گرفتن کشتیها در منطقه انحصاری اقتصادی ما نشانه یک تنشزایی نگرانکننده است.»
به گفته منابع امنیت دریایی، در یک سال اخیر دستکم هفت انفجار روی نفتکشهایی که از بنادر روسیه حرکت کرده بودند - در نقاط مختلف از جمله مدیترانه - رخ داده است.
برخی منابع احتمال دست داشتن اوکراین در این حملات را مطرح کردهاند.
در کنار یک پیتزافروشی در جزایر دورافتاده کوک، دفتر مرکزی کوچک اما رو به رشد یکی از شرکتهای ثبت کشتیرانی جهان قرار گرفته است.
بر اساس گزارش خبرگزاری فرانسه، مالکان خارجی کشتیها میتوانند بدون آنکه هرگز پا به این کشور کوچک و پوشیده از نخل بگذارند، با پرداخت هزینه به «مریتایم کوک آیلندز» یا همان اداره دریانوردی جزایر کوک، کشتیهای خود را تحت پرچم ستارهنشان این کشور به حرکت درآورند.
دادههای تحریمی ایالات متحده، ۲۰ نفتکش ثبتشده در جزایر کوک را شناسایی کرده است که مظنون به قاچاق سوخت روسیه و ایران در فاصله سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ هستند.
همچنین ۱۴ نفتکش دیگر که با پرچم جزایر کوک تردد میکنند نیز در یک پایگاه داده جداگانه مربوط به تحریمهای بریتانیا در همین دوره زمانی، در فهرست سیاه قرار گرفتهاند.
نیوزیلند که تاکنون نزدیکترین شریک دیپلماتیک جزایر کوک بوده است، در واکنش به این گزارش اعلام کرد تضعیف تلاشهای مرتبط با تحریمها «نگرانکننده و خشمگینکننده» است.
سخنگوی وینستون پیترز، وزیر خارجه نیوزیلند، که کشورش از طریق یک پیمان «اتحاد آزاد» ارتباط نزدیکی با جزایر کوک دارد، گفت: «این یک واگرایی کاملا غیرقابل قبول و غیرقابل دفاع در سیاست خارجی است.»
به گفته او، نیوزیلند طی سالهای گذشته نگرانی جدی خود را درباره نحوه مدیریت ثبت کشتیها در جزایر کوک به دولت آن منتقل کرده است.
اداره دریانوردی جزایر کوک که ثبت کشتیها را برعهده دارد، هرگونه قصور در انجام بررسیهای لازم یا پناه دادن به کشتیهای تحریمی را تکذیب کرده و میگوید هرگونه کشتی از این نوع، از ثبت حذف میشود.
در سالهای گذشته گزارشهای متعددی از شبکههای جهانی شرکتهای صوری برای دور زدن تحریمهای بینالمللی علیه نفت ایران منتشر شده است.
در یک نمونه، روزنامه فایننشال تایمز اواخر مرداد با نام بردن از یک دلال ایرانی به نام سعید علیخانی، تصویری تازه از شبکه انتقال نفت تحریمی ایران، روسیه و ونزوئلا به چین ارائه داد.
بر اساس این گزارش، ۳۰ نفتکش طی حدود شش سال دستکم ۱۳۰ میلیون بشکه نفت به ارزش تقریبی ۹.۶ میلیارد دلار را جابهجا کردهاند.
ناوگان سایه
تحریمهای غربی با هدف محدود کردن درآمد حاصل از فروش نفت ایران و روسیه وضع شدهاند تا تامین منابع مالی برای برنامه هستهای جمهوری اسلامی و جنگ در اوکراین کاهش یابد.
با آغاز دور دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ، کارزار تازهای از سیاست «فشار حداکثری» آمریکا علیه جمهوری اسلامی به راه افتاد.
بر اساس گزارش نشریه حوزه تجارت جهانی (نشریه گلوبال ترید ریویو)، یکسوم تحریمهای آمریکا بخش کشتیرانی ایران را هدف گرفته است.
آنتون موایسینکو، کارشناس تحریم و جرایم مالی در دانشگاه ملی استرالیا، گفت برخی کشورها با این تحریمها همراه شدهاند و اجازه نمیدهند کشتیهای دولتهای تحریمی، پرچمشان را حمل کنند اما برخی در این زمینه «کمی سهلگیرانهتر» عمل میکنند.
پای جزایر کوک هم همینجا به میان میآید.
یک شرکت کشتیرانی مستقر در امارات متحده عربی در ماه آوریل به قاچاق «میلیونها دلار» سوخت به نمایندگی از ارتش جمهوری اسلامی در خلیج فارس متهم شد.
این شرکت، مالک نفتکشهای با پرچم باربادوس، گامبیا، پاناما و جزایر کوک بود.
گفته میشود این کشتیها، چرخدندههای شبکه قاچاق دریایی موسوم به «ناوگان سایه» هستند که با جا زدن خود بهعنوان کشتیهای باری در ماموریتهای مشروع، تحریمها را دور میزنند.
آنها رد پای خود را با ثبت در کشورهایی مانند جزایر کوک میپوشانند؛ جایی که میتوانند از نظارت بسیار کمتر برخوردار شوند.
اغلب رجیستریها از هدف واقعی این کشتیها بیاطلاعاند.
نشریه دریایی لویدز لیست، سال گذشته اداره دریانوردی جزایر کوک را «سریعترین رجیستری در حال رشد در جهان» نامید.
موایسینکو به خبرگزاری فرانسه گفت: «تعدادی کشتی که پرچم جزایر کوک را حمل میکنند بهعنوان بخشی از ناوگان سایه شناسایی شدهاند.»
بسیاری از شرکتهای ثبت دریایی، از جمله جزایر کوک، هزینهها و درآمدهای خود را بهصورت عمومی منتشر نمیکنند اما خبرگزاری فرانسه تخمین زد یک نفتکش ۳۰ هزار تنی میتواند حدود ۱۰ هزار دلار بابت هزینه ثبت خود بپردازد.
اسناد بودجه جزایر کوک نشان میدهد درآمد دولت این کشور از هزینههای دریایی در پنج سال گذشته بیش از ۴۰۰ درصد رشد کرده و در سال مالی گذشته، به حدود ۱۷۵ هزار دلار رسیده است.
ذوالنوری دوشنبه ۱۰ آذر با اعلام این موضوع که پیام واشینگتن از طریق بنسلمان به تهران رسیده، گفت هیچکدام از سه پیششرطی که دولت آمریکا برای ادامه گفتوگوها و رسیدن به توافق با جمهوری اسلامی در نظر گرفته، «منطقی نیست».
منابع ایراناینترنشنال هفتم آذر اعلام کردند دولت ترامپ در پاسخ به درخواست مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی از عربستان سعودی برای میانجیگری با هدف ازسرگیری مذاکره با آمریکا، بار دیگر بر شرایط سهگانه خود بهمنظور گفتوگو با ایران تاکید کرده است.
این منابع تایید کردند که پزشکیان، پیش از سفر ولیعهد عربستان سعودی به واشینگتن، از او خواسته بود با وساطت میان حکومت ایران و آمریکا، زمینه را برای ازسرگیری مذاکرات بین دو کشور فراهم کند.
به گفته منابع ایراناینترنشنال، دولت آمریکا در این پیام بار دیگر به جمهوری اسلامی یادآوری کرده است گفتوگو تنها در صورت پذیرش این پیششرطها ممکن است.
شروط آمریکایی
ذوالنوری گفت شروط آمریکا شامل غنیسازی صفر در خاک ایران، قطع همکاری با «گروههای مقاومت» و کاهش برد موشکهای ایران است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۸ آبان تاکید کرد هرگونه توافق برای صفر کردن درصد غنیسازی هستهای را «خیانت» میداند و جمهوری اسلامی «به هیچ وجه» چنین شرطی را نخواهد پذیرفت.
ذوالنوری تاکید کرد توان موشکی ایران «وسیله دفاع از کشور» است و افزود: «چرا شما باید مسلح باشید و ما خلع سلاح شویم؟»
او گفت درخواست کاهش برد موشکها به زیر ۳۰۰ کیلومتر «بهمعنای تلاش برای نابودی ایران» است.
شبکه تلویزیونی آی۲۴ اسرائیل ۳۰ آبان به نقل از منابع آگاه غربی گزارش داد جمهوری اسلامی در بازسازی توان موشکهای بالستیک خود سرمایهگذاری قابل توجهی انجام داده است و بر این اساس، احتمال وقوع درگیری مجدد میان اسرائیل و جمهوری اسلامی در حال افزایش است.
تکذیب بینتیجه خامنهای
چند ساعت پیش از پرواز بنسلمان به سوی ایالات متحده در ۲۶ آبان، خبرگزاری دولتی عربستان سعودی از رسیدن نامه پزشکیان به دست او خبر داد اما جزییاتی از محتوای نامه فاش نشد.
چند روز بعد از این سفر، مصطفی کواکبیان، نماینده پیشین مجلس جمهوری اسلامی، دوم آذر به وبسایت عصر ایران گفت پزشکیان با مجوز رهبر جمهوری اسلامی، از طریق بنسلمان به ترامپ پیام داد که برای «گفتوگوی بدون شرط» آماده است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ششم آذر ارسال پیام از طریق کشورهای منطقه به آمریکا را «دروغ محض» خواند و تاکید کرد که حکومت ایران «قطعا» در پی همکاری و ارتباط با دولتی مثل دولت آمریکا نیست.
۲۹ آبان، خبرگزاری رویترز به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد که پزشکیان در نامهای به بنسلمان از او خواسته تا در سفر به آمریکا، ترامپ را برای احیای مذاکرات هستهای متقاعد کند.
