احد وظیفه، مدیر مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران و خشکسالی سازمان هواشناسی، در گفتوگو با روزنامه اعتماد نسبت به وضعیت بحرانی منابع آبی در استان تهران و مناطق همجوار هشدار داد و گفت حتی بارشهای اخیر نیز تأثیر قابلتوجهی بر ترمیم ذخایر سدها نداشته است.
او با اشاره به بارشهای دو هفته گذشته در استانهای تهران، قزوین، البرز، سمنان، خراسان رضوی و مرکزی گفت: «وضعیت سدها ناخوشاحوال است و سطح آب بسیار پایین آمده است. بارشها عمدتاً در ارتفاعات و بهصورت برف بوده و در کوتاهمدت تأثیری در افزایش آب رودخانهها ندارد، زیرا برفها هنوز ذوب نشدهاند.»
وظیفه تاکید کرد که با وجود این بارشها، وضعیت منابع آبی پایتخت تا چند ماه آینده تغییر نخواهد کرد و افزود: «حتی اگر در زمستان بارندگی نرمال هم داشته باشیم، بازگشت سریع وضعیت منابع آبی تهران به حالت عادی بسیار بعید است و حداقل تا پایان زمستان با بحران کمآبی مواجه خواهیم بود.»
بنت یکشنبه ۳۰ آذر در گفتوگو با ساندی مورنینگ با اشاره به این که مادرش و همسر او، کریگ فورمن، پس از بازداشت در دیماه گذشته در استان کرمان، اکنون در زندان اوین تهران نگهداری میشوند، شرایط زندان آنها را «وخیم» توصیف کرد.
او گفت: «غذای روزانه آنها برنج و تکههای کمکیفیت گوشت است. امکان ورزش ندارند، فضا شلوغ و تنگ است و شرایط بهداشتی بسیار بد است.»
این زوج که اهل ساسکس شرقی در جنوب انگلستان هستند، ژانویه گذشته و در جریان یک سفر موتورسیکلتسواری دور دنیا بازداشت و سپس به «جاسوسی» متهم شدند.
خانواده فورمن با رد این اتهامات، گفتهاند که این دو با ویزای قانونی، راهنمای رسمی و برنامه سفر تاییدشده وارد ایران شدهاند.
منابع نزدیک به خانواده نیز پیشتر به بیبیسی گفتهاند مقامهای ایرانی از این زوج بهعنوان «ابزار چانهزنی» در روابط با غرب استفاده میکنند.
بنت با اشاره به این که «آشپزخانه زندان پر از موش است» گفت مادرش بهدلیل نبود تهویه مناسب دچار مشکلات پوستی شده است. او محیط زندان را «بهشدت آلوده» و وضعیت آنها را «اسفناک» توصیف کرد.
خانواده فورمن ۲۲ آبان گفتند خانم فورمن در انزوا و در میان زندانیانی که انگلیسی نمیدانند قرار دارد، در حالیکه همسرش از عفونت دندان و شرایط سخت زندان رنج میبرد.
بنت همچنین گفت تماسهای او با مادرش تنها پس از اعتصاب غذای این زوج در ماه گذشته افزایش یافته و پیش از آن، در نزدیک به ۱۱ ماه فقط سه بار توانسته با او صحبت کند.
او گفت نبود آنها در آستانه کریسمس برای خانواده بسیار سنگین است و افزود احساس گناه میکند که مادرش «در یک سلول زندانی است» و امکان برگزاری جشن ندارد.
پسر این زن بریتانیایی از عملکرد دولت بریتانیا انتقاد کرد و گفت دولت بیش از حد منتظر روند قضایی در ایران مانده است.
گاردین ۱۵ مرداد در گزارشی یادآوری کرد که خانواده فورمن تیرماه برای نخستینبار بهصورت علنی از دولت بریتانیا خواسته بودند که پرونده این زوج را در سطوح عالی مذاکرات دیپلماتیک با جمهوری اسلامی ایران مطرح کند.
بنت به ساندیمورنینگ گفت: «به نظر میرسد سیاست این است که بنشینند و اجازه دهند یک روند قضایی که به نظر من کاملا نمایشی است، طی شود.»
او تاکید کرد اتهام جاسوسی یک اتهام در سطح حکومتی است و دولت بریتانیا باید با صراحت بیشتری از شهروندان خود دفاع کند.
وزارت خارجه بریتانیا پیشتر هشدار داده بود که همه شهروندان بریتانیایی و دوتابعیتی از سفر به ایران خودداری کنند.
این وزارتخانه در بیانیهای در مهرماه اعلام کرد «بهشدت نگران» گزارشها درباره اتهام جاسوسی علیه کریگ و لیندزی فورمن است و گفته همچنان این پرونده را مستقیما با مقامهای ایرانی پیگیری میکند و حمایت کنسولی از آنها ادامه دارد.
العربیه یکشنبه ۳۰ آذر گزارش داد با آنکه جمهوری اسلامی در دو سال گذشته با حملات پی در پی اسرائیل به حزبالله لبنان و همچنین سقوط حکومت بشار اسد در سوریه ضربات سختی متحمل شده، اما بار دیگر بهطور فعال هم به تسلیح بازوهایش در منطقه و هم بازسازی برنامه موشکی خود روی آورده است.
یک مقام آمریکایی به العربیه گفت جمهوری اسلامی از همه راههای ممکن برای ارسال این سلاحها به نیروهای نیابتی خود استفاده میکند؛ یعنی همچون روند سالهای اخیر، هم مسیر زمینی را به کار میگیرد و هم بنادر و سواحل دریایی را.
او افزود: «برآورد ما این است که ایران، تسلیح بازوها و شبهنظامیان را از اولویتهای خود میداند.»
العربیه به نقل از مقامهای رسمی و منابعی در آمریکا نوشت تهران سلاحها را برای شبهنظامیان وابسته به خود در عراق از جمله از طریق قاچاقچیانی ارسال میکند که در اقلیم کردستان فعال هستند.
با وجود حضور نظامی آمریکا در منطقه مرزی و راهبردی التنف برای قطع مسیر قاچاق، شبهنظامیان وابسته به جمهوری اسلامی مسیرهای جایگزین پیدا کردهاند و سلاح را به شمالشرق سوریه میرسانند.
این منطقه هم تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه (قسد) است که متحد واشینگتن محسوب میشوند و هم نیروهای آمریکایی در آن حضور دارند، و همین موضوع کار آمریکا را پیچیده کرده است.
برخی، قسد را به ارتباط با عناصر حکومت اسد، جمهوری اسلامی و شبهنظامیان وابسته به آن متهم میکنند.
منابع العربیه در آمریکا گفتند قسد یا قاچاقچیانی که در مناطق تحت کنترلشان فعالیت میکنند، این عملیات را برای منافع مالی و گاهی به دلایل سیاسی انجام میدهند.
به گفته این منابع، کردهای ساکن شمالشرقی سوریه احساس میکنند از سوی ترکیه در شمال تحت فشارند و دولت جدید سوریه قصد دارد کنترل مناطق آنها را در دست بگیرد و آنها را به ارتش سوریه ملحق کند.
این موضوع به اعتقاد آنان به «از دست رفتن استقلالشان» میانجامد.
حزبالله در آن سوی مرزها فعال است
به گفته العربیه، حزبالله که در دهههای گذشته شبکههای گستردهای در سوریه داشت، طی یک سال گذشته توانسته بخش قابل توجهی از فعالیتهای خود را حفظ کند و از مسیرهای مختلف در خاک سوریه برای دریافت سلاح از ایران بهره ببرد.
برآورد آمریکاییها نشان میدهد یکی از عوامل باز ماندن مسیرهای قاچاق این است که دولت جدید سوریه هنوز توان روشن و کافی برای کنترل کامل قلمرو خود ندارد و ساختار فرماندهی و کنترل آن ضعیف است.
در ماههای اخیر سوریه بارها از کشف و متلاشی کردن باندهای قاچاق اسلحه در داخل خاک خود خبر داده است.
با اینحال، تکمیل این ساختار شاید سالها زمان ببرد تا دولت جدید بتواند مرزهایش را مهار و از قاچاق از طریق خاک سوریه جلوگیری کند.
در مرز لبنان و سوریه نیز دهها مسیر وجود دارد که حزبالله از آنها برای جابهجایی سلاح استفاده میکند.
منابع امنیتی لبنان میگویند حزبالله موفق میشود سلاح و مهمات را از طریق مرزهای سوریه به لبنان قاچاق کند و مسیر اصلی بازتسلیح این گروه همچنان خاک سوریه است.
ارتش لبنان تا حد زیادی درگیر کنترل اوضاع در جنوب کشور است و نیروهای امنیتی لبنان عملا توان بستن گذرگاههای مرزی با سوریه را ندارند.
منابع امنیتی آمریکا تاکید کردند تهران از بنادر لبنان نیز استفاده میکند.
به گفته آنها، مقامهای لبنانی برای جلوگیری از استفاده جمهوری اسلامی و حزبالله از بنادر بزرگ و کوچک در سواحل لبنان، به زمان و ارادهای جدی نیاز دارند.
یک مقام آمریکایی گفت: «ایالات متحده در حال تلاش برای بازدارندگی ایران از قاچاق سلاح به شبهنظامیان وابسته به خود در منطقه است و همزمان با همه طرفها، از جمله ارتش لبنان، دولت سوریه و حتی دولتهای دیگری در منطقه مانند اردن و عراق، برای حفاظت از مرزها همکاری میکند.»
زمیر یکشنبه ۳۰ آذر در مراسمی که از سوی ارتش اسرائیل برگزار شد، گفت حملات احتمالی این کشور میتواند «هم در جبهههای نزدیک و هم در جبهههای دوردست» انجام شود.
او با اشاره به تداوم تقابل میان اسرائیل و جمهوری اسلامی افزود کارزار علیه حکومت ایران «در کانون طولانیترین و پیچیدهترین جنگ تاریخ اسرائیل قرار دارد».
زمیر ادامه داد جمهوری اسلامی «حلقه فشار پیرامون اسرائیل را تامین مالی و تسلیح کرد و پشت طرحهای نابودی آن ایستاد».
انبیسینیوز ۲۹ آذر به نقل از منابع آگاه نوشت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در حال آمادهسازی برای ارائه گزارشی به دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، درباره گزینههای حمله دوباره به برنامه هستهای جمهوری اسلامی است.
انتظار میرود ترامپ و نتانیاهو اواخر ماه جاری میلادی در اقامتگاه رییسجمهوری آمریکا در فلوریدا دیدار کنند.
همزمان با ادامه گمانهزنیها درباره حمله مجدد اسرائیل به ایران، روزنامه الشرق الاوسط ۳۰ آذر گزارش داد دولت عراق طی دو هفته گذشته دو هشدار جدی درباره احتمال حمله گسترده اسرائیل به مواضع گروههای شبهنظامی متحد جمهوری اسلامی در این کشور دریافت کرده است.
نگرانی جمهوری اسلامی از حمله دوباره اسرائیل
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۳۰ آذر در مصاحبه با شبکه راشاتودی گفت: «ما احتمال حمله دوباره اسرائیل را رد نمیکنیم، اما برای آن کاملا آماده هستیم.»
عراقچی افزود: «در دو سال گذشته، اسرائیل به هفت کشور در منطقه حمله کرده و همچنان به تهدیدهای خود ادامه میدهد و فکر میکنیم این شرایط در سال ۲۰۲۶ نیز ادامه یابد.»
به گفته او، جمهوری اسلامی «همه آنچه را که در جنگ قبلی آسیب دیده بود، بازسازی کرده است».
مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، ۲۸ آذر برنامه هستهای حکومت ایران را محور اصلی نگرانیهای امنیتی منطقه خواند و ابراز امیدواری کرد تهران «به خود بیاید» و از مسیری که میتواند به یک درگیری جدید منجر شود، عقبنشینی کند.
در هفتههای اخیر گزارشهای متعددی منتشر شده است که از تلاش جمهوری اسلامی برای بازسازی توان موشکی خود خبر میدهند.
۳۰ آبان، سندیکای اخبار یهود گزارش داد نشانهها از بازسازی توان موشکی جمهوری اسلامی حکایت دارند و سرویسهای اطلاعاتی غربی افزایش قابل توجه ورود مواد با کاربرد دوگانه به ایران را شناسایی کردهاند.
همچنین بر اساس گزارش شبکه سیانان، طی چند ماه گذشته ۱۰ تا ۱۲ محموله از بنادر چین راهی بندرعباس شده و ایران بیش از ۲ هزار تُن مواد مورد نیاز برای تولید سوخت موشک وارد کرده است.
یورونیوز نیز نوشت مقامات و تحلیلگران اسرائیلی هشدار میدهند حکومت ایران پس از جنگ اخیر، با سرعت در حال بازسازی زرادخانه موشکی خود است و هدف دارد در درگیریهای آینده، همزمان دو هزار موشک شلیک کند.
الشرق الاوسط یکشنبه ۳۰ آذر نوشت یکی از این هشدارها از سوی یک کشور عربی و هشدار دیگر از طرف یک سرویس اطلاعاتی غربی به بغداد ارسال شد.
یک مقام عراقی تایید کرد یک «کشور دوست» بغداد را در جریان ماهیت این تهدیدات قرار داد؛ تحولی که موجب شد گروههای شیعه به دادن برخی امتیازات و کوتاه آمدن از مواضع خود تن دهند.
بر اساس این گزارش، دامنه این حملات احتمالی میتواند شامل نهادهای دولتی مرتبط با گروههای شیعه و نیروهای «بسیج مردمی» یا همان حشد شعبی، چهرههای بانفوذ مالی و نظامی، انبارها و تاسیسات پهپادی و موشکی، و اردوگاههای آموزشی باشد.
الشرق الاوسط افزود دو هشدار اخیر به شکلگیری موج تازهای از موضعگیریها در میان برخی گروههای عراقی انجامیده که از یک سو بر ضرورت انحصار سلاح در اختیار دولت تاکید میکنند و از سوی دیگر، خواستار برخورداری از زمان و اختیار لازم برای برچیدن توان نظامی خود در قالب یک «چارچوب ملی» هستند.
۲۹ آذر، پایگاه خبری واینت گزارش داد همزمان با هشدارها درباره حملات احتمالی اسرائیل، رهبران گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در عراق برای تحویل سلاحهای خود به دولت آینده این کشور اعلام آمادگی کردهاند.
واینت نوشت اکنون این پرسش مطرح میشود که آیا تعدادی از جناحهای «محور مقاومت» در حال تغییر واقعی راهبرد خود هستند یا صرفا تحت فشارهای داخلی و بینالمللی این «اعلامیههای حسابشده» را صادر کردهاند.
محور مقاومت عنوانی است که مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی برای گروههای مسلح مورد حمایت تهران در منطقه، نظیر حماس، جهاد اسلامی، حزبالله، حشد شعبی و حوثیهای یمن، استفاده میکنند.
چراغ سبز آمریکا به اسرائیل برای حمله به عراق؟
الشرق الاوسط در ادامه گزارش خود نوشت یک کشور عربی که با واشینگتن و تهران روابط مناسبی دارد، اخیرا به عراق هشدار داد که «به طرز خطرناکی» در آستانه یک حمله نظامی قرار دارد.
در این پیام تاکید شده بود که خطر حمله «بسیار جدی» است و مقامهای اسرائیلی اکنون بهطور علنی از چراغ سبز آمریکا برای اقدام یکجانبه در عراق سخن میگویند.
الشرق الاوسط به نقل از سیاستمداران عراقی افزود واشینگتن در ماههای اخیر مانع اقدام نظامی اسرائیل در عراق شده، اما همزمان بغداد را برای کاهش تهدیدات ناشی از سلاحهای خارج از کنترل دولت تحت فشار قرار داده است.
به گفته یک دیپلمات غربی، مقامهای ایالات متحده از مواضع «ضعیف» بغداد در قبال گروههای مسلح ناراضی هستند و احساس میکنند رهبران عراق «وخامت اوضاع» را بهطور کامل درک نکردهاند.
بر اساس گزارشها، انحلال گروههای نیابتی جمهوری اسلامی یکی از شروط سهگانه دولت دونالد ترامپ برای از سرگیری مذاکرات با تهران است.
یک مقام آمریکایی ۳۰ آذر در مصاحبه با شبکه الحدث گفت حکومت ایران «از هر طریق ممکن، از زمین و دریا» در پی ارسال تسلیحات به نیروهای نیابتی خود در منطقه است.
او افزود جمهوری اسلامی از طریق قاچاقچیانی که در اقلیم کردستان عراق فعالیت میکنند، برای شبهنظامیان عراقی سلاح ارسال میکند.
او تاکید کرد واشینگتن در حال هماهنگی با لبنان، سوریه، اردن و عراق برای کنترل مرزها و جلوگیری از قاچاق اسلحه است.
اسماعیلزاده یکشنبه ۳۰ آذر در مصاحبه با خبرگزاری ایسنا، با اشاره به ادامه گرانیها در کشور گفت: «طی ماههای اخیر، میزان نگرانیها درباره تغذیه مردم چند برابر شده و این بیم وجود دارد که مردم دچار کمبود مواد مغذی شوند.»
او افزود وزارت بهداشت بارها هشدار داده که افزایش قیمت مواد غذایی میتواند سبب «سوءتغذیه» مردم شود، زیرا «حتی دهکهای متوسط و بالاتر» نیز در شرایط کنونی میزان مصرف لبنیات و پروتئین خود را کاهش دادهاند.
در هفتههای اخیر، افزایش بیسابقه قیمت مواد غذایی و کالاهای اساسی در ایران فشار سنگینی بر زندگی شهروندان وارد کرده است.
کارشناسان و فعالان اجتماعی هشدار دادهاند تداوم این روند میتواند عواقبی جدی به همراه داشته باشد؛ از جمله آسیب به سلامت عمومی، گسترش سوءتغذیه و تشدید فشارهای روانی بر جامعه.
یک شهروند ۲۴ آذر در پیامی به ایراناینترنشنال، ضمن ابراز نگرانی درباره پیامدهای بحران اقتصادی بر سلامت فرزندش گفت: «با اینکه بچه در سن رشد دارم، تنها گاهی شیر میخرم. هرچند خودم و همسرم کار میکنیم، اما ناچاریم کاملا با احتیاط خرید کنیم.»
لزوم اختصاص یارانه برای تغذیه مردم
اسماعیلزاده در ادامه مصاحبه خود، خواستار تخصیص یارانه در حوزه تغذیه شد و تاکید کرد چنین یارانهای «اتلاف منابع نیست».
او گفت: «یارانه به حوزه تغذیه نوعی پیشگیری از بروز بیماریهای مزمن در سالهای آینده است که بهمراتب هزینه کمتری نسبت به درمان دارد.»
به گفته این مقام وزارت بهداشت، اگر دولت «یک درصد مالیات کارخانههای مواد غذایی» را در اختیار دفتر بهبود تغذیه قرار دهد، این منابع «میتواند بار نظام سلامت کشور را در سالهای آینده بهطور قابل توجهی کاهش دهد».
۲۸ مهر، پایگاه خبری رویداد۲۴ گزارش داد با تشدید بحران اقتصادی و افت شدید قدرت خرید مردم، شمار فزایندهای از شهروندان ایرانی توان تامین مواد غذایی ضروری را از دست دادهاند و سوءتغذیه اکنون به عامل حدود ۳۵ درصد از مرگومیرها در کشور تبدیل شده است.
هشدار نسبت به پیامدهای سوءتغذیه
اسماعیلزاده همچنین نسبت به پیامدهای بلندمدت بحران غذایی در کشور هشدار داد و گفت: «ابتلا به سوءتغذیه سبب کاهش نیروی کار در آینده میشود.»
او افزود: «آثار کاهش مصرف لبنیات، میوه، سبزیجات و حبوبات به صورت افزایش بیماریهای مزمن مانند بیماریهای قلبی-عروقی، سکتهها، پوکی استخوان، شکستگیها و سایر مشکلات سلامت نمایان میشود.»
به گفته این مقام وزارت بهداشت، بار ناشی از بروز چنین شرایطی «گریبان این وزارتخانه را میگیرد» و به ناچار باید هزینههای بیشتری در زمینه درمان صرف شود.
بهدنبال سیاستهای ناکارآمد جمهوری اسلامی در زمینههای اقتصادی، سیاست داخلی و سیاست خارجی طی دهههای اخیر، تورم افسارگسیخته زندگی شهروندان را بهشدت تحت تاثیر قرار داده و قیمت کالاهای اساسی با جهشی بیسابقه روبهرو شده است.
این در حالی است که غلامرضا نوری قزلجه، وزیر کشاورزی، ۱۶ مهر روند افزایش قیمتها در کشور را «منطقی» خواند و گفت نرخ مواد غذایی در ایران «در مقایسه با قیمتهای جهانی ارزان هم است».
انتقاد از نبود اقدام عملی برای بهبود شرایط
اسماعیلزاده اعلام کرد در صورت تخصیص منابع به دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، برنامههایی چون توزیع شیر در مدارس به اجرا در خواهد آمد.
او در عین حال اذعان کرد: «شرایط کنونی به نحوی است که بهطور مداوم باید از بدتر شدن وضعیت سوءتغذیه سخن بگوییم یا به کاهش مصرف کلسیم و پروتئین اشاره کنیم. متاسفانه بسیاری از مسائل فقط در حد حرف و سخن باقی میماند و اقدام عملی در ورای آن وجود ندارد.»
در آبانماه، رسانهها در ایران گزارش دادند بهرغم وعده وزارت آموزش و پرورش مبنی بر توزیع شیر در مدارس ایران، این طرح تنها در چهار استان اجرا شده است.
این در حالی است که در بودجه سال جاری، ۶۵۰۰ میلیارد تومان برای اجرای این طرح اختصاص داده شده بود.
