مرگ هنیه و آینده دولت پزشکیان

سپاه پاسداران تا لحظه انتشار این گزارش دو اطلاعیه صادر کرده اما از بیان جزییات چگونگی کشته شدن هنیه خود‌داری کرده است.

دادستانی کل کشور هم به فعالان مجازی و رسانه‌ای اخطار داده تا از پرداختن به مسائلی که امنیت کشور را مخدوش می‌کند نپردازند.

زمان و مکان حمله

سپاه پاسداران در بیانیه‌ خود زمان حمله منجر به کشته شدن هنیه را دو نیمه‌شب اعلام کرد و نوشت او که در یکی از «اقامتگاه‌های ویژه جانبازان در شمال تهران» مستقر بود با «اصابت پرتابه‌ای از هوا» کشته شده است.

ساعاتی بعد شبکه المیادین لبنان در خبری نوشت موشکی که برای حمله به محل اقامت هنیه مورد استفاده قرار گرفته، از کشور دیگری شلیک شده است.

اقامتگاه ویژه جانبازان کجاست

جست‌وجو‌های آنلاین درباره اقامتگاه ویژه جانبازان در شمال تهران به جایی نمی‌رسد اما طبق اعلام برخی منابع غیر رسمی داخلی، اسماعیل هنیه در نزدیکی کاخ سعدآباد کشته شده است.

مجموعه سعدآباد با تقریبا ۶۰۰ متر طول و ۵۰۰ متر عرض، حدود ۳۰۰ هکتار مساحت دارد و سال‌هاست که جمهوری اسلامی از آن برای مراسم‌های مختلف دولتی استفاده می‌کند.

در برخی گزارش‌ها از اردوگاه بسیج الزهرا در شمال غربی این مجموعه به عنوان اقامت‌گاه هنیه یاد شده است.

در زمان ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی و پیش از اجلاس سران کشورهای اسلامی در تهران ساختمانی برای پذیرایی از مهمانان ویژه در کاخ سعدآباد ساخته شد که ممکن است همان مکان اقامت هنیه بوده باشد.

ابعاد انفجار

به گفته منابع حماس، در ساختمانی که هدف حمله واقع شد، علاوه بر هنیه و محافظش، زیاد نخاله، رهبر جهاد اسلامی به همراه هیاتی از حماس حضور داشته‌اند اما تا این لحظه گزارشی از آسیب به این افراد منتشر نشده است.

برخی شاهدان محلی به شنیدن شدن صدای انفجار در منطقه سعد‌آباد در بامداد چهارشنبه اشاره کرده‌اند و رسانه تجارت‌آنلاین هم نوشته صدای انفجار «آنقدر شدید بوده که تمام دزدگیرهای ماشین‌ها به صدا درآمده و در تمام منطقه شمال تهران شنیده شده و دود و غبار انفجار منطقه را گرفته» است.

با توجه به این که تاکنون گزارشی درباره آسیب دیدگی دیگر ساکنان این ساختمان منتشر نشده می‌توان نتیجه گرفت که با وجود دقت بسیار بالا در انجام عملیات، قدرت و شدت انفجار محدود بوده است.

موشک یا پهپاد؟

هر چند در بیانیه سپاه پاسداران به «اصابت پرتابه‌ای از هوا» اشاره شده اما مبدا پرتاب همچنان نامشخص است.

مبدا پرتابه‌‌ای که از هوا به سمت هدف شلیک می‌شود هواپیمای جنگنده یا پهپاد‌های نظامی است.

هواپیماهای نظامی برای چنین شلیکی باید از آسمان کشورهای همسایه استفاده کنند. استفاده از آسمان کشورها برای چنین عملیاتی بدون کسب مجوز و انجام عملیات در نواحی مرزی امر ناممکنی نیست.

در حمله به پایگاه هوایی هشتم شکاری اصفهان مقام‌های آمریکایی تایید کردند که هواپیماهای اسرائیلی از بیرون از مرزهای ایران با سه موشک یکی از سایت‌های راداری پدافند هوایی حفاظت از تاسیسات هسته‌ای نطنز را هدف قرار دادند. اما مقام‌های ایرانی ریز پرنده‌های دشمن را عامل حادثه در این پایگاه نظامی اعلام کردند.

اسرائیل سابقه انجام عملیات پهپادی در خاک ایران را دارد.

روزنامه وال‌استریت ژورنال در بهمن ۱۴۰۱ اسرائیل را مسئول حمله پهپادی به یکی از مجتمع‌های کارگاهی وزارت دفاع در اصفهان و انفجار در مرکز مهمات سازی در این شهر معرفی کرد.

مقام‌های جمهوری اسلامی آن زمان حمله را «ناموفق» توصیف کردند و گفتند این حمله خسارت محدودی بر جای گذاشته است.

گمانه‌زنی‌ها

همزمان با نیمه‌شب در تهران و حدود دو ساعت قبل از مرگ هنیه، ریچارد گلدبرگ، مشاور ارشد بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، در شبکه ایکس نوشت : «نیروی هوایی اسرائیل امشب برد خود را نشان می‌دهد»

او چند ساعت بعد در صبح روز چهارشنبه هم در اظهار نظر دیگری نوشت: «اگر بتوانید یک رادار در کنار یک سایت هسته ای بزنید، می‌توانید به خانه ای در تهران هم ضربه بزنید. آیت الله لخت است.»

اشاره او به حمله موشکی اسرائیل به یکی از سامانه‌های دفاعی جمهوری اسلامی در فروردین سال جاری در اصفهان است.

ارتش اسرائیل تاکنون از اظهار نظر در مورد گزارش کشته شدن هنیه خودداری کرده است.

سرگرد اندرو فاکس، محقق انجمن هنری جکسون و یک چترباز سابق بریتانیایی گفت که احتمال دارد این حمله با موشکی که از خارج از ایران پرتاب شده، انجام شده باشد.

به گفته او آسمان دریای خزر با توجه به فاصله اندک با تهران، گزینه مناسبی برای این عملیات است.

فاکس با اشاره به تجربیات خود با تاکید بر اینکه که این نوع موشک‌ها با فناوری لیزری دقیق هدایت می شوند، گفت:«سرباز روی زمین نشانگر لیزری را دقیقا به نقطه‌ای که می‌خواهد بزند نشانه می‌گیرد تا لیزر موشک را به نقطه برخورد هدایت کند.»

به گفته فاکس، اسرائیل موشک‌هایی دارد که از انرژی جنبشی حاصل از سرعت و وزن کلاهک برای انجام کشتار استفاده می‌کند.

این توضیح می‌دهد که چرا در برخی حملات موشکی افراد کمتری کشته می‌شوند و سر و صدای کمتری نسبت به کلاهک انفجاری تولید می‌شود.

رونن سولومون، تحلیلگر اطلاعاتی و امنیتی اسرائیل به نزدیکی باکو و تل‌آویر و هم مرز مشترک آذربایجان با ایران اشاره کرد و گفت احتمال استفاده از آسمان این کشو با توجه به فاصله کم و استقرار تسلیحات اسرائیلی در آنجا برای این حمله زیاد است.

جابر رجبی، فعال و تحلیل‌گر سیاسی در گفت‌وگو با ایران‌اینترنشنال به اشراف اطلاعاتی اسرائیل بر جمهوری اسلامی پرداخت و گفت حکومت وقتی مدام از تلاشش برای نابودی اسرائیل می‌گوید، در واقع خودش را در این شرایط قرار می‌دهد.

به گفته او، عملیات در این سطح یک‌‌شبه اتفاق نمی‌افتد یا در دو روز و حتی یک هفته نمی‌شود برایش هماهنگی و برنامه‌ریزی انجام داد.

رجبی تاکید کرد اسرائیل آن‌چنان اشراف اطلاعاتی روی جمهوری اسلامی و افراد مرتبط به آن دارد که فقط موضوع «اراده» برای چنین حملاتی مطرح است.

او ادامه داد: «موضوع این است که اسرائیل بخواهد تصمیمی بگیرد و سپس انجامش بدهد.»

علاوه بر هنیه، حیثیت دستگاه امنیتی جمهوری اسلامی هدف قرار گرفت.

بامداد چهارشنبه ۱۰ مرداد ۱۴۰۳، اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس که مهمان جمهوری اسلامی بود، در قلب پایتخت با چیزی که سپاه پاسداران آن را «پرتابه از هوا» توصیف کرد، کشته شد.

این عملیات از جهاتی منحصر به فرد به شمار می‌رود. اسرائیل با این عملیات کم‌سابقه یا شاید بی‌سابقه، حیثیت دستگاه امنیتی جمهوری اسلامی را نشانه رفت.

آغوش مرگ جمهوری اسلامی برای مهمانان خارجی

مرداد ماه خوبی برای مهمانان جمهوری اسلامی نیست. چهار سال قبل و در روز جمعه ۱۷ مرداد ۱۳۹۹، عبدالله احمد عبدالله، مشهور به ابومحمد المصری، مرد شماره دو القاعده، در خیابان پاسداران تهران همراه دخترش ترور شد.

این ترور به درخواست ایالات متحده و به دست ماموران اسرائیل در تهران انجام شد.

ترور هنیه و محافظش در تهران، دومین شکار غیر‌ایرانی نیروهای اسرائیل در خاک ایران است که با ترور المصری تفاوت‌هایی دارد. این عملیات در شب بعد از تحلیف مسعود پزشکیان، رییس‌جمهوری انجام شد و در منطقه سعدآباد تهران که گفته می‌شود بالاترین سطح پدافند را دارد.

پیش از این اخباری از احتمال نقل مکان سران حماس از قطر به ایران منتشر شده بود که با این عملیات دیگر ایران نه تنها برای رهبران حماس، بلکه برای رهبران جریان مقاومت و چه بسا سران جمهوری اسلامی، دیگر اصلا امن نیست.

کارنامه نقطه‌زنی اسرائیل در ایران

سال ۱۳۸۸- از زمستان ۱۳۸۸، ترورهای هدفمند منتسب به اسرائیل در ایران آغاز شد. در دی‌ ماه ۱۳۸۸ مسعود علی‌محمدی، از دانشمندان برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی هنگام خروج از منزل ترور شد.

سال ۱۳۸۹- آذر ۱۳۸۹، مجید شهریاری، دیگر دانشمند برنامه‌ هسته‌ای در مقابل دانشگاه بهشتی تهران کشته شد. فریدون عباسی از همکاران شهریاری هم هدف قرار گرفت اما جان به در برد.

سال ۱۳۹۰- در مرداد ماه این سال، داریوش رضایی‌نژاد که روی سوییچ‌های ولتاژ بالای مورد استفاده در تسلیحات هسته‌ای کار می‌کرد، ترور شد. این ترور به اسرائیل منتسب شد.

دی‌ ماه ۱۳۹۰، مصطفی احمدی‌روشن، از عناصر رده بالای برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی هدف قرار گرفت اما بزرگ‌ترین عملیات اسرائیل در آبان ۱۳۹۰ رخ داد: در انفجار زاغه مهمات سپاه پاسداران در کرج، ۱۷ نیروی سپاه پاسداران از جمله حسن تهرانی مقدم، یکی از پدران برنامه موشکی سپاه پاسداران، کشته شدند.

سال ۱۳۹۹- علاوه بر المصری، در آذر ماه ۱۳۹۹، اسرائیل یک عملیات پیچیده در خاک ایران انجام داد و محسن فخری‌زاده که او را پدر برنامه‌ هسته‌ای جمهوری اسلامی می‌نامند و علاوه بر آن لقب پدر برنامه موشکی را هم دارد، کشته شد.

تا مدتی پس از این عملیات، مقامات نظامی و امنیتی درباره جزییات آن اظهارات متناقضی داشتند.

سال ۱۴۰۱- خرداد سال ۱۴۰۱، حسن صیاد خدایی، سرهنگ نیروی قدس سپاه و از نیروهای موسوم به مدافع حرم در مقابل منزلش در تهران هدف قرار گرفت.

چهارم خرداد در عملیاتی که جمهوری اسلامی آن را سانحه خواند، احسان قدبیگی در سایت پارچین وزارت دفاع کشته شد.

۱۴ خرداد ایوب انتظاری، از متخصصان برنامه موشکی و پهپادی بر اثر مسمومیت غذایی در یزد کشته شد. جمهوری اسلامی مرگ او را شهادت اعلام کرد.

هم‌زمان با انتظاری، کامران آقاملایی، دیگر متخصص برنامه نظامی جمهوری اسلامی با مسمومیتی مشابه در تهران جان باخت.

۲۳ خرداد، یک افسر نیروی هوافضای سپاه در خمین به نام علی کمانی و یک کارمند وزارت دفاع به نام محمد عبدوس در سمنان هدف قرار گرفتند.

بازداشت و بازجویی در خاک ایران

علاوه بر موارد بالا، اسرائیل مواردی از انجام عملیات بازجویی هم در خاک جمهوری اسلامی داشته است.

در سال ۱۴۰۰، ویدیویی از بازجویی یکی از نیروهای سپاه پاسداران منتشر شد. فیلم مربوط به بازجویی منصور رسولی در داخل ایران به وسیله نیروهای امنیتی اسرائیل بود. بعدها فاش شد رسولی قرار بوده ترورهایی را برای سپاه در آلمان، ترکیه و فرانسه سازماندهی کند.

جمهوری اسلامی سال ۱۴۰۲ برای رسولی حکم اعدام صادر کرد.

تیر ماه ۱۴۰۲ موساد یوسف شهبازی عباسعلی‌لو را در داخل خاک ایران بازداشت و بازجویی کرد.

عباسعلی‌لو قرار بود شهروندان اسرائیل را در قبرس هدف قرار دهد.

امنیتی که دیگر نیست

هشتم تیر سال ۱۴۰۰، علی یونسی، وزیر اطلاعات دولت محمد خاتمی در گفت‌وگویی با سایت جماران به «اوضاع اسفناک امنیتی جمهوری اسلامی» پرداخت.

در گفت‌وگوی سه سال قبل، یونسی گفت نفوذ اسرائیل در ایران به حدی رسیده است که حتی مسئولان جمهوری اسلامی باید نگران جان خود باشند.

چهارشنبه سوم مرداد امسال، اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات دولت سیزدهم گفت: «متلاشی کردن شبکه نفوذ موساد نقطه عطف عملکرد وزارت اطلاعات در دولت رئیسی بود.»

یک هفته پس از این ادعای وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی، پس از یکی از مهم‌ترین مناسبت‌های سیاسی برای حکومت یعنی تحلیف رییس‌جمهوری و در حالی که تعداد زیادی مهمان خارجی در تهران اقامت داشتند، یکی از رهبران حماس در پایتخت کشور هدف قرار گرفت و حیثیت دستگاه امنیتی جمهوری اسلامی را تحت شعاع قرار داد.

افشین شاهی، استاد روابط بین‌الملل در دانشگاه کیل در گفت‌وگو با ایران‌اینترنشنال به این مساله پرداخت که موضوع کشته ‌شدن اسماعیل هنیه چقدر می‌تواند در توازن قوا در منطقه موثر باشد.

او گفت با وجود لحن تند مسکو و پکن در محکوم کردن ترور هنیه، ممکن است رضایت مسکو بعد از این اتفاق بیشتر حاصل شده باشد.

شاهی توضیح داد: «ما شاهد هویدا شدن گسل‌های عمیق‌تر امنیتی جمهوری اسلامی هستیم و در این شرایط است که حکومت احساس آسیب‌پذیری بیشتری می‌کند.»

به گفته این استاد دانشگاه، جمهوری اسلامی در چنین شرایطی، به ناچار با کشورهای چین و خصوصا روسیه منعطف‌تر خواهد شد.

روابط جمهوری اسلامی با رژیم حاکم بر ونزوئلا در سال‌های اخیر همواره خوب بوده است. چه زمانی که محمود احمدی‌نژاد به دیدار چاوز می‌رفت و چاوز برای «زیارت» مقبره امام هشتم شیعیان به مشهد می‌آمد و چه زمانی که ابراهیم رئیسی، مادورو، جانشین چاوز را به گرمی در آغوش می‌کشید.

این صمیمیت منحصر به فرد، عقبه اقتصادی هم دارد.

خانه سازی در شهرک هوگو چاوز

در دوران ریاست جمهوری احمدی‌نژاد بین سال‌های ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۰، جمهوری اسلامی از طریق شرکت‌های کیسون و خانه‌سازی ایرانیان، ۲۴ هزار واحد مسکونی در ونزوئلا ساخت.

از این تعداد، ۲۰ هزار واحد آن مربوط به شهرک هوگو چاوز در نزدیکی شهر والنسیا است.

ارزش این واحدها حدود دو میلیارد دلار تخمین زده شده‌اند.

جمهوری اسلامی مدعی شد در این سرمایه‌گذاری ۴۰۰ میلیون دلار سود کرده است.

خودروسازی، پراید به اسم تورپیال و سمند به اسم سنتارو

حوالی سال ۱۳۸۶، در ماه عسل روابط جمهوری اسلامی و ونزوئلا که یک سر آن احمدی‌نژاد در تهران و سر دیگرش چاوز در کاراکس بود، یک شرکت مشترک خودروسازی در ونزوئلا تاسیس شد. شرکتی به نام ونیراتو.

این شرکت ۳۶ درصد ایرانی و ۶۴ درصد ونزوئلایی بود. ونیراتو ترکیبی از ایران خودرو و سایپا بود. سایپا پرایدهایش را به اسم تورپیال و ایران خودرو، سمندهایش را به اسم سنتارو در این کارخانه مونتاژ می‌کرد.

این شرکت به دلیل زیان‌ده بودن عملا در سال ۱۳۹۴ تعطیل شد.

خرداد سال ۱۴۰۲، پس از سفر رئیسی به ونزوئلا گفته شد قرار است این خط تولید دوباره احیا شود.

فروشگاه ارتش، شعبه کاراکاس

سال ۱۳۹۹، فروشگاه زنجیره‌ای «اتکا» متعلق به ارتش جمهوری اسلامی، فروشگاهی زنجیره‌ای در ونزوئلا به نام مگاسیس تاسیس کرد که مدیرعامل آن عیسی رضایی، از مدیران قدیمی مجموعه‌های اقتصادی وابسته به نیروهای مسلح بود.

مدیرعامل مگاسیس ونزوئلا، سوابقی مثل معاونت مالی و برنامه‌ریزی بانک انصار، عضویت در هیات مدیره بنیاد تعاون وزارت دفاع، سازمان اتکا و سرمایه‌گذاری غدیر را در کارنامه داشت.

خط تولید پهپاد

از حوالی سال ۱۳۸۰، جمهوری اسلامی با ونزوئلا همکاری‌هایی را برای ساخت پهپاد آغاز کرد.

حدودا از سال ۱۳۹۲، جمهوری اسلامی در ونزوئلا خط تولید پهپاد راه انداخته است.

ونزوئلا اولین مقصد صادرات قطعات پهپاد جمهوری اسلامی در جهان است به طوری که طی ۱۰ سال اخیر، حدود ۳۷ درصد از مجموع صادرات قطعات پهپاد ایران، به ونزوئلا بوده است.

در دو ماه اول امسال نیز حدود چهار میلیون دلار قطعات پهپاد به ونزوئلا صادر شده است.

بنزین در برابر طلا

اوایل سال ۱۳۹۹ رسانه‌ها فاش کردند در اقدامی عجیب، پنج نفت‌کش کوچک حامل بنزین از سوی جمهوری اسلامی روانه ونزوئلا شده است. در همین زمان مشخص شد ونزوئلا هم ۹ تن طلا برای جمهوری اسلامی ارسال کرده است.

ارزش طلای ارسالی ونزوئلا برای جمهوری اسلامی حدود ۱۰ برابر بیشتر از ارزش بنزین صادراتی بود. مشخص نشد که آیا محموله ۹ تنی طلا فقط در ازای بنزین بوده است یا بخشی از معامله‌ای بزرگ‌تر.

پالایشگاه فراسرزمینی

جمهوری اسلامی یک پالایشگاه فراسرزمینی در ونزوئلا به نام ال‌پالیتو دارد. پالایشگاهی با ظرفیت ۱۰۰ هزار بشکه در روز.

خرداد سال ۱۴۰۲، فرهاد احمدی، مدیرعامل شرکت ملی مهندسی و ساختمان نفت، خبر داد ۷۰ درصد پروژه تامین قطعات و خدمات فنی این پالایشگاه به اتمام رسیده است.

قرارداد بازسازی و تعمیرات این پالایشگاه به ارزش ۱۱۰ میلیون یورو از سوی جواد اوجی، وزیر نفت دولت ابراهیم رئیسی منعقد شده بود.

بانک مشترک ایران و ونزوئلا

در دولت محمد خاتمی، جمهوری اسلامی و ونزوئلا توافق کردند بانک مشترک ایران و ونزوئلا را تاسیس کنند.

بر اساس این تفاهم‌نامه، این بانک در سال ۱۳۸۶ با مشارکت بانک توسعه صادرات از سوی ایران و بانک دلتسرو از سوی ونزوئلا تاسیس شد.

ارزش دارایی‌های این بانک در پایان سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۱ حدود ۶/۵ هزار میلیارد تومان اظهار شده است. 

حالا ونزوئلا درگیر اعتراضات گسترده است. اعتراضاتی که ممکن است به سرنگونی حزب چپ‌گرای حاکم در این کشور پس از ربع قرن پایان دهد.

مادورو احتمالا با نگرانی این اعتراضات را پیگیری می‌کند اما در این سوی دنیا، جمهوری اسلامی هم نگرانی‌های خود را در مورد این اعتراضات دارد که سرنوشت سرمایه‌گذاری‌ها و تاثیر احتمالی نتیجه این اعتراض‌ها بر معترضان در تهران، از جمله آن‌هاست.