جاوید رحمان، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، در گفتوگویی اختصاصی با ایراناینترنشنال گفت هدف ما محاکمه عاملان جنایت در ایران است. او با بیان اینکه درباره موضوعاتی همچون حقوق زنان در ایران تحقیق کرده، گفت که به همین دلیل امروز درباره آپارتاید جنسیتی صحبت میکند.
جاوید رحمان در پاسخ به سوال خبرنگار ایراناینترنشنال درباره تشکیل هیات حقیقتیاب گفت هدف از تشکیل این هیات حفظ شواهد است تا در نهایت به مکانیزمهای پاسخگویی و محاکمه منتج شود.
رحمان با بیان اینکه، این یکی از ابزارهای موجود است گفت: «مورد دیگر همانطور که در سوئد در پرونده حمید نوری دیدیم، این است که اگر شواهد کافی وجود داشته باشد، پاسخگو کردن صورت خواهد گرفت.»
گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل از صلاحیت قضایی بینالمللی به عنوان یک ابزار نام برد و تاکید کرد: «من کشورها را به استفاده از صلاحیت قضایی بینالمللی در مواجهه با افرادی دعوت میکنم که بر اساس قوانین جرایم بینالمللی علیه بشریت، به ارتکاب جرایم بسیار جدی متهم هستند.»
این مقام سازمان ملل، ایجاد دیوانهای بینالمللی در ارتباط با جرایم ظالمانه تاریخی علیه بشریت را به عنوان گزینهای دیگر ذکر کرد و گفت: «آنچه ما به دنبال حصول اطمینان از آن هستیم این است که مرتکبان جنایت، صرفنظر از زمان ارتکاب جرم، نتوانند از چنگ عدالت بگریزند.»
او از قتلعام زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ و کشتن معترضان در سال ۱۳۹۸ به عنوان نمونههای سرکوب در ایران نام برد و تاکید که درباره آنها باید پاسخگویی صورت بگیرد.
گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، از ماموریت خود در شش سال گذشته به عنوان دورانی بیسابقه یاد کرد.
او اظهار امیدواری کرد که مخاطبان ایراناینترنشنال با این مساله که ایرانیان در مقایسه با شش سال پیش احساس متفاوتی دارند، موافق باشند.
جاوید رحمان در ادامه گفتگوی خود با خبرنگار ایراناینترنشنال با اشاره به اینکه ایران در حال دگرگونی است و جامعهای در حال تغییر دارد، اضافه کرد که برای ایرانیان احترام بسیاری قایل است و امیدوار است به او هم برای حمایت از جنبشهای داخل ایران اعتبار داده شود.
به گفته رحمان، بعد از جنبش مهسا ژینا امینی، جامعه بینالمللی منسجمتر و ماموریت او فعالتر شده است.
جاوید رحمان که برای ششمین سال پیاپی گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران بود، با ابراز امیدواری نسبت به تمدید ماموریت خود تاکید کرد وجود یک مکانیزم گزارشدهی خوب برای اشاره به موارد نقض حقوق بشر و حمایت از مردم ایران ضروری است.
رحمان، روز دوشنبه در پنجاه و پنجمین دور از نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ژنو گفت: «مصونیت از مجازات و پاسخگو نبودن در مورد نقض جدی حقوق بشر، یکی از ویژگیهای مهم، عمیقا غمانگیز و تکرار شونده در قانون اساسی، چارچوب قانونی و چشمانداز سیاسی جمهوری اسلامی است.»
سارا حسین، رییس هیات حقیقتیاب شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد نیز در جریان این نشست اعلام کرد این هیات دریافته مسوول نقض فاحش حقوق بشر در ارتباط با اعتراضات آغاز شده پس از جان باختن مهسا ژینا امینی، مقامات حکومتی هستند.
به گفته او، برخی از این موارد نقض جدی حقوق بشر تا سطح «جنایات علیه بشریت» پیش رفته است.
جاوید رحمان از تیر ماه سال ۱۳۹۷ با رای شورای حقوق بشر سازمان ملل به عنوان گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران معرفی شد اما مقامهای جمهوری اسلامی تا به امروز اجازه و امکان سفر به ایران را به او ندادهاند.
این حقوقدان پاکستانی-بریتانیایی، دکترای حقوق بینالملل دارد و چهرهای دانشگاهی است که در سالهای اخیر گزارشهای مستند متعددی درباره نقض حقوق بشر در ایران ارائه کرده است.
فرامرز اصلانی که اسفند سال گذشته از ابتلای خود به سرطان خبر داده بود، عصر روز اول فروردین ۱۴۰۳ در بیمارستانی در مریلند آمریکا درگذشت.
هشتگ نام او در رسانه اجتماعی ایکس تا بعد از ظهر روز پنجشنبه دوم فروردین حدود ۱۰ هزار بار استفاده شد.
هنرمندان و چهرههای سرشناس با انتشار مطالبی به مرگ اصلانی واکنش نشان دادند.
داریوش اقبالی، خواننده سرشناس ایرانی، ضمن انتشار ویدیویی از آوازخوانی دو نفره خود با او در اینستاگرام نوشت: «فرامرز عزیزم، رفتنت باور کردنی نیست. آرام و عاشقانه زیستی و آرام و عاشقانه جان سپردی. پس تو هرگز نمیروی، همیشگی هستی، از دیروز تا هنوز ... سفرت خوش انسان شریف و دوست مهربانم.»
بهرام بیضایی، نویسنده، پژوهشگر، فیلمساز و کارگردان تئاتر با انتشار تصویری از یک دورهمی دوستانه در کنار فرامرز اصلانی، یاد این خواننده فقید را در اینستاگرامش گرامی داشت.
معین، خوانندهای که در ماههای گذشته زمزمههای بازگشتش به ایران مطرح شده است نیز اصلانی را ستارهای تکرار ناشدنی خواند و تاکید کرد که او تا ابد در قلب مردم زنده خواهد بود.
صفحات اجتماعی توماج صالحی، پیام این خواننده رپ زندانی را درباره فقدان فرامرز اصلانی منتشر کردند.
او در این پیام گفته است: «حرفتان که میشد، دوستان میگفتند حق ایشان بسیار بیشتر از اینها بوده و هست.»
در بخشی دیگر از پیام او آمده است: «در عصر ابتذالِ هنر، شما تا لحظه آخر شریف ماندید و ما این را هرگز فراموش نخواهیم کرد.»
فرامرز اصلانی آبان سال ۱۴۰۱ به بازداشت توماج صالحی واکنش نشان داد، خواهان آزادی او شد و گفت: «هنگامی که کسى مانند توماج را در بند میکنید، زمانیست كه آوایش به گوش همگى رسیده. فرياد را نمیتوانید زنجیر كنید! شما نه تنها جنایتکارید، كه ابله نيز هستید.»
شاهین نجفی، خواننده، فرامرز اصلانی را هنرمندی بزرگ و فروتن خواند و گفت در غم از دست رفتن او سوگوار است.
علاوه بر هنرمندان، شماری از چهرههای سیاسی و کنشگر نیز به مرگ اصلانی واکنش نشان دادند.
مسیح علینژاد، روزنامهنگار و چهره سرشناس مخالف جمهوری اسلامی، در استوری اینستاگرامیاش تاکید کرد این هنرمند «تا آخرین لحظه زندگیاش کنار مردم ایران ایستاد و جنگید».
حسین رونقی، فعال سیاسی نیز در ایکس فرامرز اصلانی را هنرمندی ایراندوست و مردمی خواند که در تمام این سالها کنار مردم ایستاد، برای سرزمینش و مردم خواند و هیچگاه از یادها نخواهد رفت.
رونقی پستی از اصلانی را در روزهای خیزش انقلابی یادآوری کرد که در آن برای کشتهشدگان و قربانیان جمهوری اسلامی از جمله مهسا ژینا امینی نوشته بود: «هیچگاه شما از یادها نخواهید رفت. تا دنیا دنیاست، هر ایرانی راستین در سوگ شما گلهای پرپر شده خواهد گریست و از رشادتان سربلند خواهد بود. روزی که آزادی را در آغوش کشیم، شما نیز با ما خواهید بود.»
شمار زیادی از کاربران رسانههای اجتماعی تکههایی از ترانههای مشهور و محبوب او را در کنار عکسهایی از حضورش در تجمعهای جنبش «زن، زندگی، آزادی» منتشر کردند.
بسیاری از شهروندان از دلتنگی و آرزوی ناکام اصلانی برای بازگشت به ایران و حسرتهایی گفتند که با حضور جمهوری اسلامی رقم خوردهاند.
کاربری نوشت: «وقتی هنرمندی مثل فرامرز اصلانی میمیرد، دو بار ناراحت میشویم؛ اول مرگش، دوم حسرت رفتن به کنسرتش که بهخاطر جمهوریاسلامی هیچوقت موقعیتش وجود نداشت.»
شهروندی دیگر در همین زمینه نوشت: «رفتن فرامرز اصلانی بیاختیار آدم را به یاد تمام حسرتهایی میاندازد که در این ۴۵ سال شوم، بر دلها ماند ...»
انتشار خبر درگذشت این هنرمند در رسانههای حکومتی نیز مورد توجه تعدادی دیگر از شهروندان قرار گرفت.
کاربری خطاب به این رسانهها نوشت: «میلیونها ایرانی را از سرزمینشان آواره کردید، میلیونها ایرانی را از دیدن و شنیدنش در یک کنسرت محروم کردید، حالا صاحب عزا شدهاید؟»
یک روزنامهنگار سخنان سال ۸۹ اصلانی را یادآوری کرد که گفته بود آرزو دارد در تخت جمشید و حافظیه اجرا داشته باشد.
کاربری در همین زمینه نوشت: «حیف شما که دلتنگ کوچههای دماوند بودید و رفتید. حیف این خاک که فرزندانی چون شما را از آن گرفتند.»
دهها کاربر در رسانههای اجتماعی اینستاگرام و ایکس، فرامرز اصلانی را پژواکی خواندند که هرگز پایان نپذیرد.
اشاره آنان به جملهای است که در عکسنوشته خبر درگذشت این هنرمند در صفحات اجتماعی او منتشر شد.
مرجان اصلانی، همسر این هنرمند، صبح روز پنجشنبه دوم فروردین به خیل طرفداران فرامرز اصلانی و وابستگی و علاقهاش به میهن، فرهنگ ایرانی و اشتیاقش برای حفاظت از زبان فارسی اشاره کرد و خطاب به او نوشت: «تو خويشاوند ملت ایران بودی.»
