مشارکت زیر ۸ درصدی در دور دوم انتخابات مجلس شورای اسلامی در ۴ شهر بزرگ
بررسی نتایج اعلام شده از دور دوم انتخابات مجلس شورای اسلامی نشان میدهد در شهرهایی مانند کرج، تهران، شیراز و مشهد، عدم مشارکت بین ۹۳/۵ تا ۹۲ درصد ثبت شده است. میانگین مشارکت در هفت شهر بزرگ ایران تا ۱۲ درصد بوده است.
مشارکت زیر ۸ درصدی در دور دوم انتخابات مجلس شورای اسلامی در ۴ شهر بزرگ | ایران اینترنشنال
تبریز، شبستان، میانه، پارسآباد، سمیرم، لنجان، کرج، تهران، ورامین، بیرجند، مشهد، آبادان، رامهرمز، خدابنده، زنجان، شیراز، مرودشت، خرمآباد، قائمشهر، ملایر، کرمانشاه و گنبدکاووس، ۲۲ حوزهای بودند که انتخابات در آنها به دور دوم کشیده شده بود.
وزارت کشور نتایج دور دوم انتخابات مجلس شورای اسلامی را بر اساس «آرای صحیح ماخوذه» اعلام کرد. در اغلب حوزههای رایگیری اشارهای به میزان رایهای باطله یا سفید نشده است.
شمار واجدان شرایط رای دادن در حوزه انتخابیه تهران، ری، شمیرانات، پردیس و اسلامشهر هفت میلیون و ٧٧۵ هزار نفر بود که تنها ۵۵۲ هزار رای صحیح در دور دوم انتخابات از این حوزه اخذ شد.
آمار وزارت کشور نشان میدهد تنها حدود هفت درصد واجدان شرایط در تهران رای دادهاند و ۹۳ درصد شهروندان در انتخابات شرکت نکردهاند.
نفر اول تهران در این دور از انتخابات، بیژن نوباوه وطن با حدود ۲۷۱ هزار رای است که فقط حدود ۳/۵ درصد آرای اخذ شده را به دست آورده است.
محمد سراج، ابوالفضل ظهرهوند، حسین صمصامی، زهره لاجوردی، احمد نادری، ابراهیم عزیزی، سمیه رفیعی، پیمان فلسفی، ابوالقاسم جراره، مرتضی محمودی، مجتبی رحماندوست، عبدالحسین روحالامینی، مجتبی زارعی، زینب قیصری و علیرضا سلیمی به ترتیب دیگر نامزدهای انتخاب شده هستند.
بیشترین کرسیهای بلاتکلیف از ۴۵ جایگاه باقیمانده در دور دورم انتخابات مجلس شورای اسلامی مربوط به حوزه تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس بود که در آن ۳۲ نامزد برای کسب ۱۶ کرسی رقابت کردند.
در مجموع حوزههای انتخابیه دیگر شهرهای ایران ۱۳ جایگاه خالی وجود داشت.
در حوزه انتخابیه کرج، فردیس، اشتهارد از استان البرز، تعداد واجدان شرایط رای دادن یک میلیون و ۴۷۲ هزار نفر اعلام شده بود.
بر اساس گزارشهای رسمی در دور دوم انتخابات این حوزه ۹۴ هزار و ۹۶۸ رای اخذ شده است که برابر مشارکت حدود ۶/۵ درصدی است.
در حوزه انتخابیه شیراز یک میلیون و ۳۵۴ هزار نفر و در زرقان ۳۶ هزار و ۱۹۲ نفر واجد شرایط رای دادن اعلام شده بودند.
به گفته ستاد انتخابات کشور، در این دو حوزه در مجموع ۱۰۸ هزار و ۱۳۷ رای اخذ شده است که برابر با مشارکت کمتر از هشت درصدی است.
به گفته فرمانداری مشهد، در حوزه انتخابیه مشهد و کلات ۲۱۲ هزار و ۸۰۹ نفر در دور دوم انتخابات مجلس شورای اسلامی شرکت کردند که برابر با مشارکتی هشت درصدی است.
تعداد واجدان شرایط رای دادن در این حوزه بیش از دو میلیون و ۶۵۰ هزار نفر بوده است.
به گفته مقامهای حکومتی، میزان مشارکت در دور اول انتخابات در مشهد ۳۴ درصد بود که این درصد در دور دوم، چهار برابر کاهش یافت.
پیشتر اعلام شده بود در شهرستان تبریز از استان آذربایجان شرقی یک میلیون و ۳۵۸ هزار و ۷۵ نفر واجد شرایط رای دادن هستند.
بر اساس آمارهای اعلام شده از سوی فرمانداری این شهرستان، در حوزه انتخابیه تبریز، آذرشهر و اسکو در مجموع ۲۱۱ هزار و ۵۹۱ رای در دور دوم انتخابات مجلس شورای اسلامی اخذ شده است.
این عددها حاکی از میزان مشارکت ۱۵/۶ درصدی شهروندان این مناطق در دور دوم انتخابات است.
در شهرستان کرمانشاه، ۸۷۵ هزار و ۶۰۸ نفر واجد شرایط رای دادن بودند که به گفته مقامهای دولتی، در دور دوم انتخابات ۱۵۸ هزار و ۸۶۱ رای اخذ شد.
این عدد میزان مشارکت ۱۸/۱ درصدی را در کرمانشاه نشان میدهد.
استانداری زنجان حدود یک هفته قبل اعلام کرده بود بیش از ۶۰۰ هزار نفر در حوزههای انتخابیه زنجان، طارم و خدابنده واجد شرط حضور در پای صندوقهای رای هستند.
بر اساس آمارهای رسمی، مجموع آرای اخذ شده از این حوزهها ۱۳۵ هزار و ۲۸۱ رای است که مشارکتی حدود ۲۲/۵ درصدی را نشان میدهد.
روز جمعه ۲۱ اردیبهشت و پیش از اعلام نتایج، تصاویری از خلوتی حوزههای رایگیری منتشر شد که نشان میداد دور دوم انتخابات دوازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی همچون دور اول آن سرد و بیروح و مشارکت شهروندان در آن ناچیز خواهد بود.
دور نخست این انتخابات روز ۱۱ اسفند سال گذشته برگزار شد که در آن ۲۴۵ کاندیدا به مجلس شورای اسلامی راه یافتند.
روز جمعه ۹۰ کاندیدای راهیافته به دور دوم بر سر ۴۵ کرسی باقیمانده مجلس رقابت کردند.
احمد وحیدی، وزیر کشور دولت ابراهیم رئیسی صبح روز جمعه گفت ۱۱ هزار و ۵۰۰ شعبه اخذ رای در مرحله دوم انتخابات وجود دارد.
در دور نخست انتخابات و پس از پایان زمان رایگیری، خبرگزاریهای وابسته به حکومت از مشارکت حدودا ۴۰ درصدی در این رقابتها خبر داده بودند.
تصاویر منتشر شده از سوی شهروندان و خلوتی چشمگیر حوزههای رایگیری در آن زمان حکایت از آن داشت که میزان واقعی مشارکت در انتخابات، احتمالا بهمراتب کمتر از ارقام اعلام شده از سوی مقامها و رسانههای رسمی جمهوری اسلامی است.
برخی نظرسنجیهای پیش از انتخابات، حداکثر مشارکت در انتخابات را بین ۲۵ تا ۳۹ درصد تخمین زده بودند.
شماری از مقامهای جمهوری اسلامی پس از پایان رایگیری اعلام کردند حضور مردم در رویداد یازدهم اسفند، کمترین میزان مشارکت در ۱۲ دور انتخابات مجلس بعد از انقلاب بود.
پیش از برگزاری انتخابات این دوره مجلس، احزاب و گروههای سیاسی، مدنی و صنفی، خانوادههای دادخواه و زندانیان سیاسی، با انتشار فراخوانهایی خواستار تحریم این رویداد شده بودند.
داوود پهلوی، فرزند علیپاتریک، نوه رضاشاه پهلوی، در گفتوگویی با ایران اینترنشنال از حمله فیزیکی افرادی به خود در نزدیکی محل سکونتش در ژنو خبر داد.
او روز شنبه ۲۲ اردیبهشتماه گفت که دوشنبه هفته گذشته، زمانی که از خانه خود خارج شد، در منطقهای که تحت پوشش دوربینهای شهری نبوده، از سوی دو نفر فارسیزبان مورد حمله و ضرب و شتم قرار گرفت.
داوود پهلوی اشاره کرد دو فرد ضارب که او را هل داده و روی زمین با مشت و لگد مورد حمله قرار دادند، با زبان فارسی فریاد میزدند «پهلوی میکشیمت.»
به گفته او، اکنون پرونده این سوءقصد از سوی پلیس فدرال سوئیس تحت بررسی است و واحد ضدتروریسم درباره آن تحقیق میکند.
پس از این حمله او حادثه را به پلیس ژنو خبر داد و پزشک نیز در این زمینه گزارش خود را به پلیس داده است. اکنون به گفته او، پلیس ژنو او را تحت نظر دارد و برای انتقالش به مکان امن برنامهریزی کرده است.
داوود پهلوی فرزند علیپاتریک پهلوی، نوه رضاشاه پهلوی، است. او اکنون در ژنو زندگی میکند.
شاهزاده رضا پهلوی در نشستی در لندن خطاب به جامعه بینالمللی اعلام کرد اگر دیپلماسی در حل بحران کنونی منطقه شکست خورده، تنها راه ممکن حمایت از مردم ایران است. او درباره اپوزیسیون جمهوری اسلامی نیز گفت دو بخش افراطی راست و چپ مانع اتحاد در نیروهای مخالف جمهوری اسلامی هستند.
شاهزاده پهلوی روز شنبه ۲۲ اردیبهشت در نشست «ایران آینده، چالشها و راهکارها»، با حضور تعدادی از فعالان سیاسی در لندن شرکت کرد.
او در ابتدای این نشست گفت: «کشورهای جهان بدانند اگر دیپلماسی شکست خورده، راه اصلی [حل بحران خاورمیانه] برخورد نظامی نیست و تنها راه ممکن، حمایت از مردم ایران است».
وی با اشاره به اختلاف نظرها میان گروههای سیاسی مخالف جمهوری اسلامی، گفت: «در جایی که میدانیم اختلاف نظر و سلیقه وجود دارد، مردم تصمیم نهایی را میگیرند. این مردم هستند که درباره آینده ایران تصمیم خواهند گرفت.»
شاهزاده رضا پهلوی با تاکید بر رعایت «قواعد بازی» گفت که یک سری اصول حداقلی وجود دارد که در این میان، «حقوق بشر از همه مهمتر» است.
او نظام سکولار و اهمیت تمامیت ارضی کشور را از دیگر اصول حداقلی برای تجمیع نیروهای سکولار دموکرات ایرانی دانست.
شاهزاده رضا پهلوی تاکید کرد دو بخش افراطی راست و چپ اپوزیسیون جمهوری اسلامی اجازه نمیدهند اتحاد در میان نیروهای مخالف حکومت فعلی ایران به وجود بیاید.
پس از آغاز خیزش سراسری علیه جمهوری اسلامی، شورای همبستگی برای دموکراسی و آزادی در ایران در روز ۲۱ بهمن ۱۴۰۱ اولین نشست خود را در دانشگاه جرجتاون در واشینگتن دیسی برگزار کرد.
این شورا که شاهزاده رضا پهلوی، حامد اسماعیلیون، شیرین عبادی، عبدالله مهتدی، مسیح علینژاد و نازنین بنیادی اعضایش بودند، روز ۱۹ اسفند ۱۴۰۱ «منشور همبستگی و سازماندهی برای آزادی» خود را به نام «مهسا» منتشر کرد.
این شورا پس از مدتی به دلیل خروج برخی اعضایش به کار خود پایان داد.
مسیح علینژاد، روزنامهنگار و فعال مدنی پیش از این درباره شکسته شدن این ائتلاف گفت: «نه تنها غربیها بلکه مردم ایران هم این سوال را دارند که دولتهای خارجی چطور میتوانند به اپوزیسیونی اعتماد کند که مانند جزیرههای سرگردان پراکندهاند.»
در اردیبهشت سال گذشته، حامد اسماعیلیون درباره دلایل کنارهگیریاش از شورای همبستگی به ایراناینترنشنال گفت در حالی که همراه اکثریت قریب به اتفاق جمع برای پیشبرد طرحها خواستار تشکیل کمیتههای تخصصی، اساسنامه و سازوکار بودند، اما «از طرف آقای پهلوی» مقاومت وجود داشت.
اسماعیلیون در برنامه چشمانداز با سیما ثابت به ایراناینترنشنال گفت از ابتدا در شورای همبستگی تاکید او و اکثریت اعضا بر این بوده که باید برای همه طرحهای مورد نظر کمیتههای تخصصی تشکیل شود و این شورا دارای اساسنامه و سازوکار باشد اما نظر مخالف این بود که باید سازمانها و نهادهایی از خارج تشکیل شوند و شورا از آنها حمایت کند.
شاهزاده رضا پهلوی با بیان اینکه «ما باید بتوانیم به کشورهای دنیا نشان دهیم کمبود قابلیت و مدیریت نداریم»، افزود: «ما میتوانیم به دنیا نشان دهیم راه دیگری غیر از حمله به تاسیسات هستهای ایران وجود دارد.»
او به تغییر مواضع نیروهای اصلاحطلب در ایران اشاره کرد و گفت: «حتی اصلاحطلبان نیز دیگر از این نظام ناامید شدهاند و به دنبال نقطهای برای اتصال با مخالفان نظام هستند. کسانی که دستشان به خون مردم آلوده نیست باید تضمینهایی برای فردای پس از فروپاشی نظام برای آنها وجود داشته باشد.»
به گفته شاهزاده رضا پهلوی، مرزبندی با نیروهای تمامیتخواه که رفتارشان باعث از بین رفتن اتحاد میشود، باید مشخص باشد.
خرداد سال گذشته، فرزند آخرین شاه ایران در یک سخنرانی بار دیگر خواستار اتحاد مردم برای سرنگونی جمهوری اسلامی شد و ضمن تاکید بر احترام به عقاید مختلف مردم و گروهها، گفت: «از آنهایی که فحاشی و هتاکی میکنند اعلام برائت کنیم و با رفتار زشت فحاشی مقابله کنیم.»
در جریان اعتراضات سراسری سالهای اخیر بسیاری از معترضان در حمایت از حکومت پهلوی به ویژه رضا شاه، شعارهایی همچون «رضا شاه روحت شاد» سر دادهاند.
در سال ۱۴۰۱، یک نظرسنجی موسسه گمان حاکی از آن بود که برای ترکیب اعضای ائتلاف اپوزیسیون، پاسخدهندگان به ۲۰ فعال مدنی و سیاسی بیشترین رای را دادند که رضا پهلوی، علی دایی، علی کریمی، حامد اسماعیلیون، حسین رونقی، نازنین بنیادی، فاطمه سپهری، مسیح علینژاد و نسرین ستوده در صدر گزینهها بودند.
در حالی که ناشران نامآشنایی مانند نشر نی یا نشر مرکز در سیوپنجمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران حضور ندارند، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی غرفه حوثیهای یمن را افتتاح کرد. در حاشیه، کاربران صف سلفی با عادل فردوسیپور و محمدجواد ظریف را با میزان مشارکت در انتخابات مقایسه کردند.
در محوطه این نمایشگاه، نقلقولهای جعلی روی بنرها نصب شدهاند.
«کمفروغتر از همیشه» تیتری است که روزنامه هممیهن برای توصیف سیوپنجمین دوره نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران انتخاب کرده است.
این روزنامه با اشاره به غیبت ناشرانی مانند نشر نی، نشر مرکز و ققنوس، به جانمایی غرفهها انتقاد کرده و از قول مسئول غرفه نشر نو نوشته است: «سیاستهای برگزاری نمایشگاه بعضا منصفانه نیستند؛ بدین صورت که ناشری با کتابهای به مراتب بیشتر نسبت به ناشران دیگر در غرفههای کوچکتر و در راهروهایی که دسترسی به آنها سختتر است جانمایی شدهاند»
غرفه گروه حوثیهای یمن در سی و پنجمین نمایشگاه کتاب تهران
بر اساس اخبار رسمی، در سیوپنجمین دوره نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران که از روز چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۳ آغاز شده است، دو هزار و ۶۱۹ ناشر داخلی و ۵۵ ناشر خارجی حضور دارند.
این در حالی است که سال ۱۳۹۸، پیش از تعطیلی نمایشگاه به دلیل همهگیری کرونا، دو هزار و ۱۰۲ ناشر داخلی و ۸۰۰ ناشران خارجی در سیودومین نمایشگاه کتاب تهران شرکت کرده بودند.
خرداد ماه سال ۱۴۰۱، در نخستین دور نمایشگاه کتاب پس از کرونا و ریاست جمهوری ابراهیم رئیسی، یکهزار و ۸۰۰ ناشر داخلی و ۱۸۷ ناشر خارجی شرکت کردند.
سال گذشته و در جریان سیوچهارمین نمایشگاه کتاب تهران، دو هزار و ۷۰۰ ناشر داخلی و ۱۰۰ ناشر خارجی حضور داشتند.
از میان ۵۵ ناشر خارجی شرکت کننده در نمایشگاه کتاب امسال، ۳۱ ناشر عرب هستند.
همزمان با غیبت برخی ناشران نامآشنا که غایبان بزرگ نمایشگاه کتاب امسال هستند، وزیر ارشاد غرفه حوثیها (انصارالله یمن) را افتتاح کرد.
تصاویر منتشر شده از سوی کاربران نشان میدهند امسال نیز در محوطه نمایشگاه، بیلبوردهایی با جملاتی جعلی از قول نویسندگان مشهور جهان در رابطه با حجاب نصب شدهاند.
سال گذشته نیز وزارت ارشاد چنین بیلبوردهایی را در حاشیه نمایشگاه کتاب نصب کرده بود که مشخص شد نقل قولها جعلی هستند.
پوشش افتتاحیه اولین نمایشگاه کتاب تهران در شماره ۱۳۱۷۱ روزنامه کیهان
نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران از آبان ماه سال ۱۳۶۶ و در زمان وزارت محمد خاتمی آغاز به کار کرد.
در اولین دور این نمایشگاه، ۱۹۶ ناشر خارجی و ۲۰۰ ناشر داخلی حضور داشتند. در دور اول، ناشرانی مانند اسکفورد، پنگوئن و یونسکو نیز شرکت داشتند.
از سال ۱۳۷۲ نمایشگاه کتاب تهران همراه با نمایشگاه مطبوعات برگزار شد.
با اینکه روزنامه هممیهن نمایشگاه کتاب امسال را کمرونق توصیف کرده اما تصاویر منتشر شده نشان میدهند تعدادی از شهروندان برای گرفتن سلفی و امضا از چهرههایی مثل عادل فردوسیپور و محمدجواد ظریف صف کشیدهاند.
تصاویری که کامبیز مهدیزاده، داماد حسن روحانی، آن را با نرخ پایین میزان مشارکت در انتخابات اخیر مجلس شورای اسلامی مقایسه کرده است.
کانون نویسندگان ایران در بیانیهای تایید حکم هشت سال حبس، شلاق و جریمه نقدی برای محمد رسولاف، فیلمساز معترض را در دادگاه تجدیدنظر استان تهران محکوم کرد و خواستار لغو فوری و بیقید و شرط این احکام شد. صدور این رای برای رسولاف در روزهای گذشته واکنشهای زیادی به دنبال داشته است.
بیانیه کانون نویسندگان ایران با یادآوری اینکه رسولاف عضو افتخاری این کانون است، تاکید کرد که حکم این فیلمساز در ادامه «موج تازه هراسافکنی و سرکوب آزادی بیان و دیگر آزادیهای فردی در ایران» تایید و به دایره اجرای احکام فرستاده شده است.
کانون نویسندگان هدف جمهوری اسلامی را از تایید این حکم در شرایط کنونی، ایجاد ترس در میان هنرمندانی دانست که «به طناب زور گردن ننهاده و به تحقیر نهفته در آن وقعی نگذاشتهاند».
این تشکل صنفی با بیان اینکه رسولاف هیچ جرمی که کیفرش زندان و شلاق و مصادره اموال باشد انجام نداده، در بیانیه خود نوشت: «محاکمه و مجازات لایق بند قبای کسانی است که بیش از ۴۰ سال در پناه حاکمیت به غارت اموال و امنیت و آزادی مردم مشغول هستند.»
بابک پاکنیا، وکیل دادگستری، روز چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت با انتشار مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس خبر داد حکم شعبه ۲۹ دادگاه انقلاب تهران برای رسولاف در شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر عینا تایید شده است.
به گفته پاکنیا، دلیل اصلی صدور این حکم، امضای بیانیهها و ساخت فیلم و مستند است که از نظر دادگاه، این اقدامات مصداق اجتماع و تبانی به قصد ارتکاب جرم علیه امنیت کشور محسوب میشود.
کانون نویسندگان تاکید کرد که چنین احکامی را لایق فیلمساز و کارگردان معترض، زنانی که میخواهند اختیار پوشش خود را داشته باشند، کارگرانی که از حق حیات و معیشت خود دفاع میکنند، جوانانی که میخواهند صاحبِ سبک زندگی خود باشند و نویسندگان و هنرمندانی که به سانسور و اختناق تن نمیدهند، نمیداند و خواهان لغو فوری و بیقیدوشرط تمامی آنها است.
صدور حکم حبس و شلاق برای رسولاف در روزهای گذشته واکنشهای دیگری نیز به دنبال داشت.
کانون فیلمسازان مستقل ایران، روز ۱۹ اردیبهشت در بیانیهای صدور این حکم را محکوم کرد و نوشت: «برای حکومتی که کودک میکشد و هنرمند را به زنجیر میکشد، راه بقایی نیست و به زودی بنای پوسیدهای که بر خون و رنج مردم استوار کرده، بر سرش آوار خواهد شد.»
این بیانیه با «بیاعتبار» خواندن حکم صادر شده از سوی قوه قضاییه، با این هنرمند منتقد جمهوری اسلامی ابراز همبستگی کرد: «این حکم بار دیگر ثابت کرد قانون فقط ملعبهای برای لجبازی و انتقامجویی در دستگاه حقوقی آلوده به فقاهت حکومتی است.»
روزنامه «اومانیته»، از قدیمیترین روزنامههای فرانسه، طی گزارشی در شماره روز جمعه ۲۱ اردیبهشت خود نوشت قرار است در ایران، محمد رسولاف، کارگردانی را که آخرین فیلمش به جشنواره کن راه یافته، شلاق بزنند.
این روزنامه در گزارش خود از رسولاف به عنوان فیلمسازی نام برد که در آثارش بارها موضوع فساد در جمهوری اسلامی را به نمایش گذاشته و به سرکوب مخالفان حکومت اعتراض کرده است.
رسولاف در سالهای اخیر از منتقدان جدی و سرسخت جمهوری اسلامی بوده و به طور مداوم از سوی دستگاههای قضایی و امنیتی حکومت ایران تحت پیگرد قرار گرفته است.
او آخرین بار در تیر ماه ۱۴۰۱ دستگیر و پس از تحمل هفت ماه حبس، در بهمن ماه همان سال آزاد شد.
پاکنیا روز ۱۰ اردیبهشت امسال خبر داد این کارگردان از سوی نیروهای امنیتی تحت فشار قرار گرفته تا جدیدترین ساخته خود را از جشنواره فیلم کن خارج کند.
این فیلم با نام «دانه انجیر مقدس» در بخش مسابقه جشنواره کن پذیرفته شده است.
به گفته پاکنیا، برخی عوامل این فیلم از سوی ضابطین احضار و بازجویی شده و حتی تعدادی از آنها ممنوعالخروج شدهاند.
رسولاف در چندین فیلم خود مانند «به امید دیدار»، «دستنوشتهها نمیسوزند»، «شیطان وجود ندارد» و «لِرد»، ساختار آلوده به فساد حاکمیت در جمهوری اسلامی را به نمایش گذشته و از آن انتقاد کرده است.
او تا بهحال چندین جایزه معتبر بینالمللی از جشنوارههای مطرحی مانند کن و برلین گرفته است.
رییس سازمان نقشهبرداری درباره چالشهایی هشدار داد که به زودی بر اثر فرونشست در ایران ایجاد میشوند. علی جاویدانه گفت این پدیده به مناطق شهری و تاسیسات زیرساختی کشور نزدیک شده است.
او روز شنبه ۲۲ اردیبهشت در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا از تهیه نقشه پهنههای فرونشستی خبر داد و تاکید کرد برنامههای مهم مانند بخشهای مختلف طرحهای تفصیلی به این نقشهها بیتوجهاند.
به گفته جاویدانه، مهمتر از اعداد نرخ فرونشست در ایران، گستردگی آن و نزدیک شدنش به مناطق شهری و تاسیسات زیرساختی است.
اوایل اردیبهشت امسال مرکز تحقیقات وزارت راه و شهرسازی هشدار داد ۴٩ درصد جمعیت ایران روی گسترههای فرونشست و مجاور آن سکونت دارد و به زودی «زونهای مجاور» نیز به پهنه اصلی فرونشست تبدیل خواهند شد.
رییس سازمان نقشهبرداری با اشاره به تصاویری که از ترکخوردگیها یا ریزش جاده و خیابانها منتشر میشود، آنها را تنها «شکل بیرونی فرونشست» خواند و گفت اتفاقات اصلی فرونشست در اعماق زمین رخ میدهد و و ممکن است روی زمین حتی علامتی از آن دیده نشود.
جاویدانه از فرونشست با عنوان «بمب ساعتی» یاد کرد و گفت ارزیابی آن تنها از طریق مطالعات و ابزارهای علمی امکانپذیر است.
روز جمعه نیز جواد محجوبی، مدیرعامل شرکت آب منطقهای یزد، از وجود ۳۰ فروچاله در ابرکوه خبر داد و گفت که ۳۰ درصد کل چاههای کشاورزی این استان در این منطقه قرار داد.
فروچاله با ریزش سقف (زمین)، حفره زیرزمینی ایجاد میکند که میتوان به وضوح آن را روی سطح زمین دید، در حالی که فرونشست میتواند به اندازه یک دشت وسعت داشته باشد اما آثارش از دید عموم پنهان بماند.
فرونشست زمین پدیدهای پیچیده، چندوجهی و غیرقابل برگشت است که به گفته کارشناسان، تاثیر دائمی آن شامل مواردی از جمله از دست رفتن منابع آبی، کاهش تولیدات کشاورزی، تبدیل دشتها به کویر و ایجاد شکافهای عمیق در سطح زمین میشود.
روز ۱۷ ارديبهشت، علی بیتاللهی، رییس بخش خطرپذیری مرکز تحقیقات وزارت راه و شهرسازی، درباره نرخ فرونشست در محدوده مرودشت استان فارس اطلاعرسانی کرد و گفت در این محدوده که آثار تاریخی تخت جمشید و نقش رستم در آن قرار دارند، سالی ۱۷ سانتیمتر فرونشست رخ میدهد.
بیتاللهی تاکید کرد شکافهای فرونشستی در محوطه تخت جمشید کاملا مشخص، واضح و «مهمتر اینکه در حال توسعه»اند.
به گفته او، در نقش رستم، دقیقا در مجاورت و نزدیکی صخرههای سنگی و نقشنگارههای ارزشمند، «شکاف عمیق و عجیب طولی با عمق چشمی شش متر و عرض نیم متر» دیده میشود.
بر اساس گزارش کارشناسان، وضعیت فرونشست زمین در مرودشت بر اثر برداشتهای بیرویه آب از سفرههای زیرزمینی، بارشهای اخیر و آبگرفتگی، بحرانی شده است.
بیتاللهی درباره میدان نقش جهان اصفهان نیز گفته است نرخ فرونشست آن به حدود پنج سانتیمتر در سال رسیده و در مجموعه سازه، میتوان «ترکخوردگی عجیبی» را دید.
او پیشتر با هشدار درباره گسترش سه برابری پهنه و مساحت زونهای فرونشستی ایران نسبت به پنج سال اخیر، اصفهان را یکی از مهمترین کانونهای فرونشست زمین خوانده و گفته بود تنها یک زلزله کوچک میتواند موجب فروریختن ساختمانها و رقم خوردن «یک تراژدی بزرگ» در این شهر شود.
مهدی طغیانی، نماینده اصفهان در مجلس هشدار داده است خطر افزایش فرونشست در این شهر به اندازهای جدی است که اگر تا چند سال آینده فکری برای آن نشود، همه باید اصفهان را ترک کنند.
نرخ فرونشست در اصفهان بین سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۱ تقریبا ۴۰ برابر نرخ جهانی اعلام شده است.
کارشناسان هشدار دادهاند عواملی چون خشکسالیهای پی در پی و بهرهبرداری بیرویه از منابع آب زیرزمینی بدون مدیریت مسئولانه، تمامی کشور را در مرحله فوق بحرانی قرار داده و اکنون پدیده فرونشست، تبدیل به تهدیدی سرزمینی برای ایران شده است.
در صورت بروز زمینلرزه، فرونشست ۳۸۰ شهر و ۹ هزار و ۲۰۰ روستا را در سراسر ایران در معرض خطر قرار میدهد.
ایراناینترنشنال در اردیبهشت ۱۴۰۲ در گزارشی خبر داد همزمان با بحرانیتر شدن فرونشستها در کشور، جمهوری اسلامی به عمد اطلاعات در این زمینه را از دید مردم پنهان کرده است.