با گذشت کمتر از یک هفته از مرگ ابراهیم رئیسی، رییس دولت سیزدهم، شماری از رسانهها در ایران روز شنبه پنج خرداد به گمانهزنی درباره نامزدهای احتمالی انتخابات ریاستجمهوری پرداختند. انتخابات زودهنگام هشت تیر ۱۴۰۳، سرنوشت جایگزین رئیسی و رییس دولت چهاردهم را مشخص خواهد کرد.
روزنامههای اعتماد و هممیهن روز شنبه تیتر نخست خود را به معرفی کاندیداهای احتمالی این دوره از انتخابات ریاستجمهوری اختصاص دادند.
فهرستهایی پر و پیمان با نام ۲ زن
لیست روزنامه هممیهن ۲۰ نفره است که ۱۷ نام آن با لیست اعتماد مشترک است.
نامهای مشترک هر دو فهرست عبارتند از: محمدباقر قالیباف، علی لاریجانی، سعید جلیلی، ناصر همتی، محسن رضایی، مجید انصاری، مهرداد بذرپاش، محمدرضا عارف، پرویز فتاح، محمدجواد ظریف، محسن هاشمی، مسعود پزشکیان، حسین دهقان، علیرضا زاکانی، اسحاق جهانگیری، محمد مخبر و محمدجواد آذری جهرمی.
هممیهن از امیرحسین قاضیزاده هاشمی، سورنا ستاری و یک زن که در این فهرست جا دارد یعنی جمیله علمالهدی نیز نام برده است.
جمیله علمالهدی، بزرگترین دختر احمد علمالهدی، امام جمعه مشهد است و همسر ابراهیم رئیسی.
به گفته هممیهن، نام او در میان چهرههای مورد نظر اصولگرایان برای انتخابات ریاستجمهوری نیز به چشم میخورد زیرا هم میتواند راه همسرش را ادامه دهد و هم در صورت عبور از سد شورای نگهبان، ممکن است اولین رییسجمهوری زن در ایران بشود.
مهر ماه سال گذشته، حاشیههایی درباره معرفی او بهعنوان «بانوی اول» از سوی شبکه پرستیوی، متعلق به صداوسیمای جمهوری اسلامی شکل گرفت که مدتی بعد جمیله علمالهدی گفت این عنوان متعلق به همسر علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی است.
اواخر آذر سال گذشته فایننشال تایمز در گزارشی نوشت همسر ابراهیم رئیسی و دختر امام جمعه مشهد «از سایه خارج میشود».
پیش از آن در مرداد سال ۱۴۰۲ وبسایت خبری-تحلیلی امواج مدیا در بریتانیا گزارش داده بود دخالتهای جمیله علمالهدی در امور دولتی، خامنهای را «عصبانی» کرده است.
روزنامه اعتماد نیز در فهرست احتمالی خود از یک زن نام برد: شهیندخت مولاوردی، سیاستمدار اصلاحطلب که در دولت حسن روحانی سمتهایی چون دستیار ویژه رییسجمهوری در امور حقوق شهروندی و معاون امور زنان و خانواده را بر عهده داشت.
تعداد افرادی که اعتماد برای کاندیداتوری در انتخابات ریاستجمهوری پیشِ رو معرفی کرد ۳۶ نفر است.
بهجز موارد مشترک با لیست هممیهن و مولاوردی، نام این ۱۸ نفر در فهرست اعتماد دیده میشود: عباس آخوندی، محمود احمدینژاد، محمد باقری، عزیز جعفری، غلامعلی حداد عادل، محمدجواد حقشناس، علی ربیعی، محمد شریعتمداری، علی شمخانی، محمد صدر، عزتالله ضرغامی، علی طیبنیا، حسین علایی، مصطفی کواکبیان، غلامحسین محسنی اژهای، علی مطهری، محسن مهرعلیزاده و محمدباقر نوبخت.
کانال تلگرامی دولت بهار، وابسته به محمود احمدینژاد، روز شنبه با انتشار ویدیوهایی از تجمع و حضور «نمایندگان اقشار مختلف مردم قم» مقابل منزل او خبر داد.
این کانال نوشت تجمعکنندگان «مصرانه» از احمدینژاد خواستند تا برای «به سامان رساندن مشکلات و شرایط سخت امروز کشور، خود را در معرض انتخاب مردم قرار دهد» و در انتخابات پیشِ رو ثبتنام کند.
احمدینژاد در پاسخ به این افراد گفت شرایط را برای اینکه «چه اقدامی به نفع مردم و کشور است» بررسی و پس از جمعبندی، نتیجه را اعلام میکند.
احمد علیرضابیگی، نماینده تبریز و استاندار آذربایجان شرقی در دولت احمدینژاد نیز روز شنبه گفت اگر احمدینژاد کاندیدای ریاستجمهوری شود، نفر نخست رای مردم خواهد بود.
او تهدید کرد که اگر احمدینژاد بیاید و از سوی شورای نگهبان رد صلاحیت شود، «پیامد ناگواری خواهد داشت».
گمانهزنی خبرگزاری وابسته به سپاه پاسداران درباره حضور چهرههای اصلاحطلب
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، روز شنبه در گزارشی به گمانهزنی درباره حضور چهرههای جریان سیاسی موسوم به اصلاحطلب در انتخابات ریاستجمهوری پیشِ رو پرداخت.
تسنیم نوشت: «از میان کاندیداهای مطرح جریان اصلاحات، تا کنون حضور چهرههایی چون محمدرضا عارف و عبدالناصر همتی محتمل به نظر میرسد.»
علیرضا خامسیان، مشاور محمدرضا عارف، روز شنبه به ایلنا گفت او درباره چگونگی نقشآفرینی در انتخابات ریاستجمهوری «با خردجمعی» تصمیمگیری میکند.
به گفته تسنیم، «خلاف گمانهزنیها و نظرسنجیهایی که در روزهای اخیر در فضای مجازی داغ شده»، محمدجواد ظریف و محمدجواد آذری جهرمی برنامهای برای کاندیداتوری در انتخابات آتی ریاستجمهوری ندارند.
تسنیم علی لاریجانی را نیز به «اردوگاه اعتدالیون» نسبت داد و نوشت او درباره حضور در عرصه انتخابات این دوره «بیرغبت نیست» اما کاندیداتوری خود را «منوط به تحقق برخی شرط و شروط» از سوی یکی از احزاب این طیف کرده است.
لاریجانی در روزهای گذشته خبر کاندیداتوری خود را نه تایید و نه رد کرده است.
با این حال منصور حقیقتپور، مشاور لاریجانی در این زمینه گفت: «یک آدم عاقل نباید از یک سوراخ چند بار گزیده شود. ایشان در حال بررسی است که گزیده نشود.»
تسنیم در گزارش خود تاکید کرد جبهه اصلاحات روز یکشنبه ششم خرداد جلسهای با «دستور کار نحوه حضور در انتخابات ریاستجمهوری» برگزار میکند و شورای سیاستگذاری حزب ندای ایرانیان نیز شامگاه شنبه پنج خرداد جلسهای فوقالعاده در این زمینه تشکیل میدهد.
با وجود این کاندیداهای بالقوه، کارشناسان معتقدند در نهایت خامنهای همچون گذشته همه نامزدهای معتدل و اصلاحطلب را حذف میکند اما چنین رویکردی به قیمت تشدید بیگانگی مردم با نظام و کاهش بیشتر مشارکت در انتخابات تمام خواهد شد.
در همین زمینه، حسین شریعتمداری، نماینده علی خامنهای در روزنامه کیهان در یک برنامه تلویزیونی گفت: «مردم قطعا به دنبال کسی که با رئیسی زاویه دارد نمیروند بلکه سراغ افراد همسوی رئیسی میروند.»
او ادامه داد: «اگر سخن کاندیداها شبیه "شهید رئیسی" بود اما زمینه ناهمخوان داشتند، نباید ریسک کرد.»
شریعتمداری بهواسطه جایگاهش در نظام، سابقهای طولانی در پیشبینی دقیق نتایج انتخابات دستوری از جمله در سال ۸۸ و پیش از برگزاری انتخابات دارد.
از روز پنجشنبه ۱۰ خرداد ۱۴۰۳، افراد میتوانند برای انتخابات ریاستجمهوری اعلام نامزدی کنند و ثبتنام نامزدها تا ۱۴ خرداد ادامه خواهد داشت.
در حالی که گزینههای محتمل همچون قالیباف و جلیلی پیش روی خامنهای قرار دارند، ناظران هشدار میدهند درگیریهای درون اردوگاه محافظهکاران برای تصاحب قدرت اجتنابناپذیر است.
انتخابات پیشِ رو نه تنها سرنوشت دولت آینده بلکه حتی آینده کلیت نظام جمهوری اسلامی را تحت تاثیر قرار خواهد داد و نحوه عبور از این گردنه خطرناک، میزان بقا و ماندگاری این حکومت ۴۶ ساله را مشخص خواهد کرد.
مخالفان جمهوری اسلامی روز شنبه پنجم خرداد مقابل سفارت حکومت ایران در لندن تجمع اعتراضی برگزار کردند.
بر اساس گزارش خبرنگار ایران اینترنشنال، حاضران شعارهایی از جمله «مرگ بر خامنهای، لعنت بر رئیسی» سر دادند. همچنین معترضان بادکنکی به شکل بالگرد به نشانه سقوط بالگرد رئیسی در دست گرفتند.
این تجمع در حالی برگزار شد که چند تن از حامیان حکومت ایران روز جمعه، چهارم خرداد، با خشونت به تجمع مخالفان ایرانی که در حال اعتراض به برگزاری مراسم یادبود ابراهیم رئیسی در لندن بودند، حمله و شماری از معترضان را زخمی کردند.
در تجمع روز جمعه حامیان حکومت ایران با چفیه بودند که به زبان انگلیسی صحبت میکردند و بدون صحبت کردن به زبان فارسی با مخالفان جمهوری اسلامی درگیری کلامی پیدا کردند.
ویدیوهایی هم از جراحت و حال نامناسب یکی از مخالفان حکومت ایران در حالی که روی زمین افتاده و شهروندان و نیروهای امدادی در حال کمکرسانی و مداوای او هستند، منتشر شد.
تصاویر منتشرشده فحاشی حامیان جمهوری اسلامی به مخالفان حکومت را نشان میداد.
یک سخنگوی پلیس لندن در گفتوگویی اختصاصی با ایراناینترنشنال ضمن تایید حمله حامیان جمهوری اسلامی به معترضان در شهر لندن گفت در جریان این حمله چهار نفر مجروح شدند و یک نفر نیز بازداشت شد.
پلیس لندن اطلاعاتی درباره هویت فرد بازداشت شده نداد.
به گفته این سخنگوی پلیس لندن، مراسمی به مناسبت درگذشت رئیسی با حضور حامیان حکومت ایران در حال برگزاری بود.
معترضان مخالف حکومت ایران در بیرون محل تجمع کرده بودند و درگیری بین گروهها درگرفت.
الی برهان، فعال مخالف جمهوری اسلامی که در اثر حمله روز جمعه حامیان حکومت ایران به معترضان در مقابل محل عزاداری برای رئیسی در لندن مصدوم شد، با اشاره به ربودن تلفن همراهش به دست حامیان جمهوری اسلامی به ایران اینترنشنال گفت گوشی او پس از سرقت در سفارت ایران در لندن روشن شده است.
حمله به معترضان ایرانی موجی از واکنشها را نیز در پی داشت.
شماری از فعالان سیاسی و چهرههای شاخص اپوزیسیون جمهوری اسلامی در واکنش به این حمله خواهان محاکمه آمران و عاملان این «حمله وحشیانه» شدند.
شاهزاده رضا پهلوی در واکنش به این حمله گفت: «معترضان در ایران مدتهاست که در مبارزه برای آزادی جان خود را به خطر انداختهاند. اکنون معترضان در غرب نیز با تهدیدهای مشابه و مداوم اوباش رژیم مواجهاند که اجازه یافتهاند در کشورهای آزاد مامن بگیرند.»
او با اشاره به اینکه معترضان ایرانی «هرگز مرعوب نمیشوند» تاکید کرد که این حملههای خشونتبار در لندن باید به بازداشت و محاکمه «حامیان جنایتکار» جمهوری اسلامی منجر شود.
حمله به مخافان حکومت ایران در لندن در رسانههای اجتماعی بازتاب گستردهای داشته است.
مسیح علینژاد، روزنامهنگار و فعال سیاسی، در واکنش به این حمله از خشم عمومی درباره سهلانگاری دولت بریتانیا در ارتباط با جمهوری اسلامی گفت.
او تاکید کرد مردم ایران خواستار اتحادند و مطالبهشان این است که دولت و پلیس بریتانیا در اقدامی فوری و قاطع به این حملهها رسیدگی کنند.
نازنین بنیادی، هنرپیشه و فعال حقوق بشر نیز در واکنشی مشابه درباره این حمله به ایراناینترنشنال گفت: «حمله وحشیانه اخیر هواداران جمهوری اسلامی به مخالفان در بریتانیا نگرانکننده است. پلیس لندن باید فورا تحقیق کند و عاملان این حمله را به دست عدالت بسپارد.»
او اضافه کرد: «۴۵ سال ایجاد پناهگاه برای رژیم در بریتانیا، خطر را برای مخالفان آزادیخواه جمهوری اسلامی که اغلب شهروندان بریتانیایی هم هستند، افزایش داده است.»
گابریل نورونها، مشاور امور ایران در وزارت امور خارجه آمریکا در دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ نیز در واکنش به این حمله به ایراناینترنشنال گفت که غرب یک مشکل جدی دارد.
او اضافه کرد: «به نظر من این واقعا ترسناک و زنگ خطری برای دولتهایی است که باید در مورد از بین بردن آزادیها در کشورشان و قدرت کنترل نشده دولتهایی مانند جمهوری اسلامی، جدیتر باشند.»
نورونها گفت نفوذ وفاداران حکومت استبدادی جمهوری اسلامی یک تهدید واقعی برای غرب است.
مقامهای دولت بریتانیا پیشتر تاکید کرده بودند که جمهوری اسلامی در ماههای اخیر به شکل قابل توجهی بر میزان اقدامات خشونتبار خود در خاک بریتانیا افزوده است.
سه مهاجم در دهم فروردین ماه امسال به پوریا زراعتی، مجری تلویزیون ایراناینترنشنال حمله کردند.
پیش از آن نیز دولت بریتانیا از خنثی کردن طرح حمله به فرداد فرحزاد و سیما ثابت، مجریهای کنونی و سابق تلویزیون ایراناینترنشنال خبر داده بود.
ایراناینترنشنال در ۲۹ بهمن سال ۱۴۰۱، پس از تهدیدهای تروریستی مجبور شد پخش تلویزیونی خود را موقتا از دفتر لندن (به شکل کامل) به واشینگتن منتقل کند.
پخش برنامههای ایراناینترنشنال از لندن، از سوم مهر سال گذشته از سرگرفته شد.
«قبل ازاینکه به اردوی قطر برویم، پسر آقای مخبر به اردو آمدند و گفتند با آقای مخبر جلسه بگذاریم. آقای مخبر بعد از بازی با عراق قول مجوز واردات خودرو را داده بودند و قرار بود فرزند آقای مخبر برای این کار هماهنگ کند»
اینها صحبتهای مهدی طارمی، بازیکن تیم ملی فوتبال در یک گفتوگوی خبری بود. صحبتهایی که در تیر ماه ۱۴۰۱، با واکنش رسانههای داخل ایران مواجه شد.
سوال آنها این بود: سجاد، پسر محمد مخبر چه کاره است که چنین قولی بدهد و در کدام تصمیمات اقتصادی کشور دخالت میکند؟
در نهایت مصوبه واردات خودرو بازیکنان از سوی دیوان عدالت اداری لغو شد اما چیزی از حاشیههای پسر معاون اول کم نشد. حاشیههایی که از سالها قبل، حتی پیش از ریاستجمهوری ابراهیم رئیسی آغاز شده بود.
اولین حاشیه
خانواده مخبر علاقه ویژهای به دارو و درمان دارند. محمد مخبر (پدر)، از عوامل تولید واکسن کرونا و البته مرگ ۵۰ هزار شهروند ایرانی است. پسرش سجاد نیز پزشک عمومی است و عضو هیات مدیره شرکتهای دارویی.
اواخر سال ۱۳۹۸، وقتی محمد مخبر هنوز رییس منصوب علی خامنهای در ستاد اجرایی فرمان امام بود، فهرست بدهکاران بانکی منتشر شد. یکی از این بدهکاران شرکتی به نام «نسیم سلامت پاسارگاد» از زیرمجموعههای بانک پاسارگاد بود. مدیرعامل این شرکت سجاد مخبر بود و هست.
هر چند بانک پاسارگاد همان موقع در تکذبیهای بدهی ۸۵ میلیاردی نسیم سلامت پاسارگاد را رویهای طبیعی در فرایند حسابداری عنوان کرد اما انتشار نام سجاد مخبر در کنار نام پاسارگاد، شروع یک ماجرا بود؛ به ویژه اینکه محمد مخبر رییس ستاد اجرایی بود و بانک پاسارگاد هم - هرچند به طور غیر رسمی - همیشه به ستاد اجرایی نسبت داده شده است.
دومین حاشیه
بار دوم که اسم پسر محمد مخبر در خبرها آمد همزمان با تشکیل کابینه ابراهیم رئیسی بود.
یک خبرنگار از جریان موسوم به عدالتخواه به نام میلاد گودرزی، اسنادی منتشر کرد که نشان میداد سجاد مخبر، پسر معاون اول تازهکار رئیسی، به عنوان هیات مدیره سه شرکت معین سرافراز آرمان، عمران تهاتر شهر و واسپاری میلاد شهر از زیرمجموعههای سازمان بازنشستگی شهرداری تهران، طی سالهای ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۵ مبلغ ۹۶۰ میلیون تومان به عنوان پاداش دریافت کرده است.
با فاصله کمی از این ماجرا، مهدی نادمی، مدیرعامل سازمان بازنشستگی شهرداری تهران در مصاحبهای گفت در اسناد منتشر شده «اشتباه تایپی» وجود داشته و هر چند فرزند معاون اول در آن زمان پاداش گرفته اما مبلغ آن ۹۶۰ میلیون تومان نبوده است.
عضو جریان عدالتخواه نیز بابت انتشار اسناد عذرخواهی کرد و ظاهرا پرونده این بار هم بسته شد.
با اینکه مبلغ تکذیب شد اما این بار یک بُعد دیگر از ارتباطات محمد مخبر روشن شد: اینکه در زمان مدیریت محمدباقر قالیباف در شهرداری تهران، پسر محمد مخبر در این مجموعه، ارتباطاتی داشته است.
پاشنه آشیل معاون اول
مبلغ بدهی یا پاداش پسر معاون اول رییسجمهوری که حالا کفیل ریاست جمهوری شده است یک سوی این ماجراست و این ماجرا سمت دیگری نیز دارد: دریافت پاداش در سازمان بازنشستگی شهرداری تهران در زمان شهرداری قالیباف نشان میدهد پسر مخبر در تشکیلات قالیباف سمت داشته است.
قالیباف این روزها هدف افشاگریهای بخشهایی از اصولگرایان است که از یک سو به مهرداد بذرپاش، وزیر راه و شهرسازی و علیرضا زاکانی، شهردار تهران و از سوی دیگر به سعید محمد، مشاور رییس بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی میرسند.
از طرفی علی نیکزاد، عضو جبهه پایداری و رییس ستاد انتخاباتی رئیسی در سال ۱۴۰۰، پس از اینکه رئیسی پست معاون اولی را به مخبر داد، با قهر به مجلس بازگشت.
او گفته است: «علیرغم اینکه بنده هیچ طمعی از دولت سیزدهم نداشتم ولی خود را فقط برای تصدی مقام معاون اول رییسجمهوری آماده کرده بودم و وقتی آن را به من پیشنهاد ندادند، ماندن در کسوت نمایندگی مجلس را ترجیح دادم.»
جریان عدالتطلبی که ویترینی برای عرضه «افشاگری» در مقاطعی برای تسویهحسابهای سیاسی اصولگرایان نیز هست، رابطهای قدیمی با وحید جلیلی، برادر سعید جلیلی دارد. این جریان به اصطلاح عدالتخواه، پیش از این بارها از ماجرای ایرانمال تا ماجرای عیسی شریفی به قالیباف حمله کرده است.
میلاد گودرزی نیز که اسناد پاداش سجاد مخبر را منتشر کرد، از همین جا آمده است.
به نظر میرسد سجاد، پسر محمد مخبر، در صورت نامزدی پدرش در انتخابات زودهنگام پیش رو، هدف خوبی برای رقبایش باشد. هدفی که قبلا هم چند بار به آن زدهاند؛ بهخصوص وقتی در تابستان ۱۴۰۰ از سهمشان در کابینه رئیسی راضی نبودند.