از ابتدای امسال تا روز هشتم خرداد ماه، ۱۷ کولبر در مناطق مرزی ایران کشته و ۸۱ تن دیگر زخمی شدهاند. طبق گزارش منابع حقوق بشری، این تعداد کولبر کشته و زخمی طی ۷۰ روز، بالاترین میزان کشتار کولبران در ۱۳ سال گذشته بوده است.
آژانس خبری کردپا روز نهم خرداد ماه در گزارشی با اعلام این خبر نوشت بیشتر کولبران کشته شده، در مرزهای بانه و نوسود جان خود را از دست دادهاند و شش تن از جانباختگان، کمتر از ۱۸ سال داشتهاند.
به نوشته این سایت حقوق بشری، ۴۴ درصد کولبران در مرز نوسود، ۲۱ درصد در مرز بانه، ۱۵ درصد در مرز هورامان، هشت درصد در مرز مریوان، شش درصد در مرز سردشت و چهار درصد در مرز سقز کشته و زخمی شدهاند.
از میان کولبرهای کشته شده، ۱۱ نفر با شلیک مستقیم نیروهای نظامی جمهوری اسلامی، سه کولبر در اثر سقوط از ارتفاع به دنبال تعقیب و گریز نیروهای نظامی، دو نفر در نتیجه سرمازدگی و یک کولبر در پی سکته قلبی هنگام کولبری، جان خود را از دست دادهاند.
کردپا هویت کولبران جانباخته را پیمان احمدی، محمدبایر محمدی، سوران عبدی، هستیار عبدالکریمی، سعید سلوسی، ابوبکر ماخوذیفرد، شورش شکری، مهرداد عبداللهزاده، امید سعیدی، سیوان دستافکن، شوانه احمدپور، هیمن احمدی، جلال سهرابی، عطا رستمپور، سالار احمدی، واحد قادرپور و سینا رسولزاده عنوان کرده است.
پیش از این و در روز اول فروردین امسال، سایت کولبر نیوز در گزارشی نوشت طی سال ۱۴۰۲ در مناطق مرزی و مسیرهای بینجادهای استانهای آذربایجان غربی، کردستان و کرمانشاه، ۴۴ کولبر کشته و ۴۰۰ کولبر دیگر مجروح شدند.
در این گزارش با اشاره به کاهش سن کولبری به ۱۳ سال آمده است که کودکان بسیاری برای کمک به معیشت خانوادههایشان به کولبری روی آوردهاند.
سازمان حقوق بشری ههنگاو نیز دی ماه ۱۴۰۲ در گزارشی از کشته شدن ۴۱ کولبر و کاسبکار و مجروح شدن دستکم ٢٩٢ کولبر در سال ۲۰۲۳ میلادی خبر داد.
اکنون مرکز آمار سازمان حقوق بشری کردپا در گزارش روز ۹ خرداد خود نوشته است در بازه زمانی سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲ در مجموع دستکم دو هزار و ۴۶۳ کولبر کشته و زخمی شدهاند.
در این گزارش آمده است بیش از ۷۴ درصد کولبران با شلیک گلوله نیروهای نظامی جمهوری اسلامی کشته و زخمی شدهاند و ۶۴ تن از کولبران کمتر از ۱۸ سال داشتهاند.
نهادهای حقوق بشری و برخی نمایندگان مجلس بارها اعلام کردهاند شهروندان کُرد در استانهای غربی کشور به دلیل فقر اقدام به کولبری میکنند.
یک کولبر سابق، آبان سال ۱۴۰۰ به خبرگزاری ایسنا گفت: «کولبر باید چهار ساعت در باران و برف به خاک عراق برود، چند ساعت هم با کوله در راه باشد و تقریبا یک روز کامل، کولبر در راهی است که ممکن است از آن برنگردد و به ازای آن ۴۰۰ هزار تومان میگیرد. این راه پرخطر در همین هشت ماه امسال ۱۱ قربانی گرفته است.»
به گفته قباد کرمپور، عضو شورای عالی استانها، بیش از ۵۰ درصد کولبران دارای مدارک لیسانس و فوقلیسانساند.
او پیش از این به خبرگزاری ایلنا گفته است یک کولبر با فوقلیسانس ریاضی، به خاطر حمل تلویزیون کشته شده است.
در این نامه که تاریخ پنجم خرداد را دارد، اما وبسایت خامنهای آن را پنجشنبه ۱۰ خرداد منتشر کرده، رهبر جمهوری اسلامی خطاب به این دانشجویان نوشته «شما در زیر فشارِ بیرحمانهی دولتتان ... مبارزهای شرافتمندانه را آغاز کردهاید.»
علی خامنهای پیشتر هم دوازدهم اردیبهشت ۱۴۰۳ در سخنانی در استقبال از این اعتراضات گفته بود: «دانشجویان دانشگاههای آمریکا نه تخریب کردند، نه شعار تخریب دادند، نه کسی را کشتند، نه جایی را آتش زدند، نه شیشهای را شکستند، اینجور دارد باهاشان رفتار میشود.»
اشاره خامنهای به «فشار بیرحمانه دولت آمریکا» بر دانشجویان یا رفتاری که آن را «این جور» میخواند در حالی است که هیچ کدام از دانشجویان بازداشت شده در جریان اعتراضات دانشجویی در ایالات متحده، بیشتر از ۲۴ ساعت در بازداشت نماند، شکنجه نشد و یا در جریان این اعتراضات کشته نشد.
اما تنها در دوره سه ساله ریاست جمهوری ابراهیم رئیسی، بیش از ۷۲۵ دانشجو بازداشت شدند، ۴۳۵ دانشجو تعلیق یا اخراج شدند، و بیش از ۲۸۴۳ دانشجو در کمیتههای انضباطی دانشگاهها حکم تنبیهی دریافت کردند و روایت دانشجویان بازداشتشده نشان میدهد که در جریان بازداشت، کتک خوردهاند، شمار زیادی از آنان شکنجه شدهاند و در مواردی از آنان اعترافات اجباری گرفته شده است.
جمهوری اسلامی پیشتر هم در حالی از پذیرش دانشجویان معترض آمریکایی استقبال کرده بود که علاوه بر اخراج و تعلیق دانشجویان، صدها استاد هم در دانشگاههای دولتی و نیمهدولتی با قطع همکاری، تسویه حساب و یا اخراج مواجه شدند.
رهبر جمهوریاسلامی در نامه خود روایت نادرستی هم از تشکیل کشور اسرائیل ارائه داده و همه مهاجران یهودی به این کشور را «تروریست» خوانده است و تشکیل «جبهه مقاومت» را که در حال حاضر به جمهوریاسلامی و گروههای نیابتی و وابسته به آن اطلاق میشود، به پیش از انقلاب ۵۷ ایران نسبت داده است.
علی خامنهای در همین نامه با اشاره به تغییر وضعیت دنیا و آنچه آن را ورقخوردن تاریخ خوانده، گفته است: «جبههی مقاومت نیرومند شده و نیرومندتر خواهد شد.»
این ادعا در حالی مطرح شده که جدای از حملات مرتب اسرائیل به نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در سوریه، حملات گسترده آمریکا به مراکز فرماندهی، مراکز اطلاعاتی، انبارهای موشک، خمپاره و پهپاد و همچنین امکانات لجستیک و جنگافزارهای متعلق به گروههای نیابتی جمهوریاسلامی در عراق و سوریه در شامگاه جمعه ۱۳ بهمن ۱۴۰۲، توان عملیاتی این نیروها را به شدت تضعیف کرده است.
مقامهای آمریکایی میگویند از زمان حملات این کشور در ۱۳ بهمن، هیچ حملهای از سوی شبهنظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی به پایگاههای ایالات متحده در عراق انجام نشده در حالیکه پیش از ان از آن مقامهای پنتاگون دستکم ۱۷۰ حمله را علیه نیروهای آمریکایی طی چهار ماه ثبت کرده بودند.
رهبر جمهوری اسلامی در پایان نامه خود به دانشجویان معترض آمریکایی ضمن توصیه به آنان که با قران آشنا شوند، نوشته درس قرآن درباره ارتباطات بشری این است: نه ستم کنید و نه زیر بار ستم بروید.
گزارشهای متعدد سازمان حقوقبشری بینالمللی همچون عفو بینالملل و گزارشهای سالانه نماینده ویژه سازمان ملل برای حقوق بشر در ایران و در آخرین مورد گزارش هیات حقیقتیاب سازمان ملل برای اعتراضات ۱۴۰۱ تصویری روشن از شدت سرکوب خونین و ستمکاری مقامهای جمهوری اسلامی از جمله علی خامنهای علیه مردم ایران به دست میدهد.
این نامه واکنشهایی هم به دنبال داشته است. مایک جانسون، رییس مجلس نمایندگان آمریکا، با بازنشر پست علی خامنهای در ایکس در تمجید از دانشجویان حامی فلسطین در آمریکا و توصیف آنها به عنوان بخشی از «جبهه مقاومت»، خطاب به دانشجویان آمریکایی نوشت: «وقتی رضایت آیتالله را جلب کردهاید، آمریکا را از دست دادهاید.»
یکی از مقامهای پلیس در منطقه واشوک بلوچستان اعلام کرد مشخص نیست چرا تیراندازی شروع شده، اما تحقیقات برای یافتن دلیل این واقعه آغاز شده است.
پیشتر در سوم اردیبهشت سال جاری، دفتر نخستوزیری پاکستان در پایان نشست خبری مشترک نخستوزیر این کشور با ابراهیم رئیسی، در بیانیهای خبر داد دو کشور بر سر «توسعه رویکردهای مشترک برای مقابله با چالشهای مشترک از جمله تهدید تروریستی» توافق کردهاند.
ایران و پاکستان در سالهای گذشته بارها یکدیگر را به پناه دادن به گروههای مسلح مخالف خود متهم کردهاند و سفر ابراهیم رئیسی به پاکستان، اولین سفر او پس از حملات متقابل دیماه سال ۱۴۰۲ میان سپاه پاسداران و ارتش پاکستان بود.
قبل از این حمله، جمهوری اسلامی پس از حمله موشکی خود به پاکستان اعلام کرد پایگاههای شبهنظامیان مرتبط با گروه «جیش العدل» را در داخل پاکستان هدف قرار داده است، هرچند اسلامآباد پس از حمله موشکی اعلام کرد غیرنظامیان مورد اصابت قرار گرفته و دو کودک کشته شدهاند.
پاکستان هم در حملهای پهپادی یکی از روستاهای مرزی ایران در سراوان را هدف گرفت که دستکم ۱۰ کشته برجای گذاشت و مدعی شد در این حمله «مخفیگاه تروریستها» را هدف گرفته است.
سفر رئیسی به پاکستان به عنوان یک گام کلیدی برای عادیسازی روابط با اسلامآباد تلقی شد چون پیش از آن و پس از حملات موشکی متقابل طرفین، پاکستان سفیر خود را از تهران فراخواند و به همتای ایرانی اجازه بازگشت به اسلامآباد را نداد. پاکستان همچنین تمامی تعاملات دیپلماتیک و تجاری سطح بالای خود با ایران را لغو کرد.
پس از آن حملات، تلاشهای سریع برای کاهش تنشها بین دو طرف به تضمینهایی ناظر به احترام هر دو کشور به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر منجر شد و وعدههایی هم برای گسترش همکاریهای امنیتی و درخواستهایی برای بازگشت سفرا داده شد.
دولت پاکستان هنوز واکنشی رسمی به تیراندازی اخیر نیروهای مرزبانی ایران به داخل خاک پاکستان که اطلاعرسانی درباره تلفات آن از سوی مقامهای پلیس پاکستان با تاخیر بسیار انجام شده، نشان نداده است.