یک گروه دوحزبی از قانونگذاران جمهوریخواه و دمکرات در مجلس نمایندگان آمریکا، روز جمعه ۱۱ خرداد، پیشنویس طرحی قانونی به نام «قانون توماج» را برای اعمال تحریمهای هدفمند علیه مقامهای قضایی دخیل در سرکوب منتقدان از جمله قضات، دادستانها و بازپرسهای دادگاههای انقلاب ارائه کردند.
این طرح قانونی در صورت بدل شدن به قانون، دولت ایالات متحده را موظف میکند در واکنش به سرکوب مداوم مخالفان و منتقدان، مقامات قضایی شاغل در سطوح مختلف دادگاههای انقلاب را تحریم کند.
در این طرح همچنین تصریح شده است که ایالات متحده هر حکمی که را که دادگاههای جمهوری اسلامی علیه فعالان و زندانیان سیاسی و عقیدتی در ایران صادر میکنند، نقض حقوق بشر میداند.
یانگ کیم، نماینده جمهوریخواه از ایالات کالیفرنیا، یکی از حامیان اصلی این طرح قانونی در گفتگو با آسوشیتدپرس، ضمن اشاره به اینکه توماج صالحی تنها آخرین قربانی بیرحمی حکومت است، گفت: «توماج شجاعانه از پلتفرمهای خود برای دادن صدایی به بیصداها و صحبت کردن علیه شکنجه، سوءاستفاده حکومت و سرکوب اراده آزاد مردم ایران استفاده کرده است.»
به گفته این عضو کنگره، قانون توماج به ایالات متحده اجازه میدهد «در کنار توماج و سایر معترضان مسالمتجو که خواستار حقوق اساسی انسانی خود هستند بایستد و اقدامهای هدفمندی علیه حکومت ایران انجام دهد.»
در ماههای اخیر شماری از قانونگذاران دموکرات و جمهوریخواه در کنگره آمریکا همسو شدهاند تا توجه کنگره را به انتقادها از پرونده نقض حقوق بشر در جمهوری اسلامی و نقش این حکومت در درگیریهای جاری در خاورمیانه، از جمله جنگ اسرائیل و حماس، جلب کنند.
دیوید ترون، دموکرات از مریلند، مایک لاولر، جمهوریخواه از نیویورک، و آدام شیف، دموکرات از کالیفرنیا، در هدایت این تلاشهای قانونی با کیم همکاری میکنند.
طراحان این قانون میگویند از دیگر اهداف طرح، فشار بر جمهوری اسلامی برای پایان دادن به برگزاری محاکمههای ساختگی، محروم کردن بازداشتیها از دسترسی به وکیل، اخذ اعترافات اجباری و استفاده از آنها در دادگاههای نمایشی، کاربرد شکنجه و سایر رفتارهای متضمن نقض حقوق بشر در نظام قضایی جمهوری اسلامی و همچنین آزادی فوری همه زندانیان سیاسی و عقیدتی است.
در بخش دیگری از «قانون توماج»، به «خیزش زن، زندگی، آزادی» اشاره شده و علیه آنچه «آپارتاید جنسیتی» در ایران تحت حاکمیت جمهوری اسلامی پس از جانباختن مهسا ژینا امینی در بازداشت گشت ارشاد خوانده شده، پرداخته شده است.
طراحان در قانون پیشنهادی خود به سرکوب خونین اعتراضات، بازداشت فلهای معترضان، فیلترینگ گسترده اینترنت و نابینا کردن معترضان و مجروح کردن صدها نفر از جمله زنان و کودکان اشاره شده است.
در این پیشنویس قانونی علاوه بر نام بردن از شماری از جانباختگان اعتراضات، اعدامهای سیاسی و زندانیان سیاسی به گزارش کمیته حقیقتیاب سازمان ملل هم اشاره شده است.
پیشتر در کنگره آمریکا هم طرحی قانونی با نام قانون مهسا طرح شد که در نهایت در پنجم ادریبهشت ۱۴۰۳، جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا آن را در چارچوب بسته کمکی مالی به اوکراین، اسرائیل و تایوان امضا کرد.
این طرح علی خامنهای، رهبر و ابراهیم رئیسی، رییس وقت دولت در جمهوری اسلامی و دفاتر آنها را به دلیل نقض حقوق بشر و حمایت از تروریسم تحت تحریم قرار میدهد.
این طرح به عضویت رئیسی در «هیات مرگ» جمهوری اسلامی در سال ۱۳۶۷ اشاره کرده، او را ناقض حقوق بشر خوانده و نقشش را در سرکوب معترضان برجسته کرده است.
رییس هیات مدیره سازمان جهاد خودکفایی سپاه پاسداران در زمان تاسیس، پاسداری که علوم ریاضی و کامپیوتر خوانده، در فلسفه زیر نظر احمد فردید وارد شده، از خامنهای برای مدتی طولانی حکم گرفته، هم اصلاحطلبان و هم اصولگرایان با او دشمنی داشتند و شورای نگهبان نیز صلاحیتش را رد کرده است. جمع همه این موارد زیر نام یک شخص کمی مشکل به نظر میرسد اما علی لاریجانی این کار را کرده است.
از پیچیدگی بدش نمیآید. ثبتنام کردنش را هم مستقیم اعلام نکرد و با انتشار تصویری گرافیکی طعنه زد که میخواهد وارد انتخابات زودهنگام شود. گرافیکی که نشان میداد او از حوالی بیت خامنهای به سمت وزارت کشور میرود و از آنجا دوباره به ساختمان ریاست جمهوری در همسایگی خامنهای باز میگردد.
طعن و اشاره او را ظاهرا خبرنگار حاضر در وزارت کشور، آنطور که لاریجانی میخواست درک نکرد.
وقتی خبرنگار از او به طنز پرسید که با تپسی آمده است یا اسنپ، پاسخ داد در آن توییت مطالب دیگری هم بود.
لاریجانی از کجا آمده و میخواهد به کجا برسد؟
متولد نجف، داماد مرتضی مطهری
علی اردشیر لاریجانی، مشهور به علی لاریجانی، ۱۳ خرداد ۱۳۳۶ در نجف عراق متولد شد.
او در قم بزرگ شد و کارشناسی خود را در رشته ریاضی و علوم کامپیوتر، از دانشگاه صنعتی شریف دریافت کرد.
علی هم مثل سایر برادرانش با خانواده روحانیون وصلت کرد. او در سن ۲۰ یا ۲۱ سالگی، با فریده، دختر ۱۵ ساله مرتضی مطهری ازدواج کرد. بعد از دامادی مطهری و وقوع انقلاب سال ۱۳۵۷، او با توصیه مطهری - پدر زنش، وارد سازمان صدا و سیما شد و مدتی، از اواخر سال ۱۳۵۹ تا تابستان ۱۳۶۰، مدیرعامل این سازمان بود.
این اولین نقش او در جمهوری اسلامی بود.
تولدش در نجف و متولد ایران نبودنش قبلا محل بحث بوده و روشن شده که از این جهت مانعی برای شرکتش در انتخابات ریاست جمهوری وجود ندارد.
علی لاریجانی کجای هزار فامیل است؟
با وصلتی که علی با خانواده مطهری و سایر برادرانش با خانواده سایر اشخاص تاثیرگذار جمهوری اسلامی کردند، جایگاه او در حال حاضر به این شکل است:
داماد مرتضی مطهری و برادر زن علی مطهری. برخی گفتند او پسر خاله احمد توکلی است اما احمد توکلی گفته مادر لاریجانیها، خاله مادر او و خاله همسرش است.
چون صادق لاریجانی، برادر علی، با دختر آیتالله وحید خراسانی ازدواج کرده، بنابراین لاریجانی برادر داماد وحید خراسانی هم هست.
از آنجا که احمد توکلی باجناق صادق زیباکلام است، رابطه دوری هم با زیباکلام دارد.
از طرفی، علی لاریجانی برادر پدر زن محمد امین آقامیری، دبیر منصوب ابراهیم رئیسی در شورای عالی و رییس مرکز ملی فضای مجازی است که از جمله مراکز مهم فیلترینگ به شمار میرود.
خواهر لاریجانیها با مصطفی محقق داماد، از چهرههای اصلاحطلب ازدواج کرده و بر این اساس، علی لاریجانی برادر زن محقق داماد است.
برادر دیگر لاریجانیها، باقر، با دختر آیتالله حسنزاده آملی ازدواج کرده و علی لاریجانی از این سمت نیز به بیت مراجع تقلید شیعیان وصل است.
علی لاریجانی در جمهوری اسلامی
ورود به صدا و سیما با توصیه مرتضی مطهری اولین پله ترقی لاریجانی در جمهوری اسلامی بود.
او از زمستان ۱۳۵۹ تا تابستان ۱۳۶۰ مدیرعامل صدا و سیما بود.
لاریجانی از سال ۱۳۶۱ به عضویت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در آمد و تا سال ۱۳۷۱ معاونت سپاه و جانشینی ستاد کل سپاه پاسداران را بر عهده گرفت.
تقریبا تمام برنامههای موشکی سپاه پاسداران زیرمجموعههایی از سازمان جهاد خودکفایی سپاه پاسداران هستند. این سازمان ۱۹ تیر سال ۱۳۷۰ تاسیس شده است. اعضای موسس آن اشخاصی مثل محسن رضایی، علی شمخانی، محمود محمدی عراقی، حسین دهقان و احمد وحیدی بودند اما رییس هیات مدیره این سازمان در زمان تاسیس علی لاریجانی بوده است. (روزنامه رسمی، شماره ۱۳۵۰۴، صفحه پنج)
چند ماهی از تاسیس سازمان جهاد خودکفایی سپاه پاسداران نگذشته بود که در تابستان سال ۱۳۷۱، محمد خاتمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت اکبر هاشمی رفسنجانی استعفا داد. گزینه هاشمی رفسنجانی برای جانشین خاتمی، علی لاریجانی بود. کسی که تنها سابقهاش در زمینه فرهنگ و هنر در آن زمان، مدیرعاملی کوتاه در صدا و سیما به توصیه پدر زنش بود.
لاریجانی تا بهمن ۱۳۷۲، وزیر ارشاد بود و بزرگترین دستاوردش در این دوره، آزاد کردن ویدیو.
تا پیش از آن، استفاده و حمل دستگاههای ویدیو در ایران ممنوع بود.
۲۴ بهمن ۱۳۷۲، خامنهای، علی لاریجانی را به سمت ریاست سازمان صدا و سیما منصوب کرد. حکم انتصاب لاریجانی در صدا و سیما بسیار بلند بالا بود.
در دوره ریاست لاریجانی، برنامه هویت از صدا و سیما پخش شد. این برنامه را میتوان اولین مستند «اعتراف اجباری» در دوران رهبری خامنهای دانست؛ البته لاریجانی در جریان انتخابات سال ۱۴۰۰، تهیه و پخش این برنامه را به زیردستانش نسبت داد. با این حال احمد پورنجاتی، معاون وقت صدا و سیما و از مدیران سابق وزارت اطلاعات، فاش کرد که لاریجانی شخصا درباره برنامه هویت با سعید امامی، مهمترین چهره وزارت اطلاعات در جریان قتلهای زنجیرهای، دیدار داشته و این برنامه اصولا با اصرار لاریجانی ساخته و پخش شده است.
پخش صحنههایی از کنفرانس برلین از صدا و سیما از دیگر نقاط عطف دوران مدیریت او در صدا و سیما بود. به طور کلی میتوان گفت دوران ریاست لاریجانی در صدا و سیما - در زمان انحصار این رسانه - دوران چندان خوشایندی برای جریان موسوم به اصلاحطلبان نبود.
تا سال ۱۳۸۳، لاریجانی رییس صدا و سیما بود. پس از آن او به مدت پنج سال یکی از دو نماینده خامنهای در شورای عالی امنیت ملی بود.
لاریجانی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۴ شرکت کرد اما با کمتر از شش درصد آرا، به دور دوم نرسید.
او شهریور ۱۳۸۴، با حکم محمود احمدیانژاد به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی جایگزین حسن روحانی شد.
لاریجانی تا مهر ۱۳۸۶ همچنان دبیر شورای عالی امنیت ملی بود اما در این تاریخ استعفا داد.
دوران دبیری او در شورای عالی امنیت ملی کوتاهترین دوران به شمار میرود.
شش سال پس از استعفا، لاریجانی علت استعفای خود را اختلاف نظر با احمدینژاد اعلام کرد. جایگزین او با حکم احمدینژاد، سعید جلیلی بود که اتفاقا او هم یکی از مدعیان انتخابات زودهنگام سال ۱۴۰۳ است.
علی لاریجانی در انتخابات مجلس هشتم (۱۳۸۷)، نهم (۱۳۹۱) و دهم (۱۳۹۴) شورای اسلامی، هر بار از حوزه انتخابیه قم شرکت کرد و در هر سه مجلس هم رییس مجلس شد.
ریاست او در مجلس با دور دوم دولت احمدینژاد و دو دولت حسن روحانی مصادف بود.
در زمان انتخابات پرحاشیه سال ۱۳۸۸، او رییس مجلس بود.
محمد عطریانفر، از چهرههای اصلاحطلب فعال در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ گفته است که لاریجانی پس از پایان رایگیری، به میرحسین موسوی تبریک گفته است.
لاریجانی چنین تماس تلفنیای را تکذیب کرده است.
چالش او با احمدینژاد در جلسه استیضاح عبدالرضا شیخالاسلامی، وزیر کار دولت احمدینژاد که به یکشنبه سیاه مجلس مشهور شد، به نقطه اوج خود رسید؛ وقتی احمدینژاد با انتشار فیلمی که مخفیانه ضبط شده بود، نشان داد فاضل لاریجانی، برادر علی لاریجانی، در تلاش بوده از طریق سعید مرتضوی، با بابک زنجانی ارتباط برقرار کند.
به هر ترتیب علی لاریجانی تا سال ۱۳۹۹ در سمت ریاست مجلس شورای اسلامی باقی ماند. در دوران او، برجام در مجلس تصویب شد.
انتخابات سال ۱۴۰۰
لاریجانی در انتخابات سال ۱۴۰۰ در حالی شرکت کرد که خانواده لاریجانیها هرگز در طول عمر جمهوری اسلامی مثل آن زمان در موضع ضعف قرار نگرفته بود.
اکبر طبری را در خانه صادق لاریجانی بازداشت کردند.
صادق لاریجانی، برادر علی که روزی در سمت ریاست قوه قضاییه سودای جانشینی خامنهای را داشت، در آستانه انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۴۰۰، در قوه قضاییهای که زیر نظر ابراهیم رئیسی اداره میشد، از طریق معاونش هدف حملات رقبا قرار گرفت.
در سال ۱۴۰۰ وقتی علی لاریجانی در انتخابات ثبتنام کرد، با اینکه صادق دیگر در قوه قضاییه نبود اما همچنان یکی از اعضای شورای نگهبان بود. همان شورای نگهبانی که صادق هم در آن عضو بود، صلاحیت علی لاریجانی را رد کرد. رد صلاحیتی که ظاهرا باعث قهر و استعفای صادق لاریجانی شد.
پس از رد صلاحیت، علی لاریجانی هم مثل برادرش صادق، کوتاه نیامد. او که به عنوان یکی از قدیمیترین منصوبان خامنهای در ساختار قدرت ناباورانه رد صلاحیت شده بود، اصرار داشت شورای نگهبان دلایل رد صلاحیتش را اعلام کند.
در نهایت یک کانال تلگرامی تصویری از نامهای را منتشر کرد که نشان میداد احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان، دلایل رد صلاحیت را به لاریجانی اطلاع داده است.
پس از انتشار این نامه، قوه قضاییه اعلام کرد از آنجا که نامه محرمانه بوده، انتشار آن جرم تلقی میشود و منتشر کننده را تحت تعقیب قرار خواهد داد.
خاتمی آغوشش را باز خواهد کرد؟
حالا سالها از زمان ریاست لاریجانی در صدا و سیما گذشته است. او در سمت ریاست این سازمان زخمهایی کاری به اصلاحطلبان زد. با این حال حداقل از سال ۱۳۸۸، به سمت اصلاحطلبان حرکت کرده است.
همزمان با انتشار خبر ثبتنام او برای انتخابات ریاست جمهوری، یک وبسایت خبر داده است محمد خاتمی در انتخابات پیش رو از علی لاریجانی حمایت نخواهد کرد.
مسعود پزشکیان، دیگر چهره اصلاحطلب نیز گفته است اصلاحطلبان از لاریجانی حمایت نمیکنند.
لاریجانی که طبیعتا با اتفاقات سالهای اخیر دیگر حمایت اصولگرایان را به شکل خاص نخواهد داشت و یک بار هم همین سه سال قبل از سوی شورای نگهبان رد صلاحیت شده است، چرا وارد صحنه انتخابات شده؟
او از سوی اصلاحطلبان نیز حمایت چندانی نمیشود اما شاید پاسخ این پرسش در خبری باشد که روز یکم خرداد منتشر شد: وبسایت ایرانوایر فاش کرد برخی چهرهها مثل علی شمخانی، محمدباقر قالیباف و علی لاریجانی در تکاپو هستند تا جلوی ریاست جمهوری سعید جلیلی را بگیرند.
شاید این ورود به صحنه، با هدفی جز پیروزی در انتخابات باشد.
همتی سه سال پس از شکست سختی که در سال ۱۴۰۰ خورد، امروز دوباره با ثبتنام رسما وارد بازی انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری شد. خرداد ۱۴۰۰ با آنکه تمام اصلاحطلبان از همتی حمایت کردند، او تنها توانست با کمتر از دو و نیم میلیون رای حدود هشت درصد آرا را کسب کند.
در انتخابات سه سال قبل، همتی و همسرش تمام تلاششان را برای پیروزی انجام دادند اما موفق نشدند. حتی بلند شدن او از پشت میز و دادن لیست ۱۱ نفره بدهکاران بانکی به ابراهیم رئیسی هم باعث نشد توجه رایدهندگان را جلب کند. لیستی که دو روز نشده مشخص شد نکته خارقالعادهای نداشته است.
همتی پس از آنکه با شعار «زیر میز زدن» نتوانست رایدهندگان را دوباره راضی کند که پای صندوقهای رای بیایند فعالیتهای خود را با پشتکار ادامه داد. در تمام مدت ریاست جمهوری رئیسی، او سعی کرد با انتشار مطالب و ویدیوهایی در حسابهای کاربریاش همچنان چهره خود را در رسانهها نگه دارد.
همتی بعد از باخت در انتخابات هزینهای برای جمهوری اسلامی ایجاد نکرد. او یک ماه بعد از انتقاداتش به رئیسی در مناظرهها، همراه سایر نامزدها به دیدار او رفت و گفت: «در این جلسه خبری از تهمتها و تخریبها نبود و فرصتی شد دغدغههای کلان سیاستگذاری مبتنی بر علم اقتصاد را که در جریان رقابتهای انتخاباتی مطرح کرده بودم، مجددا طرح کنم.»
همتی در صدا و سیما
مثل علی لاریجانی، همتی هم از صدا و سیما آمده است. هر چند او را این روزها بیشتر به عنوان چهرهای اقتصادی میشناسند اما پله اول ترقی او در جمهوری اسلامی صدا و سیما بود. در واقع باید گفت همتی کارش را با لاریجانی شروع کرده است.
سال ۱۳۵۹ که لاریجانی مدیرعامل صدا و سیما بود، همتی در ۲۳ سالگی وارد این سازمان شد. همتی در صدا و سیما ابتدا ۹ سال مدیرکل خبر صدا و سیما بود. از دهم مهر ماه سال ۱۳۶۸، او با حکم محمد هاشمی، برادر اکبر هاشمی رفسنجانی، معاون سیاسی این سازمان شد و پنج سال این سمت را بر عهده داشت.
همتی در بیمه
حدود یک سال پس از آغاز ریاست لاریجانی در سازمان صدا و سیما، همتی از این مجموعه به دولت رفت.
در زمان ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی، همتی وارد حوزه بیمه شد. او از سال ۱۳۷۳ تا یک سال پس از ریاستجمهوری محمود احمدینژاد، تا سال ۱۳۸۵ طی سه دوره به عنوان رییس کل بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران و رییس شورای عالی بیمه فعالیت کرد و نقشی کلیدی در طراحی و اجرای سیاستهای خصوصیسازی در صنعت بیمه داشت.
در جمهوری اسلامی ایران، از همتی به عنوان پدر بیمههای به اصطلاح خصوصی یاد شده است.
همتی منجی بانک خامنهای
بانک سینا یکی از زیرمجموعههای بنیاد مستضعفان است. همتی به مدت هفت سال از سال ۱۳۸۵ تا سال ۱۳۹۲، رییس این بانک بود. او در دوره ریاستش در بانک سینا توانست تحریمهای بینالمللی علیه این بانک زیرمجموعه خامنهای را رفع کند.
با آغاز به کار دولت حسن روحانی، او به پیشنهاد علی طیبنیا، وزیر اقتصاد اول دولت روحانی، رییس بانک ملی شد.
پس از افشای فیشهای حقوقی نجومی در دولت روحانی، طیبنیا در سال ۱۳۹۵ همتی را به ریاست بیمه مرکزی منصوب کرد.
از سال ۱۳۹۶، رسانههای منتقد دولت روحانی و برخی از نمایندگان مجلس، خواستار عزل ولیالله سیف، رییس کل بانک مرکزی بودند. سال ۱۳۹۷، حدود دو سال پس از انتصاب در بیمه مرکزی، همتی این بار با حکم روحانی به سمت ریاست بانک مرکزی رسید.
او تا پایان دولت روحانی در سال ۱۴۰۰ در این سمت باقی ماند.
شورای عالی امنیت ملی
سابقه همکاری روحانی و همتی به دوران حضور روحانی در شورای عالی امنیت ملی برمیگردد.
همتی در دوره مسوولیت روحانی در شورای عالی امنیت ملی به مدت پنج سال عضو کمیته اقتصادی شورای امنیت ملی بود. او مدعی است در آغاز دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی، پیشنهاد اولیه تاسیس «صندوق ذخیره ارزی» را که بعدا «صندوق توسعه ملی» نام گرفت، به خاتمی ارائه داده است.
در جستوجوی روزنه
حالا همتی پس از شکست سنگین در انتخابات ۱۴۰۰ دوباره وارد میدان انتخابات شده است. او تا همین سه-چهار هفته قبل که رئیسی زنده بود، اظهاراتی با حال و هوای انتخاباتی منتشر میکرد که احتمالا پیشزمینهای برای انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۴ بود اما مرگ رئیسی و انتخابات زودهنگام، برنامههای او را جلو انداخت.
باید دید اصلاحطلبانی که گفتند از لاریجانی حمایت نخواهند کرد، آیا این بار روی همتی شرط خواهند بست؟ آنها که با شعار روزنه گشایی، تمام نیروی خود را در انتخابات اسفند ماه ۱۴۰۲ مجلس شورای اسلامی به کار بردند اما باز هم نتوانستند مردم را راضی کنند پای صندوق رای بروند.
محمدامین نیکویینژاد، رییس اورژانس استان کهگیلویه و بویراحمد در گفتوگویی با رسانهها درباره این حادثه گفت سرنشینان این خودرو پراید زنان گوجهچینی بودند که در حال عزیمت برای چیدن گوجه به سمت شهرستان بهبهان بودند.
او اضافه کرد فوتیهای این تصادف دو زن ۳۵ و ۴۰ ساله و مصدومان آن دو زن ۳۳ و ۴۰ ساله و یک مرد ۳۳ ساله بودند.
صیاد خردمند، روزنامهنگار ساکن کهگیلویه و بویراحمد، در یادداشتی در سایت افتونیوز با اشاره به کشته شدن زنان کارگر گوجهچین نوشت این حادثه تلخ به سرنوشت محتوم مردم محروم کهگیلویه تبدیل شده و آنقدر از این محرومیت گفته شده که عملا تهی از معنا شده است.
دردهای شدید در گردن، کمر و پا، دردهایی است که به گفته این روزنامهنگار، به دلیل گوجهچینی نصیب این زنان کارگر میشود و امانشان را بریده اما چارهای جز آن ندارند.
آسیبهای جانی و فیزیکی بر اثر شرایط نامناسب ایمنی کار در ایران روزانه کارگران بسیاری را در ایران تهدید میکند.
علی ضیایی، رییس گروه بررسی صحنه جرم سازمان پزشکی قانونی کشور، اردیبهشتماه امسال از جانباختن دو هزار و ۱۱۵ کارگر و مصدوم شدن ۲۷ هزار کارگر به دلیل حوادث ناشی از کار در سال ۱۴۰۲ خبر داد.
خبرگزاری ایلنا در گزارشی با انتقاد از «لاپوشانی آماری وزارت کار» نوشت این آمار به معنای مرگ ۵.۷۹ کارگر در هر روز سال است.
۱۲ ساعت کار بیوقفه و بدون بیمه
سایت «عصر دنا» روز ۱۰ خردادماه در گزارشی با عنوان «اینجا برای لقمهای نان باید جان داد»، با اشاره به اینکه گوجهچینی زنان کهگیلویه در دشتهای شهرستانهای همجوار روایت دردناکی است که در بیتدبیری چندین ساله مسوولان رقم خورده، خاطرنشان کرد: «اگر حقابه رودخانههای خروشان تخصیص مییافت آرزوهای زنان این دیار در دشتهای گوجه گم نمیشد.»
این گزارش با اشاره به اینکه نانآوری زنان کهگیلویه به قیمت جانشان تمام میشود، به مشکلات زنان گوجهچین اشاره کرده و تاکید کرده آنها بدون داشتن بیمه و حمایت از کار افتادگی، در دشتهای سوزان برای امرار معاش کمر خم میکنند و بیش از ۱۲ ساعت بیوقفه کار میکنند.
نویسنده این گزارش از عبارت «تشنه در سرچشمه» برای زنان گوجهچین استفاده کرده و نوشته این روایت زنان کارگر اهل دهدشت و روستاهای اطراف است که برای کسب درآمد به گوجهچینی در مزارع استان خوزستان روی میآورند.
انباشت حقوق اساسی اجابت نشده مردم
رفعت کاظمی، فعال اجتماعی در یادداشتی درباره مرگ دو زن کارگر گوجهچین در شهرستان کهگیلویه کشتهشدن آنها را نتیجه انباشت حقوق اساسی اجابت نشده مردم کهگیلویه دانسته است.
کاظمی در بخشی از این یادداشت نوشته است: «جامعه محلی باید بداند که عبارت زنان گوجهچین برای این جماعت نام رمزیست تا بدون به زحمت انداختن خود و چالش کشیدن سیاستهای ضد عدالت نظام، تنها وجهه خود را نزد تودههای بیقدرت ترمیم کنند.»
او در این باره اضافه کرده که مردم چارهای جز آگاهشدن از حقوق اساسی خود و متشکل شدن ندارند و باید خود دلسوز خود باشند.
در سالهای گذشته گزارشهای متعددی از مرگ زنان کارگر گوجهچین در مسیر رفتن به محل کار در استانهای جنوبی ایران منتشر شده است.
زنان کارگر در ایران با مشکلات و نابرابریهای بسیاری از جمله محدودیت در انتخاب شغل، دستمزد پایین، تعدیل نیروی کار و محیط کار نامناسب مواجه هستند.
با گذشت ۴۲ سال از تصویب و اجرای «کنوانسیون رفع هرگونه تبعیض علیه زنان» و حدود ۱۰ سال از تصویب «دستور کار جهانی سند ۲۰۳۰ برای توسعه پایدار»، جمهوری اسلامی از پیوستن به این دو پیماننامه جهانی خودداری کرده است.
مرکز آمار ایران، روز سوم خرداد امسال چکیده طرح آمارگیری نیروی کار در سال ۱۴۰۲ را منتشر کرد و نوشت که در این بازه زمانی تنها سه میلیون و ۹۰۷ هزار و ۳۶ زن شاغل بودند.
بر اساس این گزارش، در گروه جمعیت فارغالتحصیل آموزش عالی هم نتایج این گزارش نشان میدهد ۴۱۱ هزار و ۶۰۸ نفر مرد و ۴۷۵ هزار و ۴۵۳ نفر زن بیکار بودند.
نرخ بیکاری زنان در این گروه ۲۰/۳، نرخ بیکاری مردان در این گروه ۷/۹ و نرخ بیکاری کل جمعیت فارغ التحصیل آموزش عالی ۱۱/۸ درصد ثبت شده است.