رد صلاحیت گسترده نامزدهای انتخابات در شورای نگهبان
شورای نگهبان صلاحیت سعید جلیلی، محمد باقر قالیباف، مسعود پزشکیان، علیرضا زاکانی، مصطفی پورمحمدی و امیرحسین قاضیزاده هاشمی را در انتخابات ریاست جمهوری تایید کرد.
شورای نگهبان صلاحیت سعید جلیلی، محمد باقر قالیباف، مسعود پزشکیان، علیرضا زاکانی، مصطفی پورمحمدی و امیرحسین قاضیزاده هاشمی را در انتخابات ریاست جمهوری تایید کرد.
بنابراین، برخی از مطرحترین چهرههایی که در این انتخابات کاندیدا شده بودند با رد صلاحیت شورای نگهبان روبهرو شدند.
محمود احمدینژاد، علی لاریجانی، اسحاق جهانگیری، مهرداد بذرپاش، وحید حقانیان و محمدمهدی اسماعیلی از جمله نامزدهای رد صلاحیت شدهاند.
لاریجانی بلافاصله بعد از ثبت نام، کارزار تبلیغاتی خود را با تمرکز در فضای مجازی به راهانداخته بود و تا پیش از اعلام نتایج در حال ارائه وعدههای انتخاباتی عمدتا معیشتی بود.
او در دور پیشین انتخابات هم نتوانست از سد شورای نگهبان عبور کند. به نظر میرسد او که زمانی از معتمدترین افراد در هسته اصلی قدرت بود و مناصبی چون دبیری شورای عالی امنیت ملی و ریاست مجلس را به عهده داشت با این رد صلاحیت، بیش از پیش در حاشیه سیاست قرار خواهد گرفت.
محمود احمدینژاد هم برای دومین بار است که با نظر منفی شورای نگهبان از حضور در انتخابات ریاستجمهوری محروم میشود. او بعد از ثبت نام در انتخابات در جمع گروهی از حامیانش بدون اشاره به رویداد خاصی، وعده بروز تحولات اساسی در ایران در آینده نزدیک را داده بود.
رد صلاحیت وحید حقانیان، عضو پیشین دفتر خامنهای در شرایطی است که پیشتر خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران نوشته بود او گزینه دفتر رهبر نیست.
همچنین رد صلاحیت محمدمهدی اسماعیلی وزیر کنونی ارشاد هم پس از افشای نامه جنجالی حمایت جمعی از اعضای دولت از او صورت گرفت.
در پی افشای این نامه، خبرگزاری دولتی ایرنا از پیگیری قضایی علیه منتشرکنندگان این نامه خبر داد و روزنامه هممیهن با اشاره به امضای آن از سوی وزرای دولت نوشت اصل بیطرفی دولت در انتخابات نقض شده است.
در فرآیند انتخابات زودهنگام ریاستجمهوری ۸۰ نفر کاندیدا شده بودند.
هادی طحان نظیف، سخنگوی شورای نگهبان روز یکشنبه ۲۰ خرداد اعلام کرد که پس از اعلام رسمی نام نامزدها از سوی وزارت کشور، تبلیغات انتخابات شروع خواهد شد.
اصلاحطلبان در قالب تشکل «جبهه اصلاحات»، عباس آخوندی، مسعود پزشکیان و اسحاق جهانگیری را به عنوان کاندیداهایی معرفی کرده بودند که در صورت عبور از فیلتر شورای نگهبان از آنها در انتخابات حمایت کنند.
با توجه به حضور پزشکیان به عنوان کاندیدای تاییدصلاحیتشده، انتظار میرود که اصلاحطلبان با حمایت از این کاندیدا در انتخابات مشارکت کنند.
واکنشها
پزشکیان پس از تایید نامزدیاش در انتخابات گفت: «محمدجواد ظریف وزیر خارجه دولت من خواهد بود.»
محمود صادقی، عضو هیات رییسه جبهه اصلاحات اعلام کرد که «جلسه اضطراری هیات رییسه جبهه اصلاحات در خصوص نحوه حمایت از کاندیدای این جبهه در حال برگزاری است.»
محمدرضا عارف، رییس بنیاد «امید ایرانیان»، اعلام کرد که از پزشکیان در انتخابات ریاست جمهوری حمایت میکند.
علیرضا زاکانی در واکنش به تایید صلاحیت خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «در انتخابات گذشته افتخار حمایت از "مظهر شعارهای انقلاب" را داشتم و تمام حملات ناجوانمردانه را به جان خریدم.اما در انتخابات ۱۴۰۳ برای تداوم راه رییسی و تکمیل خدمات، تا آخر میمانم و رقابت میکنم.»
علیرضا سلیمی، سخنگوی هیات رییسه مجلس گفت: «مجلس دوازدهم سیلی محکمتری به کشورهای اروپایی و آژانس حکام خواهد کوبید.»
تشدید فضای امنیتی بر مناظرهها
در این دوره از انتخابات نیز صدا و سیما از برگزاری مناظره بین نامزدها خبر داده است.
پیمان جبلی، رییس صدا و سیما، گفت که «در این دوره ۵ مناظره در نظر گرفتیم که پیشبینی ما برای هر مناظره ۳/۵ تا ۴ ساعت است.»
او اضافه کرد: «از ظرفیت کارشناسان و مدیران ارشد متنوع در طراحی سوالات استفاده کردیم و نامزدهای محترم در مدت زمان معینی پاسخهای خودشان را ارائه خواهند داد.»
جبلی همچنین گفت که «برای جلوگیری از تخریب، بداخلاقی و تهمت، حتما پاسخ فوری را در دستور کار قرار خواهیم داد»
رهبر جمهوری اسلامی در سخنرانی ۱۴ خرداد از نامزدها خواسته بود که از «بدگویی، تهمت زدن، لجنپراکنی کردن» خودداری کنند.
او گفته بود که «صحنه انتخابات صحنه عزّت و حماسه است» و «صحنه کشوواکش برای به دست آوردن قدرت نیست.»
خبرگزاری «تسنیم» نیز نوشته بود که مناظرات انتخاباتی برگزار خواهد شد، اما «برنامهریزیها و طراحیها به گونهای پیش میرود تا بیاخلاقیهای سیاسی و انتخاباتی اتفاق نیفتد.»
با اینحال مناظرهها در هر شکلی، باعث تنش خواهد شد و رهبر جمهوری اسلامی تلاش کرده حداقل از حرارت آن بکاهد.
پیشتر نیز اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی، نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری را به پروندهسازی تهدید کرده است.
خطیب در جریان این جلسه با بیان اینکه رفتار کاندیداها و حامیان آنها رصد شده و به افرادی که رویکرد تخریبگرایانه اتخاذ کنند تذکرات لازم داده خواهد شد، گفت که در صورت لزوم، گزارش این رصد در اختیار مقامهای قضایی قرار خواهد گرفت.
این روند نشان میدهد فضای امنیتی در آستانه انتخابات در ایران تشدید شده است.
همچنین هیات نظارت بر مطبوعات در آستانه برگزاری انتخابات در ایران، دستورالعملی در ۱۶ بند منتشر کرد و رسانهها و مردم را به مجازات تهدید کرد.
در بند اول این دستورالعمل از «انتشار هر گونه محتوا به منظور ترغیب و تشویق مردم به تحریم یا کاهش مشارکت در انتخابات، تجمع اعتراضآمیز بدون مجوز، اعتصاب، تحصن، ادعای غیر واقع مبنی بر توقف انتخابات یا هر اقدامی که به نحوی موجب اخلال در امر انتخابات ریاست جمهوری شود» به عنوان برخی مصداقهای موارد مجرمانه نام برده شده است.
«تشویش اذهان عمومی، سیاهنمایی و بیان مطالب خلاف واقع علیه کشور، انتشار و تبلیغ علایم تحریم انتخابات، انتشار هجو یا هجویه یا هر گونه محتوای توهینآمیز یا تخریب در فضای مجازی علیه انتخابات و انتشار هر گونه مطلب علیه نامزدهای انتخاباتی»، برخی دیگر از موارد ذکرشده در این دستورالعمل است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، روز دوشنبه ۱۴ خرداد در مراسم حکومتی سالمرگ روحالله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی در مقبره او، به نامزدهای انتخابات پیش رو درباره چگونگی رقابت هشدار داد و مواردی از جمله «اعتقاد به مبانی انقلاب» را به عنوان معیارهای رییسجمهوری آینده جمهوری اسلامی اعلام کرد.
او گفت که در رقابتهای انتخاباتی بین نامزدها «بدگویی، تهمت و لجنپراکنی کمکی به پیشرفت کارها نمیکند و به آبروی ملی لطمه میزند».
انتخابات چهاردهمین دوره ریاست جمهوری به دنبال مرگ ابراهیم رئیسی در سقوط بالگرد حامل او، قرار است روز هشتم تیر ماه ۱۴۰۳ برگزار شود.
این انتخابات در شرایطی برگزار میشود که تمایل مردم به شرکت در انتخابات، به پایینترین میزان خود در تاریخ جمهوری اسلامی رسیده است.
مکرون روز شنبه در یک کنفرانس خبری مشترک با بایدن در الیزه درباره جمهوری اسلامی گفت: «در رابطه با ایران، ما همچنان شاهد استراتژی تشدید همه جانبه تنش [از سوی جمهوری اسلامی] هستیم، که شامل حملات بیسابقه [سپاه] علیه اسرائیل، فعالیتهای بیثباتسازی منطقهای و مطمئنا برنامه هستهای ایران است».
او تاکید کرد: «دو کشور مصمم هستند که فشار لازم را برای متوقف کردن این روند اعمال کنند؛ چیزی که ما در روزهای اخیر با تصویب یک قطعنامه در آژانس بینالمللی انرژی اتمی نشان دادیم.»
شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین روز چهارشنبه قطعنامهای را علیه برنامه هستهای جمهوری اسلامی تصویب کرد.
متن این قطعنامه توسط لندن، پاریس و برلین ارائه شده بود.
آمریکا پیش از تصویب این قطعنامه اعلام کرد با توجه به بیمیلی تهران برای همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، از این قطعنامه حمایت میکند.
لورا هولگیت، نماینده ایالات متحده در شورای حکام در عین حال گفت: «اما اشتباه نکنید! مهم این است که قطعنامهها به یک استراتژی گستردهتر گره بخورند.»
روزنامه وال استریت ژورنال روز ۱۶ خرداد نوشت دولت بایدن در ابتدا به شرکای اروپایی خود گفته بود ممکن است به این قطعنامه رای ممتنع دهد اما در نهایت، به آن رای مثبت داد.
یافتههای تازهترین گزارش محرمانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی حاکی از آن است که جمهوری اسلامی میزان ذخیره اورانیوم غنیشده خود را افزایش داده و از تصمیم خود مبنی بر منع دسترسی و نظارت تعدادی از بازرسان مجرب این سازمان، صرف نظر نکرده است.
همچنین رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در روزهای اخیر از «اظهار نظرهای عمومی جدید در ایران درباره تواناییهای فنی این کشور برای تولید سلاح هستهای و تغییرات احتمالی در دکترین هستهای جمهوری اسلامی» ابراز نگرانی کرده است.
خبرگزاری رویترز گزارش داد که در سند مشترکی که در جریان سفر بایدن به فرانسه منتشر شد، رهبران دو کشور همچنین نسبت به انتقال تسلیحات از ایران و کره شمالی به روسیه و مواد با کاربرد دوگانه از چین ابراز نگرانی کردند.
در این سند آمده که اقداماتی برای محدود کردن چنین نقل و انتقالاتی از طریق سیستمهای مالی ایالات متحده و فرانسه در نظر گرفته خواهد شد.
بر اساس گزارش کشورهای غربی، جمهوری اسلامی در جریان جنگ اوکراین پهپادهای انفجاری شاهد را به روسیه تحویل داده است.
مکرون همچنین به خبرنگاران گفت که دو کشور فرانسه و آمریکا برای جلوگیری از تشدید تنش در منطقه به دلیل جنگ اسرائیل با گروه حماس در غزه و کاهش تنش بین اسرائیل و حزبالله تلاش خواهند کرد.
او افزود: «ما در حال دو برابر کردن تلاشها برای جلوگیری از یک انفجار منطقهای، بهویژه در لبنان هستیم».
گروه شبهنظامی شیعی حزبالله در لبنان که از سوی آمریکا یک گروه «تروریستی» شناخته میشود، تحت حمایت جمهوری اسلامی است.
حزبالله لبنان روز شنبه اعلام کرد که موشک فلق۲ را به سمت مرکز فرماندهی نظامی در شمال اسرائیل شلیک کرده است.
یک منبع امنیتی به رویترز گفت که این اولین بار است که این گروه پس از دهها بار شلیک فلق۱ از این نوع موشک استفاده میکند.
موشکهای فلق ساخت جمهوری اسلامی هستند.
پیشتر پرتاب اولین موشک «فلق۱» از سوی حزبالله به سمت اسرائیل از آنجا که ساخت ایران است، بازتاب گستردهای در رسانهها داشت.
پس از آغاز جنگ غزه، اسرائیل و حزبالله لبنان نیز تقریبا به طور روزانه با یکدیگر تبادل آتش داشتهاند.
بایدن نیز در این کنفرانس خبری در پاریس که کمی پس از اعلام خبر آزادی چهار گروگان اسرائیلی در غزه برگزار شد، اطمینان داد که ایالات متحده به تلاش خود در این زمینه ادامه خواهد داد.
او گفت: «تا زمانی که همه گروگانها به خانههای خود باز نگردند، دست از کار نخواهیم کشید.»
روز چهارشنبه، بایدن به مناسبت هشتادمین سالگرد «روز دی»، سفری پنج روزه به فرانسه را آغاز کرد.
بایدن و مکرون و همسرانشان شامگاه شنبه در یک ضیافت شام رسمی دولتی در الیزه شرکت کردند.
روزنامه شرق در شماره روز شنبه ۱۹ خرداد ۱۴۰۳ خود گزارشی در این زمینه منتشر کرد و بر اساس مصاحبهای که با یکی از معلمان مدرسهای در منطقه ۸ آموزش و پرورش تهران داشت، نوشت در امتحانات نهایی بزرگسالان سوالات به فروش رسیده است.
فردی که در این گزارش او را رضایی معرفی کردند، گفت برخی افراد بانفوذ در فروش گسترده سوالات و پاسخ آنها دست دارند.
این معلم که روی مذهبی بودن او تاکید زیادی شده، افزود که مدتها پیگیر مجازات عوامل فروش سوالات در آموزش و پرورش بوده اما نتوانسته کاری از پیش ببرد.
روزنامه شرق در این گزارش با محسن زارعی، رییس مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت وزارت آموزش و پرورش، مصاحبه کرده است.
این مقام مسئول ضمن اشاره به نحوه توزیع سوالات در امتحانات نهایی و تکذیب چنین احتمالی گفت: «قبل از آزمون من خودم هم چنین امکانی برای دسترسی ندارم.»
با این وجود، روزنامه شرق به سراغ برخی دیگر از معلمان رفته که نام کامل آنها را منتشر نکرده است.
گفتههای این معلمان ادعای تقلب در امتحانات نهایی بزرگسالان را تایید میکند.
آن طور که این روزنامه نوشته موضوع فروش سوالات امتحانات نهایی در تعداد زیادی از مدارس رایج است.
نهم خرداد هم روزنامه اعتماد گزارشی از تقلب در امتحانات نهایی منتشر و تقلب در امتحانات نهایی را از زاویه تاثیر نمرات سه سال آخر دبیرستان در کنکور بررسی کرده بود.
به نوشته اعتماد، در برخی از مدارس امتحانات نهایی دیرتر از ساعت مقرر آغاز شده بودند که همین موضوع باعث کم شدن زمان امتحان برای دانشآموزان شده بود.
این روزنامه در گفتوگو با یکی از اعضای «پويش همانديشی تغييرات كنكور» به زمینهای که بینظمی در برگزاری امتحانات برای تقلب فراهم میکند، اشاره کرد و نوشت: «برخی حوزههای امتحانی هم بچهها را بعد از ساعت ۷:۳۰ راه دادهاند و اين خودش شائبه تقلب را به همراه دارد.»
اردیبهشت ۱۴۰۳ شیوهنامه جدید برگزاری امتحانات نهایی اعلام شد.
رییس مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت آموزش و پرورش در پاسخ به اینکه دلیل تغییر شیوه برگزاری امتحانات نهایی چیست، گفت: «بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی مقرر شد تا سازمان سنجش به عنوان سازمانی بالادستی ابتدا بحث نظارت بر فرآیند برگزاری آزمونهای ملی و سراسری را انجام دهد... اگر ابلاغ هم با همین شیوه انجام بگیرد، هماهنگیها در همان سطح انجام اما اجرا و تصحیح اوراق آزمون و امتحانات قطعا با همکاری همان دستگاه (آموزش و پرورش) انجام خواهد شد.»
طبق مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال ۱۴۰۰، از سال ۱۴۰۲ در آزمون سراسری کنکور سهم آموزش و پرورش در سابقه تحصیلی ۶۰ درصد و سهم کنکور سراسری ۴۰ درصد شد. همین موضوع اهمیت برگزاری امتحانات نهایی را از سال گذشته افزایش داده است.
در سالهای اخیر گزارشهای متعددی درباره تقلب در کنکور سراسری منتشر شده است.
اردیبهشت ۱۴۰۳، عبدالرسول پورعباس، رییس سازمان سنجش آموزش کشور، در این زمینه گفت برخی از ابزارهای جاسوسی و تقلب در کنکور در بدن کار گذاشته شدند.
همچنین سال گذشته، موضوع ادامه تحصیل بیش از یکهزار دانشجوی متهم به تقلب در رشتههای پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و چندین رشته پرطرفدار مهندسی و علوم انسانی خبرساز شد و واکنش نمایندگان مجلس و مقامهای مسوول در وزارت علوم را در پی داشت.