شش نامزد تایید صلاحیت شده، هر کدام کم و بیش با سپاه پاسداران روابطی داشته یا دارند. اگر خودشان پاسدار نبودند، رئیس ستادشان پاسدار بوده، به پاسداران درس میداده یا پاسداری را جانشین خود کرده است. شش نامزد تایید صلاحیت شده، با سپاه چه نسبتی دارند؟
هرچند رمضان شریف، سخنگوی سپاه پاسداران مثل همیشه، گفته این نیروی نظامی در انتخابات دخالتی نخواهد داشت، اما یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه در نشستی با عنوان «نشست تبیینی بصیرتی بررسی مسائل انتخاباتی» با اشاره به انتخابات پیش رو گفته است: «انتخابات خروجیاش میتواند دو چیز باشد؛ نخست تبدیل شدن به عامل تولید قدرت و دوم تبدیل شدن به عامل تولید چالش» سپاه پاسداران تنها یک نیروی نظامی متعارف نیست. این مجموعه به علاوه سازمان بسیج مستضعفین، در واقعیت به یک دولت موازی تبدیل شده است. دولتی که حسن روحانی در جریان کارشکنیهایش در مذاکرات به آن دولت با تفنگ میگفت.
قالیباف، پاسدار کت و شلواری
هویت محمدباقر قالیباف با سپاه پاسداران از ابتدا آمیخته است. قالیباف از ۱۹ سالگی و سال ۱۳۵۹ تا ۱۳۸۴ در سپاه به طور رسمی خدمت کرده است. امیرعلی حاجیزاده، اسفند سال ۱۴۰۲ ضمن تاکید نقش قالیباف در راه اندازی شهرهای موشکی سپاه پاسداران از قالیباف تمجید کرد و گفت قالیباف «تحولگرا» و «خستگیناپذیر» است و اقتصاد کشور به «مدیران جهادی» از جنس قالیباف نیاز دارد.
امیرعلی حاجیزاده: اقتصاد کشور به مدیرانی مثل قالیباف نیاز دارد
در زمان فرماندهی قالیباف در نیروی هوافضای سپاه، این نیرو قصد داشته زمینهای نیروی هوابرد ارتش را تصرف کند. نیروهای تحت امر قالیباف، وقتی با مقاومت نیروهای ارتشی روبرو شدند، روی آنها اسلحه کشیدند و با تیربار یک سرباز هوابرد ارتش را به قتل رساندند.
امیربازنشسته ارتش، شهرام رستمی میگوید در زمان فرماندهی قالیباف، نیروهای او برای تصاحب زمینهای ارتش با تیربار به نیروهای ارتش حمله کردند و یک سرباز هوابرد شیراز را به قتل رساند.
هلدینگ یاس، بازوی اقتصادی سپاه قدس بود، عیسی شریفی، قائم مقام قالیباف در شهرداری تهران یکی از متهمان اصلی پرونده هلدینگ یاس بود. در زمان شهرداری قالیباف در تهران، او سپاه و به طور خاص هلدینگ یاس را در فعالیتهای اقتصادی شهرداری تهران شریک کرد.
او در سمت ریاست مجلس هم، پیگیر منافع اقتصادی سپاه بوده و در یک مورد فاش شد که سال ۱۴۰۲، برای تامین مالی سپاه قدس، حتی رییس بانک مرکزی در دوران ابراهیم رئیسی را هم تغییر داده است.
زاکانی، بسیجی که وظیفهاش را خوب انجام داد
علیرضا زاکانی هم مثل قالیباف سابقه شهرداری تهران را در کارنامه دارد، اما مسیر ارتباطش با سپاه پاسداران متفاوت از اوست.
زاکانی در زمان اعتراضات کوی دانشگاه در تیرماه ۱۳۸۷، عضو بسیج دانشجویی بود و در سرکوب دانشجویان نقش داشت. سال ۱۳۹۲، اسماعیل کوثری از فرماندهان سپاه به حمایت قدیمی از زاکانی اشاره و گفت: «زاکانی در زمان اصلاحات به عنوان مسئول بسیج دانشجویی وظیفه اش را به خوبی انجام داد و ما نیز چون از ایشان از همان دوران دفاع مقدس شناخت کافی را داشتیم حمایتش می کردیم.»
اسماعیل کوثری میگوید زاکانی در زمان حضور در بسیج دانشجویی در وقایع ۱۸ تیر «وظیفهاش» را خوب انجام داد و به همین دلیل از سوی سپاه پاسداران حمایت شد
سال ۱۴۰۰، وقتی درباره شهرداری زاکانی اما و اگرهایی مطرح شد، فارس-خبرگزاری سپاه پاسداران شدیدا به منتقدان شهرداری زاکانی حمله کرد و نوشت انتخاب زاکانی به عنوان شهردار تهران «قطعی» است.
زاکانی هرچند مثل قالیباف لباس سپاهی به تن نداشته، اما آرزو داشت تهران را مثل سپاه اداره کند. او فروردین سال ۱۴۰۱، گفت پنج قرارگاه در تهران راهاندازی کرده که در آن سپاه و بسیج نقش دارند. در ماجرای اصرار زاکانی بر ساخت مسجد در پارکها، کوثری از اعضای سپاه پاسداران و نماینده مجلس شورای اسلامی، در مجلس تمام قد از زاکانی حمایت کرد.
لطفالله فروزنده، رئیس ستاد زاکانی از فرماندهان سابق سپاه و اعضای موسس جمعیتی است که به همراه سایر فرماندهان سابق سپاه، در به قدرت رساندن احمدی نژاد نقش کلیدی داشتند
زاکانی لطفالله فروزنده را به سمت ریاست ستاد انتخاباتی خود منصوب کرده است. فروزنده از موسسین جمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی به شمار می رود. مجموعهای از فرماندهان سابق سپاه که از دهه ۸۰ شمسی در تمامی انتخابات، از جمله به قدرت رساندن محمود احمدینژاد در شهرداری تهران و ریاست جمهوری نقش مهمی داشته است. فروزنده تا سال ۱۳۷۱، در سمتهایی مثل فرماندهی و معاونت در سپاه پاسداران خدمت کرده است.
جلیلی و رئیس ستادی که پاسدار منصوب میکند
سعید جلیلی هرچند موضعگیریهای تندی در جناح موسوم به اصولگرایان را در کارنامه دارد، اما مثل قالیباف یا زاکانی روابط سازمانی مشخصی با سپاه پاسداران نداشته است. علاوه بر این نقل قولی از قاسم سلیمانی نشان میدهد که ظاهرا فرمانده سابق سپاه قدس، مدیریت سعید جلیلی را پسند نمیکرده است. مجتبی ذوالنور در یک صوت افشا شده از قول سلیمانی گفت: «جلیلی اگر رییس جمهور شود من یک روز در قدس نمیمانم. ایشان تمرکز گراست و چک آبدارچی اش راهم خودش باید امضا کند. با وجود ایشان کارها قفل میشود.» هرچند ذوالنور بعدا بابت این حرف حلالیت طلبید.
محسن منصوری، رئیس ستاد سعید جلیلی، رحیم نوعی اقدم از اعضای سپاه قدس و دوستان نزدیک قاسم سلیمانی را به سمت مسئول ستاد مردمی میثاق با ابراهیم منصوب کرده است.
با این وجود رسانههای سپاه رابطه خوبی با سعید جلیلی داشته و دارند. خبرگزاریهایی مثل فارس، تسنیم و روزنامه جوان و شبکه تلویزیونی سپاه پاسداران- افق، پاتوق همیشگی نزدیکان و هواداران جلیلی بوده و هست. یکی از مشهورترین نیروهای رسانهای سپاه که هوادار جلیلی است، امیرحسین ثابتی منفرد مجری شبکه افق، که حالا نماینده مجلس هم شده، است.
محسن منصوری از چهرههای نزدیک به جریان پایداری، در مدت کوتاه استانداری در تهران، فرمانداران خود را از میان فرماندهان سپاه منصوب کرد
محسن منصوری، از رویشهای جریان پایداری که حالا رئیس ستاد جلیلی شده، رابطه خوبی با سپاه دارد. او در سمت استانداری تهران از مهر ۱۴۰۰ تا آبان ۱۴۰۱ در دولت رئیسی، فرمانداران استان تهران را از بین فرماندهان سپاه منصوب کرد. از جمله مجید درویشی، فرماندهی سپاه پاسداران بهارستان به سمت فرمانداری ورامین، حسین حبیبی، جانشین جانشین فرماندهی سپاه شهریار سمت فرمانداری اسلامشهر
منصوری در سمت ریاست ستاد جلیلی هم سهم سپاه را پرداخت کرده است. او رحیم نوعی اقدم را به سمت مسئول ستاد مردمی میثاق با ابراهیم منصوب کرده است. نوری اقدم همرزم و رفیق قاسم سلیمانی در سپاه قدس به شمار می رود.
پورمحمدی، کسی که جانشین سپاه را جانشین خودش کرد
سال ۱۳۹۰، وقتی محمود احمدی نژاد از عنوان «برادران قاچاقچی» و اسکلههای غیرقانونی برای اشاره به فعالیتهای غیرقانونی سپاه استفاده کرد، مصطفی پورمحمدی رییس سازمان بازرسی کل کشور بود. او با تاکید اعلام کرد هیچ اسکله غیرقانونی در کشور وجود ندارد.
مصطفی پور محمدی در زمان وزارت کشور، محمد باقر ذوالقدر، جانشین فرمانده سپاه پاسداران را با اجازه از خامنهای به سمت جانشینی خود در وزارت کشور منصوب کرد
پورمحمدی در دولت اول احمدینژاد، وزیر کشو بود. در یکی از اولین انتصابهایش، محمدباقر ذوالقدر، جانشین وقت فرماندهی سپاه را به شکل بی سابقهای به سمت جانشین خود منصوب کرد.
مسعود پزشکیان، نامزد جریان اصلاحات، در پاسخ به انتقاد یک دانشجو از پوشیدن لباس سپاه گفت: من باز هم لباس سپاه میپوشم؛ سپاه اگر نبود کارمان تمام شده بود.،
قاضیزاده هاشمی و پزشکیان
امیرحسین قاضیزاده هاشمی، طبیعتا به عنوان رئیس بنیاد شهید و ایثارگران با سپاه پاسداران روابط کاری داشته است. محمدرضا میرشمسی، رییس ستاد انتخاباتی قاضیزاده هاشمی، چهره کمتر شناختهشده است که سابقه معاونت سیاسی دانشگاه امام حسین متعلق به سپاه پاسداران را در کارنامه دارد.
محمدرضا میرشمسی، رئیس ستاد قاضیزاده هاشمی، پیش از این معاون سیاسی دانشگاه سپاه پاسداران بوده است
مسعود پزشکیان، نامزد مورد حمایت اصلاحطلبان هم که ظاهرا مثل سایرین روابط صمیمی با سپاه ندارد، در جریان تحریم سپاه به همراه سایر نمایندگان لباس سپاه پوشید. او آذرماه ۱۴۰۱، در جریان یک سخنرانی در دانشگاه، در پاسخ به دانشجویی که از پوشیدن لباس سپاه انتقاد کرد، گفت: «من باز هم لباس سپاه میپوشم؛ سپاه اگر نبود این مملکت تجزیه شده و کارمان تمام شده بود.»
محبوبه رضائی، زندانی سیاسی، در نامهای از زندان اوین با بیان اینکه اگر در حکومتهای دیکتاتوری و توتالیتر انتخابات تاثیرگذار بود، قطعا حق انتخاب به مردم داده نمیشد، تاکید کرد جمهوری اسلامی هیچ مشروعیتی ندارد و انتخابات شرطبندی بر اسب بازنده حکومت و تکرار اشتباهات پیشین است.
رضائی در این نامه با اشاره به اینکه «بار دیگر حکومت اسلامی با سواستفاده از احساسات مردم و ایجاد فرصت برای انتخاب بین بد و بدتر که سالها شیوه اصلاحطلبان بوده، در پی کسب مشروعیت است»، نوشت: «جمهوری اسلامی هیچ مشروعیتی ندارد و این شرطبندی بر اسبِ بازنده حکومت و تکرار اشتباهات پیشین است.»
این زندانی سیاسی با اشاره به اینکه اگر در حکومتهای دیکتاتوری و توتالیتر انتخابات تاثیرگذار بود، قطعا حق انتخاب به مردم داده نمیشد، تاکید کرد که تجربه دولتهای اصلاحطلب و اصولگرا در سالیان پیش نشان داده هیچ تفاوتی بین این دو نیست.
گلرخ ایرایی، زندانی سیاسی هم روز ۲۷ خردادماه در نامهای از زندان اوین، اصلاحطلبان را برای تشویق مردم به شرکت در انتخابات شماتت کرد و این رویکرد را خیانت نامید.
او در متنی که در حسابهایش در رسانههای اجتماعی منتشر شده، نوشت: «اصلاحطلبان بدانند ما مردم ایران خیانتشان را از روز نخست به خاطر داریم و از یاد نمیبریم.»
اکنون محبوبه رضائی در نامهاش خطاب به به گروهی از ایرانیان که دل در گروِ جمهوری اسلامی دارند و به گفته او «هنوز امید به بهبود شرایطِ نابسامان ایران عزیزمان دارند» نوشت: «انتخاباتِ نمایشی و انتصابات فرمایشی راه حل مناسبی نیست.
این زندانی سیاسی اضافه کرد: «جز گذر از جمهوری اسلامی و ایجاد تغییر در کلیه سطوح و ساختارهای قدرت، راه دیگری در پیش نداریم. مشروعیت از دست رفته این رژیم بعد از چهار دهه جنایت به دست نخواهد آمد.»
او در پایان با تاکید بر اینکه ما هرگز آبان خونین و خیزش خونین ۱۴۰۱ را از یاد نخواهیم برد، نوشت: «نه به جمهوری اسلامی. پاینده ایران و ایرانی.»
محبوبه رضائی در تاریخ اول خردادماه ۱۴۰۲ به دست نیروهای امنیتی بازداشت و نهایتا در دادگاه به ۱۹ سال و ۹ ماه حبس که شش سال و سه ماه از آن قابل اجراست، محکوم شد.
این زندانی سیاسی نخستین بار در اردیبهشت ۱۳۹۶ بازداشت و خرداد ۱۴۰۱ پس از تحمل پنج سال حبس از زندان عادلآباد آزاد شد.
او اکنون دوران محکومیت خود را در بند زنان زندان اوین سپری میکند.
ابوالفضل قدیانی، زندانی سیاسی پیشین و فعال سیاسی مخالف جمهوری اسلامی نیز روز ۲۶ خردادماه در یادداشتی تحلیلی با اشاره به اینکه ادعای «بهبود تدریجی امور بدون تغییر نظام حاکم» ادعایی رسواست، نوشت تحریم این انتخابات نمایشی-فرمایشی، کنشی مدنی و موثر و بسترساز کنشگریهای آینده است.
حسین رزاق، کنشگر سیاسی و فعال رسانهای هم روز ۲۱ خردادماه ساعاتی پس از آزادی از زندان، در حساب ایکس خود نوشت: «از دو سال زندگی در میانه پرماجراترین روزهای این سرزمین و در کنار شریفترین فرزندان ایران در آن سوی دیوارهای سرد و بلند اوین، آمدم. با همان عهد پیشین که همچنان راه رستگاری از خیابان میگذرد، نه از خیمهشببازی استخدام تدارکاتچی استبداد.»
در آستانه برگزاری اولین مناظره تلویزیونی میان نامزدهای انتخابات ریاستجمهوری در ایران، پیمان جبلی، رییس سازمان صداوسیما به نامزدها هشدار داد که اگر به تذکرات داده شده عمل نکنند، کمیسیون بررسی تبلیغات انتخابات با آنان برخورد خواهد کرد.
جبلی به رسانهها گفت: «تذکراتی به ستادهای نامزدها داده شده و به آنها آییننامه محتوای تبلیغات یادآوری شده است.»
او درباره چگونگی «کنترل و مدیریت فضای مناظره» از سوی کمیسیون بررسی تبلیغات انتخابات افزود که «در صورت مشاهده تخلف» از این کمیسیون خواسته شده تا با «ورود مستقیم»، در این مناظرهها مداخله کند.
رییس صداوسیما گفت: «خواستیم کمیسیون دخالت صریحتر و روشنتری در جریان برگزاری مناظرهها داشته باشد که شامل ورود مستقیم کمیسیون یا تذکر یا به عبارتی حتی ورود به روند برگزاری مناظره بود.»
قرار است ۶ کاندیدای چهاردهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری ایران پنج مناظره چهار ساعته در شبکه یک سیما انجام دهند.
اولین مناظره روز دوشنبه ۲۸ خرداد از ساعت ۲۰ تا ۲۴به وقت ایران برگزار میشود.
جبلی گفت که به کمیسیون تبلیغات انتخابات پیشنهاد شده که «در ابتدای مناظره بعدی یا در پایان مناظرهای که شکل میگیرد، کمیسیون و سخنگوی کمیسیون به شکل کلی تذکراتی را به کاندیداها بدهند و یادآوری کنند که موادی از آییننامه زیر پا گذاشته شده است.»
او از نامزدها خواست که «در همان موضوعی که از آنها سوال شده پاسخ بدهند و حواشی ناشی از کلی گویی اتفاق نیفتد.»
برگزاری مناظرههای انتخاباتی در تلویزیون در دورههای گذشته انتقادهایی را برانگیخته بود.
در سال ۱۳۸۸، پس از اظهارات محمود احمدینژاد علیه اکبر هاشمی رفسنجانی و خانوادهاش در جریان مناظره با میرحسین موسوی، هاشمی رفسنجانی نامهای خطاب به خامنهای در واکنش به این سخنان احمدینژاد ارسال کرد.
همچنین در انتخابات ریاستجمهوری سال ۱۴۰۰، غلامحسین کرباسچی، دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی، گفت که نگاه صداوسیما به مناظرههای انتخابات شبیه نگاه آنان به «کودک شو» و «خندوانه»است.
او تاکید کرد که صداوسیما به دلیل گرایش سیاسی تمایل ندارد «عیار واقعی» برخی نامزدها در مناظرهها مشخص شود و به همین دلیل مناظره جدی برگزار نمیکند.
با این حال، صداوسیما محدودیتهای خود در این مناظرهها را هر سال افزایش داده است.
در جریان انتخابات اخیر مجلس شورای اسلامی نیز صداوسیما اعلام کرد که مناظرات انتخاباتی نامزدها «به صورت ضبط شده است و میان نامزدهایی که در هر حوزه انتخابیه ثبتنام کردهاند، انجام خواهد شد.»
با نزدیک شدن به زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری، تعدد نامزدهای وابسته به اصولگرایان و احتمال تشتت آرا، به نگرانیها در میان حامیان این جریان دامن زده است.
محمدباقر قالیباف، نامزد انتخابات ریاست جمهوری روز یکشنبه ۲۷ خرداد در جریان یک میزگرد در صداوسیمای جمهوری اسلامی تاکید کرد نامزدهای «جبهه انقلاب» باید نهایتا به نفع یک نفر کنارهگیری کنند.
او گفت: «بنده جزو کسانی هستم که روز گذشته به ستادهای انتخاباتی خود دو نکته را متذکر شدم: یک، اخلاق را رعایت کنید، دوم، حتما جبهه انقلاب باید تا قبل از هشتم تیر به یک کاندیدا برسند. حتما یک عقلانیت، گذشت و محبت در جبهه انقلاب وجود دارد.»
او در عین حال تلویحا خود را نامزد برتر معرفی کرد و گفت پس از کشته شدن ابراهیم رئیسی، «به صحنه آمدم، چون کشور در نقطه حساس است و احساس کردم آمادگی بیشتری نسبت به بقیه دارم».
رئیسی و هیات همراهش روز ۳۰ اردیبهشت در سانحه سقوط بالگرد در آذربایجان شرقی جان خود را از دست دادند.
همزمان، محمود نبویان، نماینده مجلس و عضو برجسته جبهه پایداری، گزارشها در خصوص انصراف سعید جلیلی از نامزدی ریاست جمهوری را «دروغ انتخاباتی» و انتشار آنها را «یک حرام شرعی» خواند.
نبویان افزود: «به عنوان فردی که در ستاد ایشان هستم و با ایشان همراهم، این موضوع را کاملا تکذیب میکنم.»
پرویز سروری، نایب رییس شورای شهر تهران و مسئول ستاد استانی علیرضا زاکانی هم گفت این نامزد انتخابات خود را اصلح میداند و به همین دلیل قصد ندارد از این عرصه کنار بکشد.
سروری اضافه کرد: «الان برداشت و توقع آقای زاکانی این است که در دوره قبل به نفع آقای رئیسی انصراف داده است و اگر در این دوره برنامههای من بهتر است، دیگران باید به نفع من انصراف دهند.»
او در عین حال اولویت را «پیروزی جریان انقلاب» دانست و گفت در مواقعی که «حساسیتهای خاص» حاکم است، احتمال اتخاذ تصمیمات دیگری از سوی این جریان وجود دارد.
پیشتر و در روز ۲۶ خرداد، امیرحسین قاضیزاده، رییس بنیاد شهید و دیگر نامزد ریاست جمهوری، در یک نشست خبری احتمال کنارهگیری خود را مطرح کرد.
او در پاسخ به خبرنگاری که پرسید آیا ممکن است به نفع قالیباف کنار برود، گفت: «انشاءالله همه به نفع فرد اصلح کنار میروند.»
درخواست شریعتمداری از اصولگرایان برای اجماع
در شرایطی که اصلاحطلبان به اذعان خودشان هنوز نتوانستهاند آرای خاموش را برای شرکت در انتخابات متقاعد کنند، تعدد کاندیداها در جریان اصولگرایان نگرانی برخی از حامیان حکومت را برانگیخته است.
در همین راستا حسین شریعتمداری، مدیرمسئول روزنامه کیهان در یادداشتی در این روزنامه، از اصولگرایان خواست که «از حالت چندکاندیدایی به تککاندیدا» تغییر شرایط دهند.
نماینده رهبر جمهوری اسلامی در موسسه کیهان نوشت: «نامزدها باید پیشاپیش اعلام کنند که بعد از بررسیهای ضروری فقط یکی از آنها در صحنه باقی خواهد ماند. این اقدام از تفرقه احتمالی در میان هواداران جلوگیری میکند و میتواند زمینه وفاق و همدلی بیشتر نیز باشد.»
شریعتمداری از پیروزی جناح رقیب در انتخابات ابراز نگرانی کرد و گفت: «اگر ائتلاف نکنند، هریک از آنها بخشی از رای مردم را جذب میکنند و بدیهی است که در این صورت مجموعه آرا چند نفر به آسانی نمیتواند با مجموع آرایی که متفقا به یک سبد ریخته میشود، رقابت کند!»
مسعود پزشکیان، نامزد مورد حمایت اصلاحطلبان در انتخابات ریاست جمهوری، روز یکشنبه ۲۷ خردادماه در مراسمی در دانشگاه تهران با بیان اینکه من رهبری را قبول دارم، خطاب به دانشجویان گفت: «کسی حق ندارد به کسی که به او اعتقاد دارم توهین کند. جو آزاد گفتوگو این است که توهین صورت نگیرد.»
پزشکیان در این مراسم در واکنش به درخواست دانشجویان برای آزادی زندانیان سیاسی هم گفت: «زندانیان سیاسی در محدوده من نیست و اگر بخواهم کاری هم بکنم، اختیاری ندارم.»
او با بیان اینکه اگر به ریاست جمهوری برسد اجازه نخواهد داد دیگران در جایی که حق دخالت ندارند، دخالت کنند، گفت: «آزادی از نظر من یعنی نباید باور و اعتقاد را زیر سوال ببریم.»
کاندیدای تایید صلاحیت شده از سوی شورای نگهبان در بخشی از صحبتهایش گفت: «در جریان مهسا امینی، من تنها کسی بودم که صحبت کردم و چیزی نگفتم که اعتقاد خود را زیر سوال ببرم. این اعتقاد واقعی من است که باید حق و حقوق همه افراد حفظ شود.»
او با بیان اینکه اگر به ریاست جمهوری برسد، آییننامه دانشجویی را تغییر خواهد داد، وعده داد که نوع برخورد با دانشجویان را تغییر خواهد داد و نوع برخورد با اساتید را نمیپذیرد و اجازه نخواهد داد با آنها برخورد شود.
انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف: ما از این فریب رنگارنگ هر روزه شما بیزاریم
انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف در بیانیهای خطاب به پزشکیان نوشت: «شما کاندیدای انتخاباتی هستید که حتی صلاحیت مقربین حلقه اصلی حاکمیت هم در آن احراز نشده است. این صلاحیت که از روی مصحلت است، چه ارزشی دارد؛ جز آن که نمایشی باشد برای جذب مشارکت مردم؟»
در این بیانیه که در بخش پرسش و پاسخ دانشگاهیان از پزشکیان در دانشگاه تهران خوانده شد، خطاب به نامزد اصلاحطلبان آمده است: «یک سال قبل از خیزش زن زندگی آزادی دیدیم که حاکمیت چگونه به صلاحدید خود از مردم گذر کرد و رییسجمهور سابق را بر صندلی نشاند. حال شما برای این صندلی آمدهاید. ما اما باور نداریم که رنگوبوی این حضور جز فریبی برای کسب چند رای بیشتر برای صندوق باشد.»
امضاکنندگان این بیانیه با بیان اینکه «ما از این فریب رنگارنگ هر روزه شما بیزاریم» خطاب به پزشکیان نوشتند: «ما دیدیم که چگونه پیش چشمان ما در دانشگاه شریف هنگامی که امنیت و آرامش دانشگاه زیر پای نهادهای امنیتی بود، از آنها حمایت کرده و لحظاتی بعد خود را طرفدار جنبش مردم نشان دادید.»
آن با بیان اینکه «نکند توقع دارید که قطعی یک هفتهای اینترنت در آبان ۹۸ را فراموش کرده باشیم؟» به نامزد مورد حمایت اصلاحطلبان یادآوری کردند: «همان زمان مردم در پی مطالبه لقمهای نان به خیابان آمدند و وزیر کشور دولتی که مورد حمایت حامیان فعلی شما بود در پاسخ به کشتار مردم در کمال وقاحت مدعی شد که هم به سر شلیک کردند و هم به پا.»
رغبت نداشتن مردم برای شرکت در انتخابات
تلاش اصولگرایان برای اجماع در شرایطی است که حتی برخی اصلاحطلبان مدافع شرکت در انتخابات هم به سرد بودن فضای انتخاباتی میان افکار عمومی اذعان دارند.
عباس عبدی، فعال سیاسی و روزنامهنگار در یادداشتی در روزنامه اعتماد، مخالفان شرکت در انتخابات را «بسیار مهم و جدی» خواند و نوشت «يخ تحريم انتخابات هنوز آغاز به آب شدن نكرده است.»
او افزود برای شرکت نکردن نباید دلیل و استدلال آورد، برای شرکت کردن باید دلیل و تحلیل آورد.
این تحلیلگر در پاسخ به این که آیا فرقی دارد که چه کسی رییس جمهوری شود، نوشت: «اگر فکر کنیم که رییس جمهوری میتواند تغییرات عمیقی دهد، و مشکلات اساسی جامعه را تماما حل کند، قطعا اشتباه میکنیم.»
از سویی دیگر گلرخ ایرایی، زندانی سیاسی در نامهای از زندان، اصلاحطلبان را برای تشویق مردم به شرکت در انتخابات شماتت کرد و این رویکرد را خیانت نامید.
او در متنی که در حسابهایش در رسانههای اجتماعی منتشر شده، نوشته: «اصلاحطلبان بدانند ما مردم ایران خیانتشان را از روز نخست به خاطر داریم و از یاد نمیبریم.»
قوانین سختگیرانه درباره انتشار نظرسنجیها
با نزدیک شدن به روز رایگیری، هشدارهای نهادهای امنیتی به کسانی که به نحوی درگیر پوشش انتخابات هستند افزایش یافته است.
در تازهترین مورد، وحید مجید، رییس پلیس فتا روز یکشنبه هشدار داد که «بازنشر و انتشار نظرسنجیها و یا نظرسازی کاذب» جرم است.
او گفت: «بازنشر و انتشار یک سری نظرسنجیها و یا نظرسازی کاذب که از مجاری غیررسمی انعکاس پیدا میکند و مبدا آن مشخص نیست، در خصوص انتخابات و یا نامزدهای انتخاباتی و یا انتشار مطالب علیه نامزدهای انتخاباتی، تخریب، تهمت، توهین، افترا و بیان مطالب غیرواقع و یا غیراخلاقیهایی که در خصوص حریم شخصی نامزدها میتواند اتفاق بیفتد جرم است.»
دوره چهاردهم انتخابات ریاستجمهوری در ایران روز هشتم تیر امسال برگزار میشود.
در رایگیری انتخابات اخیر مجلس شورای اسلامی رکورد شرکت نکردن شهروندان در انتخابات شکسته شد.
یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران، روز شنبه با بیان اینکه «سه انتخابات گذشته برای کشور ما زیبنده نبود»، گفت: «این موضوع طمع دشمن را برای ایجاد اختلال به دنبال داشت. یعنی زمانی که دشمن حضور مردم را کم ببیند وسوسه میشود تا چالش ایجاد کند.»
همزمان با گسترش تحریم صندوقهای رای در ایران، ابوالفضل قدیانی، فعال سیاسی مخالف جمهوری اسلامی گفت: «تحریم انتخابات نمایشی و فرمایشی، کنشی مدنی و موثر است.»
او، امید به اصلاح امور را از طریق این نوع انتخابات، توهم دانست.
گلرخ ایرایی، زندانی سیاسی، در نامهای از زندان اوین خطاب به اصلاحطلبانی که مردم را به مشارکت در انتخابات ریاستجمهوری تشویق میکنند نوشت شما نه برای پیروزی در انتخابات بلکه برای شکست مردم به میدان آمدهاید.
این زندانی سیاسی در بخشی از این نامه که با هشتگ رایبیرای در حساب اینستاگرامش منتشر شده، خطاب به اصلاحطلبان نوشت: «اصلاحطلبان بدانند ما مردم ایران خیانتشان را از روز نخست به خاطر داریم. از یاد نمیبریم، تثبیتِ قدرتِ جمهوری اسلامی و کشتار فاجعهبار جوانان در دهه شصت را؛ در روزهایی که شما حزباللهیها و خط امامیها در راس امور بودید.»
ایرایی روز ۱۷ خرداد امسال هم در یادداشتی تحلیلی که ایراناینترنشال منتشر کرد، با ترسیم فضای انتخابات در جمهوری اسلامی نوشت: «این است فضای انتخاباتی که دیکتاتورها ایجاد میکنند تا بتوانند در عین دیکته کردن خواست خود به جامعه، مدعی مشارکت مردم در سرنوشت خود باشند.»
این زندانی سیاسی که خود روز چهارم مهر ۱۴۰۱ در رابطه با خیزش انقلابی بازداشت و به پنج سال زندان قطعی محکوم شده، اکنون در نامهاش با ترسیم فضای انتخابات و تلاش اصلاحطلبان برای حضور مردم در انتخابات نوشت: «مردم از اصلاحات گذر کردهاند و شما هنوز بر جنازههای تلنبارشده جوانان ایران، وعدههای محمد خاتمی را دوره میکنید.»
او در ادامه با بیان اینکه اصلاحطلبان دوباره به میدان آمدهاند تا نوجوانی و جوانیِ نسلهای بعد از ما را نیز همچون ما تباه کنند، خطاب به آنها نوشت: «بعد از آن همه فراز و فرود و بعد از افزایش بینش سیاسی جامعه در سالهای اخیر، باز به میدان آمدید تا با فریب افکار عمومی شعبدهای دیگر به راه اندازید. اما از پشت میلههای زندان هم دیده میشوید که نه برای پیروزی در انتخابات بلکه برای شکست مردم به میدان آمدهاید.»
گلرخ ایرایی اردیبهشت ۱۴۰۱ پس از تحمل سالها حبس از زندان آزاد شد و حدود چهار ماه بعد، در مهر ۱۴۰۱ بار دیگر بازداشت و زندانی شد.
در جریان جلسه دادگاه او در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران، قاضی ایمان افشاری به توییتها، پستها و استوریهای ایرایی در اینستاگرام از جمله چند استوری درباره فراخوانها برای حضور گستردهتر در خیابان و توییتی حاوی اصطلاح «رژیم کودککش»، به عنوان سند برای اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی» استناد کرد و او را به پنج سال زندان قطعی محکوم کرد.
او اکنون در نامهاش با تاکید بر تحریم انتخابات، برخی رخدادها را که به واسطه نقش اصلاحطلبان در دورههای مختلف تاریخ جمهوری اسلامی به سرکوب مردم معترض انجامیده، روایت کرد و نوشت: «شما شکستخوردگان "فتح سنگر به سنگر" و "روزنهگشایی" حالا برای "راهگشایی" به میدان آمدهاید و در سنگر فردی ایستادهاید که میگوید "قرار نیست برنامه جدیدی بنویسیم یا سیاست جدیدی را اعلام کنیم. چرا که سیاستهای کلی را خامنهای مشخص کرده است".»
اشاره او به مسعود پزشکیان، نامزد چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری است که در نخستین گفتوگوی تلویزیونی گفت: «ما قرار نیست برنامه جدیدی بنویسیم و یا سیاستهای جدیدی در کشور اعلام کنیم، زیرا سیاستهای کلی رهبری [خامنهای] مشخص است.»
ایرایی با بیان اینکه مردم ایران وفاداران به جمهوری اسلامی را فراموش نمیکنند، در پایان نامهاش نوشت: «روزی که مردم در کف خیابان و با جمهوری اسلامی تعیین تکلیف کنند، با شما لگدخوردگان و فرصتطلبان و به حق، مالهکشان رژیم که نامتان به ننگ بر تارک سپهر سیاسی ایران نقش بسته است نیز تسویه حساب خواهند کرد و این کشتی خوف را با تمام سرنشینانش به قعر خواهند فرستاد.»
ابوالفضل قدیانی، زندانی سیاسی پیشین و فعال سیاسی مخالف جمهوری اسلامی نیز روز ۲۶ خردادماه در یادداشتی تحلیلی با اشاره به اینکه ادعای «بهبود تدریجی امور بدون تغییر نظام حاکم» ادعایی رسواست، نوشت تحریم این انتخابات نمایشی-فرمایشی، کنشی مدنی و موثر و بسترساز کنشگریهای آینده است.
حسین رزاق، کنشگر سیاسی و فعال رسانهای هم روز ۲۱ خردادماه ساعاتی پس از آزادی از زندان، در حساب ایکس خود نوشت: «از دو سال زندگی در میانه پرماجراترین روزهای این سرزمین و در کنار شریفترین فرزندان ایران در آن سوی دیوارهای سرد و بلند اوین، آمدم. با همان عهد پیشین که همچنان راه رستگاری از خیابان میگذرد، نه از خیمهشببازی استخدام تدارکاتچی استبداد.»