ایراناینترنشنال
هنوز مراسم تحلیف مسعود پزشکیان انجام نشده و او بهعنوان رییسجمهور کار خود را آغاز نکرده است، اما رهبر جمهوری اسلامی تکلیف دولت جدید را هم در حوزه سیاست خارجی و هم در عرصه ترکیب وزیران تا حد زیادی مشخص کرد.
یک، برجام و قانون اقدام راهبردی
خامنهای در دیدار روز یکشنبه با نمایندگان مجلس شورای اسلامی با حمایت مجدد و قاطع از قانون اقدام راهبردی مجلس درباره برجام، دست پزشکیان را برای مذاکره پیرامون برجام و بهبود مناسبات تهران و اروپا بست.
او با حمله به منتقدان این قانون، تاکید کرد، «مطلقا این عیبجوییها درست نیست.»
این حمایت قاطع و مجدد خامنهای از قانون اقدام راهبردی درحالی مطرح شده است که حسن روحانی و محمدجواد ظریف در جریان رقابتهای انتخابات ریاست جمهوری و حمایت از پزشکیان، به تندی از این قانون انتقاد کرده بودند.
ظریف گفته بود قانون اقدام راهبردی مانع مذاکره با غرب و احیای برجام شد. روحانی هم این قانون را بدترین قانون در تاریخ جمهوری اسلامی، موجب خسارت دستکم ۳۰۰ میلیارد دلاری به ایران و توطئه علیه دولت خود ارزیابی کرده بود.
شخص پزشکیان هم در مناظرهها و تبلیغات انتخاباتیاش، برجام را کلید حل تحریمها و رفع دیگر چالشهای سیاست خارجی ایران دانسته بود. او پایانیافتن بحران اقتصادی را به خروج از بنبست برجام و عادیسازی روابط بینالمللی جمهوری اسلامی و سرمایهگذاری خارجی گره زده بود.
با این تاکید جدید خامنهای بر قانون اقدام راهبردی و البته اصرار پیشینی او بر ادامه سیاست نه جنگ و نه مذاکره با آمریکا، دستان پزشکیان بهشکل قابل پیشبینی بستهتر خواهد شد. موضوعی که از چشم بسیاری از مخالفان شرکت در انتخابات پنهان نبود. این طیف از مخالفان مشارکت، با تاکید بر نقش منحصربهفرد خامنهای در سیاست خارجی و بهویژه برنامههای اتمی نظامی و مذاکره با غرب و نیز تصویب قانون اقدام راهبردی، از پیش هم درباره کامیابی پزشکیان در حوزه مناسبات بینالملل و به تبع آن حل بحران اقتصادی ابراز تردید کرده بودند.
دو، ویژگیهای وزیران
خامنهای در سخنرانی خود برای نمایندگان مجلس، درباره ویژگیهای وزرا و کابینه پزشکیان هم تعیین تکلیف کرد. او خواستار گزینش افرادی برای دولت جدید شد که به تعبیر او تا بن دندان به جمهوری اسلامی معتقد و فاقد سابقه سوء باشند.
بعید است که مراد خامنهای از سابقه سوء، چیزی جز ابراز همدلی با «جنبش سبز» یا خیزش «زن، زندگی، آزادی» و ابراز مواضع انتقادی علیه نهادهای امنیتی و قضایی باشد. همچنانکه تکلیف تاکید او بر اعتقاد کامل به نظام هم مشخص است.
این شاخصهها مشخص کرد که چرا یک روز قبل از سخنرانی خامنهای، مهمترین روزنامههای متصل به هسته سخت قدرت، ازجمله «کیهان» و «جوان»، به روند گزینش وزرای کابینه پزشکیان حمله کردند.
ملاحظات خامنهای به گونهای قابل حدسی هنگام رای اعتماد نمایندگان مجلس شورای اسلامی به وزرای پیشنهادی پزشکیان خودنمایی خواهد کرد.
نباید از یاد برد که علاوه بر ویژگیها و فیلترهایی که خامنهای فهرست کرده است، او در دولتهای پیشین و در روندی عرفی شده، در انتخاب معاون اول رییسجمهور، و شماری از وزیران، مانند: وزرای اطلاعات، امور خارجه، کشور، دفاع و فرهنگ و ارشاد اسلامی به تمامی دخالت میکند.
افزون بر آنچه آمد، خامنهای در سخنرانیاش برای نمایندگان مجلس با حضور مسعود پزشکیان، خواستار همصدایی و صدای واحد دولت جدید و مجلس در مسائل مهم شد.
با اطمینان میتوان گفت، این همصدایی در مسائل مهم چیزی جز لزوم همسویی با موضع و نظر شخص اول نظام نیست. نه مجلس و نه دولت، در مسائل راهبردی تصمیمگیر اصلی و نهایی نیستند. تصویب برجام در ۲۰ دقیقه، تصویب قانون اقدام راهبردی، گرانشدن قیمت بنزین در آبان ۱۳۹۸، حجاب اجباری و حمله موشکی و پهپادی به اسراییل، برخی مسائل مهمی هستند که تکلیف آنها در راس هرم نظام سیاسی مشخص و نهایی شده است و نه در مجلس یا دولت.
خامنهای خیلی زودتر از آنچه انتظار میرفت با پزشکیان و دولت او تعیین تکلیف کرد. توپ در زمین پزشکیان و حامیان او، بهویژه جبهه اصلاحات، است که چگونه در این چهارچوب، مطالبات رایدهندگان را متحقق کنند. چارچوبی که با ساختار حقیقی و حقوقی قدرت در جمهوری اسلامی پیوند خورده، و به همین دلیل، اصلاحات و سیاستورزی انتخاباتمحور را با پرسشهای بنیادین و جدی مواجه، و بلکه منتفی کرده است.
روزنامه هممیهن در گزارشی با اشاره به اینکه هفته پیش در یکی از گرمترین هفتههای تابستان، یکی از واحدهای ۲۵ مگاواتی نیروگاه گازی ری از مدار خارج شد و نیروها سه روز متوالی و بدون وقفه کار کردند، نوشت که شرایط کاری نیروگاههای گازی در دمای بالا هم تفاوتی با نیروگاههای بخار ندارد و در پیک تابستان همه واحدها باید در مدار بمانند و برق پایداری تولید شود.
نویسنده این گزارش با اشاره به اینکه نیروهای تعمیرات نیروگاه سینهخیز و چمباتمهزده در محیطی بسته به قطر ۸۰ تا ۱۰۰ سانتیمتر، در میان رطوبت و گرمای بالا، بدون فضایی برای نفس کشیدن مشغول کارند، نوشت: «فنهای کوچکی روشن میشود اما باز هم نفس کشیدن دشوار است. فرصت زیادی برای استراحت نیست، یک تنفس کوتاه و دوباره بازگشت به گرمای شدید و رطوبت. نیروگاهها در پیک تولید برقاند و زمانی برای خارج شدن از مدار نیست، حتی اگر فرصتی برای نفس کشیدن نباشد، واحد باید به مدار برگردد.»
به نوشته هممیهن، در میانه گرما و جایی که دمای هوا در شهرهای جنوبی به ۵۰ درجه سانتیگراد هم رسیده، ۱۴۵ نیروگاه کشور کار را در شرایط ویژه ادامه میدهند و به اوج تولید برق رسیدهاند و همه واحدها باید در مدار بمانند.
طبق این گزارش، یک خاموشی کوتاهمدت، بار کاری کارگران نیروگاههای دیگر را اضافه میکند و هر خرابیای در واحدها، نیروها را در دمای ۶۰ تا ۷۰ درجه سانتیگراد برای ساعتها به کار میگیرد.
مصطفی رجبیمشهدی، سخنگوی صنعت برق ایران، روز شنبه ۳۰ تیر گفت:« پیشبینی میشود همزمان با افزایش دما در دو هفته آینده میزان مصرف برق از عدد ۷۷ هزار و ۵۱۴ مگاوات عبور و حدنصاب جدیدی ثبت کند.
او افزود: «در صورتی که نتوانیم برق را تامین کنیم «مشترکان بدمصرف» در اولویت قطع برق قرار خواهند گرفت.»
هممیهن در گزارش خود درباره شرایط کار کارگران نیروگاههای تولید برق نوشت: «خرابی یکی از شاخههای کندانسور نیروگاه رامین اهواز و تعمیر در دمای ۷۰ درجه، ۳۶ ساعت کار در نیروگاه نکا برای تعمیر واحد سه بخار در همین تابستان یا نشتیابی واحد سه بخار نیروگاه بندرعباس در دمای ۷۰ درجه، رطوبت ۹۰ درصد و در کمتر از ۳۶ ساعت از زمان خروج اضطراری واحد؛ فهرستی طولانی که نام همه نیروگاهها در آن قرار میگیرد.»
در این گزارش با تاکید بر اینکه شبکه برق کشور در پیک خود قرار دارد و نیروگاهها در حالت تولید حداکثری فعالند، آمده که در حالت عادی و در فصلهایی غیر از تابستان، اگر اتفاقی برای هر واحدی از نیروگاه رخ دهد، واحد آسیبدیده برای چند روز از مدار خارج و خاموش میشود تا به شرایط و دمایی مشخص برسد، اما حالا فرصتی برای خاموش شدن واحدها نیست و در این شرایط برخی بخشها ممکن است دمایشان به ۵۰۰ درجه هم برسد.
حسنعلی تقیزاده، رییس سندیکای تولیدکنندگان برق، روز ۲۸ تیر اعلام کرد که کشور با ۱۸ هزار مگاوات ناترازی برق مواجه است و اگر این مشکل طی پنج تا هفت سال آینده حل نشود، باید منتظر بحرانهای اجتماعی و اقتصادی جدی در ایران بود.
تقیزاده در گفتوگو با روزنامه «هممیهن» دلیل این ناترازی را سیاستهای غلط وزارت نیرو اعلام کرد و گفت اگر این روند ادامه یابد، در ۱۰ سال آینده ناترازی به ۲۷ هزار مگاوات معادل «یکسوم برق مصرفی کشور» میرسد.
بازگشت از جهنم ۷۰ درجه
هممیهن در گزارش خود به شرایط نامطلوب نیروهایی تعمیرات نیروگاه که از دل «جهنم ۷۰ درجهای» برمیگردند، پرداخت و تاکید کرد که کار در دما و رطوبت بالا، استرس زیادی به آنها وارد میکند و بهشدت تحت فشار قرار میگیرند و تا چند روز پس از بازگشت از کار در این «جهنم» شرایط عمومی خوبی ندارند.
روحالله شادی، سرپرست امور بهرهبرداری نیروگاه رامین اهواز که از ۲۰ سال پیش بهصورت مداوم در همین نیروگاه کار کرده، میگوید نیروهایی در این نیروگاه در پنج شیفت کار میکنند و بارها در دمای ۶۰ تا ۷۰ درجه سانتیگراد مجبور به تعمیر واحدهای مختلف شدند.
روایت پوست تن و آهن داغ
«تمام قطعات مربوط به توربین در دمای بالا کار میکنند، همه اتصالات داغاند و در محفظه احتراق همه قطعات فلزی است و اگر قرار باشد قطعهای تعویض شود، گاهی پیش آمده که دست نیروها در حین تعمیر لوله گاز متصل به نازل سوخت، به یک لوله داغ چسبیده و پوست دست بلند شده است.»
این بخشی از روایت هممیهن از شرایط نیروهای تعمیرات نیروگاهها در ایران است.
هادی نیری، کارشناس ارشد فنی نیروگاه گازی ری و یکی از نیروهای حاضر در عملیات تعمیرات واحدها به هممیهن میگوید، در این شرایط حتی اگر خارج از روز کاری باشد هم پرسنل فراخوان میشوند و عملیات تعمیر انجام میشود.
هفته گذشته در یکی از گرمترین هفتههای تابستان، یکی از واحدهای ۲۵ مگاواتی این نیروگاه از مدار خارج شد و کارکنان آن سه روز متوالی و بدون وقفه کار کردند که واحد به مدار تولید برگردد.
به گفته کارکنان این نیروگاهها، شرایط تابستان اجازه نمیدهد در این فصل واحدی متوقف شود و آنها به ناچار در همان دمای بالای ۶۰ تا ۷۰ درجه سانتیگراد وارد اگزوز میشوند و کار تعمیرات را انجام میدهند.
در این شرایط خطر سوختگی و گرمازدگی بیشتر از همه جان پرسنل را تهدید میکند و در وضعیتی که واحدها در محیط باز قرار گرفتهاند، کارکنان به ناچار برای هربار تعمیر ساعتها زیر آفتاب کار میکنند.
سایت «عصر ایران» هم در گزارشی با عنوان «گرمای بالای ۶۰ درجه و تهدیدکننده حیات؛ از ایرانشهر و عسلویه تا دبی و ابوظبی» نوشت که مشاهدات هواشناسی از فرودگاه بینالمللی خلیج فارس در عسلویه نشان میدهد که شاخص گرما در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه به عدد ۶۵ درجه سانتیگراد رسید.
پیش از این و به دنبال افزایش بیسابقه دما و مصرف برق در ایران، فعالیتها در بخشهای صنعتی کشور به صورت اضطراری تعطیل شد.
کمبود برق باعث شده تا روز ۲۱ تیرماه در ۱۵ استان کشور تعطیلی اعلام شود تا با کاهش مصرف دچار خاموشی سراسری نشوند.
اصفهان، البرز، بوشهر، چهارمحال و بختیاری، خراسان جنوبی، خوزستان، زنجان، سمنان، سیستان و بلوچستان، قزوین، قم، کرمان، لرستان، مرکزی و یزد استانهاییاند که ادارات در آنها به دلیل کمبود برق تعطیل شد.
ناتوانی حکومت برای تامین برق در سالهای گذشته، چندین بار صدها شهر و روستا را در تابستان در خاموشی فرو برده است.
کارشناسان، توقف سرمایهگذاری در صنعت برق، توسعه نیافتن نیروگاهها و شبکه فرسوده را عامل اصلی ناترازی برق و کسری ۱۴ هزار مگاواتی آن دانستهاند.