آندری کوستین، دادستان کل اوکراین، در شبکه ایکس اعلام کرد برای یک سرتیپ سپاه پاسداران به نام عباس موسوی شریفی ملاسرائی، به ظن کمک به روسیه در راهاندازی جنگ و حمله به اوکراین و ارتکاب جنایت جنگی علیه مردم این کشور، پروندهای گشوده شده است.
۵ شهریور، یک روز پس از اعلام این خبر از سوی دادستان کل اوکراین، یوری بیلوسوف، رئیس اداره مقابله با جنایات جنگی در دادستانی کل اوکراین، در یک برنامه تلویزیونی اعلام کرد که بازگشایی این پرونده کیفری به این معناست که طرف اوکراینی، ایران را به عنوان یک کشور درگیر در جنگ در قلمرو خود شناخته است: «در واقع، اوکراین به تمام دنیا اعلام کرد و شواهدی ارائه داد که نشان میدهد نمایندگان نظامی ایران در حمله روسیه به اوکراین مشارکت دارند.»
به نوشته دادستان کل اوکراین، تحقیقات دادستانی نشان میدهد حدفاصل ماه جولای تا آگوست ۲۰۲۲، نمایندگان ارتش روسیه با نمایندگان جمهوری اسلامی در مورد خرید پهپادهای تهاجمی شاهد-۱۳۶و مهاجر-۶و تجهیزات مربوط به آنها از ایران به توافق رسیدند.
به نوشته کوستین، پس از عقد قرارداد بین طرفین، کارشناسان ایرانی نظامیان روسی را برای استفاده از این پهپادها در عملیاتهای رزمی علیه اوکراین آموزش دادهاند.
دادستان کل اوکراین در نوشته خود در شبکه ایکس اضافه کرده از سپتامبر تا اکتبر ۲۰۲۲، یک گروه از مربیان نظامی جمهوری اسلامی دستکم ۲۰پهپاد تهاجمی را در مناطق دنیپرو و میکولایف اوکراین به کار گرفتند که منجر به تخریب و آسیب به زیرساختهای غیرنظامی شد که تحت حفاظت حقوق بینالمللی بشردوستانه قرار دارند.
سرویس امنیتی اوکراین پیشتر نام این سرتیپ پاسدار را اعلام کرده بود و گفته بود سرتیپ پاسدار شریفی ملاسرائی بهطور مستقیم به فرماندهی گروههای اشغالگر فدراسیون روسیه در حملات به اوکراین کمک کرده و آموزش نیروهای روسی را سازماندهی کرده است.
به گزارش سرویس امنیتی اوکراین در سال ۲۰۲۲، شریفی ملاسرائی سرپرستی تیمی از مربیان ایرانی پهپاد را بر عهده داشت که به شیه جزیره کریمه تحت اشغال سوریه مسافرت کردند.
دادستانی کل اوکراین تاکید کرده که این سرتیپ پاسدار بر اساس قوانین کیفری این کشور به «کمک به جنگ تهاجمی بر اساس برنامهریزی قبلی علیه اوکراین، نقض قوانین و مقررات جنگ و جنایت جنگی» متهم شده است.
بر اساس همین گزارش، علاوه بر شریفی ملاسرائی، هفت نظامی دیگر جمهوری اسلامی هم که به عنوان مربی برای آموزش نیروهای اشغالگر روسی به این کشور و مناطق اشغالی اوکراین فرستاده شدهاند، به همین موارد متهم هستند.
اکتبر ۲۰۲۲، وزارت خارجه اوکراین، جمهوری اسلامی ایران را به کمک تسلیحاتی به کشور متجاوز روسیه در جنگ علیه اوکراین متهم کرد.
بر اساس گزارشهای منتشر شده، از پاییز ۲۰۲۲، فدراسیون روسیه در جنگ علیه اوکراین از پهپادهای انتحاری شاهد ۱۳۶ و ۱۳۱ و پهپادهای چندمنظوره مهاجر۶ ساخت ایران استفاده کرده است.
حکومت ایران ابتدا تحویل پهپادهای خود به ارتش روسیه را انکار کرد، اما بعدها این موضوع را تایید کرد، هرچند اعلام کرد این پهپادها پیش از شروع جنگ رسیه علیه اوکراین، به آن کشور تحویل شده است.
نوامبر ۲۰۲۳ هم کاخ سفید هشدار داد که حکومت ایران در حال آمادهسازی شرایط برای ارائه موشکهای بالستیک به روسیه است. رویترز بعدا گزارش داد ایران تاکنون صدها موشک بالستیک به روسیه ارسال کرده است.
در این گزارشها همچنین آمده است که حکومت ایران، بدون توجه به قطعنامه اخیر شورای حکام، از بهبود روند همکاریهای خود با آژانس بینالمللی سرباز زده است.
در این گزارشها تاکید شده است که بهرغم همه نگرانیها، جمهوری اسلامی ذخایر اورانیوم غنیسازیشده با غلظت بالا را افزایش داده است.
کشورهای غربی میگویند غنیسازی اورانیوم به این غلظت، هیچ توجیه غیرنظامی ندارد.
شورای حکام روز ۱۶ خرداد قطعنامه پیشنهادی بریتانیا، فرانسه و آلمان، موسوم به تروئیکا، را درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی با ۲۰ رای موافق، ۱۲ رای ممتنع و دو رای مخالف به تصویب رساند.
در این قطعنامه از حکومت ایران خواسته شده تا همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی را بهبود بخشد و ممنوعیت ورود «بازرسان مجرب» آژانس را لغو کند.
جمهوری اسلامی روز ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ مجوز فعالیت گروهی از بازرسان آژانس در ایران را باطل کرد.
رویترز نوشت دیپلماسی هستهای با تهران به دلیل انتخابات ریاستجمهوری اخیر در ایران و انتخابات ریاستجمهوری آتی آمریکا، تا حد زیادی به حالت تعلیق درآمده است.
بر اساس یکی از دو گزارش محرمانه آژانس بینالمللی که رویترز به آن دست یافته، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس ابراز امیدواری کرده است که مذاکرات اولیهاش با مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، به سفر زودهنگام او به ایران بینجامد.
گروسی در این گزارش استقبال خود را از «برقراری گفتوگوی سازنده و پویا [با حکومت ایران] که به سرعت به نتایج ملموس منجر شود»، اعلام کرده است.
این گزارش محرمانه که هر سه ماه تهیه میشود، برای اعضای آژانس بینالمللی ارسال شده است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، روز ششم شهریور به دولت جدید اعلام کرد «هیچ مانعی» برای تعامل با «دشمن» بر سر برنامه هستهای تهران وجود ندارد.
خامنهای در عین حال هشدار داد اگر مذاکرات هستهای در زمان ریاستجمهوری پزشکیان از سر گرفته شود، همچنان نباید به واشینگتن اعتماد کرد.
به گزارش رویترز، در گزارشهای جدید آژانس بینالمللی تاکیده شده در مورد برخی موضوعاتی که برای طولانیمدت، محل اختلاف جمهوری اسلامی و آژانس بودهاند، «هیچ پیشرفتی» در سه ماه گذشته به دست نیامده است.
از جمله این موارد اختلافی، میتوان به تصمیم تهران برای ممنوع کردن حضور تعدادی از کارشناسان آژانس بینالمللی در ایران و عدم پاسخگویی جمهوری اسلامی درباره وجود ذرات اورانیوم در برخی سایتهای اعلامنشده اشاره کرد.
پیشتر آژانس بینالمللی از وجود ذرات اورانیوم با منشا انسانی در سایتهای ورامین و تورقوزآباد خبر داده بود.
رویترز همچنین با استناد به یکی از گزارشهای اخیر آژانس نوشت جمهوری اسلامی هشت آبشار دیگر از مجموعه سانتریفیوژهای پیشرفته IR-6 را در تاسیسات فردو نصب کرده است. بدین ترتیب، شمار آبشارهای این نوع سانتریفیوژ در فردو به ۱۰ عدد افزایش یافت.
رویترز افزود این آبشارهای جدید هنوز به مرحله غنیسازی گاز هگزافلورايد اورانیوم (UF6) نرسیدهاند و فعالیت خود را آغاز نکردهاند.
یکی از گزارشهای اخیر آژانس بینالمللی تایید میکند که میزان ذخیره اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در ایران به طور تخمینی ۲۲.۶ کیلوگرم افزایش یافته و به ۱۶۴.۷ کیلوگرم رسیده است.
اورانیوم غنیشده با خلوص ۶۰ درصدی را به سرعت و با طی چند مرحله کوتاه میتوان به اورانیوم با خلوص ۹۰ درصدی تبدیل کرد که در تولید سلاح هستهای کاربرد دارد.
ائتلافی متشکل از دو اندیشکده و چندین سازمان کنشگر آمریکایی روز ۲۲ تیر هشدار دادند تهران میتواند تنها ظرف چند روز اورانیوم مورد نیاز برای تولید چند سلاح هستهای را تولید کند و جلوگیری از وقوع چنین رویدادی نیازمند اقدامی فوری است.
به نوشته این روزنامه، این اطلاعات نشان میداد تلاشهای حکومت ایران برای تولید سلاح هستهای از آنچه تصور میشد، پیشرفتهتر بود.
جان شیندلر، مقام سابق ضد اطلاعات آژانس امنیت ملی ایالات متحده، به واشینگتنتایمز گفت این اطلاعات در آن مقطع زمانی انتشار نیافت تا تلاشهای دولت اوباما و دیگر قدرتهای جهانی برای رسیدن به توافق برجام (برنامه جامع اقدام مشترک) تضعیف نشود.
شیندلر افزود یک سرویس اطلاعاتی حامی ایالات متحده بیش از یک دهه گذشته، فردی را که از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خارج شده بود، به استخدام خود درآورد. این فرد به اطلاعات مهمی در خصوص برنامه هستهای حکومت ایران دست یافته بود.
برجام در سال ۱۳۹۴ و در دوران ریاستجمهوری اوباما به امضا رسید. با این حال دونالد ترامپ در زمان حضور خود در کاخ سفید، سیاست فشار حداکثری را در برابر جمهوری اسلامی در پیش گرفت و نهایتا در سال ۱۳۹۷ از برجام خارج شد.
واشینگتن تایمز در ادامه گزارش خود نوشت جان شیندلر ۱۲ سال گذشته در جریان نشستی با کارشناسان امنیتی و اطلاعاتی در اروپای مرکزی گفته بود بستهای از اسناد از سوی عامل نفوذی سپاه پاسداران در اختیار او گرفته است.
این اسناد مجموعهای از اطلاعات فوقمحرمانه سپاه بودند و شامل دادههای فنی در خصوص برنامه سانتریفیوژ جمهوری اسلامی میشدند.
به گفته شیندلر، کشوری که این عامل سپاه را به استخدام خود درآورده بود، شناسایی نشد اما بر اساس اطلاعات موجود، این کشور، اسرائیل نبود.
این مقام پیشین آژانس امنیت ملی آمریکا، عامل نفوذی سپاه را «یک منبع طلایی واقعی» خواند و افزود: «او یک مقام ارشد بود که به اطلاعات هستهای دسترسی داشت. او درباره وضعیت حقیقی برنامه ایران برای ساخت بمب اطلاعات زیادی داشت.»
طی سالهای اخیر، گزارشهای زیادی از نفوذ عوامل سرویسهای اطلاعاتی کشورهای خارجی برای متوقف کردن برنامه هستهای جمهوری اسلامی منتشر شده است.
در یکی از برجستهترین این موارد، روزنامه هلندی «فولکسکرانت» در دیماه ۱۴۰۲ نوشت مسئول انتقال ویروس استاکسنت به تاسیسات هستهای نطنز در ایران، یک نیروی نفوذی سرویس جاسوسی هلند بوده است.
واشینگتن تایمز همچنین در گزارش خود به نقل از جان شیندلر نوشت اسناد عامل سپاه نشان داد برنامه جمهوری اسلامی برای تولید سلاح هستهای، بسیار گستردهتر از ارزیابیهای جامعه اطلاعاتی ایالات متحده و پیشرفتهتر از آن چیزی بود که دولت اوباما در آن زمان بهصورت علنی مطرح کرده بود.
این روزنامه افزود دولت اوباما از اطلاعات جدید استقبال نکرد زیرا هدف واشینگتن در آن مقطع، تبلیغ برای توافق هستهای در کنگره، افکار عمومی و جامعه جهانی بود.
شیندلر در ادامه اظهارات خود گفت یک افسر اطلاعاتی شخصا برای تحویل مدارک رسیده از عامل سپاه، با یکی از روسای منطقهای سیآیاِی دیدار کرد اما این مقام ارشد سیآیای از پذیرفتن مدارک سرباز زد.
به گفته شیندلر، این مقام سیآیاِی به صورت تلویحی به طرف مقابل خود توضیح داد که از مقامهای «بالادستی» دستور داده شده از گرفتن اسرار هستهای سپاه پاسداران خودداری کند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز ۲۸ خرداد اعلام کرد از زمان امضای برجام در سال ۲۰۱۵، برنامه هستهای تهران به طور قابل توجهی توسعه یافته است.
به گفته گروسی، حکومت ایران قادر به تولید آخرین نسل از سانتریفیوژها، ساخت تاسیسات جدید و دست زدن به اقداماتی «بسیار فراتر از اینها» است.