میرنیما قاضی، رییس انجمن تجارت الکترونیک تهران اعلام کرد دستکم ۳۰ درصد از ۸۳ درصد از کاربران اینترنت در ایران که مجبور به استفاده از فیلترشکن هستند، ماهانه تا ۱۵۰ هزار تومان برای خرید فیلترشکن هزینه میکنند که باعث کسر هزاران میلیارد تومان از اقتصاد دیجیتال و سبد خانوار میشود.
براساس گزارشهای انجمن تجارت الکترونیک و بررسیهای فصلی کیفیت اینترنت، فیلترینگ و اختلالات مقطعی در اینترنت باعث ایجاد هزینههای بسیاری برای کسبوکارهای اینترنتی و کاربران شده است.
به گفته قاضی، قطع لینکهای ارتباطی در برخی اپراتورها که در سال جاری بارها رخ داده حتی در مقاطع کوتاه مدت پنج تا ۱۰ دقیقهای به کاربران ضررهای اقتصادی و زمانی وارد میکند که مستقیما بر درآمد و عملکرد کسبوکارهای اینترنتی تاثیر میگذارد.
ادامه فیلترینگ با وجود استقرار دولت پزشکیان در روزها و هفتههای گذشته باعث اعتراضات گستردهای در میان کاربران ایرانی شده بود تا جایی که مهدی طارمی، مهاجم تیم ملی فوتبال ایران و باشگاه اینترمیلان ایتالیا در هفتم آبان در یک استوری اینستاگرامی خواهان رفع فیلترینگ شد و نوشت: «نه به فیلترینگ، این مطالبهای ملی است».
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت پزشکیان، ۲۳ مهر، در پاسخ به سوالی در خصوص رفع فیلترینگ اینترنت گفته بود: «نمیتوانیم تغییرات را به یکباره ایجاد کنیم، فرآیند بازنگری در فیلترینگ در حال پیگیری است، صبوری کنید.»
پس از درخواست سخنگوی دولت پزشکیان از مردم برای صبوری در رفع فیلترینگ، روزنامه هممیهن کاریکاتوری مرتبط با وعدههای دولت چهاردهم جمهوری اسلامی درباره رفع فیلتر منتشر کرد و به دنبال انتشار این کاریکاتور، دادستان تهران علیه این روزنامه اعلام جرم کرد.
براساس گزارشهای انجمن تجارت الکترونیک و بررسیهای فصلی کیفیت اینترنت؛ فیلترینگ و اختلالات مقطعی در اینترنت باعث ایجاد هزینههای بسیاری برای کسبوکارهای اینترنتی و کاربران شده است.
ستار هاشمی، وزیر ارتباطات، دوم آبان گفته بود آمار نشان میدهد ادامه روند فیلترینگ به مصلحت نیست و چالشهای جدیدی برای کشور ایجاد کرده است. به گفته او دولت رفع فیلترینگ را با جدیت دنبال میکند چرا که وعده پزشکیان بوده و موضع رسمی دولت به حساب میآید.
به گفته قاضی، فیلترینگ نهتنها اهداف سیاستگذاران را برآورده نکرده که حتی با وجود محدودیتهای شدید بر پلتفرمهایی مانند اینستاگرام و واتساپ، نزدیک به ۹۰ درصد کاربران اینستاگرام پس از مسدود شدن آن به این پلتفرم بازگشتهاند که این نشان از ناکارآمدی این سیاستها دارد.
در سوی مقابل، گروهی از موافقان فیلترینگ، سوم آبان در تجمعی در تهران، خواستار مسدودسازی پلتفرمهایی مانند اینستاگرام، تلگرام و واتساپ شدند.
هزینههای ناشی از استفاده از فیلترشکنها
قاضی با اشاره به گزارش آزمایشگاه داده و حکمرانی گفت دستکم ۳۰ درصد از کاربران اینترنت در ایران ماهانه تا ۱۵۰ هزار تومان برای خرید یا تمدید فیلترشکن هزینه میکنند و گردش مالی بازار خرید و فروش ابزارهای فیلترشکن سالانه به بیش از پنج هزار میلیارد تومان میرسد.
به گفته قاضی، بیش از ۷۳۰ وبسایت پربازدید ایرانی نیز به دلیل فیلترینگ از دسترس خارج شدهاند که باعث بروز مشکلات بیشتری برای کاربران و کسبوکارها شده است.
خسارتهای کیفی فیلترینگ و فرار مغزها
قاضی تاکید کرد که فیلترینگ علاوه بر خسارات مالی، ضررهای کیفی زیادی نیز به همراه دارد. تداوم فیلترینگ و محدودیتهای اینترنتی باعث ناامیدی نیروی انسانی و فرار متخصصان شده که بهعنوان یک خسارت ملی قابل محاسبه نیست.
به گفته او فیلترینگ در کنار تحریمها به اکوسیستم نوآوری و فنآوری کشور آسیب رسانده و ادامه این روند میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای توسعه اقتصادی و فنآوری ایران داشته باشد.
با این حال شهاب اسفندیاری، رییس دانشگاه صداوسیما، ۲۴ مهر، رها کردن فضای مجازی را «غیر شرعی» خوانده و گفته بود: «هیچ پیامرسانی در غرب اجازه ندارد بدون پاسخگویی حقوقی به حکومت فعالیت کند، در این شرایط برخیها در ایران صورتمسئله را پاک میکنند و میگویند چرا فیلترینگ را برنمیدارید.»
بر اساس این اطلاعات، هدف گروه سایبری ایمننت پاسارگاد از برپایی کارزار جدید خود، «ایجاد اختلال و تنش در انتخابات، بهویژه در ایالتهای چرخشی» عنوان شده است.
از ابتدای سال ۲۰۲۴، این گروه اقدام به جمعآوری اطلاعات درباره این ایالتها کرده و در جهت بر هم زدن روند انتخابات، پیامهایی را بهطور مستقیم برای نامزدهای سنای آمریکا در یکی از این ایالتهای کلیدی ارسال کرده است.
وزارت خزانهداری آمریکا ششم مهر، هفت تن از عوامل جمهوری اسلامی را به دلیل تلاش برای تاثیرگذاری و مداخله در انتخابات ریاستجمهوری ایالات متحده در سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۴ تحریم کرد.
یک عضو سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با نام مسعود جلیلی و شش تن از اعضای گروه سایبری «ایمننت پاسارگاد» با نامهای علی مهدویان، فاطمه صادقی، الهه یزدی، سیدمهدی رحیمی حاجیآبادی، رحمتالله عسکریزاده و محمدحسین عبدالرحیمی در فهرست تحریمهای واشینگتن قرار گرفتند.
بنا بر اطلاعات رسیده از گروه لبدوختگان و نریمان غریب، کارزار جدید ایمننت پاسارگاد بر «ایجاد اختلال در روند ثبت نام، آلودهسازی سامانههای رایدهی، گسترش شایعات و ایجاد هرج و مرج، و در نهایت ضربه زدن به زیرساختهای انتخابات ایالات متحده» متمرکز است.
سابقه فعالیتهای سایبری ایمننت پاسارگاد
این گروه سایبری وابسته به سپاه، در سال ۲۰۲۰ نیز موفق به دسترسی به اطلاعات محرمانه انتخاباتی از وبسایت یکی از ایالتها شد و از طریق ارسال ایمیلهای تهدیدآمیز، در صدد ترساندن رایدهندگان آمریکایی برآمد.
محمدباقر شیرینکار، با نام مستعار مجتبی تهرانی، که در فرماندهی سایبرالکترونیک سپاه (جنگال) فعالیت میکند، مدیریت گروه موسوم به «شهید شوشتری» را بر عهده دارد.
شیرینکار با برخی از چهرههای کلیدی فرماندهی سایبرالکترونیک سپاه ارتباطی نزدیک و مستقیم دارد. از جمله این افراد میتوان به امیر لشگریان (حمیدرضا)، فرمانده سپاه سایبری، و علی مقدسی حاجیآباد، رییس گروه سایبری واحد ۳۰۰، اشاره کرد.
ایمننت پاسارگاد همچنین حمله به اهدافی در سایر کشورها، از جمله اسرائیل، فرانسه و امارت متحده عربی را در کارنامه دارد که از آن جمله میتوان به عملیات سایبری علیه وبسایت مجله شارلی ابدو اشاره کرد.
این گروه وابسته به سپاه همچنین به تلاش برای آسیب زدن به کاروان اسرائیل در المپیک پاریس متهم است.
انتخابات ریاستجمهوری ایالات متحده، ۱۵ آبان (پنجم نوامبر) برگزار میشود و دونالد ترامپ، به نمایندگی از حزب جمهوریخواه، و کامالا هریس، به نمایندگی از حزب دموکرات، بهعنوان دو نامزد اصلی در آن به رقابت خواهند پرداخت.
هشدار دستگاههای امنیتی ایالات متحده درباره ایمننت پاسارگاد
افبیآی، وزارت خزانهداری آمریکا و اداره ملی سایبری اسرائیل، ۹ آبان در بیانیهای مشترکی نسبت به فعالیتهای مخرب ایمننت پاسارگارد که یکی دیگر از نامهای آن، «آریا سپهر آیندهسازان» است، هشدار دادند.
بر اساس این بیانیه، از جمله فعالیتهای مخرب آریا سپهر آیندهسازان میتوان به ایجاد «جنگ روانی و تاثیرگذاری سیاسی» از طریق ارائه «اطلاعات نادرست و جعلی برای ایجاد روایتهای کاذب و شبیهسازی گروههای واقعی» اشاره کرد.
شبکه انبیسی نیوز، ۹ آبان به نقل از سه منبع آگاه گزارش داد مقامهای آمریکایی احتمال میدهند عوامل جمهوری اسلامی در تلاش برای اعمال نفوذ بر رایدهندگان، ایجاد تفرقه در جامعه آمریکا و ترغیب افراد به خشونت، بهطور مستقیم با شهروندان آمریکایی تماس بگیرند.
شرکت مایکروسافت هم دوم آبان هشدار داد با نزدیک شدن به روز انتخابات ایالات متحده، یک گروه هکری وابسته به سپاه پاسداران با نام «طوفان شنپنبهای» (Cotton Sandstorm) بهطور فعال وبسایتهای مرتبط با انتخابات و رسانههای آمریکایی را زیر نظر دارد.
جان هالتکوئیست، تحلیلگر ارشد اطلاعات در شرکت مندیانت، بخشی از گوگل کلود، ۱۰ آبان در شبکه اجتماعی ایکس نوشت در انتخابات آمریکا «تاریخچه شناختهشدهای از فعالیتهای لحظه آخری از سوی برخی از بازیگران مخرب خارجی وجود دارد».
او افزود این بازیگران خارجی از «اهمیت و فرصت منحصر به فرد این بازه زمانی کوتاه» آگاه هستند.
به گفته هالتکوئیست، گروه سایبری ایمننت پاسارگاد یکی از این عوامل است که توطئههای خود را در آخرین ساعات کارزار انتخاباتی آمریکا در سال ۲۰۲۰ به اجرا گذاشت.
رناتا آلت تاکید کرد باید قدمهای بیشتری برداشته شود و روابط اقتصادی آلمان با جمهوری اسلامی تا حد زیادی کاهش یابد.
او همچنین خواستار آزاد شدن شهروندان آلمانی مانند ناهید تقوی شد که در ایران «گروگان» هستند.
همزمان سخنگوی وزارت امور خارجه آلمان با اشاره به اعدام شارمهد گفت: «آلمان مدتهاست هشدار سفر به ایران صادر کرده و از اتباعش خواسته است این کشور را ترک کنند زیرا تهران شهروندان آلمانی را گروگان میگیرد.»
این مقام از اتباع آلمان خواست به ایران سفر نکنند.
پس از انتشار خبر بسته شدن سه سرکنسولگری جمهوری اسلامی در آلمان در واکنش به قتل حکومتی شارمهد و به دنبال بازگشتن سفیر آلمان از تهران به کشورش در اعتراض به این اعدام، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، تعطیلی کنسولگریهای ایران در آلمان را «تحریمی علیه ایرانیان مقیم آلمان» دانست: «تعطیلی کنسولگریهای ایران در آلمان تحریمی علیه ایرانیان مقیم آن کشور است که اکثر آنها تابعیت آلمانی نیز دارند.»
او گفت: «دولت آلمان در حمایت از تروریستی که جان ۱۴ بیگناه را گرفت و بیش از ۲۰۰ تن دیگر را مجروح کرد (اشاره به شارمهد که قوه قضاییه جمهوری اسلامی او را به چنین اقداماتی متهم کرده بود)، دهها هزار ایرانی دیگر را که پاسپورت آلمانی دارند تحریم میکند. هر کسی می تواند حکمت را در این تصمیم ببیند.»
عراقچی به هموطنان ایرانی خود در آلمان اطمینان داد با تقویت بخشهای کنسولی سفارت جمهوری اسلامی در برلین و سایر نمایندگیهای دیپلماتیک مجاور، تهران «تمام تلاش خود را برای جبران این وضعیت ناراحت کننده برای آنها»، به عمل خواهد آورد.
او بار دیگر شارمهد را «جنایتکار تروریست» خواند که مقامات آلمانی به دنبال محافظت از او بودند.
به دنبال تعطیلی سرکنسولگریهای جمهوری اسلامی در آلمان، آنالنا باربوک، وزیر امور خارجه آلمان، در نیویورک گفت که روابط دیپلماتیک برلین با تهران قبلا هم «در سطح بسیار پایینی» بود.
باربوک به خبرنگاران گفت: «ما بارها به ایران اعلام کردهایم که اعدام یک شهروند آلمانی عواقب جدی در پی خواهد داشت. بنابراین تصمیم گرفتم سه سرکنسولگری ایران در فرانکفورت، مونیخ و هامبورگ را ببندم.»
او گفت حکومت ایران با گروگانها بازی سیاسی انجام میدهد و تهران را متهم کرد تلاش میکند برای توجیه کشتن شارمهد از حمایت آلمان از اسرائیل در درگیری در حال گسترش در خاورمیانه بهره بگیرد.
وزیر امور خارجه آلمان با اشاره به گفتوگویش با عراقچی در نیویورک درباره بازداشت شهروندان آلمانی در ایران و تحولات خاورمیانه گفت: «کشتن جمشید شارمهد نشان داد رژیم دیکتاتوری آخوندها بر اساس منطق عادی دیپلماتیک عمل نمیکند و بیدلیل نیست روابط دیپلماتیک ما در سطح پایینی است.»
وزیر امور خارجه آلمان در ادامه با اشاره به اینکه شهروندان آلمانی دیگری هم در ایران گروگان گرفته شدهاند، گفت: «سایر آلمانیها هم به ناحق بازداشت شدهاند. ما به شدت متعهد به آنها هستیم و همچنان بیوقفه برای آزادی آنها تلاش میکنیم.»
از فراخواندن سفیر آلمان از تهران تا بیانیه اتحادیه اروپا
آلمان روز سهشنبه و به دنبال اعدام شارمهد، سفیر خود را از ایران فراخواند و کاردار ایران را برای بیان اعتراض برلین به این اقدام، به وزارت خارجه احضار کرد.
بنا بر اعلام سخنگوی وزارت خارجه آلمان، سفیر این کشور صبح روز چهارشنبه ۹ آبان به دنبال فراخوانده شدن از سوی برلین، تهران را ترک کرد.
این سخنگو افزود که اعدام شارمهد روابط برلین و تهران را به شدت تحت تاثیر قرار داده است.
ساعاتی پس از آن که آلمان در اعتراض به اعدام شارمهد سفیر خود در تهران را فراخواند، اتحادیه اروپا نیز با انتشار بیانیه شدیداللحنی، کشتن این شهروند ایرانی-آلمانی را بهشدت محکوم و اعلام کرد «انجام اقداماتی هدفمند و چشمگیر علیه جمهوری اسلامی» را در دستور کار قرار خواهد داد.
اتحادیه اروپا در بیانیه خود اعدام شارمهد را با شدیدترین لحن ممکن محکوم کرد و با هشدار درباره این که اعدام یک شهروند اروپایی به شدت به روابط ایران و اتحادیه اروپا آسیب میزند، اعلام کرد: «با توجه به این رویداد وحشتناک، اتحادیه اروپا اکنون اقداماتی هدفمند و چشمگیر را مورد بررسی قرار خواهد داد.»
اتحادیه اروپا جلوگیری جمهوری اسلامی از دسترسی شهروندان زندانی اروپایی در ایران به خدمات کنسولی و دادگاههای منصفانه را «غیرقابل پذیرش و نقض قوانین بینالمللی» دانست.
این بیانیه مجازات اعدام را مجازاتی «بیرحمانه و غیرانسانی» خواند و با اشاره به افزایش چشمگیر اعدامها در ایران در سال گذشته و امسال، از جمهوری اسلامی خواست به مجازات اعدام در ایران پایان دهد.
مقامهای جمهوری اسلامی و رسانههای حکومتی، دوشنبه اعلام کردند شارمهد به دلیل آنچه آنها «اقدامات تروریستی» خواندند، به سزای اعمالش رسید.
شارمهد پیش از این به اعدام محکوم شده بود اما در خبرها و گزارشهای رسمی منتشر شده درباره اجرای حکم او، مشخصا از کلمه اعدام یا به دار آویخته شدن برای اجرای حکمش استفاده نشده است.
جمهوری اسلامی و دستگاه قضایی این کشور، شواهدی دال بر ادعای «انجام اقدامات تروریستی از سوی شارمهد» ارائه نداده و سازمانهای حقوق بشری هشدار داده بودند که او زیر فشار و شکنجه، ناچار شده است علیه خود دست به اعترافات اجباری بزند.
واکنشها به بسته شدن کنسولگریهای ایران در آلمان
آبرام پیلی، قائم مقام نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، از تصمیم آلمان مبنی بر بستن کنسولگریهای جمهوری اسلامی پس از اعلام تهران مبنی بر اعدام شارمهد استقبال کرد و نوشت: «ما در کنار جامعه جهانی، خواستار پاسخگو کردن این حکومت هستیم.»
در مقابل، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی کاردار آلمان در تهران را در اعتراض به این اقدام احضار کرد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، سازمان حقوق بشری هاوار که در برلین مستقر است، روز پنجشنبه از تصمیم آلمان برای بستن کنسولگریهای جمهوری اسلامی استقبال کرد اما گفت دولت آلمان باید تلاشهای خود را برای آزادی ناهید تقوی ۷۰ ساله، دیگر شهروند آلمانی که از اکتبر ۲۰۲۰ در ایران بازداشت و زندانی شده، تشدید کند.
این سازمان در بیانیه خود نوشت: «عدم برنامهریزی دولت فدرال آلمان برای برخورد با دیپلماسی گروگانگیری جمهوری اسلامی ایران باید سرانجام به پایان برسد.»
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند در پی تعطیل شدن کنسولگری جمهوری اسلامی در شهر فرانکفورت آلمان، شامگاه پنجشنبه ۱۰ آبان، شماری از ایرانیان مقابل ساختمان این کنسولگری جمع شده و پایکوبی و شادی کردند.
سابقه تنش در روابط دیپلماتیک برلین و تهران
روابط دیپلماتیک بین جمهوری اسلامی و آلمان در چهار دهه گذشته با فراز و نشیبهای متعددی همراه بوده است.
در یکی از شاخصترین موارد، در سال ۱۹۹۲، چهار تن از مخالفان کُرد ایرانی در رستوران میکونوس در برلین به قتل رسیدند.
پنج سال بعد، دادگاهی در آلمان مقامهای بلندپایه جمهوری اسلامی را در این قتلها مقصر دانست.
این حکم باعث شد تنشهای شدیدی بین جمهوری اسلامی و کشورهای اروپایی، بهویژه آلمان، ایجاد شود.
اتحادیه اروپا سفیران خود را از تهران فراخواند و روابط دیپلماتیک طرفین کاهش یافت.
در زمینه تنشهای سیاسی به دلیل برنامههای هستهای جمهوری اسلامی، از اوائل دهه ۲۰۰۰ میلادی، آلمان در تحریمهای ایران همکاری کرده است و در مواردی هم دستگیری شهروندان دوتابعیتی ایرانی-آلمانی در ایران باعث تنشهای دیپلماتیک شده است.
برلین در برخی موارد سفرای جمهوی اسلامی را احضار و نگرانی خود را ابراز کرده است اما مخالفت با سیاست گروگانگیری جمهوری اسلامی به همین سطح از برخورد غیرموثر ختم شده است.
در نمونهای متاخرتر، دولت آلمان روز چهارشنبه سوم مرداد ۱۴۰۳، در بیانیهای فعالیت مرکز اسلامی هامبورگ را ممنوع اعلام کرد. این مرکز به تبلیغ ایدئولوژی جمهوری اسلامی، حمایت از حزبالله لبنان و اقدام علیه قانون اساسی آلمان متهم شده است.
در پی اقدام پلیس آلمان در بستن مرکز اسلامی هامبورگ و شماری از مراکز اسلامی مرتبط با آن، هانس اودو موتسل، سفیر آلمان در تهران از سوی مدیر کل غرب اروپا به وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی احضار شد.
جستوجو و بازرسی از ۵۴ ساختمان وابسته به مرکز اسلامی هامبورگ (IZH) در هفت ایالت هامبورگ، برلین، بایرن، نیدرزاکسن، هسن، بادن-وورتمبرگ و نوردراین-وستفالن، زمینه را برای ممنوعیت فعالیت این مرکز و زیرمجموعههایش فراهم کرد.
شهردار هامبورگ پس از تعطیلی این مرکز گفت: «امروز برای جامعه شهری هامبورگ یک روز خوب است.»
