قلعه ساسانی ایزدخواست در استان فارس که از آن بهعنوان نخستین بنای طبقاتی خشت و گلی دنیا نام برده میشود، بهدلیل نفوذ رطوبت از چند قسمت دچار شکافهای عمیقی شده است. این قلعه که قدمت آن به هزار و ۷۰۰ سال پیش میرسد، بهدلیل نداشتن بودجه کافی در معرض تخریب و نابودی قرار گرفته است.
خبرگزاری ایلنا، روز چهارم آذر در گزارشی نوشت که درحالحاضر نفوذ رطوبت به خاک زیر قلعه سبب شکافهای عمیقی از چند جبهه مختلف در قلعه ایزدخواست شده است.
طبق این گزارش، با گذشت چهار ماه از وعده استاندار و مدیرکل اداره میراثفرهنگی فارس برای پرداخت بودجه ۱۰ میلیارد تومانی برای استحکامبخشی و حفاظت از قلعه، همچنان محقق و تصویب نشده است.
اکنون کارشناسان میراثفرهنگی، بهدلیل پیش رو بودن فصل بارندگی، بهشدت نگران ریزش نخستین آپارتمان خشت و گلی جهان در ایزدخواست هستند.
کاروانسرای ایزدخواست در فهرست ۵۴ کاروانسرای جهانی قرار دارد. قلعه ایزدخواست نیز یکی از آثار شاخص کشور است که بعد از ارگ بم دومین بنای خشتی جهان است. این بنا به لحاظ طبقاتی بودن، نخستین بنای طبقاتی خشتی است که نمونهای ندارد.
داوود جعفرنژاد، مدیر پایگاه ملی ایزدخواست، با اشاره به شکافهای جداره این قلعه گفت که درحالحاضر شکافهایی که در جداره قلعه و بخشی به سمت رودخانه است، بیشتر شده است.
جعفرنژاد اضافه کرد که قلعه ایزدخواست در وهله اول نیازمند تثبیت است و هنوز کار اجرایی آن بهدلیل هزینه بسیار بالا و محقق نشدن بودجههای وعده داده شده، صورت نگرفته است.
به گفته جعفرنژاد، اعتباراتی که در سالهای گذشته در خصوص مرمت این قلعه اختصاص یافته بود، صرف جداره سنگی مقابل قلعه شد و مرمتهایی در داخل قلعه و در اتاقهای نسبتا سالمتر انجام شد، در حد تخصیص اعتبارات مورد مرمت قرار میگرفت تا بیش از آن آسیب نبیند.
این اولین بار نیست گزارشی درباره خطر تخریب بافتها آثار تاریخی ارزشمند در ایران منتشر میشود.
طی چهار دهه گذشته، بارها تخریب آثار و بافتهای تاریخی ارزشمند ایران از سوی مقامها و نهادهای جمهوری اسلامی خبرساز شده است.
آثار و محوطههای تاریخی استان فارس نیز در این سالها با چالشهای عمدهای مواجه بودهاند.
کمالوندی در یادداشت روز شنبه سوم آذر ماه خود در رسانه رسمی دولت جمهوری اسلامی، تاکید کرد: «این حق ایران است که برنامه صلحآمیز هستهای خود را توسعه دهد.»
او خطاب به کشورهای غربی نوشت: «هنوز برای تعامل و کنار گذاشتن فشار و تهدید فرصت باقی است و ایران در عین این که خود را برای مقابله با تهدیدها آماده کرده، تعامل را به تقابل ترجیح میدهد.»
معاون سازمان انرژی اتمی ایران همچنین تاکید کرد: «طرفهای غربی که بهدنبال عقب راندن برنامه هستهای ایران بودهاند، با واقعیت دیگری یعنی برنامهای به مراتب گستردهتر و پیشرفتهتر به لحاظ کمی و کیفی مواجه خواهند شد. امری که قطعا موجب خوشحالی آنها نخواهد شد.»
کمالوندی روز دوم آذر در واکنش به تصویب قطعنامه جدید شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی علیه برنامه هستهای جمهوری اسلامی، اعلام کرد که غنیسازی اورانیوم در ایران «به شکل قابل ملاحظهای» افزایش خواهد یافت.
او به رسانههای حکومتی گفت این تصمیم در چارچوب «اقدامات جبرانی ایران در واکنش به قطعنامه جدید شورای حکام» گرفته شده و «بلافاصله آغاز شده» است.
روز پنجشنبه اول آذر، شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی با اکثریت آرا، قطعنامه پیشنهادی چهار قدرت غربی که گسترش فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی و عدم همکاریهای لازم تهران با آژانس را محکوم میکند، تصویب کرد.
این دومین بار در شش ماه گذشته بود که شورای حکام قطعنامهای علیه جمهوری اسلامی صادر کرد.
بیشتر بخوانید: بخشهای مهم قطعنامه شورای حکام علیه برنامه هستهای جمهوریاسلامی
سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران گفت که جمهوری اسلامی به آژانس اعلام کرده بود «در لحظه» واکنش نشان خواهد داد: «قبل از این که مسئولان آژانس دبیرخانه را ترک کنند به آنها اطلاع دادیم و امروز هم DIQ فرستادیم و این کار ادامه دارد.»
کمالوندی همچنین درباره جزییات اقدام تلافیجویانه جمهوری اسلامی گفت: «حوزه غنیسازی مهمترین حوزهای است که متاثر میشود و ما ظرفیت غنیسازی را به شکل قابل ملاحظهای افزایش میدهیم.»
او ادامه داد: «از انواع ماشینهای پیشرفته استفاده میکنیم و سرعت تحقیق و توسعه صنعتی را در هر کدام از ماشینها افزایش و زیرساختها را توسعه میدهیم و اقدامات دیگری که ضریب امنیت را افزایش میدهد، انجام میدهیم.»
تشدید فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی در شرایطی صورت میگیرد که شورای حکام در قطعنامه خود تاکید کرده جمهوری اسلامی «هنوز بدون ابهام و کامل» با آژانس همکاری نکرده و «اقدامات ضروری و فوری را همانگونه که در قطعنامه ژوئن ۲۰۲۴ شورا آمده»، انجام نداده است.
شورای حکام با ابراز «نگرانی عمیق» در این زمینه افزود: «این عدم همکاری، بر توانایی آژانس به منظور کسب اطمینان و راستیآزمایی عدم انحراف مواد هستهای ایران به سمت سلاحهای هستهای یا سایر دستگاههای انفجاری هستهای تاثیر گذاشته است.»
قطعنامه آژانس پس از آن صادر شد که جمهوری اسلامی روز ۲۱ آبان بهطور رسمی از رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای سفر به ایران دعوت کرد.
کمالوندی درباره موارد مطرح شده در این سفر نیز گفت: «آقای گروسی پیشنهادی در سفر به ایران داشتند مبنی بر این که ایران بهطور موقت ذخایر ۶۰ درصدی را بالا نبرد، البته نه به شکلی که غنیسازی در سطوح مختلف از جمله ۶۰ درصد متوقف شود.»
او افزود: «این مساله را با شروطی پذیرفتیم ولی گفتیم این در صورتی است که قطعنامه تصویب نشود.»
پرونده هستهای جمهوری اسلامی که در زمان ریاست جمهوری محمود احمدینژاد به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع شده بود، در دولت حسن روحانی با توافق برجام، از شورای امنیت خارج شد اما با رخدادهای اخیر، به ویژه پس از پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا و رویکرد جدید آژانس بینالمللی انرژی اتمی، احتمال فعال شدن مکانیزم ماشه که به معنی ارجاع دوباره پرونده هستهای جمهوری اسلامی به شورای امنیت است، مطرح شده است.
کشورهای اروپایی که پس از خروج ترامپ از برجام در سال ۱۳۹۷ همچنان به آن امید داشتند، اینک خود را آماده شرایطی جدید میکنند. اعمال تحریمهایی مثل تحریم کشتیرانی و هواپیمایی دولتی جمهوری اسلامی، از جمله نمونههای نشان دهنده تغییر شرایط است.
با وجود این که جمهوری اسلامی پس از تصویب قطعنامه شورای حکام، دستور تشدید فعالیتهای هستهای خود را صادر کرده است، علی لاریجانی در مقام مشاور رهبر جمهوری اسلامی که سابقه طولانی در مذاکرات پنهانی با طرفهای خارجی دارد، پیشنهاد مذاکرات جدید را در وبسایت شخص خامنهای مطرح کرده است.
بیشتر بخوانید: پیام لاریجانی از تهران به ترامپ: برای توافقی جدید و بهتر از برجام آمادهایم