اطلاعات جدید از کشته شدن یک فرمانده ارشد سپاه در سوریه به دست افسر حکومت اسد

سایت حقوق بشری هرانا در تازه‌ترین گزارش ماهانه خود از وضعیت نقض حقوق بشر در ایران نوشت که در آذر امسال در بخش حق حیات (اعدام) ۱۱۳ گزارش را ثبت کرد.

ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، در گزارشی که اول دی ماه منتشر کرد، نوشت دستگاه قضایی جمهوری اسلامی در آذر ماه ۲۸ زندانی را به اعدام محکوم کرد و حکم اعدام هشت تن دیگر را تایید کرد.

هرانا در گزارش خود از صدور حکم اعدام برای اکبر دانشورکار، محمد تقوی، بابک علیپور، پویا قبادی، وحید بنی‌عامریان و ابوالحسن منتظر، شش زندانی سیاسی به عنوان برخی از مهم‌ترین رویدادهای این ماه در رابطه با مجازات اعدام نام برد.

این افراد دهم آذر از سوی ایمان افشاری، رییس شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به اتهام «بغی از طریق عضویت در گروه‌های مخالف نظام» به اعدام محکوم شدند.

صدور حکم اعدام برای این زندانیان سیاسی که از پاییز و زمستان ۱۴۰۲ در زندان هستند.، واکنش‌های زیادی از سوی زندانیان سیاسی و گروه‌های حقوق بشری به همراه داشت.

ایران‌اینترنشنال، ۲۵ آذر در گزارشی با استناد به گزارش‌های منابع حقوق بشری نوشت از ۲۱ آذر تا ۲۵ آذر دست‌کم ۳۴ زندانی در زندان‌های ایران اعدام شدند.

پیش از آن در ۲۳ آذر، سازمان حقوق بشر ایران در گزارشی نوشت جمهوری اسلامی طی دو ماه گذشته بیش از ۳۰۰ نفر را اعدام کرده است.

در اول آذر نیز سایت حقوق بشری هرانا خبر داد که در آبان‌ امسال دست‌کم ۱۳۳ نفر در زندان‌های سراسر ایران به دار آویخته شدند.

در هفته‌های گذشته، افزایش میزان اجرای احکام اعدام و صدور حکم اعدام برای زندانیان سیاسی در ایران، اعتراضات فراوانی را در داخل و خارج کشور به دنبال داشت.

در یکی از این اعتراضات، کارزار اعتصاب غذای زندانیان سیاسی با نام کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» که از بهمن ۱۴۰۲ برای توقف اعدام‌ها آغاز شد، سه‌شنبه ۲۷ آذر در ۲۷ زندان کشور وارد چهل‌و‌هفتمین هفته خود شد.

سازمان دیده‌بان حقوق بشر نیز ۳۰ آبان در بیانیه‌ای هشدار داد مقام‌های جمهوری اسلامی در هفته‌های اخیر «انبوهی حکم جدید اعدام» صادر و زندانیان سیاسی، اقلیت‌های قومی و اتباع خارجی را به مجازات مرگ محکوم کرده‌اند.

علی خامنه‌ای، یکشنبه دوم دی از «سر برآوردن یک مجموعه شرافتمند قوی در سوریه» در مقابل حاکمان جدید این کشور سخن گفت.

او تاکید کرد: «جوان سوری چیزی برای از دست دادن ندارد. دانشگاهش، مدرسه‌اش، خانه‌ش و خیابانش ناامن است.چه کار کند؟ باید با قوت و اراده در مقابل آن کسانی که این ناامنی را طراحی و کسانی که آن را اجرا کرده‌اند باید بایستد.»

رهبر جمهوری اسلامی پیشتر در ۲۱ آذر وعده بازپس‌گیری سوریه را داده و با اشاره تلویحی به نقش ترکیه، سقوط بشار اسد را «محصول یک نقشه مشترک» آمریکایی و اسرائیلی خواند.

با این حال پس از سقوط اسد، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی بر ادامه روابط دو کشور «بر اساس علایق و منافع مشترک و عمل به تعهدات حقوقی بین‌المللی» تاکید کرده است.

خامنه‌ای: ما نیروی نیابتی در منطقه نداریم

خامنه ای در سخنرانی تازه‌اش انتساب گروه‌های شبه‌نظامی در منطقه به جمهوری اسلامی را رد کرد و گفت:«مرتب می‌گویند که جمهوری اسلامی نیروهای نیابتی خودش را در منطقه از دست داد، این هم یک غلط دیگر، جمهوری اسلامی نیروی نیابتی ندارد.»

او تاکید کرد که «اگر یک روزی بخواهیم اقدام بکنیم احتیاجی به نیروی نیابتی نداریم.»
خامنه‌ای همچنین گفت که گروه‌هایی چون حزب‌الله لبنان، حماس و جهاد اسلامی یا حوثی‌ها «می‌جنگند چون عقیده‌شان آن‌ها را وادار می‌کند به این کار می‌کند.»

این سخنان خامنه‌ای در حالی بیان شده که او در سال‌های گذشته بارها خود از «عمق نفوذ استراتژیک» و «عمق راهبردی» جمهوری اسلامی سخن گفته است.

با این حال در یک سال گذشته و پس از ضربات متعدد به نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی، برخی از مقام‌های گفته‌اند که این نیروها مستقل عمل می‌کنند.

خامنه‌ای از جمله در آذر ۱۴۰۱ کشورهایی چون عراق، سوریه و لبنان را «عمق راهبردی ایران» خوانده بود.او در سخنرانی دیگری همچنین گفته بود که یک رکن قدرت ملی این است که روی «ملت‌های دیگر اثر بگذارد و عمق راهبردی برای کشور درست کند. »

رهبر جمهوری اسلامی سال ۱۳۹۸ در دیدار با فرماندهان سپاه پاسداران گفته بود: «این نگاه وسیع جغرافیای مقاومت را از دست ندهید؛ این نگاه فرامرزی را از دست ندهید. قناعت نکنیم به منطقه‌ خودمان.»

در همین حال برخی از مقامات جمهوری اسلامی تهدید کرده‌اند که نیروهای نیابتی در سرکوب اعتراضات در ایران همکاری خواهند کرد.

از جمله موسی غضنفرآبادی، رییس دادگاه‌های انقلاب اسلامی تهران سال ۱۳۹۷ گفته بود:« اگر ما انقلاب را یاری نکنیم، حشدالشعبی عراقی، فاطمیون افغانی، زینبیون پاکستانی و حوثی‌های یمنی خواهند آمد و انقلاب را یاری خواهند کرد.»

مقامات جمهوری اسلامی همچنین بارها از نقش خامنه ای در فرماندهی گروه‌های نیابتی موسوم به «محور مقاومت» سخن گفته اند.

در همین حال قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، سال ۱۳۹۶ در نامه‌ای به خامنه‌ای از پایان داعش در سوریه سخن گفته و نوشته بود که «به نمایندگی از کلیه‌ فرماندهان و هزاران شهید و جانباز مدافع حرم ایرانی، عراقی، سوریه‌ای، لبنانی، افغانستانی و پاکستانی، این پیروزی بسیار بزرگ و سرنوشت‌ساز را به حضرت‌عالی تبریک عرض» می‌کنم.

در روزهای گذشته گزارش‌های مختلفی درباره احتمال تضعیف گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی به خصوص در عراق و لبنان منتشر شده است.

از جمله نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله لبنان، گفته است که این گروه با سقوط بشار اسد، مسیر تامین منابع نظامی خود را از طریق سوریه از دست داده است.

در همین حال علی‌اکبر احمدیان، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در گفت‌وگو با سایت رهبر جمهوری اسلامی، اذعان کرده بود که حمایت از گروه‌های نیابتی تهران «سخت‌تر شده» است.

«اختیار زبان آمریکایی‌ها از دستشان خارج شده و حرف مفت می‌زنند»

رهبر جمهوری اسلامی با اشاره به سوریه گفت که آمریکا اکنون «به خیال خودشان احساس پیروزی» کرده و «اختیار زبانشان از دستشان خارج شده و حرف مفت می‌زنند.»

او اضافه کرد:«یکی از عناصر آمریکایی گفته هر کسی در ایران اغتشاش کند، ما کمکش کنیم، احمق‌ها بوی کباب شنیده‌اند.»

خامنه‌ای اشاره ای به نام این مقام آمریکایی نکرد.در هفته‌های اخیر مقامات ارشد آمریکا درباره موضوع اعتراضات در ایران سخن نگفته‌اند.

دنی دنون، نماینده اسرائیل در سازمان ملل متحد، در سخنانی به زبان فارسی، با اشاره به تحولات منطقه و سقوط بشار اسد متحد جمهوری اسلامی، از مردم ایران خواسته بود که از «فرصت تاریخی» ایجاد شده، استفاده کنند و آن را از دست ندهند.

هفته گذشته، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در پیامی ویدیویی خطاب به مردم ایران بار دیگر تاکید کرد آینده ایران بدون جمهوری اسلامی زودتر از آنچه مردم تصور می‌کنند، رقم خواهد خورد.

این برای دومین بار در کمتر از یک ماه گذشته بود که نتانیاهو پیامی خطاب به مردم ایران منتشر می‌کرد.

او در پیام پیشین خود در ۲۲ آبان نیز گفته بود جمهوری اسلامی به‌زودی سرنگون خواهد شد.

عباس گودرزی، سخنگوی هیات رییسه مجلس، گفت که در نشست غیرعلنی روز یکشنبه دوم دی، تعدادی از نمایندگان نظرات خود را درباره وضعیت و نوسانات اخیر بازار ارز بیان کردند.

در همین حال محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، در پاسخ به تذکر یک نماینده گفت که وزیر اقتصاد، رییس بانک مرکزی و رییس سازمان برنامه و بودجه در جلسه علنی روز سه‌شنبه درباره موضوع افزایش قیمت ارز توضیح خواهند داد.

قالیباف همچنین از کمیسیون اقتصادی مجلس خواست که گزارش خود را از دلایل و پیامدهای افزایش قیمت ارز به نمایندگان ارائه کند.

عباس گودرزی، سخنگوی هیات رییسه مجلس شورای اسلامی، روز پنج‌شنبه ۲۹ آذر، وعده داده بود که نمایندگان با طرح سوال درباره افزایش قیمت ارز، وزیر اقتصاد را به مجلس فرامی‌خوانند و در صورت لزوم او را استیضاح خواهند کرد.
قیمت دلار پس از سقوط بشار اسد بار دیگر افزایش یافت و صبح چهارشنبه ۲۸ آذر به ۷۸ هزار تومان رسید و در ادامه روز، قیمت دلار به زیر ۷۸ هزار تومان بازگشت.
بانک مرکزی روز ۲۴ آذر بازار جدید ارز با عنوان سامانه ارز تجاری را راه‌اندازی کرد. قیمت ارزهای مورد معامله در این بازار بر اساس عرضه و تقاضا تعیین خواهد شد.

در همین حال خبرگزاری تسنیم خبر داد که قیمت دلار در سامانه نیما که تا ۲۲ آذرماه در کانال ۵۴ هزار تومان بود، به‌یک‌باره از ۶۰هزار تومان عبور کرد.
این خبرگزاری نوشت که قیمت دلار حواله در معاملات نیما روز یکشنبه در کانال ۶۳ هزار تومان قیمت‌گذاری شده است.

خبرگزاری تسنیم پیش از این نوشته بود که بیش از ۵۰ درصد واردات کشور وابسته به تامین ارز از سامانه نیماست.

درباره افزایش قیمت شدید ارز علاوه بر تنش‌ها در سیاست خارجی جمهوری اسلامی، دلایل دیگری نیز مطرح شده است.

از جمله حسین صمصامی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس و سرپرست وزارت اقتصاد در دولت احمدی نژاد گفت: «عامل اصلی افزایش قیمت دلار اقدامات هماهنگ دولت و مجلس است و بانک مرکزی هم ابزارش بوده است.» او اضافه کرد: «این افزایش نرخ ارز برای جبران کسری بودجه است و قصد دارند با آن دستمزدها را جبران کنند.»

روزنامه دنیای اقتصاد پیش از این دلیل افزایش قیمت دلار را کاهش صادرات نفت ایران به چین دانسته بود.

خبرگزاری رسمی سوریه، سانا، گزارش داد حاکمان جدید سوریه دو هفته پس از سرنگونی حکومت بشار اسد، اسعد حسن الشیبانی را به‌عنوان وزیر امور خارجه این کشور معرفی کردند.

سانا افزود این انتصاب «در پاسخ به خواست مردم سوریه برای ایجاد روابط بین‌المللی در جهت صلح و ثبات» انجام شده است.

الشیبانی ۳۷ ساله فارغ‌التحصیل دانشگاه دمشق است و پیش‌ از این، رهبری بخش سیاسی مخالفان مسلح در استان ادلب سوریه را بر عهده داشت.

مخالفان مسلح در یک عملیات غافلگیرکننده ۱۱ روزه که از ادلب و حلب آغاز شد، توانستند ۱۸ آذر به دمشق برسند و به پنج دهه حکومت خاندان اسد بر سوریه پایان دهند.

انتخاب وزیر دفاع جدید سوریه

در تحولی دیگر، احمد الشرع، معروف به محمد جولانی، فرمانده تحریر شام، اول دی‌ماه با تعدادی از نمایندگان گروه‌های مسلح درباره ساختار نظامی در سوریه جدید گفت‌وگو کرد.

او پس از این دیدار گفت گروه‌های مسلح در سوریه در یک نهاد مشترک و تحت مدیریت وزارت دفاع ادغام خواهند شد.

در پی این جلسه، مرهف ابو قصره به‌عنوان وزیر دفاع جدید سوریه معرفی شد. ابو قصره از فرماندهان شاخص مخالفان مسلح در جریان سرنگونی حکومت اسد بود.

فرمانده تحریر شام پیش‌تر در ۲۱ آذر از انحلال نیروهای امنیتی حکومت ساقط‌شده اسد خبر داده بود.

کشته شدن ۵ تن از نیروهای دموکراتیک سوریه در منبح

نیروهای دموکراتیک سوریه که تحت حمایت آمریکا هستند، گفتند پنج تن از اعضای این گروه در پی حملات نیروهای تحت حمایت ترکیه به منبج، جان خود را از دست دادند.

این در حالی است که مظلوم عبدی، فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه، ۲۹ آذر اعلام کرد در صورت دستیابی به یک توافق آتش‌بس همه‌جانبه با ترکیه، نیروهای کرُد غیرسوری عضو این گروه نظامی، از سوریه خارج خواهند شد.

این برای نخستین بار بود که عبدی عضویت نیروهای کرد غیرسوری، از جمله اعضای پ‌ک‌ک (حزب کارگران کردستان)، در گروه تحت فرمان خود را تایید می‌کرد. ترکیه، آمریکا و تعدادی دیگر از کشورها پ‌ک‌ک را گروهی تروریستی می‌دانند.

نیروهای دموکراتیک سوریه که با نام اختصاری «قسد» نیز شناخته می‌شود، از قومیت‌های مختلف از جمله کردها، عرب‌ها، آشوری‌ها و ترکمن‌ها تشکیل شده است اما رهبری نظامی آن را گروه کردی یگان‌های مدافع خلق (ی‌پ‌گ) بر عهده دارد.

رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهوری ترکیه، پیش‌تر از حمله به مواضع نیروهای کُرد در منبج و تل‌رفعت حمایت کرده بود.

پس از آنکه برخی رسانه‌ها گزارش دادند در بیمارستان «ولیعصر» تبریز، به‌جای داروهای شیمی‌درمانی، آب مقطر به بیماران تزریق می‌شود، شهریار مختاری، معاون این بیمارستان، ضمن تایید این گزارش‌ها، از بازداشت چهار نفر در ارتباط با این موضوع خبر داد.

او با بیان اینکه در یک ماه اخیر مسئولان بیمارستان «ولیعصر» متوجه شدند داروهای شیمی‌درمانی به بیماران تزریق نمی‌شود، گفت: «احساس کردیم داروها در بازار آزاد به فروش می‌رسند. زمانی که یکی از پرسنل بیمارستان در بازار مشغول خرید و فروش دارو بود، وی را شناسایی کرده و از او شکایت و تحویل کلانتری دادیم.»

به گفته مختاری، تعدادی از خانواده‌های بیماران سرطانی پس از درگذشت بیمارشان، داروهای او را اهدا می‌کردند و این داروهای اهدایی باید برای تزریق به بیماران کم‌بضاعت مورد استفاده قرار می‌گرفت، اما برخی کارکنان بیمارستان این داروها را در بازار به فروش می‌رساندند.

روزنامه اعتماد ۳۰ آذر گزارش داد تعداد «مشکوک» فوتی‌ها در بخش شیمی‌درمانی بیمارستان بین‌المللی تبریز به‌طور قابل توجهی افزایش یافته است.

بر اساس این گزارش، افزایش آمار فوتی‌ها و شکایات مکرر در این زمینه، عامل اصلی ورود سازمان‌های نظارتی به پرونده این مرکز درمانی بود که به بازداشت تعدادی از کارکنان آن انجامید.

اعتماد افزود داروهای نایاب شیمی‌درمانی که از طریق نزدیکان بیماران تهیه شده بود، به‌جای استفاده در نوبت‌های دارویی بیماران، مجددا در بازار فروخته می‌شدند.

معاون بیمارستان «ولیعصر» در ادامه اظهارت خود خبر داد با پیگیری رییس بیمارستان و حکم دادستانی آذربایجان شرقی، چهار نفر از کارکنان بیمارستان دستگیر شدند.

مختاری گفت فردی که داروها را در بازار آزاد به فروش می‌رساند، یک روز پس از بازداشت با قید وثیقه آزاد شده است.

او با انتقاد از رسانه‌ها که موضوع را افشا کردند، افزود: «ما شاکی هستیم و همکاری‌های لازم را با قوه قضاییه انجام دادیم و همه دیتای پرسنل را در اختیار آن‌ها گذاشتیم.»

بیمارستان «ولیعصر» نیز با صدور اطلاعیه‌ای تصریح کرد «پس از دریافت شکایت‌هایی از سوی بیماران و دیگر منابع»، مدیریت و حراست بیمارستان متوجه شدند داروی بیمارانی سرطانی، به جای تزریق به آنان، در بازار آزاد به فروش رسیده است.