فرزند جیمی کارتر، رییسجمهوری پیشین آمریکا در بیانیهای خبر داد این برنده جایزه صلح نوبل، در سن ۱۰۰ سالگی درگذشت. او که در سال ۱۹۷۶ به عنوان رییسجمهور ایالات متحده انتخاب شد روز یکشنبه در خانهاش در شهر پلینز در ایالت جورجیا از دنیا رفت.
پسر جیمی کارتر مرگ او را تایید کرد اما دلیل مشخصی برای آن اعلام نکرد. بر اساس بیانیهای که مرکز کارتر در فوریه ۲۰۲۳ منتشر کرد، رییسجمهور پیشین پس از چندین دوره بستری در بیمارستان تصمیم گرفت از ادامه درمانهای پزشکی خودداری کرده و باقی عمرش را در خانه تحت مراقبتهای حمایتی سپری کند. او در سالهای اخیر به دلیل ابتلا به نوعی ملانوم تهاجمی تحت درمان بود؛ بیماریای که تومورهای آن به کبد و مغز او گسترش یافته بودند.
کاخ سفید در بیانیهای کارتر را «دوستی عزیز» توصیف کرد و نوشت: «آنچه جیمی کارتر را استثنایی میکند این است که میلیونها نفر در سراسر آمریکا و جهان که هرگز او را ملاقات نکردهاند، او را دوستی عزیز میپنداشتند.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری منتخب آمریکا، هم ضمن تسلیت به خانواده او و با اشاره به اینکه «از نظر فلسفی و سیاسی با او به شدت مخالف» بوده است، گفت: «او سخت کار کرد تا آمریکا را جای بهتری بسازد و به خاطر این تلاشها، بیشترین احترام را برای او قائلم.»
کاخ سفید اعلام کرد جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، ۹ ژانویه ۲۰۲۵ را برای جیمی کارتر، رییسجمهوری پیشین، به عنوان روز ملی عزاداری در سراسر ایالات متحده تعیین کرده است.
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام نیز با اشاره به کار جیمی کارتر در مورد توافقنامه کمپ دیوید که باعث شد مصر و اسرائیل به هم نزدیک شوند، او را «دولتمردی واقعی که دنیا را بهتر کرد» توصیف کرد، و نوشت او «قدرت گفتگو و امید در دستیابی به صلح پایدار را به اثبات رساند».
آخرین حضور عمومی کارتر در مراسم خاکسپاری همسرش در پلینز بود، جایی که او در ردیف اول و روی صندلی چرخدار نشست. آخرین عکس منتشرشده از او هم در بیرون خانهاش گرفته شده، که او را همراه با خانواده و دوستان در حال تماشای پروازی نمایشی به مناسبت صدسالگیاش نشان میدهد. همسر او، روزالین کارتر، در روز ۱۹ نوامبر سال ۲۰۲۳ (۲۸ آبان ۱۴۰۲) در سن ۹۶ سالگی درگذشت. جیمی و روزالین کارتر بیش از ۷۷ سال زندگی مشترک داشتند و طولانیترین ازدواج یک رییسجمهور را در تاریخ ایالات متحده به ثبت رساندند.
پیش از رییسجمهور شدن، کارتر، کشاورز بادامزمینی از یک شهر کوچک، کهنهسرباز نیروی دریایی ایالات متحده و فرماندار ایالت جورجیا از سال ۱۹۷۱ تا ۱۹۷۵ نیز بود.
او که همزمان با وقوع انقلاب در ایران رییسجمهور بود، شب سال نوی میلادی ۱۹۷۸ را در کاخ نیاوران مهمان محمدرضا شاه پهلوی بود و حدود دو سال بعد انقلابیون دیپلماتهای او را در تهران گروگان گرفتند.
به عنوان سیونهمین رییسجمهور آمریکا، دوران کارتر با اکثریت قاطع دموکراتها در کنگره گذشت، اما در کشوری که بهتدریج گرایشهای محافظهکارانه بیشتری پیدا میکرد. چهار سال پس از آغاز دوران ریاستجمهوریاش، کارتر در تلاش برای انتخاب مجدد، با اختلافی چشمگیر، در مقابل رونالد ریگان، یکی از محافظهکارترین چهرههای سیاسی آن دوران شکست خورد.
هنگامی که کارتر در ماه ژانویه ۱۹۸۱ واشینگتن را ترک کرد، بسیاری او را رییسجمهوری متوسط و حتی در مواردی ناموفق میدانستند و فهرست مشکلاتی که در دوران ریاستجمهوری او رخ داد، طولانی است.
علیاف یکشنبه ۹ دیماه اعلام کرد این هواپیما در اثر شلیک از خاک روسیه سرنگون شده است.
او اضافه کرد: «هواپیمای ما بهطور تصادفی سرنگون شد ... متاسفانه در سه روز نخست، تنها روایتهای پوچی از طرف روسیه شنیدیم. ما شاهد تلاشهایی آشکار برای سرپوش گذاشتن بر این موضوع بودیم.»
این هواپیما پنجم دیماه در نزدیکی شهر آکتائو قزاقستان سقوط کرد و ۳۸ نفر از سرنشینان آن جان باختند. ۲۹ سرنشین دیگر این هواپیما، از جمله دو کودک، از این حادثه جان سالم به در بردند.
خبرگزاری رویترز ششم دیماه با استناد به اطلاعات چهار منبع آگاه در تحقیقات درباره سقوط هواپیمای آذربایجانی گزارش داد سیستم پدافند روسیه عامل سقوط این هواپیما بوده است.
پیشتر مقامهای اوکراینی نیز روسیه را مسئول سرنگونی این هواپیما معرفی کرده بودند.
کرملین هشتم دیماه در بیانیهای اعلام کرد ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، به دلیل وقوع «حادثهای غمانگیز» برای این هواپیما، از همتای آذربایجانی خود عذرخواهی کرده است.
با این حال، کرملین در بیانیه خود اشارهای به نقش روسیه در سرنگونی هواپیمای آذربایجانی نکرد و تنها گفت پروندهای قضایی در این خصوص تشکیل شده است.
رییسجمهوری آذربایجان در ادامه اظهارات خود گفت این هواپیما در ابتدا دچار اختلال الکترونیکی شد و سپس در هنگام نزدیک شدن به مقصد خود، شهر گروزنی در جنوب روسیه، هدف قرار گرفت.
علیاف با انتقاد از واکنشهای اولیه روسیه به این رویداد افزود مسکو در ابتدا برخورد پرندگان یا انفجار سیلندر گاز را علت سقوط این هواپیما معرفی کرده بود.
او از روسیه خواست مسئولیت سرنگونی این پرواز را بپذیرد و عاملان این رخداد مرگبار را مجازات کند.
کرملین ۹ دیماه بار دیگر از گفتوگوی پوتین و علیاف خبر داد اما به جزییات این تماس تلفنی اشارهای نکرد.
علیاف از روابط نزدیکی با روسیه برخوردار است و در یکی از دانشگاههای برتر مسکو تحصیل کرده است.
رویترز هفتم دیماه به نقل از دو مسافر و یک خدمه هواپیمای سقوط کرده جمهوری آذربایجان گزارش داد سرنشینان این هواپیما هنگام نزدیک شدن به مقصد اصلی پرواز در جنوب روسیه، صدای بلند دستکم یک انفجار را شنیدند.
این منطقه از روسیه یکی از اهداف حملات پهپادی اوکراین است و به همین دلیل، سامانه پدافندی روسیه در آن بهطور مداوم در حالت آمادهباش قرار دارد.
بحران سیاسی گرجستان پس از تصمیم دولت برای توقف مذاکرات پیوستن به اتحادیه اروپا به وجود آمد. اقدامی که اعتراضات گستردهای را در این کشور برانگیخت.
یکشنبه نهم دی دستکم دو هزار معترض طرفدار اتحادیه اروپا در آستانه مراسم تحلیف جنجالی کاولاشویلی در تفلیس تجمع کردند.
سالومه زورابیشویلی، رییسجمهوری پیشین گرجستان و طرفدار اتحادیه اروپا که با حزب حاکم مخالف است، در جمع حامیانش سخنرانی کرد.
او که به نمادی برای مخالفان حزب حاکم گرجستان تبدیل شده است، گفت: «من تنها مقام و رییسجمهوری مشروع کشور هستم. در حالی کاخ ریاستجمهوری را ترک میکنم که کنار شما خواهم ایستاد و مشروعیت، پرچم و اعتماد شما را با خود همراه خواهم داشت.»
زورابیشویلی پیشتر از تحویل کلیدهای کاخ به جانشین خود امتناع کرده بود.
رییسجمهوری پیشین گرجستان میگوید کاولاشویلی در فرایندی نادرست و دستکاری شده از سوی نمایندگان پارلمان این کشور انتخاب شده زیرا انتخابات پارلمانی ماه اکتبر، با تقلب همراه بوده است.
احزاب مخالف گرجستان از موضع زورابیشویلی حمایت میکنند.
در مقابل، حزبِ حاکم «رویای گرجی» و کمیسیون انتخابات کشور میگویند که انتخابات اکتبر آزاد و منصفانه برگزار شده و کاولاشویلی رییسجمهوری قانونی و منتخب گرجستان است.
بسیاری از مردم گرجستان معتقدند روسیه به تقلب در انتخابات پارلمانی این کشور کمک کرده است.
میخائیل کاولاشویلی سیاستمدار راستگرای افراطی و طرفدار روابط عمیقتر با روسیه بهجای ایده ادغام سریعتر در اتحادیه اروپاست.
دولت گرجستان هشتم آذر اعلام کرد مذاکرات برای پیوستن این کشور به اتحادیه اروپا را تا سال ۲۰۲۸ میلادی به تعویق انداخته است.
از آن زمان تاکنون، گرجستان صحنه تظاهرات مخالفان و درگیری نیروهای پلیس با آنهاست.
پیوستن به اتحادیه اروپا خواسته بسیاری از شهروندان گرجستان است و از طرفی، در قانون اساسی این کشور نیز به آن اشاره شده است.
طی دو ماه اخیر و در پی بحران سیاسی ناشی از نتیجه انتخابات، معترضان بارها مقابل پارلمان گرجستان در تفلیس تجمع کردهاند.
پارلمان گرجستان ۲۳ آذر با تصویب قانونی، استفاده معترضان از ماسک صورت، اقلام آتشبازی و لیزر را ممنوع اعلام کرد.