بهروز اثباتی، از فرماندهان سپاه در سوریه، حکومت اسد را حکومتی فاسد و فاسق خوانده و گفته اگرچه بشار اسد خائن نبود، اما درکی متفاوت از «مقاومت» داشت. او همچنین گفته که روسیه در جهت منافع اسرائیل عمل می کرد و جمهوری اسلامی را درتحولات سوریه فریب داد.
او که در عین حال مسئول قرارگاه فضای مجازی ستاد کل نیروهای مسلح است، در یک سخنرانی به موارد متعدد فساد گسترده در ارتش سوریه و حکومت بشار اسد و فقر و تبعیض شدید در این کشور اشاره کرده است.
اثباتی، ماهر اسد برادر بشار اسد را «ملعون» خوانده و افزوده است نیروهای تحت نظر ماهر اسد، از هر اتوبوس زائران عراقی زینبیه ۱۰۰ دلار رشوه میگرفتند.
اثباتی با اشاره به این موضوعات گفت: «ما به صورت نظامی شکست نخوردیم، بلکه مردم این کشور قیام و یک سیستم فاسد و فاسق را حذف کردند.»
این فرمانده سپاه پاسداران در این سخنرانی همچنین گفته است که که زن بشار اسد از اهل سنت بود و برای جایگزینی کشورهای عربی با ایران تلاش میکرد.
مقامات جمهوری اسلامی با وجود بیش از یک دهه حمایت گسترده از بشار اسد، پس از سقوط او به انتقاد از عملکرد حکومتش از جمله عدم مذاکره با مخالفان و ترکیه پرداختهاند.
در همین حال انتقادات زیادی از هزینه بینتیجه دهها میلیارد دلاری جمهوری اسلامی در سوریه و همچنین هفت هزار و ۳۰۸ کشته و مجروح و هزاران نفر بازمانده مستمریبگیر مطرح شده است.
با حال علیاکبر احمدیان، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در گفتوگو با سایت رهبر جمهوری اسلامی همزمان با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی از هزینه داده شده در سوریه پشیمان نیست، اذعان کرد حمایت از گروههای نیابتی تهران «سختتر شده» است.
اثباتی همچنین گفت که یکی از فرماندهان سپاه که در آخرین روزها با بشار اسد دیداری مخفیانه داشت، پس از این دیدار گفت که «او مسخ شده بود.»
او تاکید کرد که بشار اسد خائن نبود اما تعریفش «از مقاومت با ما متفاوت بود و نقش محدودی برای مقاومت قائل بود.»
به گفته اثباتی، جمهوری اسلامی به سوریه پیشنهاد کرده بود که پس از جنگ در غزه به اسرائیل حمله کند و «سرزمینهای اشغال شده(بلندی های جولان) را پس بگیرد» اما بشار اسد با این پیشنهاد مخالفت کرد.
«روسیه به جای بمباران مخالفان بشار اسد بیابان را بمباران کرد»
بهروز اثباتی همچنین گفت که روسیه «در جهت منافع اسرائیل عمل میکرد و ما را درتحولات سوریه فریب داد.»
این فرمانده سپاه پاسداران تاکید کرد که هواپیماهای روسیه به جای بمباران مراکز تجمع نیروهای مخالف بشار اسد، « تعدادی خانه و بیابان را بمباران کردند.»
به گفته اثباتی، نیروهای روسیه در سوریه پیش از آن نیز «رادار هایشان را خاموش کردند تا اسرائیل با خیال راحت» فرماندهان مهم سپاه پاسداران چون محمدرضا زاهدی،رضی موسوی و صادق امیدزاده را هدف قرار دهد.
به گفته اثباتی، نیروهای ایرانی در سوریه از نیروی روسیه درخواست هزار سلاح کلاشینکف داشتند تا یکی از خطوط را حفظ کنند، اما آنان دریغ کردند و در آخر هم اجازه ورود هواپیمای حامل تسلیحات ایران را نیز ندادند.
کامل صقر، مدیر سابق دفتر رسانهای در ریاست جمهوری سوریه، گفت که روسیه به درخواست بشار اسد برای استفاده از پایگاه حمیمیم برای انتقال کمکهای نظامی جمهوری اسلامی به ارتش سوریه پس از سقوط حلب، پاسخ نداد.
مقامهای روسیه و جمهوری اسلامی تاکنون بهصورت مستقیم به این موضوع اشارهای نکردهاند و تنها ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، روز پنجشنبه، ۲۹ آذر، گفته بود که «پیش از این دوستان ایرانی میخواستند به آنها کمک کنیم تا واحدهای خود را به خاک سوریه منتقل کنند، اکنون از ما خواستهاند که آنها را از آنجا خارج کنیم.»
او افزوده بود که روسیه چهار هزار جنگجوی جمهوری اسلامی را از سوریه خارج کرد.
خامنهای روز ۲۱ آذر گفته بود که نیروهای جمهوری اسلامی امکانات را برای کمک به بشار اسد آماده کرده بودند اما آمریکا و اسراییل راه های هوایی و زمینی به سوریه را بسته بودند.
ملونی پنجشنبه ۲۰ دی در نشستی خبری گفت آزادی عابدینی، موضوعی است که ایتالیا باید همچنان درباره آن با آمریکا صحبت کند.
او به لغو سفر جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، به ایتالیا اشاره کرد و افزود که قصد داشته است در جریان دیدار، با بایدن در مورد این پرونده گفتوگو کند.
قرار بود بایدن از ۲۰ تا ۲۳ دی به رم سفر و با نخستوزیر ایتالیا و پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیکهای جهان دیدار کند اما این سفر به دلیل آتشسوزیهای گسترده جنگلی در کالیفرنیا لغو شد.
ساعاتی پیش از نشست خبری ملونی، کارلو نوردیو، وزیر دادگستری ایتالیا، گفت که آمریکا هیچ درخواست رسمیای برای استرداد محمد عابدینی نجفآبادی ارائه نکرده است و برای همین صحبت از استرداد او به ایالات متحده، در این مرحله زودهنگام است.
نوردیو همچنین مساله عابدینی نجفآبادی را یک «موضوع قانونی و غیرمرتبط با آزادی چچیلیا سالا» خواند.
ملونی نیز در نشست خبری خود با اشاره به آزادی چچیلیا سالا، روزنامهنگار ایتالیایی که در ایران زندانی شده بود، تاکید کرد: «کار پیچیده روز چهارشنبه هنوز تمام نشده است و فکر میکنم باید درباره جزییات این موضوع در مکانهای مناسب بحث شود.»
او گفت هیچ اطلاعاتی درباره نقش احتمالی ایلان ماسک، مالک شبکه اجتماعی ایکس و از نزدیکان ترامپ، در آزادی سالا از زندان ایران ندارد.
یک روز پیش از این سخنان، سالا، پس از ۲۰ روز بازداشت در تهران، آزاد شد و به کشور خود، ایتالیا، بازگشت.
ملونی درباره پرونده سالا گفت یک کار دیپلماسی سهجانبه با جمهوری اسلامی و آمریکا برای تغییر وضعیت انجام شد و افزود: «ارتباطات رم با تهران هم جنبه دیپلماتیک و هم جنبه اطلاعاتی داشته و دولت در این موارد موظف به حفظ محرمانگی است.»
نخستوزیر ایتالیا در ادامه گفت: «فراموش نکنیم که در ایران حدود ۵۰۰ شهروند ایتالیایی دیگر نیز حضور دارند و باید در این مسائل بسیار محتاط باشیم.»
روزنامه ال جورناله، رسانه نزدیک به دولت ایتالیا، پیش از این گزارش داده بود ملونی در سفر به آمریکا و دیدار با ترامپ در روز ۱۵ دی، موافقت او را برای «تعلیق» روند استرداد عابدینی نجفآبادی به دست آورده است.
همان زمان ایراناینترنشنال گزارش داده بود جمهوری اسلامی آزادی سالا را به آزادی عابدینی نجفآبادی منوط کرده است.
دادستان کل میلان ۱۳ دی با استناد به احتمال فرار عابدینی نجفآبادی پیش از تصمیمگیری درباره استردادش به آمریکا، با درخواست آزادی مشروط او و انتقالش به حبس خانگی مخالفت کرد.
دادگاه تجدیدنظر میلان جمعه ۱۴ دی، جلسه رسیدگی به درخواست حبس خانگی عابدینی نجفآبادی را برای ۲۶ دی تعیین کرده است.
محمد عابدینی نجفآبادی، ۳۸ ساله که ۲۶ آذر به درخواست ایالات متحده در فرودگاه میلان بازداشت شد، از سوی این کشور متهم شده است در فراهم کردن فنآوریای نقش داشته که در حمله پهپادی در اردن، باعث کشته شدن سه سرباز آمریکایی شده است.
سایت حقوق بشری هرانا، پنجشنبه ۲۰ دی در گزارشی از بازداشت دهها شهروند در استان خوزستان خبر داد و نوشت تاکنون هویت ۲۸ تن از آنان را احراز کرده است.
همزمان سازمان حقوق بشری کارون در گزارشی نوشت نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی از ابتدای دی ماه تاکنون حدود ۳۰ شهروند عرب از اهالی اهواز، شادگان، رامشیر، شوشتر، خرمشهر و سوسنگرد را بازداشت کردند.
طبق این گزارش، در این بازه زمانی بیش از ۱۰۰ شهروند نیز به بازداشتگاههای اطلاعات سپاه (ستاد خبری ۱۱۴) و وزارت اطلاعات (ستاد خبری ۱۱۳) در استان خوزستان احضار و تحت بازجویی و تهدید قرار گرفتهاند.
سازمان حقوق بشری کارون که اخبار نقض حقوق شهروندان عرب در ایران را پوشش میدهد، ۱۹ دی در گزارشی نوشت اغلب این بازداشتشدگان کنشگران فرهنگی، مدنی، رسانهای و شاعر هستند و برخی نیز در زمینه محیط زیست فعالیت دارند.
این بازداشتها با ضبط وسایل شخصی بازداشتشدگان از جمله تلفنهای همراه و رایانههای شخصی آنها همراه بوده است.
گزارشهای محلی حاکی از نگرانی خانوادههای این افراد از وضعیت و محل نگهداری آنهاست.
احلام عبیات، احمد جلالی، احمد خالدی، اسماعیل حیدری، ایوب چنانی، ایوب طرفی، ایوب غیبیپور، جبار طرفی، جواد حیدری، جواد عفری، حسین سعیدی، خالد عموری، رضا حیدری، رضا زهیری، سعید اسماعیلمزرعه، سعید فلاحی، صادق منصوری، علی سواری، علی عموری، علی کروشات، فلک عموری، فواد موسوی، محمد حیدری، محمد عموری، محمد عیاشی، محمد ناصری، منصور جاسمی، میلاد بحری هاشم موسوی، یاسین سیلاوی، یوسف ساعدی و یونس غرباوی، شماری از بازداشتشدگان هستند.
از سوی دیگر رضا حزباوی و مصطفی هلیچی، دو شاعر و فعال مدنی عرب اهوازی، پس از بیش از یک ماه بازداشت و شکنجه شدید در بازداشتگاه پلیس فتا، به زندان شیبان اهواز منتقل شدهاند و اکنون در بند قرنطینه این زندان نگهداری میشوند.
سرکوب فعالان مدنی و سیاسی از آغاز خیزش «زن، زندگی، آزادی» در شهریور ۱۴۰۱ شدت گرفته و همچنان ادامه دارد.
پیش از این و در ۱۸ دی ماه نیز دهها نفر در شهر نصرتآباد از توابع شهرستان زاهدان به دست نیروهای نظامی و امنیتی بازداشت شدند.
حالوش که اخبار سیستان و بلوچستان را پوشش میدهد، تعداد بازداشتشدگان را دستکم ۳۸ تن تخمین زد.
۱۴ دی نیز وبسایت حقوق بشری ههنگاو در گزارشی از بازداشت دستکم ۱۲۳ شهروند در آخرین ماه سال میلادی گذشته خبر داد و نوشت ۸۸ تن از این افراد از شهروندان کُرد هستند.
پیش از این و در ششم دی ماه، سایت حقوق بشری هرانا در گزارش سالانه جدید خود خبر داد در سال گذشته میلادی دستکم دو هزار و ۷۸۳ شهروند به دلیل فعالیتهای سیاسی و مدنی، به دست نیروهای امنیتی بازداشت شدند.
