روسیه: در انتظار جزییات پیشنهاد ترامپ درباره خرید غزه هستیم
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، از موضعگیری در قبال طرح دونالد ترامپ برای «خرید نوار غزه» خودداری کرد و گفت که روسیه برای اظهار نظر، در انتظار اعلام جزییات بیشتر این پیشنهاد میماند.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، از موضعگیری در قبال طرح دونالد ترامپ برای «خرید نوار غزه» خودداری کرد و گفت که روسیه برای اظهار نظر، در انتظار اعلام جزییات بیشتر این پیشنهاد میماند.
پسکوف دوشنبه ۲۲ بهمن گفت: «اگر قرار است درباره یک طرح عملی و منسجم صحبت کنیم، باید منتظر جزییات بیشتری باشیم. ما درباره یک میلیون و ۲۰۰ هزار فلسطینی که در آنجا زندگی میکنند، صحبت میکنیم و این موضوع احتمالا مساله اصلی به شمار میرود.»
او افزود: «این افراد همان کسانی هستند که طبق قطعنامههای شورای امنیت، وعده راهحل دو کشوری برای حل مسئله خاورمیانه به آنها داده شده است. سوالات زیادی از این دست وجود دارد. ما هنوز جزییات را نمیدانیم، پس باید صبور باشیم.»
دولت کنونی اسرائیل تاکنون بهطور قاطع با تشکیل یک کشور مستقل فلسطینی مخالفت کرده است.
حماس: طرح ترامپ برای مالکیت بر غزه محکوم به شکست است
خلیل الحیه، معاون رییس دفتر سیاسی حماس، طرح رییسجمهوری آمریکا را برای مالکیت ایالات متحده بر نوار غزه، «محکوم به شکست» خواند.
الحیه در سخنرانی خود در مراسم حکومتی ۲۲ بهمن در تهران، گفت: «ما این طرح را همانند پروژههای پیش از آن، ناکام خواهیم گذاشت.»
ترامپ طرح خود را در مورد تسلط آمریکا بر نوار غزه، نخستین بار ۱۶ بهمن در نشست مطبوعاتی مشترک با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در واشینگتن مطرح کرد.
رییسجمهوری ایالات متحده ۲۱ بهمن نیز با تکرار مواضع خود گفت: «متعهد به خرید و مالکیت غزه هستم و ممکن است بخشهایی از آن را برای بازسازی به کشورهای دیگر خاورمیانه واگذار کنم.»
ترامپ افزود: «غزه را به منطقهای مناسب برای توسعه تبدیل خواهیم کرد و از فلسطینیان مراقبت میکنیم و اطمینان میدهیم که کشته نشوند.»
معاون رییس دفتر سیاسی حماس در ادامه سخنرانی خود در تهران، انقلاب ۱۳۵۷ را مورد ستایش قرار داد و گفت که این رویداد، «مسیر تاریخ را تغییر داد و از حق مردم فلسطین دفاع کرد».
الحیه ابراز اطمینان کرد که «ایران همواره حامی فلسطین و مقاومت باقی خواهد ماند».
اظهارات این مقام ارشد حماس در حمایت از حکومت جمهوری اسلامی در حالی مطرح شد که مردم ایران شامگاه ۲۱ بهمن در شب چهل و ششمین سالگرد پیروزی انقلاب ۵۷، علیه جمهوری اسلامی شعارهای اعتراضی سر دادند که از میان این شعارها میتوان به «مرگ بر دیکتاتور» و «مرگ بر خامنهای» اشاره کرد.
الحیه و شماری دیگر از رهبران ارشد حماس، ۲۰ بهمن با علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در تهران دیدار کردند.
حمایت نتانیاهو از طرح «انقلابی و خلاقانه» ترامپ درباره غزه
نتانیاهو پس از بازگشت از سفر خود به ایالات متحده، شامگاه ۲۱ بهمن در جلسه کابینه اسرائیل شرکت کرد.
او در این جلسه حمایت خود را از طرح مالکیت آمریکا بر نوار غزه اعلام کرد و گفت: «رییسجمهور ترامپ با یک دیدگاه کاملا متفاوت و بسیار بهتر برای اسرائیل وارد شد؛ رویکردی انقلابی و خلاقانه که هماکنون در حال بحث درباره آن هستیم.»
نتانیاهو با بیان اینکه ترامپ برای اجرای این طرح «بسیار مصمم» است، افزود این پیشنهاد فرصتهای زیادی را در اختیار اسرائیل قرار خواهد داد.
طرح جابهجایی ساکنان نوار غزه با انتقادات گسترده بینالمللی مواجه شده است.
رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، ۲۱ بهمن غزه را «میهن ابدی» فلسطینیان توصیف و تاکید کرد هیچ قدرتی نمیتواند آنها را از این باریکه بیرون براند.
اولاف شولتس، صدراعظم آلمان نیز ۲۱ بهمن طرح ترامپ را «یک رسوایی» خواند و گفت جابهجایی فلسطینیان «غیرقابل قبول و خلاف قوانین بینالمللی» است.
این عضو دفتر سیاسی حماس شنبه ۲۰ بهمن در مصاحبه با خبرگزاری فرانسه، ضمن اعلام مخالفت این گروه با عادیسازی روابط کشورهای عربی و اسرائیل گفت: «ما از همه کشورهای عربی، چه آنهایی که در حال حاضر با اسرائیل رابطه دارند و چه آنهایی که به عادیسازی فکر میکنند، میخواهیم که از این موضوع عقبنشینی کنند.»
این اظهارات پس از آن مطرح میشوند که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفت توافق برای برقراری روابط سیاسی با عربستان سعودی «اتفاق خواهد افتاد».
ریاض در واکنش به سخنان نتانیاهو اعلام کرد بدون تشکیل کشور مستقل فلسطین، عادیسازی روابط با اسرائیل امکانپذیر نخواهد بود و موضع عربستان سعودی در این خصوص «تزلزلناپذیر» است.
پنج سال پیش، عربستان سعودی بهمنظور دستیابی به یک پیمان دفاعی با واشینگتن و دریافت کمک از آمریکا برای پیشبرد برنامه هستهای غیرنظامی خود، حاضر به مذاکره با اسرائیل بر سر عادیسازی روابط شد.
آغاز مناقشه غزه اما این مذاکرات را به حالت تعلیق درآورد.
تاکید عربستان سعودی بر دستیابی به راهحل دو کشوری در مناقشه فلسطین و اسرائیل در شرایطی مطرح میشود که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پیشتر گفته بود ریاض ایجاد کشور فلسطین را شرط توافق صلح با اسرائیل قرار نداده است.
تهران همواره از مخالفان سرسخت عادیسازی روابط اسرائیل با کشورهای منطقه بوده است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، مهرماه ۱۴۰۲ عادیسازی روابط اسرائیل و کشورهای منطقه را به «شرطبندی روی اسب بازنده» تشبیه کرد و آن را قماری «محکوم به باخت» خواند.
سرنوشت توافق آتشبس حماس و اسرائیل
باسم نعیم در ادامه مصاحبه خود، از «تعویق و عدم تعهد اسرائیل در اجرای مرحله اول» توافق آتشبس غزه انتقاد کرد.
او افزود: «قطعا این امر، توافق را در معرض خطر قرار میدهد و در نتیجه، ممکن است متوقف شود یا سقوط کند».
بامداد شنبه ۲۰ بهمن، سه گروگان غیرنظامی اسرائیلی که از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ در نوار غزه اسیر بودند، در ازای آزادی ۱۸۳ زندانی امنیتی فلسطینی در اسرائیل، در چارچوب توافق جاری آتشبس غزه آزاد شدند.
به گفته یک مقام اسرائیلی که نامش فاش نشده، نتانیاهو با اعزام هیاتی به دوحه برای مذاکره درباره جزییات مرحله دوم توافق آتشبس با حماس موافقت کرده است.
تصمیم نخستوزیر اسرائیل در پی آزادی سه گروگان در بند حماس اتخاذ شده است.
به گفته این مقام، نتانیاهو عصر شنبه پس از بازگشت به اسرائیل، جلسه کابینه امنیتی را برای بررسی مرحله دوم توافق آتشبس برگزار خواهد کرد.
نتانیاهو پیش از این در یک سفر شش روزه به آمریکا، با ترامپ و مقامات ارشد این کشور دیدار کرد.
فرستاده ویژه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا در امور صلح خاورمیانه، جمعه ۱۹ بهمن در کاخ ریاستجمهوری لبنان در بعبدا گفت واشینگتن خط قرمزی تعیین کرده که بر اساس آن، حزبالله نباید در دولت آینده لبنان حضور داشته باشد.
محمد رعد، رییس فراکسیون «وفاداری به مقاومت» پارلمان لبنان از گروه حزبالله، اظهارات اورتگاس را «دخالت آشکار در حاکمیت لبنان و خارج از تمامی آداب دیپلماتیک و الزامات روابط بینالملل» توصیف کرد و آن را «سرشار از کینه و بیمسئولیتی» دانست.
او همچنین این اظهارات را «توهین به یکی از مولفههای ملی» خواند که بخشی از «وفاق ملی و زندگی سیاسی لبنان» است.
اورتگاس نخستین مقام ارشد آمریکایی است که از زمان روی کار آمدن ترامپ و انتخاب جوزف عون بهعنوان رییسجمهوری لبنان، به این کشور سفر کرده است.
او در جریان این سفر، با اشاره به «شکست حزبالله» در جنگ با اسرائیل، گفت که «دوران وحشتآفرینی حزبالله» تمام شده است: «این گروه از نظر نظامی شکست خورده و دیگر قادر به تحمیل خواستههای خود نیست.»
رعد در واکنش به این اظهارات گفت که بیانیه کاخ ریاستجمهوری لبنان که موضع بیروت را از اظهارات اورتگاس متمایز کرد، برای حزبالله «کافی است» و نیازی به طولانی کردن بحث درباره سخنان او وجود ندارد.
این نماینده پارلمان لبنان افزود: «ما نیازی به واکنش گسترده نسبت به کسانی نداریم که خصومت خود را با یک مولفه لبنانی که در برابر تجاوز صهیونیستی ایستاد و آن را شکست داد، نشان میدهند. پیروز واقعی کسی است که چهره زشت متجاوز را آشکار کند.»
پس از خروج اورتگاس از کاخ بعبدا، دفتر اطلاعرسانی ریاستجمهوری لبنان بیانیهای صادر کرد و توضیح داد: «برخی از اظهارات فرستاده ویژه آمریکا، دیدگاه شخصی اوست و ریاستجمهوری لبنان، ارتباطی با آن ندارد.»
جوزف عون در دیدار با فرستاده ترامپ گفت که برقراری ثبات در جنوب لبنان منوط به عقبنشینی اسرائیل است.
او تاکید کرد ارتش لبنان آمادگی دارد بلافاصله پس از خروج نیروهای اسرائیلی، در منطقه مستقر شود.
رعد در واکنش به سخنان اورتگاس بر اتکا به «اراده ملت که به گزینه مقاومت پایبند است و از این کشور در چارچوب معادله ارتش، ملت و مقاومت محافظت میکند» تاکید کرد و این معادله را واقعیتی دانست که «لبنان میتواند به آن افتخار کند».
حدود یک هفته پیش، خبرگزاری رویترز به نقل از پنج منبع آگاه خبر داد آمریکا به مقامات ارشد لبنان فشار میآورد تا به حزبالله یا متحدانش اجازه ندهند وزیر دارایی بعدی این کشور را معرفی کنند.
خشم نزدیکان حزبالله از سخنان فرستاده ترامپ
اظهارات اورتگاس خشم دیگر چهرههای شیعه لبنان را نیز در پی داشت.
احمد قبلان، مفتی اعظم شیعیان جعفری لبنان، در بیانیهای، حزبالله را «نیرویی ملی و نمایندهای در اندازه لبنان و شراکت ملی آن» توصیف کرد و گفت که این گروه «شکست نخورده، نخواهد خورد و هیچ قدرتی در جهان قادر به از بین بردن آن نیست».
«تجمع علمای مسلمان» که به حزبالله نزدیک است نیز در بیانیهای اظهارات فرستاده ویژه ترامپ را «نقض اصول دیپلماتیک و تعرض به حاکمیت لبنان» دانست: «چگونه ممکن است که یک دیپلمات در کشور مستقلی حضور یابد و با افتخار از پیروزی دشمن آن کشور در جنگی علیه آن سخن بگوید؟»
جمعه نوزدهم بهمن، گروهی از هواداران حزبالله در اعتراض به سخنان اورتگاس، مقابل ورودی فرودگاه بینالمللی بیروت تجمع کردند.
سفر اورتگاس به لبنان در حالی انجام گرفت که روند تشکیل کابینه در این کشور همچنان در بنبست قرار دارد.
در لبنان، مناصب دولتی بر اساس سهمبندیهای فرقهای توزیع میشود و حزبالله، از طریق متحد خود، جنبش امل، خواهان کنترل کامل بر انتصاب وزرای شیعه است؛ موضوعی که تشکیل دولت را متوقف کرده است.
روند تشکیل دولت به ریاست نواف سلام در آخرین لحظات به دلیل اختلاف بر سر انتخاب پنجمین وزیر شیعه متوقف و این مسئله باعث شد که سلام، مذاکرات خود را با طرفهای سیاسی ادامه دهد.
عون اعلام کرد مذاکرات برای تشکیل دولت به مراحل پایانی رسیده است.
نیروهای حماس شنبه ۲۰ بهمن و هنگام آزادی گروگانها، این سه نفر را مجبور کردند روی سکو صحبت و بابت «رسیدگی به آنها» در دوران اسارت تشکر کنند.
الی شرعابی در حالی گفت خوشحال است نزد همسر و دخترانش برمیگردد که دو دختر نوجوان و همسر بریتانیاییالاصل او در حمله هفتم اکتبر حماس کشته شدهاند.
دفتر نخستوزیر اسرائیل درباره نحوه آزاد شد سه گروگان اسرائیلی اعلام کرد: «از تصاویر تکاندهندهای که امروز دیدیم، نخواهیم گذشت.»
یکی از گروگانهای آزاد شده تابعیت آلمانی نیز دارد. استفان زایبرت، سفیر آلمان در اسرائیل گفت: «غیرقابل تحمل است که ببینیم گروگانهای لاغر مجبور به مصاحبه با یک "خبرنگار" حماس میشوند. بازگرداندن آن ها به این شکل، جنایت وحشتناک دیگری از سوی تروریستهاست.»
گیدون سعار، وزیر امور خارجه اسرائیل، هم وضعیت این سه گروگان و «جنایات ضد بشری» حماس را مورد انتقاد قرار داد و از جامعه جهانی خواست برای ریشهکن کردن «حماس-نازی» اقدام کند.
او افزود: «تروریستهای حماس و ساکنان غزه در وضعیت بسیار خوبی به نظر میرسند. گروگانهای اسرائیلی مانند بازماندگان هولوکاست به چشم میآیند و آنها تنها کسانی هستند که در تصاویر به نظر میرسد بهطور واضح از سوء تغذیه رنج میبرند.»
گروگانها با همراهی نیروهای ارتش اسرائیل از غزه خارج شده و به یک مرکز نظامی نزدیک به رعیم منتقل میشوند تا تحت معاینات اولیه جسمی و روانی قرار گرفته و با خانوادههایشان دیدار کنند.
آنها سپس برای ادامه درمان به بیمارستانهای ایخیلوف و شیبا در مرکز اسرائیل منتقل خواهند شد.
زندانیان فلسطینی که در مقابل آزاد میشوند، ۱۸ نفر با حکم حبس ابد، ۵۴ نفر با احکام زندان طولانیمدت و ۱۱۱ نفر دیگر هستند که در جریان جنگ در غزه بازداشت شدهاند.
حماس با تغییر محل اجرای آزادسازی گروگانها و تحویل آنها به صلیب سرخ، سکوی جدیدی را در دیرالبلح، واقع در مرکز غزه ساخت.
سکویی که سیزدهم بهمن برای محل آزادی گروگانها در گام چهارم انتخاب شده بود، با تصاویری از فرماندهان نظامی کشتهشده حماس و شعاری به زبان عبری با این مضمون تزیین شده بود: «صهیونیسم پیروز نخواهد شد.»
روی سکوی جدید در روز بیستم بهمن، تصویری از یک مشت گرهکرده با پرچم فلسطین و عبارت «پیروزی کامل» به زبان عبری دیده میشود که در پایین آن تصویری از بنیامین نتانیاهو قرار دارد.
نتانیاهو تاکید کرده جنگ تا زمانی که اسرائیل به «پیروزی کامل» دست نیابد، پایان نخواهد یافت.
پیش از تحویل گروگانها، در دو طرف سکو، وانتهای سفیدرنگی با تیربارهای نصبشده و افراد مسلح نقابپوش حماس اطراف محل را محاصره کرده بودند.
اوهاد بنعامی ۵۶ ساله، الی شرعابی ۵۲ ساله و اور لوی ۳۴ ساله در همین محل به صلیب سرخ تحویل داده شدند.
این پنجمین گام تبادل گروگانها با زندانیان فلسطینی است و در دور قبلی که ۱۳ بهمن انجام شد، حماس، کیت سیگل، گروگان دوتابعیتی آمریکایی-اسرائیلی، اوفر کالدرون دارای تابعیت دوگانه فرانسه-اسرائیل و یاردن بیباس را تحویل داد.
مرحله اول آتشبس غزه تاکنون منجر به آزادی ۱۸ گروگان از سوی حماس و ۵۸۳ فلسطینی زندانی به دست اسرائیل شده است. دستکم ۷۹ نفر از این زندانیان فلسطینی به مصر و ۱۵ زندانی به ترکیه اعزام شدند.
پس از ماهها رایزنیهای بینالمللی و با میانجیگری قطر، مصر و آمریکا، اسرائیل و حماس ۲۶ دی برای برقراری یک آتشبس سهمرحلهای در غزه به توافق دست یافتند.
به گفته یک مقام ارشد سازمان ملل، از زمان توافق آتشبس تا روز ۱۹ بهمن، کمکهای بشردوستانه وارد شده به غزه به بیش از ۱۰ هزار کامیون رسیده است.
مرحله نخست این توافق که قرار است شش هفته به طول بینجامد از ۳۰ دی به اجرا درآمد و با این که دو طرف چندین بار یکدیگر را به نقض توافق متهم کردهاند، تاکنون بر اساس برنامه پیش رفته است.
بر اساس مذاکرات انجامشده، دور نخست توافق آتشبس ۱۲ اسفند به پایان میرسد.