خانوادههای زندانیان سیاسی محکوم به اعدام در شهرستان سنقر تجمع کردند
همزمان با شصتمین هفته کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» که در ۳۸ زندان کشور جریان یافت، گروهی از خانوادههای زندانیان سیاسی محکوم به اعدام در اعتراض به احکام صادر شده برای این افراد و دیگر زندانیان، در پارک سراب شهرستان سنقر در استان کرمانشاه تجمع کردند.
تصاویر و ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند گروهی از خانوادههای زندانیان سیاسی محکوم به اعدام، سهشنبه ۲۸ اسفند در پارک سراب شهرستان سنقر در استان کرمانشاه جمع شدند.
حاضران در این تجمع تصاویر شماری از زندانیان سیاسی محکوم به اعدام و پارچهنوشتههایی با شعارهای «لغو فوری حکم اعدام» و «نه به اعدام» در دست گرفتند و خواستار لغو احکام اعدام برای تمامی زندانیان در ایران شدند.
پیش از این و در ۲۱ اسفند، ۱۴ اسفند، ۳۰ بهمن و ۲۳ بهمن، تجمعات مشابهی در مقابل زندان اوین در تهران شکل گرفته بود.
همزمان با تجمع خانوادههای زندانیان محکوم به اعدام، شصتمین هفته کارزار «سهشنبههای نه به اعدام»، ۲۸ اسفند با اعتصاب غذای زندانیان عضو این کارزار در ۳۸ زندان کشور ادامه یافت.
اعضای این کارزار در بیانیه خود که نسخهای از آن به دست ایراناینترنشنال رسید، فرارسیدن جشن ملی چهارشنبهسوری و عید نوروز را به مردم ایران در سراسر جهان تبریک گفتند.
آنها در ادامه اظهار امیدواری کردند که مقاومت مردم علیه استبداد و اعدام در ایران، همچون شعله آتش چهارشنبه آخر سال «فروزانتر شده» و «پایانی بر سیاهیها، اعدام، کشتار و خشونت» باشد.
این بیانیه با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی در اسفند ماه دستکم ۱۱۶ تن را اعدام کرده است، یادآور شد که «دیکتاتوری دینی حاکم بر ایران، در آماری وحشتناک هزار و ۱۴۸ زندانی را در سال ۱۴۰۳ اعدام کرده و رکورد ننگین دیگری را به ثبت رسانده» است.
در این بیانیه از قتل یک شهروند به نام حیدر محمدی (حسنوند) که ۲۳ اسفند تحت شکنجه ماموران در بازداشتگاه آگاهی نهاوند جان باخت و رد درخواست اعاده دادرسی حاتم اوزدمیر، زندانی سیاسی از سوی دیوان عالی کشور، به عنوان برخی از اقدامات ضدانسانی هفته گذشته جمهوری اسلامی یاد شده است.
دیوان عالی کشور به عنوان عالیترین مرجع قضایی جمهوری اسلامی، ۲۳ اسفند به وکیل مدافع حاتم اوزدمیر، شهروند ترکیه و زندانی سیاسی محکوم به اعدام ابلاغ کرد که با درخواست اعاده دادرسی موکل او مخالفت شده است.
حاتم اوزدمیر
اعتصاب غذای زندانیان عضو کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» از نهم بهمن ۱۴۰۲ با شدت گرفتن موج اعدامها در ایران، با درخواست توقف صدور و اجرای این احکام، از سوی زندانیان سیاسی محبوس در زندان قزلحصار کرج آغاز شد.
در هفتههای بعد، زندانهای دیگری به این کارزار پیوستند و اکنون در شصتمین هفته، زندانیان محبوس در ۳۸ زندان سراسر ایران دست به اعتصاب غذا زدهاند.
زندانهای اراک، اردبیل، ارومیه، اسدآباد اصفهان، اوین، بانه، برازجان، بم، تبریز، تهران بزرگ، جوین، چوبیندر قزوین، حویق تالش، خرمآباد، خورین ورامین، خوی، دستگرد اصفهان، دیزلآباد کرمانشاه، رامهرمز، رشت، رودسر، سپیدار اهواز، سقز، سلماس، شیبان اهواز، طبس، عادلآباد شیراز، قائمشهر، قزلحصار کرج، کامیاران، کهنوج، گنبدکاووس، مرکزی کرج، مریوان، مشهد، میاندوآب، نظام شیراز و نقده، زندانهایی هستند که به این کارزار پیوستهاند.
صدور و تایید احکام اعدام برای زندانیان سیاسی در ایران طی ماههای گذشته با اعتراضات گسترده داخلی و بینالمللی همراه شده است.
در تازهترین نمونه از این واکنشها، مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران در نخستین گزارش خود نسبت به استفاده جمهوری اسلامی از اعدام به عنوان ابزار سرکوب مردم در ایران ابراز نگرانی کرد.
به گزارش منابع حقوق بشری، در حال حاضر بیش از ۶۰ نفر در زندانهای سراسر کشور با اتهامات سیاسی یا امنیتی زیر حکم اعدام هستند.
بهدنبال شدیدتر شدن لحن هشدارهای دونالد ترامپ درباره فعالیتهای منطقهای و هستهای تهران، شماری از رسانههای وابسته به حکومت واکنشهای احتمالی جمهوری اسلامی به تحولات اخیر را بررسی کردند و از خروج از انپیتی و اتمی شدن بهعنوان گزینههای موجود نام بردند.
نورنیوز، رسانه نزدیک به شورای عالی امنیت ملی، ۲۸ اسفند نگرانی جامعه جهانی از گسترش برنامه هستهای تهران را «توهم» خواند و با اشاره به مواضع اخیر ترامپ تهدید کرد جمهوری اسلامی میتواند از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) خارج شود.
نورنیوز در مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ترامپ با توهم قصد ایران برای دستیابی به سلاح هستهای تهدید میکند.»
این رسانه افزود: «اگر اطرافیانش این توهم را به باور تبدیل کنند و او دست به شرارت بزند، فارغ از پاسخهای دردناکی که آمریکا و همپیمانانش دریافت خواهند کرد، چه تضمینی برای ماندن ایران در انپیتی وجود دارد؟»
در هفتههای اخیر نگرانی جامعه بینالمللی از روند گسترش برنامه هستهای جمهوری اسلامی افزایش یافته است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ۲۵ اسفند هشدار داد تهران به نقطه عبور از «آستانه هستهای» بسیار نزدیک شده است.
ترامپ ۱۷ اسفند تاکید کرد مقابله با تهدیدات جمهوری اسلامی به «مراحل آخر» رسیده است و این مساله یا از طریق مذاکره حل خواهد شد یا با اقدام نظامی.
وطن امروز و تهدید به «اتمی شدن» جمهوری اسلامی
وطن امروز، روزنامه نزدیک به جریان موسوم به «اصولگرایان» در ایران، با تیتر نخست «اتمی شدن» در شماره ۲۸ اسفند به مواضع ترامپ واکنش نشان داد و عکسی از یک «انفجار اتمی» در صفحه اول خود منتشر کرد.
این روزنامه در مطلب خود با عنوان «اتمی شدن» نوشت: «با توجه به تحولات اخیر و وضعیت سیاسی جهان، ایران با دلایل قابل توجهی در تغییر دکترین هستهای خود مواجه است. اجرای مکانیسم ماشه که در چارچوب برجام برای بازگشت تحریمها در صورت نقض توافق توسط طرفهای مقابل ایجاد شده است، این امکان را برای ایران فراهم کرده تا تغییرات اساسی در سیاست هستهای خود اعمال کند.»
این روزنامه افزود: «ایران بهعنوان یکی از کشورهایی که تحت تهدید از سوی قدرتهای هستهای مانند ایالات متحده و اسرائیل است، میتواند با داشتن سلاحهای هستهای توان دفاعی خود را تقویت کرده و از حملات احتمالی جلوگیری کند.»
وطن امروز همچنین سیاستهای دولت ترامپ را مورد انتقاد قرار داد و نوشت تحولات اخیر «کشورها را به برخورداری از سلاح هستهای متمایل کرده» است.
در ماههای اخیر و بهویژه پس از حمله پنجم آبان اسرائیل به دهها هدف نظامی در ایران، شماری از مقامهای جمهوری اسلامی از احتمال تغییر «دکترین هستهای» تهران خبر دادهاند.
بریتانیا، فرانسه، آلمان و آمریکا ۱۵ اسفند در بیانیهای هشدار دادند جامعه بینالمللی تاکنون در قبال برنامه هستهای جمهوری اسلامی صبر زیادی از خود نشان داده اما این صبر بیپایان نخواهد بود.
مشرقنیوز: احتمال انجام «عملیاتهای ایذایی» مشابه حملات قبلی اسرائیل وجود دارد
مشرقنیوز، دیگر رسانه وابسته به حکومت است که ۲۸ اسفند به سخنان اخیر ترامپ، بهویژه هشدار او به جمهوری اسلامی در مورد ادامه حمایت از حوثیهای یمن پرداخت.
مشرقنیوز نوشت با وجود به کارگیری «ادبیات دشمنانه» از سوی ترامپ، دولت او «در قبال ایران هنوز به جمعبندی مشخصی نرسیده» است.
این رسانه «حمله نظامی گسترده» علیه جمهوری اسلامی را «عملا غیرممکن» دانست و در عین حال اذعان کرد ممکن است «عملیاتهای ایذایی» مشابه حملات اسرائیل به اهداف نظامی در ایران صورت گیرد که به گفته مشرقنیوز، احتمال وقوع آن «قوی» ارزیابی نمیشود.
جنگندههای ارتش اسرائیل پنجم آبان به دهها هدف نظامی در ایران حمله کردند.
مشرقنیوز در ادامه مطلب خود ترامپ را «مجنون» خواند و نوشت نباید «احتمال دیوانگی» او را در محاسبات مربوط به احتمال حمله نظامی به ایران از نظر دور داشت.
این رسانه اضافه کرد: «آمریکا در قبال ایران بهصورت ژنتیکی دچار یک جنون آنی نیز هست و طبعا رفتارهای یک فرد مجنون نیز در چارچوبهای معقول قابل ارزیابی نیست.»
لفاظیها و تهدیدات رسانههای حکومتی در حالی مطرح میشوند که ترامپ ۲۷ اسفند هشدار داد واشینگتن از این پس جمهوری اسلامی را مسئول هرگونه حمله از سوی حوثیهای یمن خواهد دانست.
نورنیوز، رسانه نزدیک به شورای عالی امنیت ملی، با اشاره به احتمال عملی شدن تهدیدهای ترامپ علیه ایران در شبکه ایکس نوشت: «فارغ از پاسخهای دردناکی که آمریکا و همپیمانانش دریافت خواهند کرد، چه تضمینی برای ماندن ایران در انپیتی (پیمان منع تسلیحات هستهای) وجود دارد؟»
پس از هشدارهای واشینگتن درباره برنامه اتمی تهران، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در آخرین مورد درباره تحرکات منطقهای هشدار داد واشینگتن از این پس، جمهوری اسلامی را مسئول هرگونه حمله از سوی حوثیهای یمن خواهد دانست.
ترامپ دوشنبه ۲۷ اسفند در پیامی در تروث سوشال، شبکه اجتماعی خود، نوشت: «از این لحظه به بعد، هر شلیکی که به دست حوثیها انجام شود، بهعنوان شلیکی از سوی تسلیحات و رهبری ایران در نظر گرفته خواهد شد. ایران مسئول شناخته خواهد شد، پیامدهای آن را متحمل خواهد شد، و این پیامدها جدی خواهند بود.»
او افزود: «هیچکس نباید فریب بخورد! صدها حملهای که توسط حوثیها، این تبهکاران و اوباش شرور مستقر در یمن که مورد نفرت مردم یمن هستند، انجام میشود، همگی از ایران نشات میگیرند و از سوی ایران هدایت میشوند.»
ارتش ایالات متحده ۲۵ اسفند در عملیاتی گسترده دهها موضع متعلق به حوثیها در یمن را هدف قرار داد.
به گفته مقامهای آمریکایی، این رویداد نخستین گام از یک عملیات جدید علیه حوثیها بود که با هدف ارسال پیام هشدارآمیز به این گروه و جمهوری اسلامی انجام گرفت.
در ادامه جلسات پنجاهوهشتمین نشست سالانه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ژنو، مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، نخستین گزارش خود را به شورای حقوق بشر سازمان ملل ارائه کرد.
ساتو در گزارشی که سهشنبه ۲۸ اسفند در جریان پنجاهوهشتمین نشست سالانه شورای حقوق بشر سازمان ملل ارائه کرد، از افزایش مجازات اعدام در ایران، تبعیض علیه اقلیتها، عدم شفافیت در رسیدگی به پروندههای حقوق بشری و ادامه سرکوب اعتراضها و صداهای مخالف در ایران گفت.
او در بخشی از سخنرانی خود با اشاره به اینکه اعدامها در ایران در سال ۲۰۲۴ رشد بیسابقهای داشت، گفت در سال گذشته میلادی بیش از ۹۰۰ مورد اعدام در ایران مستند شده است.
ساتو با تاکید بر اینکه این آمار از سال ۲۰۱۵ به اینسو بیسابقه بوده و ایران را به کشوری تبدیل کرده است که بیشترین اعدام را بر حسب سرانه جمعیت انجام داده، گفت که اگر این روند همچنان اعدام داشته باشد، اعدامها در ایران تا پایان سال جاری به هزار مورد خواهد رسید.
سازمان حقوق بشر ایران، پنجشنبه دوم اسفند در گزارش سالانه جدید خود خبر داد در سال ۲۰۲۴ میلادی دستکم ۹۷۵ نفر در ایران اعدام شدهاند که این عدد نسبت به سال پیش از آن با دستکم ۸۳۴ مورد اعدام، ۱۷ درصد افزایش یافته است.
از اعدامهای سال گذشته تنها ۱۰ درصد یعنی ۹۵ اعدام از سوی مقامهای رسمی یا رسانههای داخلی گزارش شدند.
گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در بخش دیگری از صحبتهای خود گفت نیمی از اعدامها در ایران مربوط به اعدام با اتهامات مرتبط با مواد مخدر است و پس از آن اعدام با اتهامات قتل و سپس اتهامات سیاسی و امنیتی و «تجاوز به عنف» قرار دارد.
او در این خصوص گفت: «ما نگران این موضوع هستیم که جمهوری اسلامی از مجازات اعدام به عنوان ابزاری برای سرکوب هر چه بیشتر مردم در ایران استفاده میکند.»
ساتو که از حدود هشت ماه پیش کار خود را بهعنوان گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران بهجای جاوید رحمان آغاز کرد، در ادامه گفت: «کسانی که در زمان ارتکاب جرم زیر ۱۸ سال داشتهاند، نباید همچون بزرگسالان محاکمه شوند؛ چه برسد به اینکه به واسطه آن جرم اعدام شوند.»
صدور حکم اعدام و اجرای آن برای افراد زیر ۱۸ سال بر خلاف استانداردهای بینالمللی حقوق بشر از جمله کنوانسیون حقوق کودک است که ایران یکی از امضاکنندگان آن است.
ایران از معدود کشورهای جهان است که برای افراد زیر ۱۸ سال حکم اعدام صادر و اجرا میکند.
افزایش میزان صدور، تایید و اجرای احکام اعدام زندانیان در ایران در ماههای گذشته اعتراضهای فراوانی را در داخل و خارج کشور به دنبال داشته است.
در تازهترین نمونه از این اعتراضها، کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» که از بهمن ۱۴۰۲ آغاز شد، ۲۸ اسفند در شصتمین هفته با اعتصاب غذای جمعی از زندانیان ۳۷ زندان کشور ادامه پیدا کرد.
ادامه تبعیض و سرکوب
ساتو در بخش دیگر از گزارش خود به نشست سالانه شورای حقوق بشر سازمان ملل، در خصوص تبعیض علیه اقلیتها، عدم شفافیت در رسیدگی به پروندههای حقوق بشری و ادامه سرکوب اعتراضها و صداهای مخالف در ایران صحبت کرد.
گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل اشاره کرد که تبعیض علیه اقلیتهای مذهبی از جمله بهائیان، اهل سنت و نوکیشان مسیحی و اقلیتهای قومی همچون شهروندان تُرک، کُرد، عرب و بلوچ همچنان در ایران ادامه دارد.
او در این خصوص گفت که همچنان گزارشهای بازداشتهای خودسرانه، محاکمههای غیرمنصفانه و در مورادی مجازات اعدام را برای این گروه از شهروندان را دریافت میکند.
ساتو در ادامه با اشاره به آمار بالای اعدام زنان در ایران گفت در حال حاضر سه زندانی سیاسی زن به نامهای پخشان عزیزی، وریشه مرادی و شریفه محمدی، با مجازات اعدام در ایران مواجه هستند.
گزارشگر ویژه سازمان ملل با اشاره به مستندساری دستکم ۱۷۹ مورد زنکشی طی سال ۲۰۲۴ در ایران گفت: «زنها چه مجازات اعدام متوجهشان شده باشد، چه به قتل رسیده باشند، در موراد زنکشی با داستانهای مشابهی از جمله ازدواج اجباری یا ازدواج در کودکی مواجه هستند.»
او اشاره کرد که به واسطه قوانین جمهوری اسلامی، زنان در ایران همچنان شهادتشان نصف شهادت مردان محسوب میشود و در زمینه اشتغال و زمینههای مختلف اجتماعی با محدودیتهای فراوانی مواجه هستند.
گزارشگر ویژه حقوق بشر با اشاره به ادامه آزاد و اذیت و ارعاب و تهدید مدافعان حقوق بشر، روزنامهنگاران و وکلا، بهویژه در زندانهای ایران گفت در موراد بسیاری خدمات درمانی در زندان از آنها سلب شده و حتی خانوادههای زندانیان سیاسی در خارج زندانها تهدید شدهاند.
رییس هیات مستقل حقیقتیاب از تجاوز جنسی به زندانیان در ایران گفت
سارا حسین، رییس هیات مستقل حقیقتیاب سازمان ملل متحد، در سخنرانی خود در نشست شورای حقوق بشر این سازمان در ژنو، با اشاره به «بازداشتهای فراقانونی، بدرفتاری و تجاوزهای جنسی به زندانیان در ایران»، گفت: «اینها بخشی از موارد جرایم جنایت علیه بشریت و جنایت مبتنی بر جنسیت تلقی میشوند.»
رییس هیات مستقل حقیقتیاب سازمان ملل با بیان اینکه اعتراضات در ایران به صورت کلی صلحآمیز و مسالمتآمیز بودند، گفت که جمهوری اسلامی از «خشونت نامتناسب» و «سرکوب بیرویه» در برابر این اعتراضات استفاده کرده است.
هیات حقیقتیاب سازمان ملل پیش از این نیز در گزارشهای خود تصریح کرده بود مقامات جمهوری اسلامی برای اخذ اعترافات یا ارعاب، بازداشتشدگان را شکنجه کردهاند.
این هیات در یکی از گزارشهای خود در اسفند سال گذشته نوشت: «تجاوز و سایر اشکال خشونت جنسی و مبتنی بر جنسیت، از جمله تجاوز گروهی و تجاوز با اشیا، وارد کردن شوک الکتریکی به اندام تناسلی و برهنهسازی اجباری، احراز شده است.»
جمهوری اسلامی به آزارها و سرکوب مردم در ایران پایان دهد
در ادامه نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل، نمایندگان کشورهای مختلف به ارائه دیدگاههای خود در خصوص وضعیت حقوق بشر در ایران پرداختند و از جمهوری اسلامی خواستند به ادامه نقض حقوق شهروندان در ایران پایان دهد.
نماینده آلمان خواستار توقف اجرای احکام اعدام در ایران، پایان دادن به سرکوب فعالان سیاسی و تضمین آزادیهای اساسی شد و نماینده سوئیس با اشاره به موارد متعدد نقض حقوق بشر در ایران، از جمهوری اسلامی خواست به آزارها و سرکوب در ایران پایان دهد.
نمایندههای اسپانیا، استرالیا و مقدونیه شمالی نیز از جمهوری اسلامی خواستند به سرکوب فعالان حقوق بشر و فعالان زنان پایان دهد و صدور و اجرای احکام اعدام را متوقف کند.
نماینده هیات مالت با اشاره به اینکه در ایران، زنان به طور سیستماتیک مورد تبعیض و آزار قرار میگیرند، هشدار داد که با بالا رفتن شمار اعدامها وضعیت حقوق بشر در ایران وخیمتر شده است.
نماینده هلند با برشمردن یافتههای هیات حقیقتیاب سازمان ملل و اینکه «جمهوریاسلامی مرتکب جنایت علیه بشریت شده است»، خواستار تمدید ماموریت هیات حقیقتیاب شد.
نماینده هیات شیلی هم با اشاره به اینکه دفاع از حقوق زنان بخشی از سیاست فمینیستی این کشور است، سفر یک هیات از کمیساریای عالی حقوق بشر به ایران را یک قدم مثبت خواند و با تاکید بر اینکه «بدون برابری جنسیتی، دموکراسی وجود ندارد»، از ایران خواست در این باره گامهای عملی بردارد.
نماینده آلبانی با اشاره به تلاشهای جمهوریاسلامی برای ترور مخالفان، ضمن برشمردن موارد نقض حقوق بشر در ایران، گفت این کشور از حق مردم ایران دفاع میکند.
نماینده هیات بلژیک نیز با بیان اینکه این کشور از بیانیه نماینده هیات اتحادیه اروپا حمایت میکند، گفت احکام اعدام در ایران به طرز نگرانکنندهای افزایش یافته است.
در مقابل، نماینده هیات ونزوئلا از وضعیت حقوق بشر در ایران دفاع کرد و انتخاب هیات حقیقتیاب را نشانه اعمال فشار سیاسی بر سیاستگذاران در تهران خواند.
نماینده بورکینافاسو نیز در دفاع از جمهوریاسلامی و پیشرفت حقوق بشر در ایران صحبت کرد.
هیات نمایندگی کره شمالی هم در دفاع از جمهوری اسلامی صحبت کرد و گفت ایران «به صورت سیستماتیک» از طرف جامعه بینالمللی زیر فشار قرار گرفته است.
او از شورای حقوق بشر سازمان ملل خواست به «استاندارد دوگانه» در تصمیمهایش و برخوردش با کشورها پایان دهد.
هیاتهای کشورهای مالی، اریتره، زیمبابوه و سریلانکا با وجود اینکه از جمهوریاسلامی برای بهبود وضعیت حقوق بشر در ایران دعوت کردند، از تعیین نماینده ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای ایران انتقاد کردند.
علاوه بر اینها، کشورهای کرهشمالی، ونزوئلا، چین و کوبا از وضعیت حقوق بشر در ایران دفاع کردند و اتیوپی با انتقاد از آنچه «سیاسیکاری شورای حقوق بشر سازمان ملل» خواند، از وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران دفاع کرد.
سودان نیز با اشاره به اینکه وضعیت حقوقبشر در ایران روبه بهبود است، خواستار این شد که حق کشورها برای انتخاب نوع راهبرد آنها به حقوق بشر به رسمیت شناخته شود.
عیسی بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب، درباره کاهش چشمگیر حجم آب مخازن و وضعیت بحرانی سدهای کلیدی ایران هشدار داد.
بزرگزاده سهشنبه ۲۸ اسفند در مصاحبه با خبرگزاری ایلنا گفت در حال حاضر حجم مفید مخزن سد کرج به حدود نصف کاهش یافته که بخش زیادی از آن هم حجم مرده و رسوبات است.
او افزود سد لار نیز تقریبا خشک شده و سدهای لتیان، طالقان و ماملو «با کاهش ۴۶ درصدی بارش نسبت به نرمال و ۲۵ درصدی نسبت به سال گذشته روبهرو هستند».
در هفتههای گذشته هشدارها درباره کمآبی، خالی شدن ظرفیت سدها و احتمال جیرهبندی آب، بهویژه در استانهای تهران و اصفهان، افزایش یافته است.
سخنگوی صنعت آب در ادامه اظهارت خود هشدار داد در تهران ماهانه ۵۰ میلیون متر مکعب آب منابع سطحی مصرف میشود، اما اکنون مجموع موجودی آب سدهای پنجگانه تهران با حجم مرده و رسوبات تنها به ۶۰ میلیون متر مکعب میرسد و «شرایط به گونهای شده که موتورسوار هم این امکان را دارد که در سدها تردد کند».
به گفته بزرگزاده، موجودی کنونی سد کرج شش درصد و میزان پرشدگی آن در مقایسه با سال قبل منفی ۶۲ درصد است.
شرکت آب و فاضلاب شرق استان تهران پیشتر در ۲۴ اسفند اعلام کرد موجودی آب سد لتیان ۱۲ درصد، سد ماملو ۱۲ درصد، سد لار یک درصد و سد کرج که همیشه پر آب بوده، به هفت درصد رسیده است.
آب استان تهران عمدتا از طریق بارندگی، ذخیره برف در بالادست و منابع زیرزمینی تامین میشود، اما برداشتهای بیرویه از منابع آب زیرزمینی استان در دهههای اخیر باعث شده که سفرههای زیرزمینی تهران سال به سال خالیتر شوند.
کاهش بیش از ۴۰ درصدی بارندگی در استان تهران نسبت به میانگین بلندمدت، امیدها برای جبران این کمبودها را از بین برده است.
بنا بر اعلام سخنگوی صنعت آب، علاوه بر تهران، استانهای هرمزگان، سیستان و بلوچستان، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد و بوشهر نیز با کاهش ۵۰ درصدی بارش مواجه هستند.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان، ۲۷ اسفند از کاهش ۳۰ درصدی میانگین بارش سال جاری در سراسر کشور در مقایسه با سالهای گذشته خبر داد و گفت بارندگیها در برخی استانها حدود ۷۵ درصد نسبت به سالهای گذشته افت داشته است.
مهاجرانی افزود: «طبیعی است که این مساله با کمبود ذخایر آب پشت سدها، موضوعی جدی را ایجاد میکند. کمبود آب در کل کشور موضوعی جدی است و باید دربارهاش نگرانی داشته و بکوشیم آن را مدیریت کنیم.»
روزنامه اعتماد ۲۵ اسفند در گزارشی هشدار داد ۱۴۰۴، سال بحران آب و انرژی است و نوشت اگرچه در چند سال گذشته برخی شهرها با کمبود برق، گاز و آب مواجه بودهاند، اما تمام بحرانهایی که تاکنون وجود داشته، در برابر بحرانی که در پیش است، بیشتر شبیه شوخی به نظر میرسد.
پیشتر برخی کارشناسان هشدار داده بودند ذخیره هزار ساله آبهای زیرزمینی ایران در سه دهه اخیر مصرف شده است.
احمد کرمیاسد، رییس پلیس راه کشور اعلام کرد که حوادث رانندگی دو روز گذشته در جادههای برونشهری ایران، ۴۵ کشته و هزار و ۱۶۱ مصدوم بر جای گذاشته است.
کرمیاسد دوشنبه ۲۷ اسفند با اشاره به آغاز سفرهای نوروزی در کشور از ۲۶ اسفند گفت ۴۵ نفر طی دو روز گذشته جان خود را بر اثر حوادث رانندگی در جادههای برونشهری از دست دادند.
رییس پلیس راه کشور اضافه کرد که وقوع حوادث ترافیکی و تصادفات در این مدت، منجر به مصدومیت هزار و ۱۶۱ نفر دیگر نیز شده است.
او از «عدم توجه به جلو» و «سرعت غیرمجاز» به عنوان مهمترین علل حوادث ترافیکی و تصادفات رانندگی نام برد.
پیش از این و در ۲۶ اسفند، محمداسماعیل قیداری، سرپرست دانشگاه علوم پزشکی بهشتی، اعلام کرد تصادفات رانندگی پس از بیماریهای قلبی و عروقی و سرطانها، سومین عامل مرگ و میر در ایران به شمار میرود.
حسین کرمانپور، رییس مرکز روابط عمومی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز با استناد به آمار سازمان پزشکی قانونی درباره مرگ ۲۰ هزار و ۴۵ نفر در تصادفات جادهای سال ۱۴۰۲، آمار سالانه تلفات تصادفات جادهای را معادل سقوط ۱۰۰ هواپیمای بوئینگ دانست.
حسن مومنی، جانشین پلیس راهور، دوشنبه ۲۷ اسفند با اشاره به ثبت پنج هزار و ۸۵۱ فقره تصادف در جادههای کشور این آمار را بسیار نگرانکننده دانست و بر لزوم رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی تاکید کرد.
مومنی از عدم توجه به جلو با سهم ۵۰ درصدی در وقوع این حوادث به عنوان عامل اصلی تصادفات نام برد و گفت عدم توانایی در کنترل وسیله نقلیه با ۲۱ درصد، انحراف به چپ با ۱۱ درصد و تغییر مسیر ناگهانی با هشت درصد، از دیگر عوامل موثر در وقوع تصادفات هستند.
جانشین پلیس راهور فراجا در بخش دیگری از صحبتهای خود از کاهش ۳۹ درصدی عملکرد دوربینهای نظارتی هوشمند جادههای کشور خبر داد و گفت این موضوع «نیازمند توجه جدی و فوری سازمان راهداری» است.
او در این خصوص اضافه کرد که مشکلات فنی و عدم بهروزرسانی دوربینهای نظارتی هوشمند ثبت تخلفات موجب کاهش نقش موثر آنها در کنترل ترافیک و ثبت تخلفات رانندگی شده است.
همزمان خبرگزاری ایرنا در گزارشی نوشت که به علت تصادفات جادهای، سالانه حدود ۶۰ هزار نفر به معلولان ایران افزوده میشوند.
هر سال با آغاز سفرهای نوروزی، آمار تصادفات جادهای و مرگ و میر ناشی از آن بهطور چشمگیری در ایران افزایش مییابد.
تصادفات جادهای یکی از چالشهای جدی بهداشت عمومی در جهان است که هر ساله موجب تعداد زیادی جراحت، مرگ و میر، ناتوانی و خسارتهای مالی سنگین، بهویژه در کشورهای در حال توسعه و کمتر توسعهیافته، میشود.
طبق اعلام سازمان بهداشت جهانی، ۹۲ درصد تلفات رانندگی در جادهها مربوط به کشورهای با درآمد پایین و متوسط است، در حالی که این کشورها حدود ۶۰ درصد وسایل نقلیه جهان را در اختیار دارند.