در ادامه هشدارها درباره بحران کمبود پرستار در ایران، احمد نجاتیان، مدیر کل سازمان نظام پرستاری کشور گفت بخشهای حیاتی بیمارستانها بهدلیل کمبود پرستار در حال تعطیل شدن هستند.
نجاتیان در یک برنامه تلویزیونی گفت کمبود پرستار باعث شده بخشهای مهم و حیاتی مثل آیسییو یا اورژانس در بعضی بیمارستان ها تعطیل شوند و تعطیلیهای بیشتر در راه است.
او اضافه کرد که در بسیاری از شهرها دستکم یک یا دو بخش درمانی به همین دلیل بسته شده و بیماران از دریافت خدمات حیاتی محروم ماندهاند.
این مقام سازمان نظام پرستاری با بیان اینکه در چند سال آینده دو هزار تخت بیمارستانی در تهران افتتاح میشود، گفت با راهاندازی این تختها نیاز به سه هزار پرستار وجود دارد اما نیروی کار آن تامین نشده است.
پیش از این در ۲۶ مرداد، عباس عبادی، معاون پرستاری وزیر بهداشت درمان و آموزش پزشکی با بیان اینکه شکی نیست در کشور کمبود پرستار وجود دارد، گفت: «در حال حاضر ۱۰۰ هزار پرستار در کشور کم داریم.»
عبادی در ادامه گفت در سال ۱۴۰۳، تعداد ۵۸۶ پرستار مهاجرت کردند، هزار و ۹۰۰ پرستار بازنشسته شدند و دو هزار و ۱۵۰ پرستار نیز استعفا داده و یا مرخصی طولانیمدت گرفتهاند.
در ۱۰ مرداد نیز محمد شریفی مقدم، دبیر کل خانه پرستار اعلام کرد که با وجود تعداد زیادی فارغالتحصیل بیکار پرستاری، استقبال از آگهی استخدام رسمی در شهرهای بزرگ بسیار کم است و متفاضی برای استخدام ۱۰ تا ۱۲ هزار پرستار هنوز پیدا نشده است.
او همان زمان از مهاجرت بسیاری از پرستاران خبر داد و افزود: «خیلیها خانهنشینی را به کار پرستاری ترجیح دادهاند و برخی به سراغ کارهای دیگر رفتهاند.»
بر اساس شاخصهای نظام سلامت، یا باید به ازای هر هزار شهروند سه نیروی پرستار در کادر درمانی کشور وجود داشته باشد، یا برای هر تخت بیمارستانی دو پرستار فعال جذب شوند.
با این حال، گزارشها نشان میدهد ایران حداکثر به حدود نیمی از این حداقلهای توصیهشده دسترسی دارد؛ شکافی که خود را در شیفتهای طولانی، فرسودگی شغلی و اختلال در خدمات بخشهای حساسی مانند اورژانس و آیسییو نشان میدهد.
در بیانیه این گروه که چهارشنبه ۲۹ مرداد منتشر شد، آمده است که حکومت ایران باید همچنان عضو معاهده منع گسترش تسلیحات هستهای (انپیتی) باقی بماند و تعهدات خود بهعنوان یک کشور غیرهستهای (از جمله توافق جامع پادمان) را بهطور کامل اجرا کند.
گروه هفت همچنین از تهران خواست از اقدامات تنشزا خودداری کرده و همکاری فوری و کامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، از جمله ارائه اطلاعات قابل راستیآزمایی درباره همه مواد هستهای در ایران را از سر بگیرد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۹ مرداد در پاسخ به سوالی درباره بازگشت بازرسان آژانس به ایران گفت آنها باید باشند تا همکاری با این سازمان انجام شود.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی نیز ۲۷ مرداد گفت سطح مبادلات تهران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی «بعد از اتفاقات اخیر تغییر کرده» اما رابطه با آژانس مستقیم است.
پیش از این، وزارت خارجه مصر از تلاشهای میانجیگرانه برای از سرگیری همکاری جمهوری اسلامی ایران با آژانس پس از توقف آن خبر داد. تهران وجود این تماسها با هدف کاهش تنشها و حفظ ثبات منطقهای را تکذیب کرد.
نگرانی از گروههای نیابتی تهران
اعضای گروه هفت علاوه بر این، نگرانی جدی خود را درباره اشاعه موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی و حمایت آن از گروههای نیابتی از جمله حماس، حزبالله، حوثیها و شبهنظامیان همسو در عراق ابراز کردند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پیشتر جمهوری اسلامی را یک تهدید حیاتی برای موجودیت اسرائیل خوانده و برنامه هستهای و موشکی حکومت ایران را «دو توده سرطانی» توصیف کرده بود که باید برای حفظ حیات اسرائیل، برداشته میشدند.
خبرگزاری رویترز ۲۳ مرداد با اشاره به ادامه تنشها بر سر برنامه اتمی جمهوری اسلامی و آتشبس «شکننده» با اسرائیل، به نقل از سه منبع مطلع ایرانی نوشت اکنون تهران مذاکره با آمریکا برای حل مناقشه چند دههای را تنها راه اجتناب از تشدید درگیری و خطر موجودیتی علیه خود میداند.
رویترز تاکید کرد که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، اکنون با دیدن هزینه تقابل نظامی، به سوی مذاکره تمایل پیدا کرده است.
باراک راوید خبرنگار اسرائیلی اکسیوس چهارشنبه ۲۹ مرداد به نقل از یک مقام آمریکایی، گزارش شبکه المیادین در اینباره را «نادرست» خواند و گفت: «ویتکاف هیچ پیامی منتقل نکرده است.»
پیشتر حساب کاربری المیادین با استناد به «منابع دیپلماتیک غربی» نوشته بود: «گابرل لوگینگر، معاون وزیر خارجه سوئیس، پیامی از ویتکاف، به تهران برد.»
رسانههای داخلی، چهارشنبه از دیدار علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی با این مقام سوئیسی خبر دادند و نوشتند دو طرف بر «اهمیت حلوفصل مسائل هستهای» تاکید کرده و درباره موضوعات مهم منطقهای تبادل نظر کردند.
لوچینگر، پس از این دیدار با مجید تخت روانچی، معاون سیاسی وزارت خارجه، دیدار و در مورد «تحولات منطقه، غزه و برنامه هستهای ایران» گفتوگو کرده است.
سوئیس سالهاست بهعنوان حافظ منافع آمریکا نقشی کلیدی در تبادل پیامهای دیپلماتیک تهران و واشینگتن دارد.
عباس عراقچی وزیر امور خارجه چمهوری اسلامی چهارشنبه گفت: «از تعامل دیپلماتیک با کشورهای غربی، از جمله ایالات متحده آمریکا و مذاکره با آمریکا در موضوع هستهای هرگز ابا نکردهایم»
او تاکید کرد: «در این زمینه برنامهریزی کرده و حتی اقدام هم کردهایم. همه شاهد بودند که ما پنج دور مذاکره داشتیم که در نهایت، به جنگ منتهی شد. بهعبارت دیگر، رویکرد ما استفاده از مذاکره و ابزار دیپلماسی در روابط خارجی بوده و تقویت این رویکرد مدنظر قرار گرفته است.»
عراقچی افزود که تا نقطه مذاکره با آمریکا فاصلهای وجود دارد.
همکاری با آژانس در حالهای از ابهام
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، درباره ارتباط ایران با آژانس بینالملی انرژی اتمی نیز گفت که تهران نمیتواند همکاری با آژانس را به صورت کامل قطع کند.
عراقچی در مصاحبهای تصویری با خبرگزاری دولتی ایرنا در پاسخ به سوالی درباره بازگشت بازرسان آژانس به ایران گفت آنها باید باشند تا همکاری با این سازمان انجام شود.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۷ مرداد گفت سطح مبادلات تهران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی «بعد از اتفاقات اخیر تغییر کرده» اما رابطه با آژانس مستقیم است.
او از احتمال برگزاری دور بعدی گفتوگوها با آژانس در روزهای آینده خبر داد.
لاریجانی بهدنبال خارج کردن تهران از بحران
لاریجانی که به تازگی به سمت دبیری شورای عالی امنیت ملی انتخاب شده است، در هفتههای اخیر تلاش کرده تا نقشی فعالتر نسبت به علیاکبر احمدیان، دبیر پیشین این شورا داشته باشد.
او پیشتر در مصاحبه با شبکه المیادین گفت: «آمریکا باید موضع خود در مذاکره را مشخص کند. آنها وقتی از مذاکره صحبت میکنند، همزمان از جنگ هم حرف میزنند.»
دبیر شورای عالی امنیت ملی در این مصاحبه تاکید کرده بود: «اگر آمریکا دریابد که نمیتواند با جنگ جمهوری اسلامی را شکست دهد و برای مذاکره بیاید، قطعا پاسخ مثبت میدهیم اما اگر برای مذاکره بیایند تا خود را برای جنگ بعدی آماده کنند، این برای ما سودی نخواهد داشت.»
فعال شدن لاریجانی و سفر اخیر او به عراق و لبنان نشان داد مسیر دیپلماسی برای جمهوری اسلامی حتی در کشورهایی که روزگاری به عنوان بخشی از «جبهه مقاومت» شناخته میشدند، چندان هموار نیست؛ تا جایی که ساعاتی پس از ترک بیروت از سوی لاریجانی، نواف سلام، نخستوزیر لبنان، گفت در جریان این سفر از لاریجانی انتقاد و دخالتهای جمهوری اسلامی در لبنان را محکوم کرده است.
سلام افزود: «ما روابطی با ایران داریم و میخواهیم که این روابط باثبات و بدون دخالت در امور داخلی ما باشد.»
جوزف عون، رئیسجمهوری لبنان نیز پیشتر و در ۲۲ مرداد در دیدار با لاریجانی، خواستار عدم دخالت تهران در امور داخلی این کشور شد و بر اجرای طرح خلع سلاح حزبالله و دیگر گروهها تاکید کرد.
فرید مجتهدی، اقلیمشناس، چهارشنبه ۲۹ مرداد در گفتوگو با خبرگزاری ایسنا توضیح داد پسروی آب دریا به حدود ۳۰۰ متر در سواحل خزر رسیده و اگر به ۵۰۰ یا ۶۰۰ متر افزایش یابد، منطقهای بیابانی متشکل از ماسه و نمک بر جای خواهد گذاشت.
او افزود: «در حال حاضر با فرسایش بادی در سواحل دریای خزر مواجهیم.»
به گفته مجتهدی، بیابانی شدن مناطق جنوبی خزر موجب شکل گیری طوفان های گرد و خاک میشود که سکونتگاه های کرانه جنوبی دریا را متاثر می کند.
معصومه بنیهاشمی، مدیر مرکز ملی مطالعات و تحقیقات دریای خزر، ۲۷ مرداد از کاهش دو متری سطح آب این دریا از سال ۱۳۷۵ تاکنون خبر داد.
او توضیح داد روند کاهشی سطح آب دریای خزر در دو سال اخیر نسبت به دوره حدود ۳۰ ساله افزایش یافته، بهطوری که سال گذشته سطح آب این دریا ۲۶ سانتیمتر کاهش یافته است.
آخرین گزارشی که مرکز مطالعات و تحقیقات خزر تهیه کرده، مربوط به خرداد امسال است که تداوم روند کاهش سطح آب این دریا را تایید میکند.
این گزارش نشان میدهد یکچهارم کاهش آب در دو ساله اخیر رخ داده است.
سطح خزر در سال ۱۴۰۲ به یکی از کمترین مقادیر خود در قرن اخیر رسید.
با توجه به آمارهای جدید، تراز آب در دریای خزر از ۱۸ سال پیش با روندی شدیدتر کاهش پیدا کرده است.
سطح آب خزر اکنون ۲۹ متر پایینتر از سطح دریاهای آزاد است و کارشناسان علوم دریایی و اقلیمی پیشبینی میکنند تا پایان قرن جاری، سطح آن بین ۹ تا ۱۸ متر کاهش داشته باشد.
این حجم از کاهش آب منجر به از دست رفتن یکچهارم مساحت کل این دریاچه میشود.
مهدی زارع، استاد تمام زمینشناسی، هشدار داد اگر روند کنونی سدسازی روسیه و برداشت آب از ولگا ادامه یابد، خزر تا سال ۲۱۰۰ بین ۲۵ تا ۵۰ درصد مساحت خود را از دست خواهد داد.
با کاهش ورودی آب به خزر، تالابها، پرندگان مهاجر و ماهیان خاویاری در معرض نابودی قرار گرفتهاند.
به گفته مجتهدی، یکی از مهمترین اثرات پس روی آب دریای خزر بر تالاب انزلی و تالاب میانکاله است.
این اقلیمشناس هشدار داد تالاب انزلی علاوه بر پسماند و فاضلاب و رسوب، با خطر خشک شدن مواجه است، زیرا: «این تالاب از نظر هیدرولوژیکی به دریای خزر ارتباط دارد و بهدلیل ارتفاع بالاتر از دریا، شاهد مکش آب تالاب هستیم.»
روابط عمومی انجمن صنفی روزنامهنگاران تهران، چهارشنبه ۲۹ مرداد در اطلاعیهای نوشت شهردار منطقه سه تهران از ماهها پیش با ارسال احضاریههای پیدرپی، تلاش داشت روزنامهنگاران را از محل فعالیتشان بیرون کند اما هر بار این فشارها «با رایزنی»، موقتا متوقف میشد.
در این اطلاعیه آمده که در روزهای اخیر شدت برخوردها افزایش یافت و نهایتا «با اعزام ماموران و بستن درهای ساختمان»، فعالیت این نهاد صنفی متوقف شد.
این انجمن صنفی در اطلاعیه خود تاکید کرد ساختمانی که با تصمیم شورای شهر پیشین در اختیار روزنامهنگاران قرار گرفته بود، اکنون «با فشارهای سیاسی» در حال بازپسگیری است: «این اقدام نشانهای آشکار از محدودیت فزاینده بر فعالیتهای صنفی روزنامهنگاران است.»
شهرداری تهران چندی پیش نیز ساختمان «خانه اندیشمندان علوم انسانی» را که محل برگزاری نشستهای فرهنگی بود، تخلیه و این نهاد فرهنگی را تعطیل کرد.
روزنامه شرق ۱۳ مرداد گزارش داد نیروهای شهرداری با تعویض قفلها، این محل را در اختیار گرفتند.
ایرج اسلامی، دبیر انجمن صنفی روزنامهنگاران تهران، در گفتوگو با سایت رویداد۲۴ تایید کرد که ساختمان انجمن تعطیل و تخلیه شده است.
او درباره علت این موضوع گفت: «این ساختمان به مدت دو سال تا سال ۱۴۰۲ به انجمن اجاره داده شده بود و در همان سال تقاضای تمدید کردیم، اما شهرداری منطقه نپذیرفت.»
به گفته اسلامی، شهرداری برای تخلیه حکم قضایی داشت و در نهایت انجمن ناچار شد ساختمان را تحویل دهد.
او تاکید کرد که مکان بعدی انجمن بهزودی اعلام خواهد شد و احتمالا از ساختمانی استفاده خواهد شد که مالکیت آن با شهرداری نباشد و به برخی چهرههای روزنامهنگار آشنا تعلق دارد.
صدرالسادات مفیدی، دبیر انجمن صنفی روزنامهنگاران نیز در گفتوگو با رویداد۲۴ گفت فشارهای شهرداری پس از سال ۱۴۰۲ افزایش یافت و حالا هیئتمدیره انجمن تصمیم گرفت برای جلوگیری از تنش بیشتر، ساختمان را تخلیه کند.
به گفته او، بر اساس اطلاعاتی که به دستش رسیده، شهرداری قصد دارد این ساختمان را با توجه به موقعیت تجاریاش به مرکز خرید تبدیل کند.
این رخداد تازهترین نمونه از اعمال محدودیتهای فزاینده بر نهادهای صنفی و فرهنگی در ایران است.
عراقچی در مصاحبهای تصویری با خبرگزاری دولتی ایرنا که بخشهایی از آن چهارشنبه ۲۹ مرداد منتشر شد، با تاکید بر اینکه «فعال شدن اسنپبک (مکانیسم ماشه) از نظر اقتصادی بیش از وضعیت موجود تاثیرگذار نخواهد بود»، گفت: «چند سال است که با چین و روسیه در مورد اینکه چه راهحلی برای جلوگیری نهایی از اسنپبک وجود دارد گفتوگو کرده و اقداماتی را مد نظر گرفتهایم؛ هر چند ممکن است موفق نباشیم.»
عراقچی تبعات اسنپبک را «واقعا جدی و سنگین» خواند و اضافه کرد: «باید برای جلوگیری از آن تلاش کرد اما در عین حال نباید آن را بیش از اندازه بزرگ کرد.»
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در پاسخ به سوالی درباره بازگشت بازرسان آژانس به ایران گفت آنها باید باشند تا همکاری با این سازمان انجام شود.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۷ مرداد گفت سطح مبادلات تهران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی «بعد از اتفاقات اخیر تغییر کرده» اما رابطه با آژانس مستقیم است.
او از احتمال برگزاری دور بعدی گفتوگوها با آژانس در روزهای آینده خبر داد.
پیشتر از آن، وزارت خارجه مصر از تلاشهای میانجیگرانه برای از سرگیری همکاری جمهوری اسلامی ایران با آژانس پس از توقف آن خبر داد. تهران وجود این تماسها با هدف کاهش تنشها و حفظ ثبات منطقهای را تکذیب کرد.
در بیانیه رسمی وزارت خارجه مصر آمده بود بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه این کشور، ۲۱ مرداد تماسهای جداگانهای با عراقچی و رافائل گروسی، مدیرکل آژانس برقرار کرده است.
به گفته قاهره، هدف از این تماسها، تقویت اعتماد متقابل و ایجاد زمینهای مساعد برای امنیت و ثبات در منطقه بوده است.
این تماسها در شرایطی انجام شده که تهران پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، اعلام کرده بود همکاری خود را با آژانس متوقف میکند.
عراقچی ۲۱ تیر گفت هیچ توافقی با آمریکا بدون به رسمیت شناختن «حق غنیسازی» در کار نخواهد بود و تاکید کرد همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی مشروط شده و «شکل جدیدی» به خود گرفته است.
تاکید بر اجتنابناپذیری جنگ
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در بخش دیگری از اظهاراتش درباره جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل گفت: «بعضی وقتها جنگ اجتنابناپذیر است.»
او افزود: «مذاکره و دیپلماسی راههایی کمهزینهتر و کمخطرترند اما گاهی اوقات، هزینه آنها از جنگ هم بیشتر است.»
برخی مقامهای جمهوری اسلامی در هفتههای گذشته درباره احتمال وقوع دوباره جنگ با اسرائیل هشدار دادهاند.
در یکی از تازهترین نمونهها، یحیی رحیم صفوی، مشاور عالی علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ۲۶ مرداد گفت که احتمالا دوباره میان حکومت ایران و اسرائیل جنگ رخ میدهد اما: «پس از آن ممکن است دیگر جنگی رخ ندهد.»
او درباره شرایط کنونی پس از جنگ ۱۲ روزه جمهوری اسلامی و اسرائیل هم افزود: «الان در آتشبس نیستیم، در مرحله جنگ هستیم و هیچ پروتکل، آییننامه یا قراردادی بین ما و آمریکا و اسرائیل نوشته نشده است.»
مهدی طباطبایی، معاون اطلاعرسانی دفتر مسعود پزشکیان هم در همان روز گفت جمهوری اسلامی چه در دوره تحریمهای حداکثری و چه اکنون پس از گذشت حدود ۵۰ روز از جنگ با اسرائیل، همچنان در وضعیتی بیثبات و در معرض تهدید قرار دارد.
با این حال، عراقچی ۲۳ مرداد گفت که بهعنوان یک کارشناس روابط بینالملل با ۴۰ سال سابقه در این حوزه، تصور نمیکند جنگ قریبالوقوع باشد اما: «مسئولان جنگ احتمالی و نیروهای مسلح و دولت نباید به حرف من اکتفا کنند.»
او افزود: «باید مراقب فضاسازی برای جنگ بود. نباید اجازه دهیم افکار عمومی ما را دائما در حال اضطراب و نگرانی نگه دارند. من خودم قبل از جنگ ۱۲ روزه، بهدلیل شرایط منطقه و بینالمللی این حس را داشتم که جنگ میتواند قریبالوقوع باشد اما الان این حس را ندارم.»
عراقچی در مصاحبه با ایرنا درباره مذاکره با آمریکا گفت: «هنوز به نقطه بلوغ مذاکراتی به معنای مذاکره موثر با آمریکا نرسیدهایم.»
پیش از جنگ ۱۲ روزه، پنج دور مذاکرات هستهای میان تهران و واشینگتن برگزار شد اما با تاکید مقامهای جمهوری اسلامی بر ادامه غنیسازی در خاک ایران، گفتوگوها به بنبست رسید.
