واینت در گزارشی از تهران پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل مینویسد فضای شهر آکنده از وحشت، سرکوب و ناامنی است؛ در حالی که ماموران «پلیس اخلاق» به بهانه جستوجوی «جاسوسان اسرائیلی» در خیابانها حضور پررنگتری یافتهاند و صدها نفر به اتهام همکاری با اسرائیل بازداشت یا اعدام شدهاند.
این رسانه اسرائیلی گزارش داده است که در جریان حملات هوایی اسرائیل در خردادماه، مردم تهران برای نخستین بار ضعف آشکار حکومت را لمس کردند؛ جایی که جنگندههای اسرائیلی با هدف قرار دادن «تاسیسات حیاتی رژیم» نشان دادند حاکمان ناتوان از حفاظت شهروندان هستند.
برای ۱۲ روز، کشور در شوک و ترس فرو رفت؛ برخی جوانان بر بامها فریاد زدند، عدهای در تونلها پناه گرفتند و جمعی حتی تلاش کردند لحظاتی را جشن بگیرند تا احساس بیپناهی را پشت سر بگذارند.
به نوشته واینت، حکومت با بسیج نزدیک به ۵۰ هزار نیروی امنیتی و انتظامی، از جمله گشتهای عفاف، خیابانها را پر کرد. در حالیکه پیشتر ماموران در پی روسری زنان بودند، این بار تمرکز آنها بر «شکار جاسوس» قرار گرفت.
مردان موتورسوار و نیروهای لباسشخصی با باتوم و پنجهبوکس به معترضان حمله میکردند. بسیاری از بازداشتشدگان هرگز به خانه بازنگشتند.
سرکوب و ترس تازه در تهران
این گزارش میافزاید که زنان بسیاری اکنون بیحجاب رانندگی میکنند یا حتی در خیابان ظاهر میشوند، امری که پیشتر بازداشت فوری بهدنبال داشت. اما امروز ماموران فرصتی برای چنین برخوردهایی ندارند، «زیرا رژیم درگیر ترس و پارانویا از نفوذ اسرائیل است.»
از آغاز جنگ، صدها نفر به اتهام جاسوسی زندانی و دهها تن اعدام شدهاند. نویسندگان گزارش تاکید کردهاند: «بمبارانها مردم را نترساند، بلکه امید داد؛ این خشونت خیابانی بود که همه را وحشتزده کرد.»
فعالان مخالف حکومت در گفتوگو با واینت اعتراف کردهاند که دوگانگی شدیدی در میانشان وجود دارد: از یک سو بمباران خاک میهن برایشان دردناک است، و از سوی دیگر ضعف حکومت را عیان میکند.
به گفته آنان، اگر شرایط غزه و تلفات غیرنظامیان در آنجا نبود، شاید همدلی بیشتری با اقدامات اسرائیل نشان میدادند.
جان باختگان بینام و اعتراضهای پنهانی
به گزارش واینت، در این جنگ بیش از ۳۰ فرمانده ارشد سپاه و چندین دانشمند هستهای کشته شدند؛ مجموعاً بیش از ۴۰۰ مقام ارشد جان باختند. برخلاف گذشته، این بار حکومت نتوانست با مراسم پرشکوه عزاداری جمعیت را بسیج کند.
علی خامنهای بیشتر دوران جنگ را در پناهگاه گذراند و سخنرانیهای کوتاه و پراکندهاش نتوانست روحیه حامیان را تقویت کند. در مقابل، موجی از اعدامهای خیابانی و بازداشتهای فلهای آغاز شد تا جامعه مرعوب بماند.
واینت در ادامه نوشته است که بسیاری از ایرانیان برای نخستین بار دریافتند مرگ میتواند تنها به دلیل همسایگی با یک ژنرال یا مقام نظامی به سراغشان بیاید. همین امر بحران عمیق اعتماد میان مردم و حکومت را رقم زده است.
بحران معیشتی و بازگشت مهاجران
این رسانه اسرائیلی میگوید موج کمسابقهای از مهاجران ایرانی که پیشتر به خارج رفته بودند، در جریان جنگ به کشور بازگشتند تا همبستگی خود را با خانوادهها نشان دهند. همزمان بحران آب، خاموشیهای طولانیمدت و گرمای شدید تابستان مردم را به خیابانها کشاند؛ ابتدا برای یافتن سایه و خنکی، سپس برای اعتراضهای پراکنده. این اعتراضها هنوز سازمانیافته نیست، اما نشان میدهد که نارضایتی به سطح جدیدی رسیده است.
به نوشته واینت، مردم تهران دیگر کمتر به شعارهای ایدئولوژیک توجه دارند؛ خواسته اصلی آنها «برق، آب و امنیت» است. پوسترهای تازه حکومت با شعار «هیچکس کنار ما نیست، پس باید کنار هم بایستیم» نتوانسته خستگی و ناامیدی عمومی را پنهان کند.
هنر در برابر سرکوب
در بخش دیگری از گزارش آمده است که هنر همچنان یکی از عرصههای مقاومت است. جعفر پناهی، فیلمساز سرشناس ایرانی، امسال نخل طلای کن را برای فیلمی انتقادی از حکومت دریافت کرد.
همچنین نمایشنامهای زیرزمینی درباره دو زن همجنسگرا در تهران اجرا شد؛ بازیگرانی که خطر ۱۰۰ ضربه شلاق را به جان خریدند و هنگام اجرای خارجی صورت خود را پوشاندند تا در بازگشت شناسایی نشوند.
این اشکال از مقاومت فرهنگی، به نوشته واینت، به جامعه یادآوری میکند که حتی در اوج سرکوب نیز میتوان مرزهای حکومتی را به چالش کشید.
بحران جانشینی و نگرانیهای تازه
بخش دیگری از گزارش به وضعیت رهبری جمهوری اسلامی پرداخته و نوشته است خامنهای در جریان جنگ حتی در مراسم تشییع ژنرالهای کشتهشده نیز حضور نیافت، زیرا از حملات هوایی بیم داشت.
این غیبت در میان مردم آشکار و پرسشبرانگیز شد. بسیاری اکنون معتقدند حکومت در حال آمادهسازی زمینه برای جانشینی پسر اوست؛ گرچه او نیز مانند پدرش از جایگاه برجسته مذهبی برخوردار نیست.
روابط خارجی و ترس از آینده
به گزارش واینت، جمهوری اسلامی ناگزیر شده مذاکرات هستهای را از موضعی دفاعی دنبال کند. با این حال، تحلیلگران معتقدند آسیبپذیری تهران لزوماً به معنای انعطاف در برابر فشارهای غرب نیست. احتمال تقویت روابط با روسیه و چین یا حتی حملهای تهاجمی علیه اسرائیل نیز مطرح است، اگر رهبران احساس کنند بقای نظام یا شخص خامنهای در خطر است.
در همین حال، اسرائیل و مخالفان ایرانی بر این باورند که دستگاه اطلاعاتی اسرائیل اکنون عملاً در ایران آزادانه عمل میکند. حضور صدها مامور و شبکههای محلی باعث شده حکومت موج گستردهای از اعدامهای بدون محاکمه را به نام مقابله با «جاسوسی» پیش ببرد.
تهران پس از جنگ
واینت در پایان گزارش خود فضای تهران را چنین توصیف میکند: «شهری غبارآلود از مرگ و اندوه.» خیابانها خلوت، رستورانها و کافهها نیمهخالی، و بازارها بیرونقاند. بیکاری و فقر افزایش یافته و بسیاری از خانوادهها در ترس زندگی میکنند.
حکومت از بقای برنامه هستهای سخن میگوید، اما مردم تنها به این فکر میکنند که اسرائیل هنوز کار را تمام نکرده و دور بعدی جنگ محتمل است.
این رسانه مینویسد: امید در ایران در پایینترین سطح خود است، اما نارضایتی و خشم انباشته هر لحظه میتواند به انفجاری بزرگ منجر شود. همه میدانند که جنگ دیگری در راه است؛ تنها زمان آن نامعلوم است.
طبق این ارزیابی که مقامهای اسرائیلی در اوایل سپتامبر در بررسی خود از حملات جنگ ۱۲ روزه علیه تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی به مقامهای فرانسوی ارائه کردند، با وجود نابودی بیشتر تاسیسات هستهای ایران، بهویژه در فردو و نطنز، تهران همچنان این نوع تجهیزات را در اختیار دارد. به نوشته لوموند، پرسش در حال حاضر این است که آیا ایران به اندازه کافی از این نوع تجهیزات در اختیار دارد یا خیر؟
این منبع دیپلماتیک گفت بعد از حملههای اسرائیل، جمهوری اسلامی برای راهاندازی دوباره برنامه هستهای خود در کوتاهمدت تجهیزات کافی ندارد، اما چنین اقدامی با گذر زمان ممکن است.
این ارزیابی اسرائیل در حالی مطرح میشود که ترامپ بارها تاکید کرده است تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی به طور کامل نابود شده است و اظهارات خلاف این ادعا را «اخبار جعلی» خوانده بود.
در مقابل، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه حکومت ایران، در گفتوگو با همین روزنامه تاکید کرده بود که چنین ادعایی «محاسبهای غلط» است و هشدار داده بود رقابت تسلیحاتی هستهای دوباره شعلهور شده است.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی: ذخایر اورانیوم غنیشده ما زیر آوار تاسیسات اتمی بمباران شده است
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی روز گذشته، پنجشنبه در گفتوگو با صدا و سیمای جمهوری اسلامی گفت که ذخیره اورانیوم غنیشده ایران «زیر آوار تاسیسات هستهای بمباران شده است.» پیشتر کشورهای غربی نگرانی خود را از وضعیت اورانیوم غنیشده ایران پس از حملات اسرائیل و آمریکا اعلام کرده بودند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه و فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت در اظهارات قبلی خود تاکید کرده بودند که دخایر اورانیوم غنیشده «در مکانی است که دسترسی به آن وجود ندارد.»
عراقچی همچنین در گفتوگوی شامگاه پنجشنبه با صدا و سیما گفت: «اینکه این مواد قابل دسترسی هستند یا خیر، یا وضعیت بخشی از آنها چگونه است، در حال حاضر از سوی سازمان انرژی اتمی در دست ارزیابی است.»
گروسی: توافق جدید با تهران شامل تمام تاسیسات هستهای و مراکز میشود
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در نشست شورای حکام اعلام کرد که بر اساس توافق تازه با جمهوری اسلامی، همکاریها به شکلی «محترمانه و جامع» از سر گرفته میشود و این روند همه تاسیسات هستهای ایران و گزارشدهی درباره مراکز مورد حمله را دربر میگیرد.
او تاکید کرد این گامها باید فوری اجرا شوند و بازگشت بازرسیها نشانهای مثبت از امکان گفتوگو و توافق خواهد بود.
از سوی دیگر، عباس عراقچی گفت این توافق در شورای عالی امنیت ملی تصویب شده و همکاری ایران با آژانس دیگر مانند گذشته نخواهد بود. او تصریح کرد دسترسی بازرسان تنها با مصوبه شورای عالی امنیت ملی ممکن است.
عراقچی افزود تداوم اجرای توافق مشروط به آن است که هیچ اقدام خصمانهای علیه جمهوری اسلامی صورت نگیرد و در صورت فعال شدن «مکانیسم ماشه»، همکاریها متوقف خواهد شد.
برای سالها، مقامهای هر دو حزب در واشینگتن معتقد بودند هرگونه حمله نظامی به ایران، باعث اتحاد داخلی، افزایش مشروعیت حکومت و احیای همبستگی مردم با رهبران مذهبی خواهد شد. اما آنچه پس از حملات گسترده تابستان امسال رخ داد، برخلاف این تصور بود.
این روزنامه یادآوری میکند که از دهه ۱۹۸۰ میلادی به بعد، در پی بمبگذاریهای مرگبار علیه نیروهای آمریکایی در بیروت و عملیاتهای حزبالله به دستور تهران، کارشناسان آمریکایی هرگونه برخورد مستقیم با ایران را جرقه جنگی بیپایان میدانستند.
حتی زمانی که محبوبیت جمهوری اسلامی در دهههای ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ سقوط کرده بود، باز هم باور غالب این بود که تهدید خارجی مردم را به دفاع از حکومت سوق خواهد داد.
اما در جریان جنگ اخیر، اسرائیل موفق شد حدود ۳۰ فرمانده ارشد سپاه پاسداران، چند دانشمند هستهای و در مجموع بیش از ۴۰۰ مقام بلندپایه ایرانی را در داخل خاک ایران هدف قرار دهد. این افراد نه در میدان نبرد، بلکه در خانهها و دفاتر خود کشته شدند.
نفوذ امنیتی و توان عملیاتی اسرائیل، حتی دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا را تحت تاثیر قرار داد و به گفته منابع آگاه، همین موفقیتها او را به پیوستن به عملیات علیه [حکومت] ایران ترغیب کرد.
با وجود تلفات گسترده، واکنش داخلی حکومت ایران بسیار متفاوت از گذشته بود. در حالیکه در سال ۲۰۲۰ پس از کشته شدن قاسم سلیمانی، حکومت توانست با برگزاری مراسم میلیونی، صحنهای از اتحاد عمومی را به نمایش بگذارد، این بار نه خامنهای توانست با سخنرانیهایش مردم را بسیج کند و نه مقامات حکومتی توانستند نمایش خیابانی گستردهای تدارک ببینند.
به نوشته والاستریت ژورنال، رهبر جمهوری اسلامی بیشتر جنگ را در پناهگاهها گذراند و سخنان کوتاه و بیرمق او حتی برای وفاداران هم الهامبخش نبود.
به جای بسیج عمومی، حکومت به سرکوب گسترده داخلی روی آورد. بر اساس این گزارش، در جریان همین هفتهها حدود ۲۰ هزار نفر به اتهام «همکاری با دشمن» بازداشت شدند و ۲۶۲ نفر نیز اعدام شدند.
والاستریت ژورنال تاکید میکند این موج سرکوب، بیش از آنکه اقدامی اطلاعاتی برای مقابله با جاسوسی باشد، تلاشی برای ایجاد رعب و ارعاب جامعهای است که حاضر نشد در برابر تهدید خارجی پشت حکومت بایستد.
این روزنامه مینویسد رهبران جمهوری اسلامی دریافتهاند که نه تنها مردم ایران تمایلی به دفاع از نظام در شرایط حمله خارجی ندارند، بلکه حتی توان تبلیغاتی حکومت برای تبدیل کشتهشدگان به «شهیدان الهامبخش» نیز از دست رفته است.
نصب چند تصویر و انتشار بیانیههای سوگوارانه در تهران جایگزین مراسمهای پرشور گذشته شد؛ رویدادی که نشاندهنده تضعیف چشمگیر توان بسیج اجتماعی نظام [حاکم بر ایران] است.
والاستریت ژورنال در ادامه گزارش خود میافزاید، ترکیب «غیرقابل پیشبینی بودن ترامپ» و «رویکرد تهاجمی نتانیاهو» بیش از هر زمان دیگری رهبران حکومت ایران را دچار نگرانی کرده است.
در حالی که سپاه و مقامات امنیتی هنوز از شوک عملیات اسرائیل خارج نشدهاند، حکومت تلاش دارد با باز کردن کانالهای دیپلماتیک، بهویژه از طریق علی لاریجانی در شورای عالی امنیت ملی، فضای تازهای برای تنفس ایجاد کند.
لاریجانی گفته است مسیر مذاکره با آمریکا «هنوز بسته نشده» و مقامات ایران نیز دوباره گفتوگو با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی را آغاز کردهاند.
این روزنامه در پایان نتیجه میگیرد که جمهوری اسلامی هرچند تضعیف شده و مشروعیت داخلی آن بیش از هر زمان دیگری زیر سؤال رفته است، اما رهبرانش همچنان سرسخت و معتقدند در حال انجام «کار خدا» هستند.
به نوشته والاستریت ژورنال، جمهوری اسلامی امروز دچار ترس، بیاعتمادی و سردرگمی است، اما همچنان بازیگری است که میتواند برای منطقه خطرناک باقی بماند.
به گزارش یک رسانه حوزه امنیتی و صنایع هواوفضا (aerospace global news) ، این بمب جانشین «بمب سنگرشکن عظیم» خواهد بود که در جنگ ۱۲ روزه با جمهوری اسلامی برای نخستین بار علیه تاسیسات هستهای ایران در فردو و نطنز بهکار رفت.
در این گزارش اشاره شده از ویژگیهای مهم بمب نسل نو، استفاده از چاشنیهای هوشمند با قابلیت «شمارش حفرهها» است.
این چاشنیهای هوشمند میتواند فضاهای خالی در دل سنگ یا بتن مسلح را شناسایی کند و در ژرفای بهینه منفجر شود.
همچنین احتمال بهکارگیری سامانههای هدایت کمتر وابسته به «سامانه موقعیتیاب جهانی» مطرح است تا در برابر جنگ الکترونیک پایدارتر باشد.
این اقدام پس از اولین استفاده رزمی «بمب سنگرشکن عظیم» در خرداد امسال صورت گرفت، زمانی که بمبافکنهای بی۲ تاسیسات هستهای زیرزمینی ایران در فوردو و نطنز را طی عملیات «چکش نیمهشب» هدف قرار دادند.
این بمبافکن، تنها هواپیمای رادارگریز آمریکا است که قادر به حمل بمبهای فوقسنگین یا همان «بمب سنگرشکن عظیم» است که وزنی معادل ۳۰ هزار پوند دارند.
پنتاگون گزارش داد که در جریان این حمله، به این تاسیسات خسارت «سنگینی» وارد شد، هرچند تحلیلگران هشدار دادهاند که پناهگاههای مستحکم همچنان از سختترین اهداف برای تسلیحات متعارف به شمار میروند.
۳ تیر امسال سیانان در گزارشی بر اساس ارزیابی اولیهای که سازمان اطلاعات دفاعی آمریکا انجام داده، نوشت آسیب وارده عمدتا به زیرساختهای روی زمین مانند تاسیسات برق و تبدیل اورانیوم وارد شده، نه به اجزای اصلی که در عمق زمین قرار دارند.
اما دونالد ترامپ رییسجمهوری آمریکا درباره این عملیات گفت که در ۳۶ ساعت رفت و برگشت، همه بمبها دقیقا به اهداف اصابت کردند؛ حتی تاسیساتی که در دل کوه ساخته شده بود.
او افزود استفاده ایران از دریچههای تهویه به سود نیروهای آمریکایی تمام شد و خلبانان و کارکنان پروازی در کاخ سفید بابت این عملیات مدال دریافت کردند.
دونالد ترامپ گفت: «ما ۵۲ هواپیمای تانکر برای سوختگیری و جنگندههای اف-۲۲ و اف-۳۵ داشتیم، این عملیات بینقص بود.»
دونالد ترامپ عملیات علیه تاسیسات هستهای ایران را با حادثه سقوط بالگردها در دوره جیمی کارتر مقایسه کرد و گفت این بار «کاملا برعکس» بود.
