مردم مولداوی برای شرکت در انتخابات پارلمانی به پای صندوقهای رای رفتهاند؛ انتخاباتی که سرنوشت تلاش دولت برای پیوستن به اتحادیه اروپا را رقم خواهد زد. در این میان، یک جریان پرطرفدار طرفدار روسیه در تلاش است مسیر این کشور کوچک را از نزدیکی به بروکسل منحرف کند.
خبرگزاری رویترز یکشنبه ششم مهر گزارش داد پارلمان مولداوی ۱۰۱ کرسی دارد و در صورت ناکامی هر یک از دو جناح اصلی در کسب اکثریت، معاملههای سیاسی و شکلگیری ائتلافهای شکننده محتمل خواهد بود.
رویترز افزود این روند میتواند ثبات یکی از فقیرترین کشورهای اروپا با جمعیت ۲.۴ میلیون نفری را که همزمان با جنگ اوکراین و دخالتهای مشکوک روسیه تحت فشار قرار دارد، بیش از پیش تضعیف کند.
برای دولتی که پیوستن به اتحادیه اروپا را هدف قرار داده، در اختیار داشتن پارلمان برای پیشبرد اصلاحات و فرایندهای قانونگذاری بلندمدت امری حیاتی به شمار میرود.
قدرت سیاسی در این جمهوری سابق شوروی طی دهههای اخیر میان جریانهای طرفدار اروپا و روسیه دستبهدست شده است.
هماکنون نزدیک به یکسوم خاک کشور، شامل منطقه ترانسنیستریا در شرق رود دنیستر، در اختیار دولت جداییطلب طرفدار روسیه است که یک یگان کوچک نظامی روسی نیز در آن مستقر شده است.
روابط روسیه و اکثر کشورهای عضو اتحادیه اروپا پس از آغاز جنگ اوکراین به سردی گراییده است.
در روزهای اخیر، اقدام روسیه در نقض حریم هوایی جناح شرقی ناتو، از جمله بر فراز لهستان و استونی، با واکنشهای شدید مقامات این کشورها و متحدانشان مواجه شده است.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، دوم مهر در جریان سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل هشدار داد: «روسیه در تلاش است با مولداوی همان کاری را بکند که ایران روزی با لبنان کرد.»
او افزود: «ما پیشتر گرجستان را از دست دادیم و بلاروس نیز سالهای طولانی است که به سمت وابستگی به روسیه حرکت میکند. اروپا نباید اجازه دهد مولداوی هم از دست برود.»
نگرانیها درباره مداخله روسیه در انتخابات پارلمانی مولداوی
مایا ساندو، رییسجمهوری مولداوی، هفته گذشته انتخابات پارلمانی را آزمونی سرنوشتساز برای این کشور توصیف کرد و هشدار داد کارزار گسترده روسیه برای تاثیرگذاری در این رویداد، تهدیدی مستقیم علیه مولداوی محسوب میشود.
او ۳۱ شهریور گفت: «اگر روسیه کنترل مولداوی را به دست گیرد، پیامدهای آن فوری و برای کشور ما و کل منطقه خطرناک خواهد بود.»
بر اساس نظرسنجیها، حزب «اقدام و همبستگی» به رهبری ساندو برای حفظ اکثریت در پارلمان با چالش جدی روبهرو است.
در همین حال، جریانهای مخالف از جمله «بلوک میهنپرستانه» طرفدار روسیه میکوشند از نارضایتی رایدهندگان ناشی از بحران اقتصادی و کندی روند اصلاحات بهرهبرداری کنند؛ انتقاداتی که مقامهای دولتی میگویند با انتشار گسترده اطلاعات گمراهکننده شدت یافته است.
دولت مولداوی در هفتههای اخیر صدها عملیات بازرسی را برای مقابله با منابع مالی غیرقانونی احزاب و شبکههای وابسته به روسیه که به گفته مقامها قصد ایجاد ناآرامی در آستانه انتخابات را دارند، به اجرا گذاشته است.
چهارم مهر، کمیسیون انتخابات مولداوی حزب «قلب مولداوی» را که عضو جریان طرفدار روسیه به شمار میرود، بهدلیل انجام تحقیقات درباره دریافت منابع مالی غیرقانونی از حضور در انتخابات محروم کرد.
کرملین هرگونه مداخله در امور داخلی مولداوی را رد و دولت این کشور را متهم کرده که برای جلب حمایت عمومی، به فضای «ضدروسی» دامن زده است.
ساندو و حزب متبوع او پیوستن به اتحادیه اروپا را ضامن آینده کشور و راهی برای گسستن از نفوذ مسکو میدانند.
در سوی دیگر، بسیاری از رایدهندگان همچنان دغدغههای داخلی را در اولویت قرار دادهاند و نسبت به پیامدهای نزدیکی به اتحادیه اروپا برای اقتصاد مولداوی که عمدتا بر کشاورزی استوار است، تردید دارند.
بهنوشته این نشریه، عوامل وابسته به جمهوری اسلامی به کمیسیون عالی انتخابات عراق نفوذ کردهاند و از این طریق، روند رایگیری را پیش از آغاز، دستخوش تغییر کردهاند.
این عملیات بهواسطه مکانیزمی به نام «تخصیص سهمیه» صورت میگیرد که طی آن کرسیهای پارلمان، پیشاپیش میان گروههای شبهنظامی و متحدان سیاسی جمهوری اسلامی تقسیم میشود.
این شبکه تنها به گروههای شیعه محدود نیست و شامل جریانهای کردی و سنی نیز میشود که در مدار نفوذ تهران قرار گرفتهاند.
نشریه هیل با انتقاد از تداوم این روند نوشته است: «رایها دیگر شمرده نمیشوند، بلکه طراحی میشوند.» در واقع، فرآیند انتخاباتی در عراق امروز، نه رقابتی میان ایدهها و برنامهها، بلکه ابزاری برای تثبیت جایگاه بازیگران وابسته به جمهوری اسلامی است.
در ادامه این گزارش آمده است: «این عراقِ دموکراتیکی نیست که ایالات متحده پس از برکناری صدام حسین وعدهاش را داده بود. پروژه نیمهتمام آمریکا، خلائی در حاکمیت بهوجود آورد که جمهوری اسلامی با سرعت آن را پر کرد.»
بهنوشته هیل، نتیجه این مداخله ساختاری آن است که دولت عراق، بهجای پاسخگویی به مردم، امروز پاسخگوی مقامات جمهوری اسلامی شده است. روند دموکراتیک عملاً به پوستهای ظاهری بدل شده که زیر آن، حاکمیتی موازی با مرکزیت تهران شکل گرفته است.
این گزارش با اشاره به تبعات منطقهای این روند، میافزاید: «آمریکا امروز در برابر دو گزینه روشن قرار دارد: نخست، انفعال کامل و واگذاری عراق به آیتاللههای ایران، و دوم، مقابله با این نفوذ و تقویت نهادهای دموکراتیک عراق.»
به باور نویسنده، اگر ایالات متحده در برابر این روند سکوت اختیار کند، پیامدهای آن تنها به عراق محدود نمیشود. در چنین حالتی، جمهوری اسلامی جسارت بیشتری برای حمایت از گروههای نیابتی خود خواهد یافت، تهدید علیه اسرائیل افزایش خواهد یافت و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، عقبنشینی آمریکا را بهمنزله مجوزی برای نزدیکی به تهران تلقی خواهند کرد.
نشریه هیل هشدار داده که این بحران، صرفاً یک مسئله منطقهای نیست، بلکه آزمونی برای اعتبار جهانی ایالات متحده محسوب میشود. پس از سالها جنگ، صرف تریلیونها دلار و از دست رفتن هزاران جان، اگر آمریکا اکنون عراق را به رقیب منطقهای خود واگذار کند، چه پیامی به جهان مخابره خواهد شد؟
در پایان گزارش آمده است: «مردم عراق که سالها تحت سلطه دیکتاتوری، تروریسم و فساد زیستهاند، نباید اکنون به مهرههایی در بازی ژئوپلیتیک تهران بدل شوند.» در ادامه این گزارش با اشاره به اینکه «عراق هنوز این شانس را دارد که کشوری مستقل با صدایی مستقل باشد» تاکید شده که این موضوع امکان پذیر است «تنها در صورتی که واشینگتن پیش از ۱۱ نوامبر تصمیم بگیرد وارد عمل شود.» در ادامه این گزارش باردیگر تاکید شده که «آمریکا به عراق تنها وعده نداده، بلکه به آن مردم بدهکار است. اگر این فرصت از دست برود، این تاریخ دیگر نه بهدست عراقیها، بلکه بهقلم تهران نوشته خواهد شد.»
مدیریت اطلاعات نظامی اسرائیل شنبه پنجم مهر اطلاعات تازهای درباره عملیات کشته شدن نصرالله منتشر کرد و گفت او آن زمان نمیدانست «هدف بعدی فهرست حذف» اسرائیل پس از عملیات موسوم به پیجرها خواهد بود.
بر اساس این گزارش، نصرالله کوشیده بود توانمندیهای حزبالله را بازسازی و ضدحملاتی علیه اسرائیل طراحی کند، اما «همه این تلاشها بهسرعت ناکام ماند».
دبیرکل پیشین حزبالله ششم مهر سال ۱۴۰۳ در حمله هوایی ارتش اسرائیل به ضاحیه در حومه جنوبی بیروت کشته شد.
ارتش اسرائیل در سالگرد این حمله از گردآوری «اطلاعاتی دقیق» طی سالها خبر داد که محل دقیق پناهگاه مخفی نصرالله را آشکار کرد.
به گفته مدیریت اطلاعات نظامی اسرائیل، این پناهگاه با فناوری ایرانی و در «نهایت محرمانگی» ساخته شده بود و تنها افراد معدودی در حلقههای نزدیک حزبالله از آن اطلاع داشتند.
بر اساس این روایت، هواپیماهای جنگنده اسرائیلی ۸۳ بمب سنگرشکن را بر مرکز فرماندهی زیرزمینی حزبالله در بیروت فرود آوردند و نصرالله به همراه چند فرمانده ارشد این گروه جان خود را از دست داد.
حدود یک هفته پیش نیز پایگاه خبری واینت جزییاتی از عملیات منجر به مرگ نصرالله را فاش کرد.
این رسانه نوشت فناوریهای جدید از یک سو و خطای محاسباتی نصرالله از سوی دیگر، زمینه را برای انجام عملیات و فروپاشی فرماندهی حزبالله فراهم آورد.
در نبود نصرالله و با نابودی بخش بزرگی از توان نظامی حزبالله به دست اسرائیل، نفوذ این گروه در عرصه سیاسی لبنان تضعیف شده و دولت دستور خلع سلاح این گروه مورد حمایت تهران را صادر کرده است.
نعیم قاسم بر خودداری از خلع سلاح حزبالله پافشاری کرد
نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، پنجم مهر در جریان سخنرانی ویدیویی خود در مراسم سالگرد کشته شدن نصرالله در بیروت تاکید کرد این گروه تن به خلع سلاح نخواهد داد.
او افزود: «ما هرگز سلاحهایمان را رها نخواهیم کرد و از آنها دست نخواهیم کشید... ما برای شهادت آمادهایم.»
این گروه تحت حمایت جمهوری اسلامی مجموعهای از مراسم یادبود را برای گرامیداشت مرگ نصرالله سازماندهی کرده است.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، هواداران حزبالله با در دست داشتن پرچم زرد این گروه و نیز پرچمهای لبنان، فلسطین و جمهوری اسلامی در گورستان نزدیک فرودگاه بیروت گرد آمدند و در حالی که ترانههای حزبی و مذهبی از بلندگوها پخش میشد، شعار «مرگ بر آمریکا، مرگ بر اسرائیل» سر دادند.
پیش از سخنرانی قاسم، بسیاری از هواداران حاضر در مراسم سالگرد گفتند که نباید به دولت لبنان اجازه داد حزبالله را خلع سلاح کند.
حزبالله تحت فشار شدیدی برای تحویل سلاحهایش قرار دارد و ارتش لبنان طرحی برای خلع سلاح آن از جنوب این کشور آغاز کرده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، چهارم مهر در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، تلاشهای لبنان برای خلع سلاح حزبالله را ستود، اما گفت به «چیزی بیش از کلمات» نیاز دارد.
حزبالله تنها گروه عمده مسلحی بود که پس از جنگ داخلی لبنان اجازه یافت سلاحهای خود را حفظ کند، زیرا با اشغال مستمر اسرائیل در جنوب لبنان میجنگید.
پایگاههای اصلی این گروه در مناطق عمدتا شیعهنشین جنوب و شرق لبنان و نیز جنوب بیروت مستقر هستند.
پس از حمله هفتم اکتبر حماس، حزبالله در حمایت از این گروه شلیک راکت به سوی اسرائیل را آغاز کرد.
بین اسرائیل و حزبالله ماهها تبادل آتش و جنگی تمام عیار شکل گرفت و در نهایت دو طرف بر سر آتشبس توافق کردند.
با وجود این توافق، اسرائیل همچنان به حملات منظم علیه مواضع حزبالله ادامه داده است و هنوز نیروهایش در پنج نقطه مرزی داخل لبنان مستقر هستند.
جوزف عون، رییسجمهوری لبنان، پنجم مهر در بیانیهای اظهار امیدواری کرد که «سالگرد دردناک» کشته شدن نصرالله به «نقطه اتحاد» بدل شود.
او خواهان تقویت این باور شد که نجات لبنان در داشتن یک دولت واحد، یک ارتش واحد و نهادهای قانون اساسی است که «از حاکمیت محافظت میکنند و کرامت را پاس میدارند».
لاریجانی وعده بازسازی خانههای لبنان را داد
علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، پنجم مهر در مراسم سالمرگ نصرالله شرکت کرد.
لاریجانی در جریان دومین سفر رسمی خود به بیروت از زمان تصدی سمت دبیری شورای عالی امنیت ملی، با نواف سلام، نخستوزیر و نبیه بری، رییس مجلس لبنان دیدار و گفتوگو کرد.
او از مشارکت جمهوری اسلامی در بازسازی خانههایی که در جنگ اخیر حزبالله و اسرائیل تخریب شدهاند، خبر داد و افزود: «تلاشهای خوبی در منطقه میشود و ما هم کار را دنبال میکنیم که بازسازی خانههایی که خراب شدند، انجام شود.»
رییسجمهوری لبنان ۲۲ مرداد در سفر پیشین لاریجانی به بیروت، خواستار عدم دخالت تهران در امور داخلی این کشور شده بود.
پیش از آن نیز وزارت خارجه لبنان اظهارات مقامهای جمهوری اسلامی را در مخالفت با خلع سلاح حزبالله محکوم کرده بود.
