احسان فریدی، دانشجوی ۲۲ ساله محکوم به اعدام، از سه روز پیش از زندان به بازداشتگاه اداره اطلاعات تبریز منتقل شده و اطلاعی از وضعیت او در دست نیست. او پیشتر از سوی دادگاه انقلاب به اتهام «افساد فیالارض» به اعدام محکوم شده و حکمش تاکنون سه بار در دیوان عالی کشور تایید شده است.
پروین حیاتی، مادر احسان فریدی، دوشنبه ۲۸ مهرماه، با انتشار مطلبی در اینستاگرام خود نوشت: «سه روز است که از پسرم احسان هیچ خبری نداریم. پس از پیگیریهای بسیار فهمیدیم احسان را به اداره اطلاعات تبریز بردهاند.»
او در ادامه با استفاده از هشتگهای #نه_به_اعدام و #نه_به_اعتراف_اجباری، افزود: «دلِ مادرانهام نگران است. این بیخبری ظلمی آشکار به خانواده و نقض فاحش حقوق بشر است.»
مادر این زندانی سیاسی محکوم به اعدام، پیش از این در ۲۲ مهرماه با انتشار ویدیویی گفته بود: «احسان هنگام دستگیری کمتر از ٢٠ سال داشت و حالا ١٧ ماه است که پشت میلههای زندان، با امید و اضطراب و بیم و نوید، زیستن و مرگ را لحظه به لحظه نفس میکشد.»
او اتهام «افساد فیالارض» علیه فرزندش را ناعادلانه خواند و خواستار پایان دادن به این بیعدالتی شد: «آیا جوانی ۲۰ ساله که جز آرزوی زندگی چیزی نخواسته، میتواند مفسد فیالارض یعنی اشاعه دهنده فساد بهصورت گسترده باشد؟»
بازداشت و صدور حکم اعدام
فریدی نخستین بار ۱۸ اسفند ۱۴۰۲ بهدست سازمان اطلاعات نیروی انتظامی بازداشت و پس از نزدیک به یک ماه نگهداری در بازداشتگاه این سازمان، با قرار وثیقه آزاد شد.
او ۲۹ خرداد ۱۴۰۳ و در جریان مراجعه به شعبه ۱۵ بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب تبریز که شعبه ویژه رسیدگی به جرایم امنیتی است، بازداشت و به زندان این شهر منتقل شد.
این زندانی سیاسی که در زمان دستگیری دانشجوی مهندسی ساخت و تولید دانشگاه تبریز بود، در بهمنماه ۱۴۰۳ از سوی علی شیخلو، رییس شعبه سوم دادگاه انقلاب تبریز، با استناد به گزارش سازمان اطلاعات نیروی انتظامی و کیفرخواست دادسرا و بدون توجه به دفاعیات وکلایش، به اعدام محکوم شد.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، حکم اعدام این دانشجو پس از اعتراض به دیوان عالی کشور ارجاع داده شد و تاکنون سه بار در دیوان تایید شده است.
طبق اطلاعات رسیده، پرونده او هماکنون برای چهارمین بار به دیوان عالی کشور ارجاع داده شده و در دست بررسی قرار دارد.
اخراج بازپرس صادرکننده کیفرخواست فریدی به اتهام فساد
۲۱ اردیبهشت، یک منبع آگاه از پرونده فریدی به ایراناینترنشنال گفت یکی از نکات قابل توجه در پرونده فریدی، صدور کیفرخواست از سوی علی موسوی اقدم، بازپرس پیشین شعبه ۱۵ بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب تبریز است.
این منبع افزود که موسوی اقدم «اول آذر ۱۴۰۳ و تنها نزدیک به سه ماه پس از صدور کیفرخواست برای احسان، به اتهام تشکیل باند فساد در دادگستری، دریافت رشوه، جعل سند و پروندهسازی، از سوی حفاظت قوه قضاییه بازداشت و پس از محکومیت در دادگاه، از دادگستری اخراج شد».
سینا یوسفی، وکیل دادگستری نیز ۱۷ مهر در این خصوص گفت بازپرس پرونده که بهدلیل تشکیل باند فساد اقتصادی از دستگاه قضایی برکنار شده، در جریان رسیدگی به پرونده از خانواده فریدی درخواست پرداخت رشوه کرده و پس از امتناع آنها، اتهام سنگینتری علیه این دانشجو مطرح شده است.
در ماههای اخیر، افزایش شمار اعدامها و همچنین صدور و تایید احکام اعدام برای زندانیان سیاسی در ایران، با موجی از اعتراضات در داخل و خارج از کشور روبهرو شده است.
خبرگزاری هرانا ۱۷ مهر در گزارشی به مناسبت «روز جهانی مبارزه با اعدام» خبر داد در یک سال گذشته (۱۹ مهر ۱۴۰۳ تا ۱۶ مهر ۱۴۰۴) دستکم هزار و ۵۳۷ نفر در ایران اعدام شدهاند.
در حال حاضر علاوه بر زندانیان جرایم عمومی که روزانه در زندانهای ایران به دار آویخته میشوند، حدود ۷۰ زندانی در زندانهای سراسر کشور با اتهامات سیاسی در خطر تایید یا اجرای حکم اعدام قرار دارند و بیش از ۱۰۰ تن نیز با اتهامات مشابه با خطر صدور حکم مرگ روبهرو هستند.
به توصیه کارشناسان اگر با کسی یا کسانی روبهرو میشوید که از جملهها و عبارتهایی نشاندهنده افسردگی یا تمایل به پایان زندگی استفاده میکنند، از آنان بخواهید با پزشک متخصص معتمد، نهادهایی که در این زمینه فعالیت میکنند یا فردی مورد اعتماد درباره نگرانیهایشان صحبت کنند. اگر به خودکشی فکر میکنید، در ایران با اورژانس اجتماعی با شماره تلفن ۱۲۳ تماس بگیرید.
بر اساس آنچه در رسانههای محلی استان فارس و شبکههای اجتماعی منتشر شده است، ۱۲ مهر تعدادی از دانشآموزان پایه ششم یک مدرسه در ناحیه یک شیراز، برای شوخی، دستنوشتهای را در کلاس دست به دست میکردند که معلم این دستنوشته را میبیند و تحویل مدیران مدرسه میدهد.
بر پایه این گزارشها، معاون مدرسه با تهدید و توهین وارد کلاس میشود، دستخط روی برگه را با دفترهای دانشآموزان تطبیق میدهد و سام ۱۲ ساله را مقصر معرفی میکند.
رویا زارعی، عمه این کودک، به یک رسانه محلی گفت: «معاون تا میتواند به بچهها توهین میکند و تهدیدشان میکند که هرکس نویسنده این جمله باشد، صبح فردا را نمیبیند.»
ساعت چهار و نیم عصر همان روز، معاون مدرسه با پدر سام تماس میگیرد و تاکید میکند که او فردا حق حضور در مدرسه را ندارد.
به گفته عمه این کودک، لحظهای که سام متوجه تماس معاون با پدرش میشود، از خانه خارج شده و خودکشی کرده است.
مدرسهای که سام در آن درس میخوانده، غیرانتفاعی است.
مجید احمدی، مدیر آموزش و پرورش ناحیه یک شیراز، با تایید «درگذشت» دانشآموز یکی از مدارس این ناحیه اعلام کرد که «تنبیه بدنی در مدرسه تایید نشده» است.
او گفت پدر سام معتقد است تلفن معاون مدرسه، زمینهساز مرگ این کودک شده است.
احمدی گفت خانواده سام در حال پیگیری قضایی مرگ فرزندشان هستند.
از آغاز سال تحصیلی جدید، چندین گزارش درباره مرگهای مشکوک و تنبیه بدنی منجر به مرگ دانشآموزان در سراسر ایران منتشر شده است.
یکی از آخرین نمونهها زهرا گلمکانی، دانشآموز ۱۰ ساله در مشهد بود که ۲۱ مهر بهدلیل آنچه «ایست قلبی» سر کلاس درس عنوان شد، جان باخت.
پیشتر و در دهم مهر گزارش شد نیما نجفی، دانشآموز ۱۴ ساله روستای سهرین زنجان بهخاطر تنبیه مسئولان مدرسه و دو بار دویدن دور حیاط، حالش بد شده و بهدلیل ایست قلبی درگذشته است.
رسانههای ایران ۱۵ مهر نیز گزارشهایی از مرگ مبهم نوجوانی ۱۵ ساله به نام طاها نجاتی در آمل دادند و احتمال خودکشی این دانشآموز پایه نهم را در پی درگیری با مسئولان مدرسه مطرح کردند.
خبرگزاری تسنیم هم ۲۱ مهر گزارش داد در یکی از مدارس استان قزوین، برخورد خشونتآمیز مدیر مدرسه با دو دانشآموز پایه هشتم، به پاره شدن پرده گوش و شکستگی بینی یکی از آنان منجر شده است.
تنبیه بدنی دانشآموزان در مدارس ایران موضوعی با سابقه طولانی است و در سالهای گذشته گزارشهای بسیاری در این زمینه منتشر شده است.
خامنهای صبح دوشنبه ۲۸ مهر با «جمعی از قهرمانان و مدالآوران ورزشی و المپیادهای علمی جهانی» دیدار کرد.
رهبر جمهوری اسلامی در این دیدار گفت: «رییسجمهور آمریکا افتخار میکند که صنعت هستهای ایران را بمباران کردیم و از بین بردیم. خیلی خوب، به همین خیال باش. اصلا شما چه کاره هستید که اگر کشوری صنعت هستهای دارد، در قبال آن باید و نباید مطرح کنید.»
او با انتقاد از ترامپ، رییسجمهوری آمریکا را فردی «با رفتار سخیف و دروغهای فراوان درباره منطقه» توصیف کرد.
خامنهای در ادامه گفت ترامپ اگر توانایی دارد، «برود میلیونها نفری را که در همه ایالتهای آمریکا علیه او شعار میدهند آرام کند».
ترامپ تاکنون بارها اعلام کرده در پی حملات ایالات متحده به سایتهای نطنز، فردو و اصفهان در جریان جنگ ۱۲ روزه، برنامه هستهای جمهوری اسلامی نابود شده است.
رییسجمهوری آمریکا ۲۷ مهر در آخرین اظهار نظر خود، بمباران تاسیسات هستهای ایران از سوی بمبافکنهای بی-۲ را یکی از «زیباترین عملیات نظامی» تاریخ خواند و گفت نابودی توان هستهای باعث شد جمهوری اسلامی دیگر «قلدر خاورمیانه» نباشد.
پیش از این، رسانههای حکومتی گزارشی درباره برنامه رهبر جمهوری اسلامی برای دیدار با جمعی از ورزشکاران و برگزیدگان علمی منتشر نکرده بودند.
به نظر میرسد این سکوت خبری با ملاحظات امنیتی و نگرانی از تامین امنیت خامنهای پس از جنگ با اسرائیل مرتبط باشد.
خامنهای: اگر لازم باشد، بار دیگر از موشکهای خود استفاده میکنیم
رهبر جمهوری اسلامی در ادامه اظهارات خود گفت: «جوانان ما با موشکهای ایرانی نقاط استراتژیک دشمن را تبدیل به خاکستر کردند. ایران موشکها را از جایی نخرید یا کرایه نکرد. این موشکها را نیروهای مسلح و صنایع نظامی ما آماده داشتند و استفاده کردند و باز هم دارند و اگر لازم باشد، در وقت دیگر از آن استفاده میکنند.»
او همچنین «دشمن» را به برپایی «جنگ نرم» علیه ایران متهم کرد و ادامه داد: «در جنگ نرم، دشمن سعیاش به این است که ملت را افسرده کند، ناامید کند، از تواناییهای خودش او را مایوس کند.»
هرچند جمهوری اسلامی در جریان نبرد با اسرائیل متحمل شکستهای گسترده اطلاعاتی و نظامی شد و شمار قابل توجهی از فرماندهان ارشد خود را از دست داد، در ماههای اخیر کوشیده است با ارائه روایتی متفاوت از این رخداد، خود را «پیروز» میدان نبرد معرفی کند.
پیشتر در ۲۶ مهر، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با اشاره به جنگ ۱۲ روزه تاکید کرد نبرد با جمهوری اسلامی هنوز به پایان نرسیده است.
خامنهای: توافق مورد نظر ترامپ معامله نیست بلکه زورگویی است
خامنهای در ادامه سخنرانی خود ترامپ را به «زورگویی» متهم کرد و با اشاره به برخی گمانهزنیها در خصوص آغاز مجدد مذاکرات تهران و واشینگتن گفت: «رییسجمهور آمریکا میگوید من اهل معاملهام، میخواهم با ایران معامله کنم. معاملهای که با زورگویی نتیجه آن از پیش معلوم باشد، معامله نیست بلکه تحمیل است.»
رهبر جمهوری اسلامی تاکید کرد «ملت ایران» تن به «تحمیل» نخواهد داد.
این اظهارات در شرایطی مطرح شد که استیو ویتکاف، نماینده ترامپ در امور خاورمیانه، ۲۸ مهر تایید کرد واشینگتن تماسهایی از مقامهای جمهوری اسلامی دریافت کرده و در پی آن است که «یک راهحل دیپلماتیک بلندمدت» در این زمینه بیابد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی نیز ۲۸ مهر گفت تماسهای «با واسطه» میان ایران و آمریکا «کم و بیش» برقرار است اما فعلا خبری از مذاکرات تهران و واشینگتن نیست.
وبسایت خبرآنلاین دوشنبه ۲۸ مهر مشروح گفتوگویی با ابرینیا و آزادگان را درباره مهاجرت استادان و دانشجویان و فضای امنیتی دانشگاهها منتشر کرد.
آنها تاکید کردند گزینشهای امنیتی، صلاحیت علمی نخبگان و استادان دانشگاهها را به دلایلی مانند «امضای بیانیه»، «مجرد بودن» و «عکس داشتن در کافهای در آمریکا» رد میکنند.
به گفته دبیر کانون صنفی استادان دانشگاهی ایران، از سال تحصیلی ۱۳۹۷-۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲-۱۴۰۳، از میان شش هزار استاد در رشتههای فنی و مهندسی در دانشگاههای برتر، ۲۵ درصد مهاجرت کردهاند.
در دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه تهران حدود ۱۰ نفر از استادان یا خودشان را بازنشسته کردند و برای ادامه فعالیت به خارج رفتند یا از فرصت مطالعاتی بازنگشتند.
ابرینیا با استناد به آمار رسمی گفت از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۰ حدود ۶۶ هزار دانشجو از ایران مهاجرت کردهاند.
آمارهای غیررسمی اما میگویند در این بازه زمانی، حدود ۲۰۰ هزار دانشجو ایران را ترک کردهاند.
مهاجرت دانشگاهیان پس از جنبش مهسا شدت گرفت
ابرینیا گفت امضا کردن بیانیهای از سوی استادان دانشگاه در سال ۱۴۰۱ و درخواست برای حفظ محیط آرام دانشگاه، سبب مشکلات زیادی برای آنها شد و به استادان عمدتا جوان گفتند قرارداد آنها تمدید نمیشود.
آزادگان هم یادآوری کرد پس از اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» و در طول سه سال اخیر، دانشگاه صنعتی شریف با «فاجعه» مواجه شده است؛ بهطوری که نزدیک به ۷۰ نفر از استادان دانشگاه را ترک کردهاند و هنوز جایگزین مناسبی برای آنها پیدا نشده است.
این استاد دانشگاه شریف افزود این روزها هفتهای یک استاد دانشگاه را ترک میکند؛ آنها یا مرخصی بدون حقوق میگیرند یا برای فرصت مطالعاتی و شرکت در کنفرانس از کشور خارج میشوند و دیگر بازنمیگردند.
آزادگان از رویدادهای سال ۱۴۰۱ بهعنوان روزهای سخت دانشگاه شریف نام برد و یادآوری کرد که در جریان اعتراضات به دانشگاه حمله شد، بسیاری از استادان و دانشجویان را «بیعلت زدند» و فضای امنیتی بسیار شدیدی در دانشگاه برقرار بود.
ماموران امنیتی و نیروهای لباس شخصی جمهوری اسلامی ۱۰ مهر ۱۴۰۱ دانشگاه شریف را محاصره، بین ۳۰ تا ۴۰ دانشجو را بازداشت و به دانشجویانی که قصد خروج از دانشگاه داشتند، تیراندازی کردند.
آزادگان درباره فضای کنونی گفت هنوز در کنار در ورودی دانشگاه شریف زنانی به دانشجوها «تذکر میدهند»، داخل دانشگاه پر از دوربین است و همچنان دانشجوها را برای حجاب اجباری به کمیته انضباطی میفرستند.
دولت از مهاجرت استادان منتقد خوشحال میشود
ابرینیا در ادامه سخنان خود گفت در برخی موارد، دولتها از مهاجرت استادان منتقد خوشحال میشوند، زیرا معتقدند این گروه «دردسر» ایجاد میکند.
دبیر کانون صنفی استادان دانشگاهی ایران همچنین عملکرد حراست دانشگاه، نگاه امنیتی و رفتارهای تحقیرکننده در گزینش استادان را از دیگر دلایل مهاجرت خواند.
ابرینیا در مثالی گفت در دولت سیزدهم استادی را در اتاقی نشانده، قرآن جلویش گذاشته و گفته بودند «بخوان».
در موردی دیگر به یکی از استادان جوان گفته بودند: «چرا تا حالا ازدواج نکردهای؟ اگر تا سال آینده ازدواج نکنی، قراردادت را تمدید نمیکنیم.»
او افزود: «وضعیت طوری شده استادی که در بهترین دانشگاههای دنیا تحصیل کرده را مینشانند دور یک میز تا با کسی که نمیدانم حتی دیپلم دارد یا نه، حرف بزند که این فرد استاد دانشگاه ما را زیر سوال ببرد و سوالهای عجیب و غریب بپرسد.»
آزادگان هم با ذکر مثالی گفت گزینش دانشگاه شریف فردی که دکترای فلسفه خود را از دانشگاه پرینستون گرفته بود، بهدلیل داشتن عکس با چند دختر و پسر در کافهای در آمریکا رد کرد.
هرچند که به گفته او، اصل ماجرا این بود که نمیخواستند اجازه بدهند کسی که در آمریکا درس خوانده، در دانشگاه شریف تدریس کند و آن عکس را بهانه کردند.
او افزود به فارغالتحصیل فلسفه دانشگاه سوربن هم گفته بودند: «اصلا برای چه برگشتی؟ ما هیچوقت اجازه نمیدهیم تفکرات شما در دانشگاه تدریس شود.»
بعد از جنگ، مهاجرت بهدلیل عدم صدور ویزا کمتر شد
ابرینیا در بخشی از این نشست گفت بعد از جنگ ۱۲ روزه نرخ مهاجرت استادان و دانشجویان کاهش یافت؛ اما نه اینکه جنگ سبب شود افراد از مهاجرت منصرف شوند، بلکه از کشورهای دیگر به ایرانیان کمتر ویزا میدهند.
او یادآوری کرد در دورهای که صدور ویزا راحتتر انجام میشد، مقصد بخش زیادی از استادان آمریکا، کانادا، اروپا و استرالیا بود، اما اخیرا به کشورهای همجوار مانند عربستان سعودی، ترکیه و امارات نیز مهاجرت میکنند.
آزادگان هم درباره وضعیت دانشگاه شریف گفت در رشته فلسفه مقصد استادان مهاجرتکرده غالبا بریتانیا، آمریکا و آلمان است.
به گفته او، استادان و دانشجویان گروههای فنی بیشتر از علوم انسانی مهاجرت میکنند و اکثرا هم جذب شرکتها میشوند تا دانشگاهها.
